ਤਥਾ ਬਿਨ੍ਦੁਸਰਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਮਚ੍ਛੋਦਂ ਨਾਮ ਪਾਵਨਮ੍ । ਆਸ਼੍ਰਮਾਸ੍ਤੁ ਤਥਾ ਪੁਣ੍ਯਾ ਮੁਨੀਨਾਂ ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਬਿੰਦੁਸਰੋਵਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਅਚਛੋਦਾ ਨਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਝੀਲ, ਤੇ ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ ਜਿੱਥੇ ਭਗਤ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਸ੍ਤੁ ਸਦਾ ਪੁਣ੍ਯਃ ਖ੍ਯਾਤੋ ਬਦਰਿਕਾਸ਼੍ਰਮਃ । ਨਰਨਾਰਾਯਣੌ ਯਤ੍ਰ ਤੇਪਾਤੇ ਤੌ ਮੁਨੀ ਤਪਃ
ਬਦਰੀਕਾਸ਼ਰਮ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਨਰ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਤਪ ਕਰਿਆ ਸੀ।
ਵਾਮਨਾਸ਼੍ਰਮ ਆਖ੍ਯਾਤਃ ਸ਼ਤਯੂਪਾਸ਼੍ਰਮਸ੍ਤਥਾ । ਯੇਨ ਯਤ੍ਰ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤਂ ਤਸ੍ਯ ਨਾਮ੍ਨਾਤਿਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਵਾਮਨ ਆਸ਼ਰਮ, ਸ਼ਤਯੂਪ ਆਸ਼ਰਮ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ; ਜਿੱਥੇ ਜਿਸ ਨੇ ਤਪ ਕਰਿਆ, ਉਹ ਥਾਂ ਉਸ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਏਵਂ ਪੁਣ੍ਯਾਨਿ ਸ੍ਥਾਨਾਨਿ ਹ੍ਯਸਂਖ੍ਯਾਤਾਨਿ ਭੂਤਲੇ । ਮੁਨਿਭਿਃ ਪਰਿਗੀਤਾਨਿ ਪਾਵਨਾਨਿ ਮਹੀਪਤੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਹਨ, ਰਾਜਾ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਦਾ ਸਲਾਹੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਏषੁ ਸ੍ਥਾਨੇषੁ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਦੇਵੀਸ੍ਥਾਨਾਨਿ ਭੂਪਤੇ । ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ਪਾਪਹਾਰੀਣਿ ਵਸਨ੍ਤਿ ਨਿਯਮੇਨ ਚ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ, ਰਾਜਾ, ਦੇਵੀ ਦੇ ਸਥਾਨ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਸਥਾਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਤਾਨ੍ਯਗ੍ਰੇ ਪ੍ਰਸਙ੍ਗੇਨ ਚ ਕਾਨਿਚਿਤ੍ । ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਨृਪ ਦਾਨਾਨਿ ਵ੍ਰਤਾਨਿ ਚ ਮਖਾਸ੍ਤਥਾ
ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ, ਦਾਨ, ਵਰਤ ਤੇ ਯਜਨ ਆਗਲੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਰਾਜਾ।
ਤਪਾਂਸਿ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮਾਣਿ ਸਾਪੇਕ੍ਸ਼ਾਣਿ ਮਹੀਪਤੇ । ਦ੍ਰਵ੍ਯਸ਼ੁਦ੍ਧਿਂ ਕ੍ਰਿਯਾਸ਼ੁਦ੍ਧਿਂ ਮਨਃਸ਼ੁਦ੍ਧਿਮਪੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚ
ਤਪ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਮ, ਰਾਜਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਮਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਕਰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਣ ਤੇ ਮਨ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ।
ਪਾਵਨਾਨਿ ਹਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਤਪਾਂਸਿ ਚ ਵ੍ਰਤਾਨਿ ਚ । ਕਦਾਚਿਦ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਸ਼ੁਦ੍ਧਿਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕ੍ਰਿਯਾਸ਼ੁਦ੍ਧਿਃ ਕਦਾਚਨ
ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ, ਤਪ ਤੇ ਵਰਤ ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਕਦੇ ਸਮਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਕਰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਦੁਰ੍ਲਭਾ ਮਨਸਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਃ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਸਰ੍ਵਦਾ ਨृਪ । ਮਨਸ੍ਤੁ ਚਞ੍ਚਲਂ ਰਾਜਨ੍ਨਨੇਕਵਿषਯਾਸ਼੍ਰਿਤਮ੍
ਪਰ ਮਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਭ ਲਈ ਪਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਰਾਜਾ; ਮਨ ਚੰਚਲ ਹੈ ਤੇ ਕਈ ਵਸਤਾਂ ਨਾਲ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਥਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਭਵੇਦ੍ਰਾਜਨ੍ਨਾਨਾਭਾਵਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਮ੍ । ਕਾਮਕ੍ਰੋਧੌ ਤਥਾ ਲੋਭੋ ਹ੍ਯਹਙ੍ਕਾਰੋ ਮਦਸ੍ਤਥਾ
ਮਨ ਕਿਵੇਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਰਾਜਾ, ਜਦ ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਵਾਂ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—ਇੱਛਾ, ਗੁੱਸਾ, ਲੋਭ, ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਮਾਣ?
ਸਰ੍ਵਵਿਘ੍ਨਕਰਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ਤਪਸ੍ਤੀਰ੍ਥਵ੍ਰਤੇषੁ ਚ । ਅਹਿਂਸਾ ਸਤ੍ਯਮਸ੍ਤੇਯਂ ਸ਼ੌਚਮਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨਿਗ੍ਰਹਃ
ਇਹੀ ਸਾਰੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਤਪ, ਤੀਰਥ ਜਾਂ ਵਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਅਹਿੰਸਾ, ਸਚਾਈ, ਚੋਰੀ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਸਫਾਈ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ।
ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਪਾਲਨਂ ਰਾਜਨ੍ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਫਲਪ੍ਰਦਮ੍ । ਨਿਤ੍ਯਕਰ੍ਮਪਰਿਤ੍ਯਾਗਾਨ੍ਮਾਰ੍ਗੇ ਸਂਸਰ੍ਗਦੋषਤਃ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨਾ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਰੋਜ਼ ਦਾ ਕਰਮ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੂਲ ਰਾਹ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਯਰ੍ਥਂ ਤੀਰ੍ਥਾਧਿਗਮਨਂ ਪਾਪਮੇਵਾਵਸ਼ਿष੍ਯਤੇ । ਕ੍ਸ਼ਾਲਯਨ੍ਤਿ ਹਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਸਰ੍ਵਥਾ ਦੇਹਜਂ ਮਲਮ੍
ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਹੀ ਬਚਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੀਰਥ ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰ ਦੀ ਮੈਲ ਹੀ ਧੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਮਾਨਸਂ ਕ੍ਸ਼ਾਲਿਤੁਂ ਤਾਨਿ ਨ ਸਮਰ੍ਥਾਨਿ ਵੈ ਨृਪ । ਸ਼ਕ੍ਤਾਨਿ ਯਦਿ ਚੇਤ੍ਤਾਨਿ ਗਙ੍ਗਾਤੀਰਨਿਵਾਸਿਨਃ
ਪਰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਥਾਂ ਮਨ ਦੀ ਮੈਲ ਨਹੀਂ ਧੋ ਸਕਦੇ। ਜੇ ਉਹ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਤਾਂ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ।
ਮੁਨਯੋ ਦ੍ਰੋਹਸਂਯੁਕ੍ਤਾਃ ਕਥਂ ਸ੍ਯੁਰ੍ਭਾਵਿਤੇਸ਼੍ਵਰਾਃ । ਵਸਿष੍ਠਸਦृਸ਼ਾਃ ਪ੍ਰਹ੍ਵਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਾਦਯਃ ਕਿਲ
