ਕृਤ੍ਵਾ ਪਲਾਯਨਂ ਵੀਰੋ ਗਤੋऽਸੌ ਗਿਰਿਗਹ੍ਵਰੇ । ਅਗਮ੍ਯੇ ਨृਪਤਿਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਭਯਾਤੁਰਃ
ਉਹ ਵੀਰ ਨੇ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰ ਲਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਭੱਜ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਾ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਡਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਕਾਲੇऽਥ ਵਰੁਣੋ ਯਜ੍ਞਾਰ੍ਥੀ ਨृਪਤੇਰ੍ਗृਹਮ੍ । ਗਤ੍ਵਾ ਤਮਾਹ ਭੂਪਾਲਂ ਕੁਰੁ ਯਜ੍ਞਂ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੇ
ਜਦੋਂ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਜਲ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਯਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ ਰਾਜੇ ਦੇ ਘਰ ਆ ਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਹੁਣ ਯਗ ਕਰ।'
ਪ੍ਰਮ੍ਲਾਨਵਦਨੋ ਰਾਜਾ ਤਮਾਹ ਵ੍ਯਥਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ । ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਗਤਃ ਕ੍ਵਾਪਿ ਸੁਤੋ ਮੇ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮ
ਮੂੰਹ ਲਟਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੁਖੀ ਹੋਈਆਂ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਕਿਤੇ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ!'
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਰਾਜ੍ਞਃ ਕੁਪਿਤੋ ਯਾਦਸਾਂਪਤਿਃ । ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਤਂ ਨृਪਂ ਕੋਪਾਦਸਤ੍ਯਵਾਦਿਨਂ ਭृਸ਼ਮ੍
ਰਾਜੇ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਲ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਰਾਜੇ ਉੱਤੇ, ਜੋ ਝੂਠ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਬੈਠਾ।
ਜਲੋਦਰਾਭਿਧੋ ਵ੍ਯਾਧਿਰ੍ਦੇਹੇ ਭਵਤੁ ਤੇ ਨृਪ । ਯਤਃ ਪ੍ਰਤਾਰਿਤਸ਼੍ਚਾਹਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਪਟਪਣ੍ਡਿਤ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ 'ਜਲੋਦਰ' ਨਾਮ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਪੈ ਜਾਵੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਠੱਗ ਲਿਆ, ਆਪ ਨੂੰ ਚਤੁਰ ਵਿਦਵਾਨ ਦੱਸ ਕੇ।
ਇਤਿ ਸ਼ਪ੍ਤ੍ਵਾ ਯਯੌ ਧਾਮ ਸ੍ਵਕਂ ਪਾਸ਼ਧਰਸ੍ਤਦਾ । ਰਾਜਾ ਚਿਨ੍ਤਾਤੁਰਸ੍ਤਸ੍ਥੌ ਭਵਨੇ ਵ੍ਯਾਧਿਪੀਡਿਤਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਫਾਹਾ ਫੜਨ ਵਾਲਾ ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਰਾਜਾ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਯਦਾਤਿਵ੍ਯਾਧਿਤੋ ਰਾਜਾ ਰੋਗੇਣ ਸ਼ਾਪਜੇਨ ਹ । ਤਦਾ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਪੁਤ੍ਰੋऽਪਿ ਪਿਤਰਂ ਵ੍ਯਾਧਿਪੀਡਿਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਵਾਲੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤੰਗ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਸੁਣ ਲਿਆ ਕਿ ਪਿਓ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਦੁੱਖੀ ਪਿਆ ਹੈ।
ਪਾਨ੍ਥਿਕਃ ਪ੍ਰਾਹ ਪੁਤ੍ਰਂ ਹਿ ਪਿਤਾ ਤੇ ਭृਸ਼ਦੁਃਖਿਤਃ । ਜਲੋਦਰਵਿਕਾਰੇਣ ਸ਼ਾਪਜੇਨ ਨृਪਾਤ੍ਮਜ
ਇੱਕ ਰਾਹੀ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਤੇਰਾ ਪਿਉ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖੀ ਪਿਆ ਹੈ। ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਆਈ ਜਲੋਦਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਹੈ।'
ਵਿਨष੍ਟਂ ਜੀਵਿਤਂ ਤੇऽਦ੍ਯ ਵृਥਾ ਜਾਤਸ੍ਯ ਦੁਰ੍ਮਤੇ । ਯਤ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪਿਤਰਂ ਦੁਃਸ੍ਥਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋऽਸਿ ਗਿਰਿਗਹ੍ਵਰਮ੍
