ਮੁਨੀਨਾਮਨ੍ਤ੍ਰਯਾਮਾਸ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾਨ੍ਵੇਦਪਾਰਗਾਨ੍ । ਯਜ੍ਞਵਿਦ੍ਯਾਪ੍ਰਵੀਣਾਂਸ਼੍ਚ ਤਾਪਸਾਨ੍ਵੇਦਵਿਤ੍ਤਮਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ ਬੁਲਾਏ ਜੋ ਮੰਤਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ, ਸਾਰੀ ਵਿਦਿਆ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਯਗਨ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਤਪਸਵੀ ਸਨ।
ਰਾਜਾ ਸਮ੍ਭृਤਸਮ੍ਭਾਰਃ ਸਮ੍ਪੂਜ੍ਯ ਗੁਰੁਮਾਤ੍ਮਨਃ । ਵਸਿष੍ਠਂ ਪ੍ਰਾਹ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞੋ ਵਿਨਯੇਨ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਰਾਜੇ ਨੇ ਸਾਰਾ ਸਮਾਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕੀਤੀ ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਆਖਿਆ।
ਯਜੇਯਂ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਯਾਜਯਸ੍ਵ ਕृਪਾਨਿਧੇ । ਗੁਰੁਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਵੇਤ੍ਤਾਸਿ ਕਾਰ੍ਯਂ ਮੇ ਕੁਰੁ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍
ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ ਸਿਰਮੌਰ, ਹੇ ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਮੈਂ ਯਗਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਯਜਮਾਨ ਬਣੋ। ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ ਹੋ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਮੇਰਾ ਇਹ ਕੰਮ ਹੁਣ ਪੂਰਾ ਕਰੋ।
ਯਜ੍ਞੋਪਕਰਣਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸਮਾਨੀਤਂ ਸੁਸਂਸ੍ਕृਤਮ੍ । ਪਞ੍ਚਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਂ ਤੁ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਮਤਿਸ਼੍ਚ ਮੇ
ਯਗਨ ਦਾ ਸਾਰਾ ਸਮਾਨ ਲਿਆ ਕੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਮੇਰਾ ਮਨ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਲਵਾਂ।
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਯਜ੍ਞੇ ਸਮਾਰਾਧ੍ਯਾ ਦੇਵੀ ਸ਼੍ਰੀਜਗਦਮ੍ਬਿਕਾ । ਤਤ੍ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਰ੍ਥਮਹਂ ਯਜ੍ਞਂ ਕਰੋਮਿ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਇਸ ਯਗਨ ਵਿਚ ਮਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਜਗਦੰਬਿਕਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੋਣੀ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਮੈਂ ਇਹ ਯਗਨ ਸਹੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾਸੌ ਨਿਮੇਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਸਿष੍ਠਃ ਪ੍ਰਾਹ ਭੂਪਤਿਮ੍ । ਇਨ੍ਦ੍ਰੇਣਾਹਂ ਵृਤਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਯਜ੍ਞਾਰ੍ਥਂ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਨਿਮੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਇੰਦਰ ਨੇ ਯਗਨ ਲਈ ਲਿਆ ਹੈ।'
ਪਰਾਸ਼ਕ੍ਤਿਮਖਂ ਕਰ੍ਤੁਮੁਦ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਪਾਕਸ਼ਾਸਨਃ । ਸ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਂ ਗਮਿਤੋ ਦੇਵਃ ਪਞ੍ਚਵਰ੍षਸ਼ਤਾਤ੍ਮਿਕਾਮ੍
ਇੰਦਰ ਮਹਾਨ ਯਗਨ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਸੀ; ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਪੰਜ ਸੌ ਸਾਲ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਵਿਚ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਮਨ੍ਤਰਂ ਤਾਵਤ੍ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਯ ਪਾਰ੍ਥਿਵ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਯਜ੍ਞੇ ਸਮਾਪ੍ਤੇऽਤ੍ਰ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਾਰ੍ਯਂ ਦਿਵਸ੍ਪਤੇਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਉਡੀਕ ਕਰੋ; ਜਦ ਇੰਦਰ ਦਾ ਯਗਨ ਮੁਕ ਜਾਵੇ, ਫਿਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗਾ।