ਜੇ ਗੰਗਾ ਕੰਢੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੈਰ ਰੱਖਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਪੂਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਵਸੀਸ਼ਠ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਵਰਗੇ ਨਿਮਰ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਇਸ ਤੋਂ ਬਚੇ ਨਹੀਂ।
ਰਾਗਦ੍ਵੇषਰਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਕਾਮਕ੍ਰੋਧਾਕੁਲਾਃ ਸਦਾ । ਚਿਤ੍ਤਸ਼ੁਦ੍ਧਿਮਯਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਗਙ੍ਗਾਦਿਭ੍ਯੋऽਤਿਪਾਵਨਮ੍
ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਰਾਗ ਤੇ ਵੈਰ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਾਲਾ ਤੀਰਥ, ਗੰਗਾ ਆਦਿਕ ਤੀਰਥਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ।
ਯਦਿ ਸ੍ਯਾਦ੍ਦੈਵਯੋਗੇਨ ਕ੍ਸ਼ਾਲਯਤ੍ਯਾਨ੍ਤਰਂ ਮਲਮ੍ । ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਤੁ ਸਤ੍ਸਙ੍ਗੋ ਜ੍ਞਾਨਨਿष੍ਠਸ੍ਯ ਭੂਪਤੇ
ਜੇ ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਅੰਦਰਲੀ ਮੈਲ ਧੁਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ, ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਨ ਵੇਦਾ ਨ ਚ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਨ ਵ੍ਰਤਾਨਿ ਤਪਾਂਸਿ ਨ । ਨ ਮਖਾ ਨ ਚ ਦਾਨਾਨਿ ਚਿਤ੍ਤਸ਼ੁਦ੍ਧੇਸ੍ਤੁ ਕਾਰਣਮ੍
ਨਾ ਵੇਦ, ਨਾ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਨਾ ਵਰਤ, ਨਾ ਤਪ, ਨਾ ਯੱਗ, ਨਾ ਦਾਨ — ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਮਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ।
ਵਸਿष੍ਠੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਵੇਦਵਿਦ੍ਯਾਵਿਸ਼ਾਰਦਃ । ਰਾਗਦ੍ਵੇषਾਨ੍ਵਿਤਃ ਕਾਮਂ ਗਙ੍ਗਾਤੀਰਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ
ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਗੰਗਾ ਕੰਢੇ ਵੱਸਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਰਾਗ ਤੇ ਵੈਰ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਰਹੇ।
ਆਡੀਬਕਂ ਮਹਾਯੁਦ੍ਧਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਵਸਿष੍ਠਯੋਃ । ਜਾਤਂ ਨਿਰਰ੍ਥਕਂ ਦ੍ਵੇषਾਦ੍ਦੇਵਾਨਾਂ ਵਿਸ੍ਮਯਪ੍ਰਦਮ੍
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਡਾ ਤੇ ਬੇਮਤਲਬ ਬਕਾਂ ਵਾਲਾ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਗਿਆ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋ ਬਕਸ੍ਤਤ੍ਰ ਜਾਤਃ ਪਰਮਤਾਪਸਃ । ਸ਼ਪ੍ਤਃ ਸ ਤੁ ਵਸਿष੍ਠੇਨ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਕਾਰਣਾਤ੍
ਉਥੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਵੱਡੇ ਤਪਸੀ ਹੋ ਕੇ ਬਕ ਬਣ ਗਏ। ਉਹ ਵਸੀਸ਼ਠ ਵਲੋਂ ਹਰੀਸ਼ਚੰਦਰ ਕਰਕੇ ਸ਼ਾਪੇ ਗਏ।
ਕੌਸ਼ਿਕੇਨ ਵਸਿष੍ਠੋऽਪਿ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਵਾਡੀਦੇਹਭਾਕ੍ਕृਤਃ । ਸ਼ਾਪਾਦਾਡੀਬਕੌ ਜਾਤੌ ਤੌ ਮੁਨੀ ਵਿਸ਼ਦਪ੍ਰਭੌ
ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਵੀ ਕੌਸ਼ਿਕ (ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ) ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਬਕ ਬਣ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਉੱਚੇ ਰਿਸ਼ੀ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ ਬਕ ਬਣ ਗਏ।
