ਵਸਿष੍ਠ ਉਵਾਚ ਸ਼ृਣੁ ਰਾਜਨ੍ਨੁਪਾਯੋऽਸ੍ਤਿ ਰੋਗਨਾਸ਼ਂ ਪ੍ਰਤਿ ਸ੍ਤੁਤਃ । ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ਵਿਧਾਃ ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਕਥਿਤਾ ਧਰ੍ਮਸਂਗ੍ਰਹੇ
ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੁਣੋ ਰਾਜਨ, ਰੋਗ ਮੁਕਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਭ ਨੇ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਧਰਮ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾਂ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪੁੱਤਾਂ ਦਾ ਜਿਕਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕ੍ਰੀਤਂ ਸੁਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਯਜਸ੍ਵ ਮਖਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਯਥੋਦ੍ਦਿष੍ਟਮਾਨਯਸ੍ਵ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਕਿਸੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਵਧੀਆ ਯਜਨਾ ਕਰ। ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੂੰ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਚੰਗਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਿਆ।
ਏਵਂ ਕृਤੇ ਮਖੇ ਭੂਪ ਰੋਗਨਾਸ਼ੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਵਰੁਣੋऽਪਿ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਤ੍ਮਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਯਥਾਸੁਖਮ੍
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜਦ ਤੂੰ ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਅਪਣਾਵੇਂਗਾ, ਤਾਂ ਰੋਗ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਤੇ ਵਰੁਣ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਇਤਿ ਤਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਮ੍ । ਅਨ੍ਵੇषਯ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧੇ ਵਿषਯੇष੍ਵਤਿਯਤ੍ਨਤਃ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਕੇ ਲੱਭ।'
ਕਦਾਚਿਤ੍ਕੋऽਪਿ ਲੋਭਾਰ੍ਥੀ ਦਦਾਤਿ ਸ੍ਵਸੁਤਂ ਪਿਤਾ । ਸਮਾਨਯ ਧਨਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਯਾਵਤ੍ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਤੇऽਪ੍ਯਸੌ
ਕਦੇ ਕਦੇ, ਲਾਲਚ ਕਰਕੇ, ਕੋਈ ਪਿਤਾ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿੰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇ, ਪੈਸਾ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਪੁੱਤ ਲਿਆ ਆ।
ਸਰ੍ਵਥੈਵ ਸਮਾਨੇਯੋ ਯਜ੍ਞਾਰ੍ਥੇ ਦ੍ਵਿਜਬਾਲਕਃ । ਨ ਕਾਰ੍ਯਾ ਕृਪਣਾ ਬੁਦ੍ਧਿਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਮਤ੍ਕਾਰ੍ਯਹੇਤਵੇ
ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਯਜਨਾ ਵਾਸਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਲਿਆਉਣਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ। ਮੇਰੇ ਕੰਮ ਲਈ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਦਇਆ ਨਾ ਆਵੇ।
ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਨੀਯਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪੁਤ੍ਰਃ ਕਸ੍ਯਚਿਦ੍ਦ੍ਵਿਜਵਾਦਿਨਃ । ਦ੍ਰਵ੍ਯੇਣ ਦੇਹਿ ਯਜ੍ਞਾਰ੍ਥਂ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯੋऽਸੌ ਪਸ਼ੁਃ ਕਿਲ
ਤੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਮੰਗਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਯਜਨਾ ਵਾਸਤੇ ਪੈਸਾ ਦੇ, ਉਹ ਪੁੱਤ ਕੁਰਬਾਨੀ ਲਈ ਹੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਇਤਿ ਸਞ੍ਚੋਦਿਤਸ੍ਤੇਨ ਸਚਿਵਃ ਕਾਰ੍ਯਹੇਤਵੇ । ਅਨ੍ਵੇषਯਾਮਾਸ ਪੁਰੇ ਗ੍ਰਾਮੇ ਗ੍ਰਾਮੇ ਗृਹੇ ਗृਹੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕੰਮ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਹਿਰ, ਪਿੰਡ ਪਿੰਡ, ਘਰ ਘਰ ਵਿਚ ਲੱਭਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਏਵਮਨ੍ਵੇषਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿषਯੇ ਕਸ਼੍ਚਿਦਾਤੁਰਃ । ਨਿਰ੍ਧਨਸ੍ਤ੍ਰਿਸੁਤਸ਼੍ਚਾਸੀਦਜੀਗਰ੍ਤੇਤਿ ਨਾਮਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਲੱਭਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਤੇ ਬਿਮਾਰ ਆਦਮੀ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਅਜੀਗਰਤ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤ ਸਨ।
ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਂ ਸ਼ੁਨਃਸ਼ੇਪਂ ਮਧ੍ਯਮਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਸਤ੍ਤਮਃ । ਆਨਯਾਮਾਸ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਂ ਯਦ੍ਧਨਂ ਤਦਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਚੰਗੇ ਮੰਤਰੀ ਨੇ, ਮੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਦਨ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਵਿਚਲਾ ਪੁੱਤ, ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪ, ਲਿਆ ਆਇਆ।
ਸਮਾਨੀਯ ਸ਼ੁਨਃਸ਼ੇਪਂ ਸਚਿਵਃ ਕਾਰ੍ਯਤਤ੍ਪਰਃ । ਰਾਜ੍ਞੇ ਨਿਵੇਦਯਾਮਾਸ ਪਸ਼ੁਯੋਗ੍ਯਂ ਦ੍ਵਿਜਾਤ੍ਮਜਮ੍
ਮੰਤਰੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪ ਨੂੰ ਲਿਆ ਕੇ, ਯਜਨਾ ਲਈ ਯੋਗ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੁੱਤ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਰਾਜਾਤਿਮੁਦਿਤਸ੍ਤੇਨ ਵਿਪ੍ਰਾਨਾਨੀਯ ਸਰ੍ਵਤਃ । ਕਾਰਯਾਮਾਸ ਸਮ੍ਭਾਰਾਨ੍ਯਜ੍ਞਾਰ੍ਥਂ ਵੇਦਵਿਤ੍ਤਮਾਨ੍
ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬੁਲਾਏ ਅਤੇ ਵੈਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਯਜਨਾ ਲਈ ਸਾਰਾ ਸਮਾਨ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾਇਆ।
ਪ੍ਰਾਰਬ੍ਧੇ ਤੁ ਮਖੇ ਤਤ੍ਰ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋ ਮਹਾਮੁਨਿਃ । ਬਦ੍ਧਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ੁਨਃਸ਼ੇਪਂ ਨਿषਿषੇਧ ਨृਪਂ ਤਦਾ
ਜਦੋਂ ਯਗ ਆਰੰਭ ਹੋਇਆ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ।
ਰਾਜਨ੍ਮਾ ਸਾਹਸਂ ਕਾਰ੍षੀਰ੍ਮੁਞ੍ਚੈਨਂ ਦ੍ਵਿਜਬਾਲਕਮ੍ । ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਾਮ੍ਯਹਮਾਯੁष੍ਮਨ੍ ਸੁਖਂ ਤੇऽਦ੍ਯ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਇਹ ਜਲਦੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰੀਂ, ਇਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਸੁਖੀ ਜੀ, ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਕ੍ਰਨ੍ਦਤ੍ਯਯਂ ਸ਼ੁਨਃਸ਼ੇਪਃ ਕਰੁਣਾ ਮਾਂ ਦੁਨੋਤ੍ਯਪਿ । ਦਯਾਵਾਨ੍ਭਵ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਕੁਰੁ ਮੇ ਵਚਨਂ ਨृਪ
ਇਹ ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਦੁਖੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਦਇਆਵਾਨ ਬਣ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲੈ।
ਪਰਦੇਹਸ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਾਯੈ ਸ੍ਵਦੇਹਂ ਯੇ ਦਯਾਪਰਾਃ । ਦਦਤਿ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਕਾਮਾਃ ਸ਼ੁਚਿਵ੍ਰਤਾਃ
