ਸੁषੁਵੇ ਤਨਯਂ ਨਾਰੀ ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਸਂਯੁਤਮ੍ । ਮੁਦਂ ਪ੍ਰਾਪ ਨृਪਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪੁਤ੍ਰੇ ਜਾਤੇ ਵਿਸ਼ਾਮ੍ਪਤੇ
ਉਹ ਔਰਤ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮਿਆ। ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਜਨਮ ਤੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸੀ, ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ।
ਕृਤਵਾਞ੍ਜਾਤਕਰ੍ਮਾਦਿਸਂਸ੍ਕਾਰਵਿਧਿਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਦਦੌ ਹਿਰਣ੍ਯਂ ਗਾ ਦੋਗ੍ਧੀਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯੋ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਸੰਸਕਾਰ ਨਿਭਾਏ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੋਨਾ ਤੇ ਦੁੱਧ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਜਨ੍ਮੋਤ੍ਸਵੇऽਤਿਸਂਵृਤ੍ਤੇ ਗੇਹੇ ਵੈ ਯਾਦਸਾਮ੍ਪਤਿਃ । ਆਜਗਾਮ ਮਹਾਰਾਜ ਵਿਪ੍ਰਵੇषਧਰਸ੍ਤਥਾ
ਜਦੋਂ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ ਗਈ, ਤਾਂ ਜਲ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਆਪਣੇ ਘਰ ਆਏ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਾਂਗ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ।
ਪੂਜਿਤਃ ਪਾਰ੍ਥਿਵੇਨਾਥ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਧਿਵਦਾਸਨਮ੍ । ਕਾਰ੍ਯੇ ਪृष੍ਟੇऽਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਰੁਣੋऽਸ੍ਮੀਤਿ ਭੂਪਤਿਮ੍
ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਜਤ ਕਰਕੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬੈਠਣ ਲਈ ਅਸਥਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਵਰੁਣ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਚਾਣ ਦੱਸ ਕੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਕੁਰੁ ਯਜ੍ਞਂ ਸੁਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਸ਼ੁਂ ਪਰਮਪਾਵਨਮ੍ । ਸਤ੍ਯਵਾਗ੍ਭਵ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸਂਕਲ੍ਪਸ੍ਤੁ ਤ੍ਵਯਾ ਕृਤਃ
ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਬਲੀ ਬਣਾਕੇ ਯਜਨ ਕਰ। ਸੱਚੇ ਰਹਿਣਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਇਹ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਰਾਜਾ ਵਿਹ੍ਵਲੋऽਤਿਵ੍ਯਥਾਕੁਲਃ । ਸਂਸ੍ਤਭ੍ਯਾਧਿਂ ਨृਪਃ ਪ੍ਰਾਹ ਵਰੁਣਂ ਸਤ੍ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਉਹ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਵਰੁਣ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ।
ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ਕਰੋਮਿ ਤਂ ਯਜ੍ਞਂ ਸਰ੍ਵਥਾ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ । ਮਯਾ ਤੇ ਯਤ੍ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਤਂ ਭਵਾਮਿ ਸਤ੍ਯਵਾਗਹਮ੍
ਮਾਲਕ, ਮੈਂ ਉਹ ਯਜਨ ਪੂਰੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜਰੂਰ ਕਰਾਂਗਾ। ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗਾ ਤੇ ਸੱਚਾ ਰਹਾਂਗਾ।
ਪੂਰ੍ਣੇ ਮਾਸੇ ਵਿਸ਼ੁਧ੍ਯੇਤ ਧਰ੍ਮਪਤ੍ਨੀ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮ । ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਯਾਂ ਤੁ ਭਾਰ੍ਯਾਯਾਂ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਃ ਸ ਪਸ਼ੋਰ੍ਮਖਃ
ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਾ, ਜਦ ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਮਹੀਨਾ ਲੰਘ ਜਾਵੇ ਤੇ ਮੇਰੀ ਧਰਮਪਤਨੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਣ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਬਲੀ ਬਣਾਕੇ ਯਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇ ਵਚਨੇ ਰਾਜ੍ਞਾ ਵਰੁਣਃ ਸ੍ਵਗृਹਂ ਗਤਃ । ਰਾਜਾ ਬਭੂਵ ਸਨ੍ਤੁष੍ਟਃ ਕਿਞ੍ਚਿਚ੍ਚਿਨ੍ਤਾਤੁਰਸ੍ਤਥਾ