ਆਗਮਿष੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਰਾਜਂਸ੍ਤਾਵਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਯ । ਰਾਜੋਵਾਚ ਮਯਾ ਨਿਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ ਮੁਨਯੋ ਯਜ੍ਞਕਾਰਣਾਤ੍
ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਆਵਾਂਗਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤਦ ਤੱਕ ਤੁਸੀਂ ਉਡੀਕ ਕਰੋ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਮੈਂ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਯਗਨ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।'
ਸਮ੍ਭਾਰਾਃ ਸਮ੍ਭृਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪਾਲਯਾਮਿ ਕਥਂ ਗੁਰੋ । ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੂਣਾਂ ਕੁਲੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਗੁਰੁਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵੇਦਵਿਤ੍ਤਮਃ
ਸਾਰਾ ਸਮਾਨ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕਿਵੇਂ ਸੰਭਾਲਾਂ, ਹੇ ਗੁਰੂ? ਤੁਸੀਂ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀ ਹੋ।
ਕਥਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾਦ੍ਯ ਮੇ ਕਾਰ੍ਯਮੁਦ੍ਯਤੋ ਗਨ੍ਤੁਮਾਸ਼ੁ ਵੈ । ਨ ਤੇ ਯੁਕ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਯਦੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਮਖਂ ਮਮ
ਅੱਜ, ਜਦ ਮੈਂ ਤਿਆਰ ਹਾਂ, ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਿਵੇਂ ਛੱਡ ਦਿਆਂ? ਹੇ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੁਹਾਡਾ ਮੇਰਾ ਯਗਨ ਅਧੂਰਾ ਛੱਡ ਕੇ ਜਾਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।
ਗਨ੍ਤਾਸਿ ਧਨਲੋਭੇਨ ਲੋਭਾਕੁਲਿਤਚੇਤਨਃ । ਨਿਵਾਰਿਤੋऽਪਿ ਰਾਜ੍ਞਾ ਸ ਜਗਾਮੇਨ੍ਦ੍ਰਮਖਂ ਗੁਰੁਃ
ਤੁਸੀਂ ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਚ ਕਰਕੇ, ਮਨ ਵਿਚ ਲਾਲਚ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ; ਰਾਜੇ ਵਲੋਂ ਰੋਕਣ ਤੇ ਵੀ ਗੁਰੂ ਇੰਦਰ ਦੇ ਯਗਨ ਲਈ ਚਲੇ ਗਏ।
ਰਾਜਾਪਿ ਵਿਮਨਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਗੌਤਮਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਪੂਜਯਤ੍ । ਇਯਾਜ ਹਿਮਵਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਸਾਗਰਸ੍ਯ ਸਮੀਪਤਃ
ਰਾਜਾ ਵੀ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਗੌਤਮ ਦੀ ਪੂਰੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਹਿਮਾਲੇ ਪਹਾੜ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੋਲ, ਯਗਨ ਕੀਤਾ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਬਹੁਲਾ ਦਤ੍ਤਾ ਵਿਪ੍ਰੇਭ੍ਯੋ ਮਖਕਰ੍ਮਣਿ । ਨਿਮਿਨਾ ਪਞ੍ਚਸਾਹਸ੍ਰੀ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾ ਤਤ੍ਰ ਕृਤਾ ਨृਪ
ਯਗਨ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਦਾਨ ਦਿੱਤੇ ਗਏ; ਉਥੇ ਨਿਮੀ ਨੇ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਕੀਤੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ।
ऋਤ੍ਵਿਜਃ ਪੂਜਿਤਾਃ ਕਾਮਂ ਧਨੈਰ੍ਗੋਭਿਰ੍ਮੁਦਾ ਯੁਤਾਃ । ਸ਼ਕ੍ਰਯਜ੍ਞਸਮਾਪ੍ਤੇ ਤੁ ਪਞ੍ਚਵਰ੍षਸ਼ਤਾਤ੍ਮਕੇ
ਯਜਮਾਨਾਂ ਨੇ ਜਿਹੜੇ ਪੰਡਿਤ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਨਮੁਤਾਬਕ ਧਨ ਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਨਾਲ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਇੰਦਰ ਦੇ ਯਗ ਦਾ ਪੰਜ ਸੌ ਸਾਲ ਚੱਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ,
