ਕੁਰੁ ਮੇ ਨਾਮਕਂ ਨਾਥ ਕਾਰ੍ਯਂ ਕਥਯ ਸੁਵ੍ਰਤ । ਚਿਨ੍ਤਾਤੁਰੋऽਸਿ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮੇ ਸ਼ੋਕਕਾਰਣਮ੍
'ਮੇਰੇ ਮਾਲਕ, ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਨਾਂ ਰੱਖੋ ਤੇ ਦੱਸੋ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇੰਨੇ ਚਿੰਤਤ ਕਿਉਂ ਹੋ? ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਦੱਸੋ।'
ਨਾਸ਼ਯਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਤੇ ਸ਼ੋਕਮਿਤਿ ਮੇ ਵ੍ਰਤਮਾਹਿਤਮ੍ । ਤੇਨ ਜਾਤੇਨ ਕਿਂ ਭੂਯਃ ਪਿਤਾ ਭਵਤਿ ਦੁਃਖਿਤਃ
'ਇਹ ਮੇਰਾ ਵਚਨ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਤੇਰਾ ਦੁੱਖ ਮਿਟਾ ਦੇਵਾਂ। ਫਿਰ ਵੀ ਜਦ ਮੈਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਤਦ ਵੀ ਪਿਉ ਜੀ ਕਿਉਂ ਦੁਖੀ ਹਨ?'
ਪਿਬਾਮਿ ਸਾਗਰਂ ਸਦ੍ਯਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਯਾਮਿ ਧਰਾਧਰਾਨ੍ । ਉਦ੍ਯਨ੍ਤਂ ਵਾਰਯਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਤਰਣਿਂ ਤਿਗ੍ਮਤੇਜਸਮ੍
'ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਸਮੁੰਦਰ ਪੀ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਰੇਤ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ ਜਾਂ ਅੱਜ ਹੀ ਤੀਖੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਵਾਂਗਾ।'
ਹਨ੍ਮੀਨ੍ਦ੍ਰਂ ਸਸੁਰਂ ਸਦ੍ਯੋ ਯਮਂ ਵਾ ਦੇਵਤਾਨ੍ਤਰਮ੍ । ਕ੍ਸ਼ਿਪਾਮਿ ਸਾਗਰੇ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਸਮੁਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਚ ਮੇਦਿਨੀਮ੍
'ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਜਾਂ ਯਮ ਨੂੰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਕੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।'
ਇਤ੍ਯਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਵਚਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤ੍ਵष੍ਟਾ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਪੇਸ਼ਲਮ੍ । ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚਾਤਿਮੁਦਿਤਸ੍ਤਂ ਸੁਤਂ ਪਰ੍ਵਤੋਪਮਮ੍
ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਤਵਸ਼ਟਰ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ ਤੇ ਉਸ ਪਹਾੜ ਵਰਗੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਵृਜਿਨਾਤ੍ਤ੍ਰਾਤੁਮਧੁਨਾ ਯਸ੍ਮਾਚ੍ਛਕ੍ਤੋऽਸਿ ਪੁਤ੍ਰਕ । ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵृਤ੍ਰ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਤਵ ਨਾਮ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
'ਪੁੱਤਰ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਹੁਣ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਬਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈਂ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰਾ ਨਾਂ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਹੋਵੇਗਾ।'
ਭ੍ਰਾਤਾ ਤਵ ਮਹਾਭਾਗ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾ ਨਾਮ ਤਾਪਸਃ । ਤ੍ਰੀਣਿ ਤਸ੍ਯ ਚ ਸ਼ੀਰ੍षਾਣਿ ਹ੍ਯਭਵਨ੍ਵੀਰ੍ਯਵਨ੍ਤਿ ਚ
'ਤੇਰਾ ਭਰਾ, ਹੇ ਮਹਾਨ, ਤਪੱਸਵੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ੀਰਸ ਨਾਂ ਦਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਤਿੰਨ ਸਿਰ ਸਨ, ਜੋ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਸਨ।'
ਵੇਦਵੇਦਾਙ੍ਗਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਃ ਸਰ੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਵਿਸ਼ਾਰਦਃ । ਸਂਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਪਸਿ ਪ੍ਰਾਯਸ੍ਤ੍ਰਿਲੋਕੀਵਿਸ੍ਮਯਪ੍ਰਦੇ
'ਉਹ ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨੀ, ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਤਪ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।'
ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਤੁ ਹਤਃ ਸੋऽਦ੍ਯ ਵਜ੍ਰਘਾਤੇਨ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍ । ਵਿਨਾਪਰਾਧਂ ਸਹਸਾ ਛਿਨ੍ਨਾਨਿ ਮਸ੍ਤਕਾਨਿ ਚ
'ਪਰ ਅੱਜ ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵਜਰ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ; ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਅਚਾਨਕ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।'
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪੁਰੁषਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਜਹਿ ਸ਼ਕ੍ਰਂ ਕृਤਾਗਸਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਯੁਤਂ ਪਾਪਂ ਨਿਸ੍ਤ੍ਰਪਂ ਦੁਰ੍ਮਤਿਂ ਸ਼ਠਮ੍
'ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਜੋ ਇਹ ਪਾਪ ਕਰ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਭਾਰੀ ਪਾਪ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਰਲੇਜ, ਮੰਦਾ ਤੇ ਚਲਾਕ ਹੈ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਤਦਾ ਤ੍ਵष੍ਟਾ ਪੁਤ੍ਰਸ਼ੋਕਸਮਾਕੁਲਃ । ਆਯੁਧਾਨਿ ਚ ਦਿਵ੍ਯਾਨਿ ਚਕਾਰ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ
ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਗਮ ਵਿਚ ਡੁੱਬਿਆ ਤਵਸ਼ਟਰ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਵਿਆ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਏ।
ਦਦਾਵਸ੍ਮੈ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਵਧਾਯ ਪ੍ਰਬਲਾਨਿ ਚ । ਖਡ੍ਗਸ਼ੂਲਗਦਾਸ਼ਕ੍ਤਿਤੋਮਰਪ੍ਰਮੁਖਾਨਿ ਵੈ
ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇ ਵਧ ਲਈ ਬੜੇ ਤਾਕਤਵਰ ਹਥਿਆਰ ਦਿੱਤੇ: ਤਲਵਾਰ, ਭਾਲਾ, ਗਦਾ, ਸ਼ਕਤੀ, ਤੇ ਹੋਰ ਹਥਿਆਰ।
ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗ ਧਨੁਸ੍ਤਥਾ ਬਾਣਂ ਪਰਿਘਂ ਪਟ੍ਟਿਸ਼ਂ ਤਥਾ । ਚਕ੍ਰਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਸਹਸ੍ਰਾਰਂ ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਸਮਪ੍ਰਭਮ੍
ਉਸਨੇ ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁ, ਤੀਰ, ਗੱਡਾ, ਪੱਟੀਸ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਤੀਰਿਆਂ ਵਾਲਾ ਦਿਵਿਆ ਚੱਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।
ਤੂਣੀਰੌ ਚਾਕ੍ਸ਼ਯੌ ਦਿਵ੍ਯੌ ਕਵਚਂ ਚਾਤਿਸੁਨ੍ਦਰਮ੍ । ਰਥਂ ਮੇਘਪ੍ਰਤੀਕਾਸ਼ਂ ਦृਢਂ ਭਾਰਸਹਂ ਜਵਮ੍
ਉਸਨੇ ਦੋ ਅਖੁੱਟ ਤੂਣੀਰ, ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਕਵਚ ਤੇ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ, ਮਜ਼ਬੂਤ, ਤੇਜ਼ ਤੇ ਭਾਰੀ ਵਜ਼ਨ ਝੱਲਣ ਵਾਲਾ ਰਥ ਦਿੱਤਾ।
ਯੁਦ੍ਧੋਪਕਰਣਂ ਸਰ੍ਵਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਰਾਯ ਪਾਰ੍ਥਿਵ । ਦਤ੍ਤ੍ਵਾਸੌ ਪ੍ਰੇਰਯਾਮਾਸ ਤ੍ਵष੍ਟਾ ਕ੍ਰੋਧਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਤਵਸ਼ਟਰ ਨੇ ਲੜਾਈ ਲਈ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ, ਰਾਜਨ, ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਮੈਦਾਨ ਵੱਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸਮਾਰਾਧਨਾਯ ਤ੍ਵष੍ਟ੍ਰਾ ਵृਤ੍ਰੋਪਦੇਸ਼ਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਕृਤਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਯਨੋ ਵृਤ੍ਰੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਰ੍ਵੇਦਪਾਰਗੈਃ । ਨਿਰ੍ਜਗਾਮ ਰਥਾਰੂਢੋ ਹਨ੍ਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਰਂ ਮਹਾਬਲਃ
ਤਵਸ਼ਟਰ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਦੱਸੇ। ਵਿਆਸ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।