ਵਿਆਸ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਜਦ ਰਾਜੇ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ, ਤਾਂ ਵਰੁਣ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲੇ ਗਏ। ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ ਵੀ ਸੀ ਪਰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੈ ਗਿਆ।
ਪੂਰ੍ਣੇ ਮਾਸਿ ਪੁਨਃ ਪਾਸ਼ੀ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਨृਪਾਲਯੇ । ਆਜਗਾਮ ਦ੍ਵਿਜੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸੁਵੇषਃ ਸੁष੍ਠੁਭਾषਕਃ
ਜਦ ਮਹੀਨਾ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਫੇਰ ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਰਾਜੇ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿਚ ਆਏ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣ ਕੇ, ਸੋਹਣੇ ਵਸਤਰ ਪਾ ਕੇ ਤੇ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਨ।
ਕृਤਾਰ੍ਹਣਂ ਸੁਖਾਸੀਨਂ ਭੂਪਤਿਸ੍ਤਂ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮਮ੍ । ਉਵਾਚ ਵਿਨਯੋਪੇਤੋ ਹੇਤੁਗਰ੍ਭਂ ਵਚਸ੍ਤਦਾ
ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਆਦਰ ਕਰਕੇ ਸੁਖੀ ਚੌਕੀਆਂ ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ। ਫਿਰ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ, ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖੀਆਂ।
ਅਸਂਸ੍ਕृਤਂ ਸੁਤਂ ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ਯੂਪੇ ਬਧ੍ਨਾਮਿ ਤਂ ਕਥਮ੍ । ਸਂਸ੍ਕਤ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਯਜੇऽਹਂ ਯਜ੍ਞਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਮਾਲਕ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਸੰਸਕਾਰ ਦੇ ਕਿਵੇਂ ਯਜਨ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਬੰਨ੍ਹ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦਾ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਖ਼ਤਰੀ ਬਣਾਕੇ, ਮੈਂ ਵਧੀਆ ਯਜਨ ਕਰਾਂਗਾ।
ਦਯਸੇ ਯਦਿ ਦੇਵ ਤ੍ਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਦੀਨਂ ਸ੍ਵਸੇਵਕਮ੍ । ਅਸਂਸ੍ਕृਤਸ੍ਯ ਬਾਲਸ੍ਯ ਨਾਧਿਕਾਰੋऽਸ੍ਤਿ ਕੁਤ੍ਰਚਿਤ੍
ਜੇ ਤੂੰ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਆਪਣਾ ਦਇਆ ਭਾਵ ਰੱਖੇਂ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਦੁਖੀ ਸੇਵਕ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਸਮਝ ਲੈ ਕਿ ਬਿਨਾ ਸੰਸਕਾਰ ਵਾਲੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਸਮ ਦਾ ਹੱਕ ਨਹੀਂ।
ਵਰੁਣ ਉਵਾਚ ਪ੍ਰਤਾਰਯਸਿ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਮਯਮਗ੍ਰਤਃ । ਦੁਸ੍ਤ੍ਯਜਸ੍ਤਵ ਜਾਨਾਮਿ ਸੁਤਸ੍ਨੇਹੋ ਹ੍ਯਪੁਤ੍ਰਿਣਃ
ਵਰੁਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਚਨ ਦੇ ਕੇ ਹੁਣ ਧੋਖਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ। ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਪੁੱਤਰ ਵਲ ਤੇਰਾ ਪਿਆਰ ਛੱਡਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜਿਸਦੇ ਕੋਲ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਗृਹਂ ਵ੍ਰਜਾਮਿ ਭੂਪਾਲ ਵਚਨਾਤ੍ਤਵ ਕੋਮਲਾਤ੍ । ਕਿਯਤ੍ਕਾਲਂ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼੍ਯਾਹਮਾਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਗृਹਮ੍
ਹੇ ਰਾਜੇ, ਤੇਰੀ ਨਰਮ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਉਡੀਕ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਤੇਰੇ ਘਰ ਆਵਾਂਗਾ।
ਭਵਿਤਵ੍ਯਂ ਤ੍ਵਯਾ ਤਾਤ ਤਦਾ ਸਤ੍ਯਵਚੋऽਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਅਨ੍ਯਥਾ ਤ੍ਵਯਿ ਮੁਞ੍ਚਾਮਿ ਕੋਪਂ ਸ਼ਾਪਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਪਰ, ਪਿਆਰੇ, ਫਿਰ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵਚਨ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਸ਼ਾਪ ਲਾ ਦਿਆਂਗਾ।