ਨਿਵਾਸਂ ਪ੍ਰਾਪਤੁਸ੍ਤੀਰੇ ਸਰਸੋ ਮਾਨਸਸ੍ਯ ਚ । ਚਕ੍ਰਤੁਰ੍ਦਾਰੁਣਂ ਯੁਦ੍ਧਂ ਨਖਚਞ੍ਚੁਪ੍ਰਤਾਡਨੈਃ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਾਨਸਰੋਵਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵੱਸਣ ਲੱਗ ਪਏ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਚੋਚਾਂ ਤੇ ਨੱਖਾਂ ਨਾਲ ਡਰਾਉਣਾ ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ਵਰ੍षਾਣਾਮਯੁਤਂ ਯਾਵਤ੍ਤਾਵृषੀ ਰੋषਸਂਯੁਤੌ । ਯੁਯੁਧਾਤੇ ਮਦੋਨ੍ਮਤ੍ਤੌ ਸਿਂਹਾਵਿਵ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਰਿਸ਼ੀ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਿੰਘਾਂ ਵਾਂਗ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਰਹੇ।
ਰਾਜੋਵਾਚ ਕਥਂ ਤੌ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੌ ਤਾਪਸੌ ਧਰ੍ਮਤਤ੍ਪਰੌ । ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਵੈਰਪਰੌ ਸਞ੍ਜਾਤੌ ਕੇਨ ਹੇਤੁਨਾ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਤਪ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਿਵੇਂ ਰੱਖਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਸੀ?
ਸ਼ਾਪਂ ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਮਹਾਮਤੀ । ਦਤ੍ਤਵਨ੍ਤੌ ਮਿਥਃ ਕ੍ਲੇਸ਼ਕਾਰਕੌ ਦੁਃਖਦੌ ਨृਣਾਮ੍
ਉਹ ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਕਿਉਂ ਦੇ ਬੈਠੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਤੇ ਕਲੇਸ਼ ਮਿਲਿਆ?
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰੋ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠਸ੍ਤ੍ਰਿਸ਼ਂਕੁਤਨਯਃ ਪੁਰਾ । ਬਭੂਵ ਰਵਿਵਂਸ਼ੀਯੋ ਰਾਮਚਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵਜਃ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪਹਿਲਾਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਰਵਿਵੰਸ਼ ਦਾ ਰਾਜਾ ਤੇ ਰਾਮਚੰਦਰ ਤੋਂ ਵੱਡਾ, ਹਰੀਸ਼ਚੰਦਰ ਨਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਅਨਪਤ੍ਯਃ ਸ ਰਾਜਰ੍षਿਰ੍ਵਰੁਣਾਯ ਮਹਾਕ੍ਰਤੁਮ੍ । ਪ੍ਰਤਿਜਜ੍ਞੇ ਪੁਤ੍ਰਕਾਮੋ ਨਰਮੇਧਂ ਦੁਰਾਸਦਮ੍
ਉਹ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਨਿਸ਼ੰਤਾਨ ਸੀ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਬਲੀ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਸੀ।
ਵਰੁਣਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਨ੍ਤੁष੍ਟੋ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਨਿਯਮੇ ਕृਤੇ । ਦਧਾਰ ਗਰ੍ਭਂ ਰਾਜ੍ਞਸ੍ਤੁ ਭਾਰ੍ਯਾ ਪਰਮਸੁਨ੍ਦਰੀ
ਵਰੁਣ ਦੇਵਤਾ ਯਜਨ ਦੀ ਸਹੀ ਰੀਤ ਨਿਭਾਉਣ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਗਰਭ ਧਾਰਣ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ।
ਰਾਜਾ ਬਭੂਵ ਸਨ੍ਤੁष੍ਟੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਸਦੋਹਦਾਮ੍ । ਚਕਾਰ ਵਿਧਿਵਤ੍ਕਰ੍ਮ ਗਰ੍ਭਸਂਸ੍ਕਾਰਕਾਰਕਮ੍
ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਗਰਭ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ ਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਗਰਭ ਸੰਸਕਾਰ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਵਾਈ।