ਅਸृਜਨ੍ਤ ਮਹਾਸਤ੍ਤ੍ਵਾਂ ਜृਮ੍ਭਿਕਾਂ ਰਿਪੁਨਾਸ਼ਿਨੀਮ੍ । ਤਤੋ ਵਿਜृਮ੍ਭਮਾਣਃ ਸ ਵ੍ਯਾਵृਤਾਸ੍ਯੋ ਬਭੂਵ ਹ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੀ ਜੰਭਾਈ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੇ ਜੰਭਾਈ ਲੈਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਉਸਦਾ ਮੂੰਹ ਪੂਰਾ ਖੁਲ ਗਿਆ।
ਵਿਜृਮ੍ਭਮਾਣਸ੍ਯ ਤਤੋ ਵृਤ੍ਰਸ੍ਯਾਸ੍ਯਾਦਵਾਪਤਤ੍ । ਸ੍ਵਾਨ੍ਯਙ੍ਗਾਨ੍ਯਪਿ ਸਂਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਨਿष੍ਕ੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਬਲਸੂਦਨਃ
ਜਦੋਂ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੇ ਜੰਭਾਈ ਲੈਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਬਲਸੂਦਨ (ਇੰਦਰ) ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਿਮਟ ਕੇ ਵੈਰੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋਂ ਬਚ ਕੇ ਨਿਕਲ ਆਇਆ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਲੋਕੇषੁ ਜृਮ੍ਭਿਕਾ ਪ੍ਰਾਣਿਸਂਸ੍ਥਿਤਾ । ਜਹृषੁਸ਼੍ਚ ਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸ਼ਕ੍ਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਨਿਰ੍ਗਤਮ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਜੰਭਾਈ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ। ਤੇ ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਵਵृਤੇ ਯੁਦ੍ਧਂ ਤਯੋਰ੍ਲੋਕਭਯਪ੍ਰਦਮ੍ । ਵਰ੍षਾਣਾਮਯੁਤਂ ਯਾਵਦ੍ਦਾਰੁਣਂ ਲੋਮਹਰ੍षਣਮ੍
ਫਿਰ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਐਸਾ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜੋ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਚੱਲਿਆ ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੰਪਾ ਗਿਆ।
ਏਕਤਸ਼੍ਚ ਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯੁਦ੍ਧਾਯ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤਾਃ । ਏਕਤੋ ਬਲਵਾਂਸ੍ਤ੍ਵਾष੍ਟ੍ਰਃ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਸਮਵਰ੍ਤਤ
ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਯੁੱਧ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ ਦਾ ਤਾਕਤਵਰ ਪੁੱਤਰ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਖੜਾ ਸੀ।
ਯਦਾ ਵ੍ਯਵਰ੍ਧਤ ਰਣੇ ਵृਤ੍ਰੋ ਵਰਮਦਾਵृਤਃ । ਪਰਾਜਿਤਸ੍ਤਦਾ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਤੇਜਸਾ ਤਸ੍ਯ ਧਰ੍षਿਤਃ
ਜਦੋਂ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਵਰਦਾਨ ਮਿਲਣ ਕਰਕੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਬਲ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਇੰਦਰ ਉਸਦੀ ਤਾਕਤ ਅੱਗੇ ਹਾਰ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸਦਾ ਤੇਜ ਮੰਦ ਪੈ ਗਿਆ।
ਵਿਵ੍ਯਥੇ ਮਘਵਾ ਯੁਦ੍ਧੇ ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਪਰਾਜਯਮ੍ । ਵਿषਾਦਮਗਮਨ੍ਦੇਵਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਕ੍ਰਂ ਪਰਾਜਿਤਮ੍
ਮਘਵਾਨ (ਇੰਦਰ) ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਕੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਹਾਰਿਆ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਨਿਰਾਸ ਹੋ ਗਏ।
ਜਗ੍ਮੁਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਰਣਂ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਪੁਰੋਗਮਾਃ । ਗृਹੀਤਂ ਦੇਵਸਦਨਂ ਵृਤ੍ਰੇਣਾਗਤ੍ਯ ਰਂਹਸਾ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ, ਯੁੱਧ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੇ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਆ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮਹਿਲ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਿਆ।
