ਯਦਾ ਕਲਿਯੁਗਸ੍ਯਾਦਿਰ੍ਦ੍ਵਾਪਰਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਯਸ੍ਤਥਾ । ਨਰਕਾਤ੍ਪਾਪਿਨਃ ਸਰ੍ਵੇ ਭਵਨ੍ਤਿ ਭੁਵਿ ਮਾਨਵਾਃ
ਜਦੋਂ ਕਲਿਯੁਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇ ਦੁਆਪਰ ਦਾ ਅੰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਨਰਕ ਵਿੱਚੋਂ ਸਾਰੇ ਪਾਪੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਕਾਲਸਮਾਚਾਰੋ ਨਾਨ੍ਯਥਾਭੂਤ੍ਕਦਾਚਨ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਲਿਰਸਤ੍ਕਰ੍ਤਾ ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੁ ਤਾਦृਸ਼ੀ ਪ੍ਰਜਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਮੇਂ ਦਾ ਚਲਣ ਕਦੇ ਵੀ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਇਸ ਲਈ ਕਲਿਯੁਗ ਅਧਰਮ ਦਾ ਕਰਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਐਸੇ ਲੋਕ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਕਦਾਚਿਦ੍ਦੈਵਯੋਗਾਤ੍ਤੁ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਵ੍ਯਤ੍ਯਯੋ ਭਵੇਤ੍ । ਕਲੌ ਯੇ ਸਾਧਵਃ ਕੇਚਿਦ੍ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ ਤੇ
ਕਦੇ-ਕਦੇ ਦੈਵੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਦੁਆਪਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਤਥਾ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗੇ ਕੇਚਿਤ੍ਕੇਚਿਤ੍ਸਤ੍ਯਯੁਗੇ ਤਥਾ । ਦੁष੍ਟਾਃ ਸਤ੍ਯਯੁਗੇ ਯੇ ਤੁ ਤੇ ਭਵਨ੍ਤਿ ਕਲਾਵਪਿ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੁਝ ਤ੍ਰੇਤਾ ਵਿੱਚ, ਕੁਝ ਸਤਯੁਗ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਸਤਯੁਗ ਵਿੱਚ ਬੁਰੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕृਤਕਰ੍ਮਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤ੍ਯਸੁਖਾਨਿ ਚ । ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਤਾਦृਸ਼ਂ ਕਰ੍ਮ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਯੁਗਭਾਵਤਃ
ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਉਹ ਦੁਖ ਭੋਗਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਮੁੜ ਯੁਗ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਜਨਮੇਜਯ ਉਵਾਚ ਯੁਗਧਰ੍ਮਾਨ੍ਮਹਾਭਾਗ ਬ੍ਰੂਹਿ ਸਰ੍ਵਾਨਸ਼ੇषਤਃ । ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਵੈ ਯਾਦृਸ਼ੋ ਧਰ੍ਮੋ ਜ੍ਞਾਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਤਂ ਤਥਾ
ਜਨਮੇਜਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਮੈਨੂੰ ਸਾਰੇ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੋ; ਮੈਂ ਹਰ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਉਹ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਨਿਬੋਧ ਨृਪਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਦृष੍ਟਾਨ੍ਤਂ ਤੇ ਬ੍ਰਵੀਮ੍ਯਹਮ੍ । ਸਾਧੂਨਾਮਪਿ ਚੇਤਾਂਸਿ ਯੁਗਭਾਵਾਦ੍ਭ੍ਰਮਨ੍ਤਿ ਹਿ
ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੁਣੋ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵੀ ਭਟਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪਿਤੁਰ੍ਯਥਾ ਤੇ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਵੁਦ੍ਧਿਰ੍ਵਿਪ੍ਰਾਵਹੇਲਨੇ । ਕृਤਾ ਵੈ ਕਲਿਨਾ ਰਾਜਨ੍ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਕਲਿਜੁਗ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕੀਤੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣੂ ਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸਨ।
ਅਨ੍ਯਥਾ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋ ਰਾਜਾ ਯਯਾਤਿਕੁਲਸਮ੍ਭਵਃ । ਤਾਪਸਸ੍ਯ ਗਲੇ ਸਰ੍ਪਂ ਮृਤਂ ਕਸ੍ਮਾਦਯੋਜਯਤ੍
ਅਜੇਹਾ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਯਯਾਤੀ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਜਨਮੇ ਕਿਸੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਸੇ ਤਪਸਵੀ ਦੀ ਗਲ੍ਹ ਵਿਚ ਮਰੇ ਹੋਏ ਸੱਪ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਰੱਖਿਆ?
ਸਰ੍ਵਂ ਯੁਗਬਲਂ ਰਾਜਨ੍ਵੇਦਿਤਵ੍ਯਂ ਵਿਜਾਨਤਾ । ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਹਿ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਕਰ੍ਮ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਰਾਜਾ, ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਯੁਗ ਦੀ ਤਾਕਤ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਵੀ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧਰਮਕਰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਨੂਨਂ ਸਤ੍ਯਯੁਗੇ ਰਾਜਨ੍ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵੇਦਪਾਰਗਾਃ । ਪਰਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਰ੍ਚਨਰਤਾ ਦੇਵੀਦਰ੍ਸ਼ਨਲਾਲਸਾਃ
ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ, ਰਾਜਾ, ਸਤਯੁਗ ਵਿਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਉੱਚੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਗਾਯਤ੍ਰੀਪ੍ਰਣਵਾਸਕ੍ਤਾ ਗਾਯਤ੍ਰੀਧ੍ਯਾਨਕਾਰਿਣਃ । ਗਾਯਤ੍ਰੀਜਪਸਂਸਕ੍ਤਾ ਮਾਯਾਬੀਜੈਕਜਾਪਿਨਃ
ਗਾਇਤਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਣਵ ਵਿਚ ਲੀਨ, ਗਾਇਤਰੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ, ਗਾਇਤਰੀ ਜਪ ਵਿਚ ਲੱਗੇ, ਤੇ ਮਾਇਆ ਦੇ ਬੀਜ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਹੀ ਜਪ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਗ੍ਰਾਮੇ ਗ੍ਰਾਮੇ ਪਰਾਮ੍ਬਾਯਾਃ ਪ੍ਰਾਸਾਦਕਰਣੋਤ੍ਸੁਕਾਃ । ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਨਿਰਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਤ੍ਯਸ਼ੌਚਦਯਾਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਹਰ ਪਿੰਡ ਵਿਚ, ਪਰਾਂ ਅੰਬਾ ਦੇ ਮੰਦਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਰਹਿੰਦੇ, ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਲੱਗੇ, ਸੱਚ, ਪਵਿਤਰਤਾ ਅਤੇ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ।
ਤ੍ਰਯ੍ਯੁਕ੍ਤਕਰ੍ਮਨਿਰਤਾਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਾਨਵਿਸ਼ਾਰਦਾਃ । ਅਭਵਨ੍ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਜਾਭਰਣਤਤ੍ਪਰਾਃ
ਉਥੇ, ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਤਿੰਨ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਿਚ ਲੱਗੇ, ਤੱਤ ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਤੇ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਤਤਪਰ ਸਨ।
ਵੈਸ਼੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਕृषਿਵਾਣਿਜ੍ਯਗੋਸੇਵਾਨਿਰਤਾਸ੍ਤਥਾ । ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਃ ਸੇਵਾਪਰਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪੁਣ੍ਯੇ ਸਤ੍ਯਯੁਗੇ ਨृਪ
ਵੈਸ਼ਯ ਕਿਸਾਨੀ, ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਗਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ; ਸ਼ੂਦਰ ਉਥੇ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਲੱਗੇ, ਉਹ ਸਭ ਪਵਿਤਰ ਸਤਯੁਗ ਵਿਚ, ਰਾਜਾ।
ਪਰਾਮ੍ਬਾਪੂਜਨਾਸਕ੍ਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਰ੍ਣਾਃ ਪਰੇ ਯੁਗੇ । ਤਥਾ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗੇ ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ਨ੍ਯੂਨਾ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਸਂਸ੍ਥਿਤਿਃ