ਆਜਗਾਮ ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਤੁ ਰਾਜ੍ਞਃ ਸਤ੍ਰਦਿਦृਕ੍ਸ਼ਯਾ । ਆਗਤ੍ਯ ਸਂਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਰ੍ਥਂ ਨृਪਸ੍ਯ ਚ
ਫਿਰ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਰਾਜੇ ਦੇ ਯਗ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆਏ। ਆ ਕੇ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ।
ਤਦਾ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਸ੍ਤੁ ਨਿਦ੍ਰਯਾਪਹृਤੋ ੍ਭृਸ਼ਮ੍ । ਨਾਸੌ ਪ੍ਰਬੋਧਿਤੋ ਭृਤ੍ਯੈਰ੍ਨਾਗਤਸ੍ਤੁ ਮੁਨਿਂ ਨृਪਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਜਾ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਨੀਂਦ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਨੌਕਰਾਂ ਨੇ ਜਗਾਇਆ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਰਾਜਾ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਕੋਲ ਆਇਆ।
ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਯ ਤਤੋ ਮਨ੍ਯੁਃ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭੂਤੋऽਵਮਾਨਤਃ । ਅਦਰ੍ਸ਼ਨਾਨ੍ਨਿਮੇਸ੍ਤਤ੍ਰ ਚੁਕੋਪ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ
ਫਿਰ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੂੰ ਇਹ ਬੇਅਦਬੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਗੁੱਸਾ ਆ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਬਹੁਤ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਸ਼ਾਪਂ ਚ ਦਤ੍ਤਵਾਂਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਰਾਜ੍ਞੇ ਮਨ੍ਯੁਵਸ਼ਂ ਗਤਃ । ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਮਾਂ ਗੁਰੁਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕृਤ੍ਵਾਨ੍ਯਂ ਗੁਰੁਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, "ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।
ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤੋऽਸਿ ਬਲਾਨ੍ਮਨ੍ਦ ਮਾਮਵਜ੍ਞਾਯ ਪਾਰ੍ਥਿਵ । ਵਾਰਿਤੋऽਪਿ ਮਯਾ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਦੇਹਸ੍ਤ੍ਵਂ ਭਵਿष੍ਯਸਿ
"ਮੂੜ੍ਹ ਰਾਜਾ! ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਅਣਦੇਖੀ ਕਰਕੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਦীক্ষਾ ਲੈ ਲਈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਤੂੰ ਦੇਹ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।"
ਪਤਤ੍ਵਿਦਂ ਸ਼ਰੀਰਂ ਤੇ ਵਿਦੇਹੋ ਭਵ ਭੂਪਤੇ । ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਇਤਿ ਤਦ੍ਵ੍ਯਾਹृਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜ੍ਞਸ੍ਤੁ ਪਰਿਚਾਰਕਾਃ
"ਹੇ ਰਾਜਨ! ਤੇਰਾ ਇਹ ਸਰੀਰ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ, ਤੂੰ ਦੇਹ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾ।" ਵਿਆਸ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ— ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਸੇਵਕ
ਸਦ੍ਯਃ ਪ੍ਰਬੋਧਯਾਮਾਸੁਰ੍ਮੁਨਿਮਾਹੁਃ ਪ੍ਰਕੋਪਿਤਮ੍ । ਕੁਪਿਤਂ ਤਂ ਸਮਾਗਤ੍ਯ ਰਾਜਾ ਵਿਗਤਕਲ੍ਮषਃ
ਉਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਜਗਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰਿਸ਼ੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਰਾਜਾ ਗੁੱਸੇ ਚੜ੍ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ ਕੋਲ ਗਿਆ।
ਉਵਾਚ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਂ ਹੇਤੁਗਰ੍ਭਂ ਚ ਯੁਕ੍ਤਿਮਤ੍ । . ਮਮ ਦੋषੋ ਨ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਗਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਤृष੍ਣਯਾऽऽਕੁਲਃ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਨਰਮ ਤੇ ਤਰਕਯੁਕਤ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, "ਹੇ ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ! ਇਹ ਦੋਸ਼ ਮੇਰਾ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਿਆ ਸੀ।"