ਦੇਵੋਦ੍ਯਾਨਾਨਿਸਰ੍ਵਾਣਿ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇऽਸੌ ਦਾਨਵੋ ਬਲਾਤ੍ । ਐਰਾਵਤੋऽਪਿ ਦੈਤ੍ਯੇਨ ਗृਹੀਤੋऽਸੌ ਗਜੋਤ੍ਤਮਃ
ਉਹ ਦਾਨਵ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਇੰਦਰ ਦਾ ਉੱਤਮ ਹਾਥੀ ਏਰਾਵਤ ਵੀ ਉਸ ਦੈਤ ਨੇ ਫੜ ਲਿਆ।
ਵਿਮਾਨਾਨਿ ਚ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਗृਹੀਤਾਨਿ ਵਿਸ਼ਾਮ੍ਪਤੇ । ਉਚ੍ਚੈਃਸ਼੍ਰਵਾ ਹਯਵਰੋ ਜਾਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਸ਼ੇ ਤਦਾ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਸਾਰੇ ਵਿਮਾਨ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਏ। ਉੱਚੈਹਸ਼੍ਰਵਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਘੋੜਾ ਵੀ ਉਸਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਕਾਮਧੇਨੁਃ ਪਾਰਿਜਾਤੋ ਗਣਸ਼੍ਚਾਪ੍ਸਰਸਾਂ ਤਥਾ । ਗृਹੀਤਂ ਰਤ੍ਨਮਾਤ੍ਰਂ ਤੁ ਤੇਨ ਤ੍ਵष੍ਟ੍ਟਸੁਤੇਨ ਹ
ਕਾਮਧੇਨੁ, ਪਾਰਿਜਾਤ ਵਰਖ, ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀ ਟੋਲੀ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨ ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਏ।
ਸ੍ਥਾਨਭ੍ਰष੍ਟਾਃ ਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਗਿਰਿਦੁਰ੍ਗੇषੁ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ । ਦੁਃਖਮਾਪੁਃ ਪਰਿਭ੍ਰष੍ਟਾ ਯਜ੍ਞਭਾਗਾਤ੍ਸੁਰਾਲਯਾਤ੍
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਹਟਾ ਕੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਕਿਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੱਸੇ। ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੋਂ ਵੰਝੇ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਗਏ।
ਵृਤ੍ਰਃ ਸੁਰਪਦਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਬਭੂਵ ਮਦਗਰ੍ਵਿਤਃ । ਤ੍ਵष੍ਟਾਤੀਵ ਸੁਖਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮੁਮੋਦ ਸੁਤਸਂਯੁਤਃ
ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਅਹੁਦਾ ਮਿਲਣ ਤੇ ਘਮੰਡ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਤਵਸ਼ਟਰ ਵਲੋਂ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ।
ਅਮਨ੍ਤ੍ਰਯਨ੍ਹਿਤਂ ਦੇਵਾ ਮੁਨਿਭਿਃ ਸਹ ਭਾਰਤ । ਕਿਂ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮਿਤਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਵਿਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਭਯਮੋਹਿਤਾਃ
ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਭਾਰਤ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਲਾਹ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਡਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੀਏ।
ਜਗ੍ਮੁਃ ਕੈਲਾਸਮਚਲਂ ਸੁਰਾਃ ਸ਼ਕ੍ਰਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ । ਮਹਾਦੇਵਂ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯੋਚੁਃ ਪ੍ਰਹ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਯੋ ਭृਸ਼ਮ੍
ਦੇਵਤੇ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੱਡੀ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ ਤੇ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ।
ਦੇਵਦੇਵ ਮਹਾਦੇਵ ਕृਪਾਸਿਨ੍ਧੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰ । ਰਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਮਾਨ੍ਭਯਭੀਤਾਂਸ੍ਤੁ ਵृਤ੍ਰੇਣਾਤਿਪਰਾਜਿਤਾਨ੍
ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਾ, ਮਹਾਦੇਵ, ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ! ਅਸੀਂ ਵੱਡੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਹਾਂ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਕੋਲੋਂ ਹਾਰ ਗਏ ਹਾਂ, ਸਾਨੂੰ ਬਚਾ ਲਵੋ।