ਉਸ ਯੁਗ ਵਿਚ ਸਭ ਵਰਣ ਪਰਾਂ ਅੰਬਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ; ਪਰ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿਚ ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਕੁਝ ਘੱਟ ਹੋ ਗਈ।
ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਚ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਨ੍ਯੂਨਾ ਸਤ੍ਯਯੁਗਸ੍ਥਿਤਿਃ । ਪੂਰ੍ਵਂ ਯੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾ ਰਾਜਨ੍ ਤੇ ਕਲੌ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿਚ, ਸਤਯੁਗ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਹੋਰ ਵੱਧ ਘੱਟ ਹੋ ਗਈ; ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਖਸ ਸਨ, ਰਾਜਾ, ਉਹ ਕਲਿਜੁਗ ਵਿਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪਾਖਣ੍ਡਨਿਰਤਾਃ ਪ੍ਰਾਯੋ ਭਵਨ੍ਤਿ ਜਨਵਞ੍ਚਕਾਃ । ਅਸਤ੍ਯਵਾਦਿਨਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵੇਦਧਰ੍ਮਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਅਕਸਰ ਲੋਕ ਪਾਖੰਡ ਵਿਚ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਠੱਗਦੇ, ਸਾਰੇ ਝੂਠ ਬੋਲਦੇ, ਤੇ ਵੇਦਕ ਧਰਮ ਤੋਂ ਵੰਞੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਦਾਮ੍ਭਿਕਾ ਲੋਕਚਤੁਰਾ ਮਾਨਿਨੋ ਵੇਦਵਰ੍ਜਿਤਾਃ । ਸ਼ੂਦ੍ਰਸੇਵਾਪਰਾਃ ਕੇਚਿਨ੍ਨਾਨਾਧਰ੍ਮਪ੍ਰਵਰ੍ਤਕਾਃ
ਦੰਭੀ, ਦੁਨੀਆਦਾਰੀ ਵਿਚ ਚਤੁਰ, ਅਹੰਕਾਰੀ, ਵੇਦਾਂ ਤੋਂ ਵੰਞੇ; ਕੁਝ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਲੱਗੇ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਧਰਮ ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲੇ।
ਵੇਦਨਿਨ੍ਦਾਕਰਾਃ ਕ੍ਰੂਰਾ ਧਰ੍ਮਭ੍ਰष੍ਟਾਤਿਵਾਦੁਕਾਃ । ਯਥਾ ਯਥਾ ਕਲਿਰ੍ਵृਦ੍ਧਿਂ ਯਾਤਿ ਰਾਜਂਸ੍ਤਥਾ ਤਥਾ
ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਕਰੂੜ, ਧਰਮ ਤੋਂ ਡਿੱਗੇ, ਬਹੁਤ ਵਧ-ਵਧ ਕੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ; ਜਿਵੇਂ ਕਲਿਜੁਗ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਰਾਜਾ, ਤਿਵੇਂ—
ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਸਤ੍ਯਮੂਲਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਯਃ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਨਾ ਭਵੇਤ੍ । ਤਥੈਵ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾ ਵੈਸ਼੍ਯਾਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਧਰ੍ਮਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਧਰਮ, ਜੋ ਸੱਚ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੈ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼ਯ ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਵੀ ਧਰਮ ਤੋਂ ਵੰਞੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਸਤ੍ਯਵਾਦਿਨਃ ਪਾਪਾਸ੍ਤਥਾ ਵਰ੍ਣੇਤਰਾਃ ਕਲੌ । ਸ਼ੂਦ੍ਰਧਰ੍ਮਰਤਾ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਪਰਾਯਣਾਃ
ਕਲਿਜੁਗ ਵਿਚ, ਉਹ ਝੂਠ ਬੋਲਦੇ, ਪਾਪੀ ਹਨ, ਤੇ ਮਿਲੇ-ਜੁਲੇ ਵਰਣਾਂ ਦੇ ਹਨ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਤੇ ਦਾਨ ਲੈਣ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਕਲੌ ਰਾਜਨ੍ ਯੁਗੇ ਵृਦ੍ਧਿਂ ਗਤਾਃ ਕਿਲ । ਕਾਮਚਾਰਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਕਾਮਲੋਭਮੋਹਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਕਲਿਜੁਗ ਵਿਚ, ਜਦ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਰਾਜਾ, ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਕਰਦੀਆਂ, ਇੱਛਾ, ਲਾਲਚ ਤੇ ਭਟਕਾਵੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ।
