ਅਜੇਯਂ ਸਰ੍ਵਥਾ ਸਰ੍ਵਦੇਵੈਸ਼੍ਚ ਦਾਨਵੈਸ੍ਤਥਾ । ਯਦਿ ਵृਤ੍ਰਂ ਨ ਹਨ੍ਮ੍ਯਦ੍ਯ ਵਞ੍ਚਯਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਬਲਮ੍
"ਉਹ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅਜੇਤ ਹੈ। ਜੇ ਮੈਂ ਅੱਜ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਨਾ ਮਾਰਿਆ—"
ਨ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਮਮ ਨੂਨਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸਰ੍ਵਥਾ ਰਿਪੁਰਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ । ਅਪਾਂ ਫੇਨਂ ਤਦਾਪਸ਼੍ਯਤ੍ਸਮੁਦ੍ਰੇ ਪਰ੍ਵਤੋਪਮਮ੍
"ਜੇ ਮੈਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਬਚਾ ਲਿਆ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਭਲਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।" ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ ਵੱਡਾ ਪਾਣੀ ਦਾ ਫੇਨ ਵੇਖਿਆ।
ਨਾਯਂ ਸ਼ੁष੍ਕੋ ਨ ਚਾਰ੍ਦ੍ਰੋऽਯਂ ਨ ਚ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਮਿਦਂ ਤਥਾ । ਅਪਾਂ ਫੇਨਂ ਤਦਾ ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਜਗ੍ਰਾਹ ਕਿਲ ਲੀਲਯਾ
"ਇਹ ਨਾ ਸੁੱਕਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਗਿੱਲਾ, ਤੇ ਇਹ ਕੋਈ ਹਥਿਆਰ ਵੀ ਨਹੀਂ।" ਫਿਰ ਸ਼ਕਰ ਨੇ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿਚ ਉਹ ਪਾਣੀ ਦਾ ਫੇਨ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਪਰਾਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਚ ਸਸ੍ਮਾਰ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪਰਮਯਾ ਯੁਤਃ । ਸ੍ਮृਤਮਾਤ੍ਰਾ ਤਦਾ ਦੇਵੀ ਸ੍ਵਾਂਸ਼ਂ ਫੇਨੇ ਨ੍ਯਧਾਪਯਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਪੂਰੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਯਾਦ ਹੋਈ, ਮਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅੰਸ਼ ਉਸ ਫੇਨ ਵਿਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਵਜ੍ਰਂ ਤਦਾਵृਤਂ ਤਤ੍ਰ ਚਕਾਰ ਹਰਿਸਂਯੁਤਮ੍ । ਫੇਨਾਵृਤਂ ਪਵਿਂ ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਕ੍ਰਸ਼੍ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਤਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਉਥੇ, ਉਸ ਵਜਰ ਨੂੰ ਹਰੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਘੇਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਫੇਨ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਹਥਿਆਰ ਸ਼ਕਰ ਨੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਵੱਲ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਸਹਸਾ ਨਿਪਪਾਤਾਸ਼ੁ ਵਜ੍ਰਾਹਤ ਇਵਾਚਲਃ । ਵਾਸਵਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਾਤ੍ਮਾ ਬਭੂਵ ਨਿਹਤੇ ਤਦਾ
ਵਜਰ ਦੀ ਚੋਟ ਨਾਲ ਉਹ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਅਚਾਨਕ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਵਾਸਵ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਮਰਣ ਤੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ऋषਯਸ਼੍ਚ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਤਮਸ੍ਤੁਵਨ੍ਵਿਵਿਧੈਃ ਸ੍ਤਵੈਃ । ਹਤਸ਼ਤ੍ਰੁਃ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਾਤ੍ਮਾ ਵਾਸਵਃ ਸਹ ਦੈਵਤੈਃ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਮਹਿੰਦਰ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਵਾਸਵ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਮਰਣ ਤੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦੇਵੀਂ ਸਮ੍ਪੂਜਯਾਮਾਸ ਯਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਦ੍ਧਤੋ ਰਿਪੁਃ । ਪ੍ਰਸਾਦਯਾਮਾਸ ਤਦਾ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰੈਰ੍ਨਾਨਾਵਿਧੈਰਪਿ