ਗृਹੀਤਂ ਦੇਵਸਦਨਂ ਤੇਨ ਦੇਵ ਬਲੀਯਸਾ । ਕਿਂ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮਤਃ ਸ਼ਮ੍ਭੋ ਬ੍ਰੂਹਿ ਸਤ੍ਯਂ ਸ਼ਿਵਾਦ੍ਯ ਨਃ
ਉਸ ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਨੇ ਸਾਡਾ ਦੇਵਲੋਕ ਹਥਿਆ ਲਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੀਏ, ਹੇ ਸ਼ੰਭੂ, ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਮੰਗਲਕਾਰੀ, ਅੱਜ ਸਾਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਿਂ ਕੁਰ੍ਮਃ ਕ੍ਵ ਚ ਗਚ੍ਛਾਮਃ ਸ੍ਥਾਨਭ੍ਰष੍ਟਾ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰ । ਦੁਃਖਸ੍ਯ ਨਾਧਿਗਚ੍ਛਾਮੋ ਵਿਨਾਸ਼ੋਪਾਯਮੀਸ਼੍ਵਰ
ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੀਏ, ਕਿੱਥੇ ਜਾਈਏ, ਹੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਜਦੋਂ ਸਾਡਾ ਥਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ? ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦਾ ਕੋਈ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ, ਸਗੋਂ ਨਾਸ ਹੀ ਲੱਗਦਾ।
ਸਾਹਾਯ੍ਯਂ ਕੁਰੁ ਭੂਤੇਸ਼ ਵ੍ਯਥਿਤਾਃ ਸ੍ਮ ਕृਪਾਨਿਧੇ । ਵृਤ੍ਰਂ ਜਹਿ ਮਦੋਤ੍ਸਿਕ੍ਤਂ ਵਰਦਾਨਬਲਾਦ੍ਵਿਭੋ
ਹੇ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸਾਨੂੰ ਮਦਦ ਕਰੋ, ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹਾਂ, ਹੇ ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ! ਹੇ ਵੱਡੇ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਵਰਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਮਾਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮਾਰ ਦਿਓ।
ਸ਼ਿਵ ਉਵਾਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਪੁਰਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਯਂ ਸਰ੍ਵੇ ਹਰੇਃ ਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ । ਗਤ੍ਵਾ ਸਮੇਤ੍ਯ ਤਂ ਵਿष੍ਣੁਂ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮੋ ਵਧੋਦ੍ਯਮਮ੍
ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਆਓ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲਾ ਕੇ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਹਰੀ ਦੇ ਘਰ ਚੱਲੀਏ। ਉਥੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵਧ ਦਾ ਉਪਾਅ ਸੋਚੀਏ।'
ਸ ਸ਼ਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਛਲਜ੍ਞਸ਼੍ਚ ਬਲਵਾਨ੍ਬੁਦ੍ਧਿਮਤ੍ਤਰਃ । ਸ਼ਰਣ੍ਯਸ਼੍ਚ ਦਯਾਬ੍ਧਿਸ਼੍ਚ ਵਾਸੁਦੇਵੋ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ
ਉਹ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਜਨਾਰਦਨ, ਸਮਰਥ, ਚਲਾਕ, ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਾਨ ਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਤੇ ਦਇਆ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ।
ਵਿਨਾ ਤਂ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ਂ ਨਾਰ੍ਥਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਤ੍ਰ ਚ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਕਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥਸਿਦ੍ਧਯੇ
ਉਸ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਸਾਡਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਉਥੇ ਜਾਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਸਸ਼ਙ੍ਕਰਃ । ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਵਿष੍ਣੋਃ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਦੇਵਾਃ ਸ਼ਰਣ੍ਯਂ ਭਕ੍ਤਵਤ੍ਸਲਮ੍
ਵਿਆਸ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਐਂਜ ਸੋਚ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦਰ, ਸ਼ੰਕਰ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਘਰ ਗਏ, ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਤੇ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।
ਗਤ੍ਵਾ ਵਿष੍ਣੁਪਦਂ ਦੇਵਾਸ੍ਤੁष੍ਟੁਵੁਃ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਹਰਿਂ ਪੁਰੁषਸੂਕ੍ਤੇਨ ਵੇਦੋਕ੍ਤੇਨ ਜਗਦ੍ਗੁਰੁਮ੍
ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਹਰੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ, ਦੀ ਵੈਦਿਕ ਪੁਰਖ ਸੁਕਤ ਨਾਲ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ੋऽਭੂਜ੍ਜਗਨ੍ਨਾਥਸ੍ਤੇषਾਂ ਸ ਕਮਲਾਪਤਿਃ । ਸਮ੍ਮਾਨ੍ਯ ਚ ਸੁਰਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨਿਤ੍ਯੁਵਾਚ ਪੁਰਃਸ੍ਥਿਤਃ
ਕਮਲਾ ਦੇ ਪਤੀ, ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲ ਪਏ।
ਕਿਮਾਗਤਾਃ ਸ੍ਮ ਲੋਕੇਸ਼ਾ ਹਰਬ੍ਰਹ੍ਮਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ । ਕਾਰਣਂ ਕਥਯਧ੍ਵਂ ਵਃ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਹਰਾ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਮੇਤ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਆਏ ਹੋ? ਹੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦੱਸੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਆਏ ਹੋ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਹਰੇਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਨੋਚੁਰ੍ਦੇਵਾ ਰਮਾਪਤਿਮ੍ । ਚਿਨ੍ਤਾਵਿष੍ਟਾਃ ਸ੍ਥਿਤਾਃ ਪ੍ਰਾਯਃ ਸਰ੍ਵੇਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਯਸ੍ਤਥਾ
ਵਿਆਸ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਹਰੀ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਪਤੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਾ ਬੋਲੇ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਖੜੇ ਰਹੇ, ਮਨ ਵਿਚ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ।
ਦੇਵੀਸਮਾਰਾਧਨਾਯ ਦੇਵਕृਤਸ੍ਤੁਤਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਤਥਾ ਚਿਨ੍ਤਾਤੁਰਾਨ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਮਰ੍ਵਾਰ੍ਥਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਤ੍ । ਪ੍ਰਾਹ ਪ੍ਰੇਮਭਰੋਦ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਾਨ੍ਮਾਧਵੋ ਮੇਦਿਨੀਪਤੇ
ਵਿਆਸ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਜਦੋਂ ਮਾਧਵ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਸਾਰੇ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਅਸਲ ਹਾਲਤ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲ ਪਿਆ, ਹੇ ਰਾਜਨ।
ਵਿष੍ਣੁਰੁਵਾਚ ਕਿਂ ਮੌਨਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾ ਯੂਯਂ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤੁ ਕਾਰਣਂ ਸੁਰਾਃ । ਸਦਸਦ੍ਵਾਪਿ ਯਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਯਤਿष੍ਯੇ ਤਨ੍ਨਿਵਾਰਣੇ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੁਸੀਂ ਚੁੱਪੀ ਕਿਉਂ ਧਾਰ ਲਈ ਹੈ? ਦੇਵਤੇ ਆਪਣਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਣ। ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਾੜਾ, ਜੋ ਵੀ ਸੁਣਾਂਗਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ।
ਦੇਵਾ ਊਚੁਃ ਕਿਮਜ੍ਞਾਤਂ ਤਵ ਵਿਭੋ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਵਰ੍ਤਤੇ । ਸਰ੍ਵਂ ਵੇਦ ਭਵਾਨ੍ਕਾਰ੍ਯਂ ਕਿਂ ਪृਚ੍ਛਸਿ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਨਹੀਂ ਪਤਾ? ਤੁਸੀਂ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਫਿਰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸਾਨੂੰ ਕਿਉਂ ਪੁੱਛਦੇ ਹੋ?