ਹੇ ਮੂਰਖ, ਅੱਜ ਤੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਗਈ। ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਦੁਖੀ ਪਿਉ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਕਿਮਨੇਨ ਸ਼ਰੀਰੇਣ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਤੇ ਜਨ੍ਮਨਃ ਫਲਮ੍ । ਦੇਹਦਂ ਦੁਃਖਿਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਥਿਤੋऽਸ੍ਯਤ੍ਰ ਸੁਤਾਧਮ
ਇਸ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਜਨਮ ਦਾ ਕੀ ਫਲ ਮਿਲਿਆ? ਪਿਉ ਨੂੰ ਦੁੱਖੀ ਕਰ ਕੇ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਹੀ ਬੈਠਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜੇ ਪੁੱਤਰ।
ਪ੍ਰਾਣਾਸ੍ਤ੍ਯਾਜ੍ਯਾਃ ਪਿਤੁਃ ਕਾਰ੍ਯੇ ਸਤ੍ਪੁਤ੍ਰੇਣੇਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਯਃ । ਤ੍ਵਦਰ੍ਥੇ ਦੁਃਖਿਤੋ ਰਾਜਾ ਕ੍ਰਨ੍ਦਤਿ ਵ੍ਯਾਧਿਪੀਡਿਤਃ
ਇਹ ਪੱਕਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਚੰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਪਿਉ ਦੀ ਖਾਤਰ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਵੀ ਦੇ ਦੇਵੇ। ਤੇਰੇ ਕਾਰਨ ਰਾਜਾ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਤਦਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਵਚਸ੍ਤਥ੍ਯਂ ਪਾਨ੍ਥਿਕਾਦ੍ਧਰ੍ਮਸਂਯੁਤਮ੍ । ਯਦਾ ਚਕ੍ਰੇ ਮਨੋ ਗਨ੍ਤੁਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਤਾਤਂ ਵ੍ਯਥਾਤੁਰਮ੍
ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਰਾਹੀ ਕੋਲੋਂ ਇਹ ਸੱਚੀਆਂ ਤੇ ਧਰਮ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣੀਆਂ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚ ਲਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਪਿਉ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੁੱਖੀ ਪਿਆ ਹੈ, ਵੇਖਣ ਜਾਵਾਂ।
ਤਦਾ ਵਿਪ੍ਰਵਪੁਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਵਾਸਵਸ੍ਤਮੁਪਾਗਮਤ੍ । ਰਹਃ ਪ੍ਰਾਹ ਹਿਤਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਦਯਾਵਾਨਿਵ ਭਾਰਤ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਉਸ ਕੋਲ ਆਇਆ। ਇਕੱਲੇ ਵਿੱਚ, ਦਇਆ ਵਾਲਾ ਬਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ।
ਮੂਰ੍ਖੋऽਸਿ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰ ਤ੍ਵਂ ਗਮਨਾਯ ਮਤਿਂ ਵृਥਾ । ਕਰੋषਿ ਪਿਤਰਂ ਤ੍ਵਦ੍ਯ ਨ ਜਾਨਾਸਿ ਵ੍ਯਥਾਯੁਤਮ੍
ਹੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਤੂੰ ਮੂਰਖੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ ਜੋ ਵਿਅਰਥ ਹੀ ਪਿਉ ਕੋਲ ਜਾਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ। ਅੱਜ ਤੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਕਿ ਤੇਰਾ ਪਿਉ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਪਿਆ ਹੈ।
ਆਡੀਬਕਯੁਦ੍ਧ ਵਰ੍ਣਨਸਹਿਤਂ ਦੇਵੀਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਉਵਾਚ ਸਾਹਸਂ ਕृਤਵਾਨ੍ ਰਾਜਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਯਤ੍ਕਥਿਤੋ ਮਖਃ । ਵਰੁਣਾਯ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਤਃ ਪੁਤ੍ਰਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਸ਼ੁਂ ਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਰਾਜੇ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹੌਸਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ—ਉਸ ਨੇ ਯਜਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਆਪਣਾ ਪਿਆਰਾ ਪੁੱਤ੍ਰ ਕੁਰਬਾਨੀ ਵਾਸਤੇ ਪੇਸ਼ ਕਰੇਗਾ।
ਗਤੇ ਤ੍ਵਯਿ ਪਿਤਾ ਪੁਤ੍ਰਂ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਯੂਪੇऽਘृਣਃ ਪੁਨਃ । ਪਸ਼ੁਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧੇ ਵਧਿष੍ਯਤਿ ਵ੍ਯਥਾਤੁਰਃ