ਪਾਪਾ ਮਿਥ੍ਯਾਭਿਵਾਦਿਨ੍ਯਃ ਸਦਾ ਕ੍ਲੇਸ਼ਰਤਾ ਨृਪ । ਸ੍ਵਭਰ੍ਤृਵਞ੍ਜਕਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਭਾषਣਪਣ੍ਡਿਤਾਃ
ਪਾਪੀ, ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਝਗੜਿਆਂ ਵਿਚ ਲੱਗੀਆਂ, ਰਾਜਾ; ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਠੱਗਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਪਰ ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ।
ਭਵਨ੍ਤ੍ਯੇਵਂਵਿਧਾ ਨਾਰ੍ਯਃ ਪਾਪਿष੍ਠਾਸ਼੍ਚ ਕਲੌ ਯੁਗੇ । ਆਹਾਰਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਨृਪਤੇ ਚਿਤ੍ਤਸ਼ੁਦ੍ਧਿਸ੍ਤੁ ਜਾਯਤੇ
ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਐਸੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣਗੀਆਂ ਜੋ ਬਹੁਤ ਪਾਪੀ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਰਾਜਨ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਮਨ ਦੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਚਿਤ੍ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ । ਵृਤ੍ਤਸਙ੍ਕਰਦੋषੇਣ ਜਾਯਤੇ ਧਰ੍ਮਸਙ੍ਕਰਃ
ਜਦੋਂ ਮਨ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋਵੇ, ਤਦ ਧਰਮ ਦੀ ਚਾਨਣ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਰਾਜਨ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਿਚ ਮਿਲਾਵਟ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਦ ਧਰਮ ਵਿਚ ਭਟਕਾਵ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਸਙ੍ਕਰੇ ਜਾਤੇ ਨੂਨਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਰ੍ਣਸਙ੍ਕਰਃ । ਏਵਂ ਕਲਿਯੁਗੇ ਭੂਪ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਵਿਵਰ੍ਜਿਤੇ
ਧਰਮ ਵਿਚ ਭਟਕਾਵ ਆਉਣ ਤੇ, ਜਾਤੀਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਮਿਲਾਵਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਨ, ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵਵਰ੍ਣਧਰ੍ਮਵਾਰ੍ਤੈषਾ ਨ ਕੁਤ੍ਰਾਪ੍ਯੁਪਲਭ੍ਯਤੇ । ਮਹਾਨ੍ਤੋऽਪਿ ਚ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਾ ਅਧਰ੍ਮਂ ਕੁਰ੍ਵਤੇ ਨृਪ
ਆਪਣੀ ਜਾਤੀ ਦੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰੀਤ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਰਾਜਨ, ਵੱਡੇ ਤੇ ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਵੀ ਅਧਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕਲਿਸ੍ਵਭਾਵ ਏਵੈष ਪਰਿਹਾਰ੍ਯੋ ਨ ਕੇਨਚਿਤ੍ । ਤਸ੍ਮਾਦਤ੍ਰ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਸ੍ਵਭਾਵਾਤ੍ਪਾਪਕਾਰਿਣਾਮ੍
ਕਲਿਯੁਗ ਦਾ ਸੁਭਾਵ ਹੀ ਇਹ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਟਾਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਇੱਥੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਪਾਪੀ ਸੁਭਾਵ ਕਰਕੇ—
ਨਿष੍ਕृਤਿਰ੍ਨ ਹਿ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸਾਮਾਨ੍ਯੋਪਾਯਤੋ ਭਵੇਤ੍ । ਜਨਮੇਜਯ ਉਵਾਚ ਭਗਵਨ੍ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਰਦ
ਰਾਜਨ, ਆਮ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਪਾਪ ਦਾ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।