ਹਿਤ੍ਵਾ ਮਾਂ ਯਜਮਾਨਂ ਵੈ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤੋऽਪਿ ਮਯਾ ਭृਸ਼ਮ੍ । ਨ ਲਜ੍ਜਸੇ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਰ੍ਮ ਜੁਗੁਪ੍ਸਿਤਮ੍
"ਮੈਂ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਫਿਰ ਵੀ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ, ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਲਾਜ ਨਹੀਂ ਆਈ।"
ਸਨ੍ਤੋषੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਜਾਨਨ੍ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਨਿਸ਼੍ਚਯਮ੍ । ਪੁਤ੍ਰੋऽਸਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਵੇਦਵੇਦਾਙ੍ਗਵਿਤ੍ਤਮਃ
"ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਤੂੰ ਸੰਤੋਖ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਮਝ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਆਪ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ, ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ।"
ਨ ਵੇਤ੍ਸਿ ਵਿਪ੍ਰਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਗਤਿਂ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾਂ ਦੁਰਤ੍ਯਯਾਮ੍ । ਆਤ੍ਮਦੋषਂ ਮਯਿ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਮृषਾ ਮਾਂ ਸ਼ਸ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ
"ਤੈਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਧਰਮ ਦੀ ਸੁਖਮ ਤੇ ਔਖੀ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਪਤਾ। ਆਪਣਾ ਦੋਸ਼ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਲਾ ਕੇ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਝੂਠੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈਂ।"
ਤ੍ਯਾਜ੍ਯਸ੍ਤੁ ਸੁਜਨੈਃ ਕ੍ਰੋਧਸ਼੍ਚਣ੍ਡਾਲਾਦਧਿਕੋ ਯਤਃ । ਵृਥਾ ਕ੍ਰੋਧਪਰੀਤੇਨ ਮਯਿ ਸ਼ਾਪਃ ਪ੍ਰਪਾਤਿਤਃ
"ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਚੰਡਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਮਾੜਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਵਿਅਰਥ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।"
ਤਵਾਪਿ ਚ ਪਤਤ੍ਵਦ੍ਯ ਦੇਹੋऽਯਂ ਕ੍ਰੋਧਸਂਯੁਤਃ । ਏਵਂ ਸ਼ਪ੍ਤੋ ਮੁਨੀ ਰਾਜ੍ਞਾ ਰਾਜਾ ਚ ਮੁਨਿਨਾ ਤਥਾ
"ਅੱਜ ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਵੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜੇ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।"
ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸ਼ਾਪਂ ਦੁਃਖਿਤੌ ਤੌ ਬਭੂਵਤੁਃ । ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਤ੍ਵਤਿਚਿਨ੍ਤਾਰ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਃ
ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਸ਼ਾਪ ਲੈ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪੈ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਗਏ।
ਨਿਵੇਦਯਾਮਾਸ ਤਥਾ ਸ਼ਾਪਂ ਭੂਪਕृਤਂ ਮਹਤ੍ । ਵਸਿष੍ਟ ਉਵਾਚ ਰਾਜ੍ਞਾ ਸ਼ਪ੍ਤੋऽਸ੍ਮਿ ਦੇਹੋऽਯਂ ਪਤਤ੍ਵਦ੍ਯ ਤਵੇਤਿ ਵੈ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਾਜੇ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਵੱਡਾ ਸ਼ਾਪ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੈਨੂੰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਹੈ— 'ਅੱਜ ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ।'"