ਜਦ ਤੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਨਿਰਦੇਈ ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਮੁੜ ਯਜਨਾ ਵਾਲੇ ਥੰਮ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦਾ ਪਸ਼ੂ ਬਣਾਕੇ, ਮਾੜੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਮਾਰਨ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ।
ਇਤ੍ਥਂ ਨਿषਿਦ੍ਧਸ੍ਤਤ੍ਪੁਤ੍ਰਃ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣਾਮਿਤਤੇਜਸਾ । ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰੈਵ ਮਾਯੇਸ਼ੀਮਾਯਯਾ ਮੋਹਿਤੋ ਭृਸ਼ਮ੍
ਜਦ ਸ਼ਕਤਿਸ਼ਾਲੀ ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਸ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ, ਉਹ ਓਥੇ ਹੀ ਰਿਹਾ। ਪਰ ਮਾਇਆ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭੁਲਾਵੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ।
ਯਦਾ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਿਤਰਂ ਰੋਗਪੀਡਿਤਮ੍ । ਗਮਨਾਯ ਮਤਿਂ ਚਕ੍ਰੇ ਤਦੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯषੇਧਯਤ੍
ਪਰ ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਘਰ ਜਾਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇੰਦਰ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰੋऽਤਿਦੁਃਖਾਰ੍ਤਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਗੁਰੁਮਨ੍ਤਿਕੇ । ਸ੍ਥਿਤਂ ਵਸਿष੍ਠਮੇਕਾਨ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਂ ਹਿਤਤਤ੍ਪਰਮ੍
ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ, ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਜੋ ਇਕੱਲਾ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਰਾਜੋਵਾਚ ਭਗਵਨ੍ ਕਿ ਕਰੋਮ੍ਯਦ੍ਯ ਕਾਤਰੋऽਸ੍ਮਿ ਵ੍ਯਥਾਕੁਲਃ । ਤ੍ਰਾਹਿ ਮਾਂ ਦੁਃਖਮਨਸਂ ਮਹਾਵ੍ਯਾਧਿਭਯਾਤੁਰਮ੍
ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਭਗਵਨ, ਮੈਂ ਅੱਜ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਮੈਂ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹਾਂ। ਮੇਰੀ ਮਦਦ ਕਰ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਦੁੱਖੀ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਵੱਡੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਬਚਾ ਲੈ।
ਵਸਿष੍ਠ ਉਵਾਚ ਸ਼ृਣੁ ਰਾਜਨ੍ਨੁਪਾਯੋऽਸ੍ਤਿ ਰੋਗਨਾਸ਼ਂ ਪ੍ਰਤਿ ਸ੍ਤੁਤਃ । ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ਵਿਧਾਃ ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਕਥਿਤਾ ਧਰ੍ਮਸਂਗ੍ਰਹੇ
ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੁਣੋ ਰਾਜਨ, ਰੋਗ ਮੁਕਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਭ ਨੇ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਧਰਮ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾਂ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪੁੱਤਾਂ ਦਾ ਜਿਕਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕ੍ਰੀਤਂ ਸੁਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਯਜਸ੍ਵ ਮਖਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਯਥੋਦ੍ਦਿष੍ਟਮਾਨਯਸ੍ਵ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਕਿਸੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਵਧੀਆ ਯਜਨਾ ਕਰ। ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੂੰ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਚੰਗਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਿਆ।