ਰਾਜੋਵਾਚ ਸਮਾਵਰ੍ਤਨਕਰ੍ਮਾਨ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਥਾ ਯਾਦਸਾਂਪਤੇ । ਕृਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਰਪਸ਼ੁਂ ਯਜ੍ਞੇ ਯਜਿष੍ਯੇ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦੋਂ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਦਿਆ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆਵੇਗਾ, ਮੈਂ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਲ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਵਾਅਦਾ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗਾ। ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕੁਰਬਾਨੀ ਵਜੋਂ ਰੱਖ ਕੇ, ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਯਗ ਕਰਾਂਗਾ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਰਾਜ੍ਞੋ ਵਰੁਣਃ ਪ੍ਰੀਤਮਾਨਸਃ । ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯਯੌ ਤੂਰ੍ਣਂ ਨृਪਸ੍ਤੁ ਸੁਸ੍ਥਿਤੋऽਭਵਤ੍
ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਰਾਜੇ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਲ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਦਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। 'ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ' ਆਖ ਕੇ ਉਹ ਤੁਰ ਗਿਆ, ਪਰ ਰਾਜਾ ਅਪਣੀ ਥਾਂ ਤੇ ਡਿੱਠਾ ਰਿਹਾ।
ਰੋਹਿਤਾਖ੍ਯ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਃ ਸੁਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਵृਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ । ਸਞ੍ਜਾਤਸ਼੍ਚਤੁਰਃ ਸਰ੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਨਾਂ ਚ ਵਿਸ਼ਾਰਦਃ
ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਰੋਹਿਤ ਸੀ, ਵੱਡਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਚਾਰ ਚੁੱਕਰਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਾਰੀ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਕਾਰਣਂ ਤੇਨ ਜ੍ਞਾਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸਵਿਸ੍ਤਰਮ੍ । ਭਯਭੀਤਸ੍ਤਤਃ ਸੋऽਪਿ ਮਤ੍ਵਾ ਮਰਣਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਸ ਨੇ ਯਗ ਦਾ ਪੂਰਾ ਕਾਰਨ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਜਾਣ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਦਾ ਡਰ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਡਰ ਗਿਆ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਪਲਾਯਨਂ ਵੀਰੋ ਗਤੋऽਸੌ ਗਿਰਿਗਹ੍ਵਰੇ । ਅਗਮ੍ਯੇ ਨृਪਤਿਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਭਯਾਤੁਰਃ
ਉਹ ਵੀਰ ਨੇ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰ ਲਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਭੱਜ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਾ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਡਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਕਾਲੇऽਥ ਵਰੁਣੋ ਯਜ੍ਞਾਰ੍ਥੀ ਨृਪਤੇਰ੍ਗृਹਮ੍ । ਗਤ੍ਵਾ ਤਮਾਹ ਭੂਪਾਲਂ ਕੁਰੁ ਯਜ੍ਞਂ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੇ
ਜਦੋਂ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਜਲ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਯਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ ਰਾਜੇ ਦੇ ਘਰ ਆ ਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਹੁਣ ਯਗ ਕਰ।'
ਪ੍ਰਮ੍ਲਾਨਵਦਨੋ ਰਾਜਾ ਤਮਾਹ ਵ੍ਯਥਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ । ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਗਤਃ ਕ੍ਵਾਪਿ ਸੁਤੋ ਮੇ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮ
ਮੂੰਹ ਲਟਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੁਖੀ ਹੋਈਆਂ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਕਿਤੇ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ!'