ਉਸ ਨੇ ਮਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣ ਮਰਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਮਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਦੇਵੋਦ੍ਯਾਨੇ ਪਰਾਸ਼ਕ੍ਤੇਃ ਪ੍ਰਾਸਾਦਮਕਰੋਦ੍ਧਰਿਃ । ਪਦ੍ਮਰਾਗਮਯੀਂ ਮੂਰ੍ਤਿਂ ਸ੍ਥਾਪਯਾਮਾਸ ਵਾਸਵਃ
ਦੇਵੀ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿਚ, ਹਰੀ ਨੇ ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਲਈ ਮੰਦਰ ਬਣਾਇਆ। ਵਾਸਵ ਨੇ ਪਦਮਰਾਗ ਪੱਥਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਥਾਪੀ।
ਤ੍ਰਿਕਾਲਂ ਮਹਤੀਂ ਪੂਜਾਂ ਚਕ੍ਰੁਃ ਸਰ੍ਵੇऽਪਿ ਨਿਰ੍ਜਰਾਃ । ਤਦਾਪ੍ਰਭृਤਿ ਦੇਵਾਨਾਂ ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ ਕੁਲਦੈਵਤਮ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਵੱਡੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਮਾਂ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਕੁਲ-ਦੇਵੀ ਬਣ ਗਈ।
ਵਿष੍ਣੁਂ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਪੂਜਯਾਮਾਸ ਵਾਸਵਃ । ਤਤੋ ਹਤੇ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯੇ ਵृਤ੍ਰੇ ਦੇਵਭਯਙ੍ਕਰੇ
ਵਾਸਵ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ—
ਪ੍ਰਵਵੌ ਚ ਸ਼ਿਵੋ ਵਾਯੁਰ੍ਜਹृषੁਰ੍ਦੇਵਤਾਸ੍ਤਥਾ । ਹਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾ ਯਕ੍ਸ਼ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਕਿਨ੍ਨਰਾਃ
ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਹਵਾ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਰ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼, ਰਾਕਸ਼ਸ ਤੇ ਕਿੰਨਰ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਇਤ੍ਥਂ ਵृਤ੍ਰਃ ਪਰਾਸ਼ਕ੍ਤਿਪ੍ਰਵੇਸ਼ਯੁਤਫੇਨਤਃ । ਤਯਾ ਕृਤਵਿਮੋਹਾਚ੍ਚ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਸਹਸਾ ਹਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਪਰਵੇਸ਼ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਫੇਨ ਰਾਹੀਂ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੋਹਨੀ ਨਾਲ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸ਼ਕਰ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤੋ ਵृਤ੍ਰਨਿਹਨ੍ਤ੍ਰੀਤਿ ਦੇਵੀ ਲੋਕੇषੁ ਗੀਯਤੇ । ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਨਿਹਤਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਹਤ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ-ਨਾਸਨੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੇ, ਸ਼ਕਰ ਵਲੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਕਰਕੇ, ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸ਼ਕਰ ਨੇ ਮਾਰਿਆ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਪਦ੍ਮਨਾਲਪ੍ਰਵੇਸ਼ਾਨਨ੍ਤਰਂ ਨਹੁषਸ੍ਯ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰਪਦੇऽਭਿषੇਕਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਅਥ ਤਂ ਪਤਿਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਵਿष੍ਣੁਪੁਰੀਂ ਯਯੌ । ਮਨਸਾ ਸ਼ਙ੍ਕਮਾਨਸ੍ਤੁ ਤਸ੍ਯ ਹਤ੍ਯਾਕृਤਂ ਭਯਮ੍