ਏਵਂ ਕृਤੇ ਮਖੇ ਭੂਪ ਰੋਗਨਾਸ਼ੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਵਰੁਣੋऽਪਿ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਤ੍ਮਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਯਥਾਸੁਖਮ੍
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜਦ ਤੂੰ ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਅਪਣਾਵੇਂਗਾ, ਤਾਂ ਰੋਗ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਤੇ ਵਰੁਣ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਇਤਿ ਤਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਮ੍ । ਅਨ੍ਵੇषਯ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧੇ ਵਿषਯੇष੍ਵਤਿਯਤ੍ਨਤਃ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਕੇ ਲੱਭ।'
ਕਦਾਚਿਤ੍ਕੋऽਪਿ ਲੋਭਾਰ੍ਥੀ ਦਦਾਤਿ ਸ੍ਵਸੁਤਂ ਪਿਤਾ । ਸਮਾਨਯ ਧਨਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਯਾਵਤ੍ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਤੇऽਪ੍ਯਸੌ
ਕਦੇ ਕਦੇ, ਲਾਲਚ ਕਰਕੇ, ਕੋਈ ਪਿਤਾ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿੰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇ, ਪੈਸਾ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਪੁੱਤ ਲਿਆ ਆ।
ਸਰ੍ਵਥੈਵ ਸਮਾਨੇਯੋ ਯਜ੍ਞਾਰ੍ਥੇ ਦ੍ਵਿਜਬਾਲਕਃ । ਨ ਕਾਰ੍ਯਾ ਕृਪਣਾ ਬੁਦ੍ਧਿਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਮਤ੍ਕਾਰ੍ਯਹੇਤਵੇ
ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਯਜਨਾ ਵਾਸਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਲਿਆਉਣਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ। ਮੇਰੇ ਕੰਮ ਲਈ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਦਇਆ ਨਾ ਆਵੇ।
ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਨੀਯਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪੁਤ੍ਰਃ ਕਸ੍ਯਚਿਦ੍ਦ੍ਵਿਜਵਾਦਿਨਃ । ਦ੍ਰਵ੍ਯੇਣ ਦੇਹਿ ਯਜ੍ਞਾਰ੍ਥਂ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯੋऽਸੌ ਪਸ਼ੁਃ ਕਿਲ
ਤੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਮੰਗਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਯਜਨਾ ਵਾਸਤੇ ਪੈਸਾ ਦੇ, ਉਹ ਪੁੱਤ ਕੁਰਬਾਨੀ ਲਈ ਹੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਇਤਿ ਸਞ੍ਚੋਦਿਤਸ੍ਤੇਨ ਸਚਿਵਃ ਕਾਰ੍ਯਹੇਤਵੇ । ਅਨ੍ਵੇषਯਾਮਾਸ ਪੁਰੇ ਗ੍ਰਾਮੇ ਗ੍ਰਾਮੇ ਗृਹੇ ਗृਹੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕੰਮ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਹਿਰ, ਪਿੰਡ ਪਿੰਡ, ਘਰ ਘਰ ਵਿਚ ਲੱਭਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਏਵਮਨ੍ਵੇषਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿषਯੇ ਕਸ਼੍ਚਿਦਾਤੁਰਃ । ਨਿਰ੍ਧਨਸ੍ਤ੍ਰਿਸੁਤਸ਼੍ਚਾਸੀਦਜੀਗਰ੍ਤੇਤਿ ਨਾਮਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਲੱਭਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਤੇ ਬਿਮਾਰ ਆਦਮੀ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਅਜੀਗਰਤ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤ ਸਨ।
ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਂ ਸ਼ੁਨਃਸ਼ੇਪਂ ਮਧ੍ਯਮਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਸਤ੍ਤਮਃ । ਆਨਯਾਮਾਸ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਂ ਯਦ੍ਧਨਂ ਤਦਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਚੰਗੇ ਮੰਤਰੀ ਨੇ, ਮੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਦਨ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਵਿਚਲਾ ਪੁੱਤ, ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪ, ਲਿਆ ਆਇਆ।