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਰਾਜ੍ਞਃ ਕੁਪਿਤੋ ਯਾਦਸਾਂਪਤਿਃ । ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਤਂ ਨृਪਂ ਕੋਪਾਦਸਤ੍ਯਵਾਦਿਨਂ ਭृਸ਼ਮ੍
ਰਾਜੇ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਲ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਰਾਜੇ ਉੱਤੇ, ਜੋ ਝੂਠ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਬੈਠਾ।
ਜਲੋਦਰਾਭਿਧੋ ਵ੍ਯਾਧਿਰ੍ਦੇਹੇ ਭਵਤੁ ਤੇ ਨृਪ । ਯਤਃ ਪ੍ਰਤਾਰਿਤਸ਼੍ਚਾਹਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਪਟਪਣ੍ਡਿਤ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ 'ਜਲੋਦਰ' ਨਾਮ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਪੈ ਜਾਵੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਠੱਗ ਲਿਆ, ਆਪ ਨੂੰ ਚਤੁਰ ਵਿਦਵਾਨ ਦੱਸ ਕੇ।
ਇਤਿ ਸ਼ਪ੍ਤ੍ਵਾ ਯਯੌ ਧਾਮ ਸ੍ਵਕਂ ਪਾਸ਼ਧਰਸ੍ਤਦਾ । ਰਾਜਾ ਚਿਨ੍ਤਾਤੁਰਸ੍ਤਸ੍ਥੌ ਭਵਨੇ ਵ੍ਯਾਧਿਪੀਡਿਤਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਫਾਹਾ ਫੜਨ ਵਾਲਾ ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਰਾਜਾ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਯਦਾਤਿਵ੍ਯਾਧਿਤੋ ਰਾਜਾ ਰੋਗੇਣ ਸ਼ਾਪਜੇਨ ਹ । ਤਦਾ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਪੁਤ੍ਰੋऽਪਿ ਪਿਤਰਂ ਵ੍ਯਾਧਿਪੀਡਿਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਵਾਲੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤੰਗ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਸੁਣ ਲਿਆ ਕਿ ਪਿਓ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਦੁੱਖੀ ਪਿਆ ਹੈ।
ਪਾਨ੍ਥਿਕਃ ਪ੍ਰਾਹ ਪੁਤ੍ਰਂ ਹਿ ਪਿਤਾ ਤੇ ਭृਸ਼ਦੁਃਖਿਤਃ । ਜਲੋਦਰਵਿਕਾਰੇਣ ਸ਼ਾਪਜੇਨ ਨृਪਾਤ੍ਮਜ
ਇੱਕ ਰਾਹੀ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਤੇਰਾ ਪਿਉ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖੀ ਪਿਆ ਹੈ। ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਆਈ ਜਲੋਦਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਹੈ।'
ਵਿਨष੍ਟਂ ਜੀਵਿਤਂ ਤੇऽਦ੍ਯ ਵृਥਾ ਜਾਤਸ੍ਯ ਦੁਰ੍ਮਤੇ । ਯਤ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪਿਤਰਂ ਦੁਃਸ੍ਥਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋऽਸਿ ਗਿਰਿਗਹ੍ਵਰਮ੍
ਹੇ ਮੂਰਖ, ਅੱਜ ਤੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਗਈ। ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਦੁਖੀ ਪਿਉ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਕਿਮਨੇਨ ਸ਼ਰੀਰੇਣ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਤੇ ਜਨ੍ਮਨਃ ਫਲਮ੍ । ਦੇਹਦਂ ਦੁਃਖਿਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਥਿਤੋऽਸ੍ਯਤ੍ਰ ਸੁਤਾਧਮ
ਇਸ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਜਨਮ ਦਾ ਕੀ ਫਲ ਮਿਲਿਆ? ਪਿਉ ਨੂੰ ਦੁੱਖੀ ਕਰ ਕੇ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਹੀ ਬੈਠਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜੇ ਪੁੱਤਰ।