ਵਿਆਸ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਫਿਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਹ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਦਾ ਡਰ ਸੀ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰੋऽਪਿ ਭਯਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤੋ ਯਯਾਵਿਨ੍ਦ੍ਰਪੁਰੀਂ ਤਤਃ । ਮੁਨਯੋ ਭਯਸਂਵਿਗ੍ਨਾ ਹ੍ਯਭਵਨ੍ਨਿਹਤੇ ਰਿਪੌ
ਇੰਦਰ ਵੀ ਡਰ ਨਾਲ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਵੱਡੇ ਡਰ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੁਸ਼ਮਣ ਮਰ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕਿਮਸ੍ਮਾਭਿਃ ਕृਤਂ ਪਾਪਂ ਯਦਸੌ ਵਞ੍ਚਿਤਃ ਕਿਲ । ਮੁਨਿਸ਼ਬ੍ਦੋ ਵृਥਾ ਜਾਤਃ ਸੁਰੇਸ਼ਸ੍ਯ ਚ ਸਙ੍ਗਮਾਤ੍
ਅਸੀਂ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਧੋਖਾ ਖਾ ਗਿਆ? ਹੁਣ ਤਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਾਲਾ ਮਾਣ ਵੀ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਗਿਆ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਕਰਕੇ।
ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਵਚਨਾਦ੍ਵृਤ੍ਰੋ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਮਗਮਤ੍ਕਿਲ । ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਘਾਤਿਨਃ ਸਙ੍ਗਾਦ੍ਵਯਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਘਾਤਕਾਃ
ਸਾਡੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੋੜਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਰਹਿ ਕੇ ਅਸੀਂ ਆਪ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੋੜਣ ਵਾਲੇ ਬਣ ਗਏ।
ਧਿਗਿਯਂ ਮਮਤਾ ਪਾਪਮੂਲਮੇਵਮਨਰ੍ਥਕृਤ੍ । ਯਦਸ੍ਮਾਭਿਸ਼੍ਛਲਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼ਪਥੈਰ੍ਵਞ੍ਚਿਤੋऽਸੁਰਃ
ਇਹ ਆਪਣਾ ਲਾਭ ਹੀ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ, ਫਿਟਕਾਰ ਹੈ ਇਸ ਤੇ। ਅਸੀਂ ਝੂਠੀਆਂ ਕਸਮਾਂ ਖਾ ਕੇ ਅਤੇ ਚਲਾਕੀ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਅਸੁਰ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਕृਦ੍ਬੁਦ੍ਧਿਦਾਤਾ ਚ ਪ੍ਰੇਰਕਃ ਪਾਪਕਾਰਿਣਾਮ੍ । ਪਾਪਭਾਕ੍ਸ ਭਵੇਨ੍ਨੂਨਂ ਪਕ੍ਸ਼ਕਰ੍ਤਾ ਤਥੈਵ ਚ
ਜੋ ਮੰਤਰ ਬਣਾਉਂਦਾ, ਸਲਾਹ ਦਿੰਦਾ ਜਾਂ ਮੰਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਉਕਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪ ਵਿਚ ਭਾਗੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪੱਖ ਲੈਣ ਵਾਲਾ।
ਵਿष੍ਣੁਨਾਪਿ ਕृਤਂ ਪਾਪਂ ਯਤ੍ਸਾਹਾਯ੍ਯਮਵਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ । ਵਜ੍ਰਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਯੇਨਾਸੌ ਪਾਤਿਤਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਮੂਰ੍ਤਿਨਾ
ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਵੀ ਪਾਪ ਕੀਤਾ, ਜਦ ਉਹ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਵਜਰ ਵਿਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਸੱਚੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਨੂਨਂ ਸ੍ਵਾਰ੍ਥਪਰਃ ਪ੍ਰਾਣੀ ਨ ਪਾਪਾਤ੍ਤ੍ਰਾਸਮਸ਼੍ਨੁਤੇ । ਹਰਿਣਾ ਹਰਿਸਙ੍ਗੇਨ ਸਰ੍ਵਥਾ ਦੁष੍ਕृਤਂ ਕृਤਮ੍
ਜੋ ਜੀਵ ਸਿਰਫ ਆਪਣਾ ਹੀ ਸੁਆਰਥ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ। ਹਰਿ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਵੀ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਮੰਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਦ੍ਵਾਵੇਵ ਸ੍ਤਃ ਪਦਾਰ੍ਥਾਨਾਂ ਦ੍ਵਾਵੇਵ ਨਿਧਨਂ ਗਤੌ । ਪ੍ਰਥਮਸ਼੍ਚ ਤੁਰੀਯਸ਼੍ਚ ਯੌ ਤ੍ਰਿਲੋਕ੍ਯਾਂ ਤੁ ਦੁਰ੍ਲਭੌ
ਸਾਰੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਿਰਫ ਦੋ ਹੀ ਅੰਤ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ: ਪਹਿਲਾ ਤੇ ਚੌਥਾ, ਜੋ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਰਲਾ ਹੈ।
ਅਰ੍ਥਕਾਮੌ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤੌ ਦ੍ਵੌ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਸਮ੍ਮਤੌ ਪ੍ਰਿਯੌ । ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮੇਤਿ ਵਾਗ੍ਵਾਦੋ ਦਮ੍ਭੋऽਯਂ ਮਹਤਾਮਪਿ
ਧਨ ਤੇ ਇੱਛਾ — ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਸਭ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਹਨ। ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਤਾਂ ਵੱਡਿਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਸਿਰਫ ਦਿਖਾਵਾ ਹੀ ਹੈ।
ਮੁਨਯੋऽਪਿ ਮਨਸ੍ਤਾਪਮੇਵਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਜਗ੍ਮੁਃ ਸ੍ਵਾਨਾਸ਼੍ਰਮਾਨੇਵ ਵਿਮਨਸ੍ਕਾ ਹਤੋਦ੍ਯਮਾਃ
ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ, ਜੋ ਕੁਝ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਕਰਕੇ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵੱਲ ਪਰਤ ਗਏ, ਮਨ ਮੰਦਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਟੁੱਟ ਗਿਆ।
ਤ੍ਵष੍ਟਾ ਤੁ ਨਿਹਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਰਮਿਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਭਾਰਤ । ਰੁਰੋਦ ਦੁਃਖਸਨ੍ਤਪ੍ਤੋ ਨਿਰ੍ਵੇਦਮਗਮਤ੍ਪੁਨਃ
ਪਰ ਤਵਸ਼ਟਰ ਨੇ, ਜਦ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤ ਇੰਦਰ ਵਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਤੇ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਮਨ ਵਿਚ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਆ ਗਈ।
ਯਤ੍ਰਾਸੌ ਪਤਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਥਾਗਤਮ੍ । ਸਂਸ੍ਕਾਰਂ ਕਾਰਯਾਮਾਸ ਵਿਧਿਵਤ੍ਪਾਰਲੌਕਿਕਮ੍
ਜਿਥੇ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤ ਡਿੱਗਿਆ ਸੀ, ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਰੇ ਅੰਤਮ ਕਰਮ ਕੀਤੇ।
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾਸ੍ਯ ਸਲਿਲਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਚੈਵੌਰ੍ਧ੍ਵਦੈਹਿਕਮ੍ । ਸ਼ਸ਼ਾਪੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਸ ਸ਼ੋਕਾਰ੍ਤਃ ਪਾਪਿष੍ਠਂ ਮਿਤ੍ਰਘਾਤਕਮ੍
ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਤੇ ਸਾਰੇ ਉਰਧਵ ਕਰਮ ਕਰ ਕੇ, ਤਵਸ਼ਟਰ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਪਾਪੀ ਤੇ ਮਿੱਤਰ-ਘਾਤੀ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ।
ਯਥਾ ਮੇ ਨਿਹਤਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਲੋਭ੍ਯ ਸ਼ਪਥੈਰ੍ਭृਸ਼ਮ੍ । ਤਥੇਨ੍ਦ੍ਰੋऽਪਿ ਮਹਦ੍ਦੁਃਖਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤੁ ਵਿਧਿਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤ ਲਾਲਚ ਤੇ ਝੂਠੀਆਂ ਕਸਮਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਮਿਲੇ, ਜੋ ਕਿਸਮਤ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼ਪ੍ਤ੍ਵਾ ਸੁਰੇਸ਼ਾਨਂ ਤ੍ਵष੍ਟਾ ਤਾਪਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਮੇਰੋਃ ਸ਼ਿਖਰਮਾਸ੍ਥਾਯ ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਸੁਦੁष੍ਕਰਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕੇ, ਤਵਸ਼ਟਰ ਵੱਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਤੇ ਔਖੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।