ਜੋ ਦਇਆ ਵਾਲੇ ਖ਼ਤਰੀ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਵੀ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਸੱਚੇ ਨੇਮਾਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸੁਆਰਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਸਨ।
ਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵਦੇਹਸ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਹਂਸਿ ਦ੍ਵਿਜਸੁਤਂ ਬਲਾਤ੍ । ਪਾਪਂ ਮਾ ਕੁਰੁ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਦਯਾਵਾਨ੍ ਭਵ ਬਾਲਕੇ
ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਇਹ ਪਾਪ ਨਾ ਕਰੀਂ, ਬੱਚੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਸਦृਸ਼ੀ ਪ੍ਰੀਤਿਰ੍ਦੇਹੇ ਵੇਤ੍ਸਿ ਸ੍ਵਯਂ ਨृਪ । ਮੁਞ੍ਚੈਨਂ ਬਾਲਕਂ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਯਦਿ ਮੇ ਵਚਃ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਆਪ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਮੋਹ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੰਨਣਯੋਗ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ।
ਵ੍ਯਾਸ ਕ੍ਤ੍ਵਚ ਅਨਾਦृਤ੍ਯ ਚ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਰਾਜਾ ਦੁਃਖਾਤੁਰੋ ਭृਸ਼ਮ੍ । ਨ ਮੁਮੋਚ ਮੁਨਿਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਚੂਕੋਪਾਤੀਵ ਤਾਪਸਃ
ਉਹ ਰਾਜਾ, ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਗੱਲ ਨਾ ਮੰਨੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਛੱਡਿਆ ਤੇ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਿਆ।
ਉਪਦੇਸ਼ਂ ਦਦੌ ਤਸ੍ਮੈ ਸ਼ੁਨਃਸ਼ੇਪਾਯ ਕੌਸ਼ਿਕਃ । ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਪਾਸ਼ਧਰਸ੍ਯਾਥ ਦਯਾਵਾਨ੍ਵੇਦਵਿਤ੍ਤਮਃ
ਕੌਸ਼ਿਕ ਨੇ ਫਿਰ ਦਇਆਵਾਨ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪ ਨੂੰ ਪਾਸ਼ਧਾਰੀ ਦਾ ਮੰਤ੍ਰ ਸਿਖਾਇਆ।
ਸ਼ੁਨਃਸ਼ੇਪੋऽਪਿ ਤਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਮਸਕृਦ੍ਵਧਕਰ੍ਸ਼ਿਤਃ । ਸ੍ਤੁਤਸ੍ਵਰੇਣ ਚੁਕ੍ਰੋਸ਼ ਸਂਸ੍ਮਰਨ੍ਵਰੁਣਂ ਭृਸ਼ਮ੍
ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪ, ਮੌਤ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਕਈ ਵਾਰੀ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਮੰਤ੍ਰ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਚਾਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਵੜੂਣ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਸ੍ਤੁਵਨ੍ਤਂ ਮੁਨਿਪੁਤ੍ਰਂ ਤਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਵੈ ਯਾਦਸਾਂ ਪਤਿਃ । ਤਤ੍ਰਾਗਤ੍ਯ ਸ਼ੁਨਃਸ਼ੇਪਂ ਮੁਮੋਚ ਕਰੁਣਾਰ੍ਣਵਃ
ਜਦੋਂ ਜਲ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਥੇ ਆਇਆ ਤੇ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਰੋਗਹੀਨਂ ਨृਪਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਰੁਣਃ ਸ੍ਵਗृਹਂ ਯਯੌ । ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਤਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਕृਤਵਾਨ੍ਮੋਚਿਤਂ ਮृਤੇਃ
ਵੜੂਣ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਰੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਚੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਮੰਨ ਲਿਆ।
ਨ ਕृਤਂ ਵਚਨਂ ਰਾਜ੍ਞਾ ਕੌਸ਼ਿਕਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਰੋषਂ ਦਧਾਰ ਮਨਸਾ ਰਾਜੋਪਰਿ ਸ ਗਾਧਿਜਃ
ਰਾਜੇ ਨੇ ਮਹਾਤਮਾ ਕੌਸ਼ਿਕ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਗਾਧੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰਾਜੇ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸਾ ਰੱਖਿਆ।
ਏਕਸ੍ਮਿਨ੍ਸਮਯੇ ਰਾਜਾ ਹਯਾਰੂਢੋ ਵਨਂ ਗਤਃ । ਸੂਕਰਂ ਹਨ੍ਤੁਕਾਮਸ੍ਤੁ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਕੌਸ਼ਿਕੀਤਟੇ
ਇੱਕ ਵਾਰ ਰਾਜਾ ਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਜੰਗਲ ਗਿਆ, ਤੇ ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸੂਰ ਮਾਰਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।
ਵृਦ੍ਧਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵੇषੇਣ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੇਣ ਵਞ੍ਚਿਤਃ । ਸਰ੍ਵਸ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਂ ਤਸ੍ਯ ਗृਹੀਤਂ ਰਾਜ੍ਯਮਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਬੁੱਢੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਠੱਗ ਲਿਆ, ਉਸ ਕੋਲੋਂ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਮੰਗ ਲਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਅਜੀਬ ਰਾਜ ਪਕੜ ਲਿਆ।
ਪੀਡਿਤੋऽਸੌ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰੋ ਯਜਮਾਨੋ ਯਤੋ ਭृਸ਼ਮ੍ । ਵਸਿष੍ਠਃ ਕੌਸ਼ਿਕਂ ਪ੍ਰਾਹ ਵਨੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਯਦृਚ੍ਛਯਾ
ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ, ਜੋ ਯਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ, ਜੋ ਅਚਾਨਕ ਜੰਗਲ ਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਕੌਸ਼ਿਕ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਧਮ ਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧੇ ਵृਥਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵੇषਭृਤ੍ । ਬਕਧਰ੍ਮ ਵृਥਾ ਕਿਂ ਤ੍ਵਂ ਗਰ੍ਵਂ ਵਹਸਿ ਦਾਮ੍ਭਿਕ
ਹੇ ਖ਼ਤਰੀਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲਾ ਤੇ ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲਿਆ, ਤੂੰ ਵਿਅਰਥ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਭੇਸ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਤੂੰ ਬਗਲੇ ਵਾਂਗ ਚਾਲ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਝੂਠੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਫਿਰਦਾ ਹੈਂ?
ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਯਜਮਾਨੋ ਮਮਾਪ੍ਯਸੌ । ਅਪਰਾਧਂ ਵਿਨਾ ਜਾਲ੍ਮ ਗਮਿਤੋ ਦੁਃਖਮਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਇਹ ਮੇਰਾ ਯਜਮਾਨ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਤੈਨੂੰ ਕਿਸ ਲਈ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਗਲਤੀ ਦੇ, ਐਸੇ ਅਜੀਬ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ?
ਬਕਧ੍ਯਾਨਪਰੋ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਵੈ ਬਕੋ ਭਵ । ਇਤਿ ਸ਼ਪ੍ਤੋ ਵਸਿष੍ਠੇਨ ਕੌਸ਼ਿਕਃ ਪ੍ਰਾਹ ਤਂ ਪੁਨਃ
ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਬਗਲੇ ਵਾਂਗ ਧਿਆਨ ਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਬਗਲਾ ਬਣੇਂ। ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਐਸਾ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਕੌਸ਼ਿਕ ਨੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।