ਤਦੈਵ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ਕ੍ਰੂਰਾਃ ਪੁਰਾ ਦੇਵਪਰਾਜਿਤਾਃ । ਸਮਾਜਗ੍ਮੁਸ਼੍ਚ ਸੇਵਾਰ੍ਥਂ ਵृਤ੍ਰਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਮਹਾਬਲਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਦੂਤਾਸ੍ਤੁ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਯੁਦ੍ਧਾਯ ਤੁ ਸਮਾਗਤਮ੍ । ਵੇਗਾਦਾਗਤ੍ਯ ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਂ ਸ਼ਸ਼ਂਸੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚੇष੍ਟਿਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਇੰਦਰ ਦੇ ਦੂਤਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਲੜਾਈ ਲਈ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਜਲਦੀ ਜਾ ਕੇ ਸਾਰਾ ਹਾਲ ਦੱਸ ਆਏ ਤੇ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਵੀ ਸੁਣਾ ਦਿੱਤੇ।
ਦੂਤਾ ਊਚੁਃ ਸ੍ਵਾਮਿਞ੍ਛੀਘ੍ਰਮਿਹਾਯਾਤਿ ਵृਤ੍ਰੋ ਨਾਮ ਰਿਪੁਸ੍ਤਵ । ਬਲਵਾਨ੍ਸ੍ਯਨ੍ਦਨੇ ਰੂਢਸ੍ਤ੍ਵष੍ਟ੍ਰਾ ਚੋਤ੍ਪਾਦਿਤਃ ਕਿਲ
ਦੂਤ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਮਾਲਕ, ਤੇਰਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ, ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤਵਸ਼ਟਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।
ਅਵਿਚਾਰੇਣ ਨਾਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਤਵ ਕ੍ਰੋਧਾਨ੍ਵਿਤੇਨ ਵੈ । ਪੁਤ੍ਰਘਾਤਾਭਿਤਪ੍ਤੇਨ ਦੁਃਸਹੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਰ੍ਯੁਤਃ
ਉਹ ਸੋਚੇ-ਸਮਝੇ ਬਿਨਾ, ਤੇਰੇ ਨਾਸ ਲਈ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਨਾਲ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਹਿਣ ਜੋਗ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ।
ਯਤ੍ਨਂ ਕੁਰੁ ਮਹਾਭਾਗ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਾਯਾਤਿ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍ । ਮੇਰੁਮਨ੍ਦਰਸਂਕਾਸ਼ੋ ਘੋਰਸ਼ਬ੍ਦੋऽਤਿਦਾਰੁਣਃ
ਹੇ ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਲੈ, ਉਹ ਹੁਣੇ-ਹੁਣੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਮੇਰੂ ਜਾਂ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਹੈ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਤਤ੍ਰ ਭੀਤਾ ਦੇਵਗਣਾ ਭृਸ਼ਮ੍ । ਆਗਤ੍ਯੋਚੁਃ ਸੁਰਪਤਿਂ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਤਂ ਦੂਤਭਾषਿਤਮ੍
ਇਸ ਵੇਲੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਬਹੁਤ ਡਰ ਗਏ ਤੇ ਉਥੇ ਆ ਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੂਤਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਗਣਾਃ ਊਚੁਃ ਮਘਵਨ੍ ਦੁਰ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਲਯੇ । ਬਹੂਨਿ ਭਯਸ਼ਂਸੀਨਿ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਵਿਰੁਤਾਨਿ ਚ
ਗਣ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਹੇ ਮਘਵਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਮਾੜੇ ਸੰਕੇਤ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਬਹੁਤ ਡਰ ਵਾਲੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਵੀ ਸੁਣਾਈ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਕਾਕਗृਧ੍ਰਾਸ੍ਤਥਾ ਸ਼੍ਯੇਨਾਃ ਕਙ੍ਕਾਦ੍ਯਾ ਦਾਰੁਣਾਃ ਖਗਾਃ । ਰੁਦਨ੍ਤਿ ਵਿਕृਤੈਃ ਸ਼ਬ੍ਦੈਰੁਤ੍ਕਾਰੈਰ੍ਭਵਨੋਪਰਿ
ਕਾਂ, ਗਿੱਧ, ਬਾਜ, ਕਾਂਗ ਤੇ ਹੋਰ ਡਰਾਉਣੇ ਪੰਛੀ ਘਰਾਂ ਉੱਤੇ ਕਰੜੀਆਂ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਚੀਚੀਕੂਚੀਤਿ ਨਿਨਦਾਨ੍ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਵਿਹਗਾ ਭृਸ਼ਮ੍ । ਵਾਹਨਾਨਾਂ ਚ ਨੇਤ੍ਰੇਭ੍ਯੋ ਜਲਧਾਰਾਃ ਪਤਨ੍ਤ੍ਯਧਃ
ਪੰਛੀ 'ਚੀਚੀ' ਤੇ 'ਕੂਚੀ' ਵਰਗੀਆਂ ਅਵਾਜ਼ਾਂ ਬੜੀ ਤੀਬਰਤਾ ਨਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਗ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੂਯਤੇऽਤਿਮਹਾਞ੍ਛਬ੍ਦੋ ਰੁਦਤੀਨਾਂ ਨਿਸ਼ਾਸੁ ਚ । ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀਨਾਂ ਮਹਾਭਾਗ ਭਵਨੋਪਰਿ ਦਾਰੁਣਃ
ਹੇ ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸਣੀਆਂ ਦੀਆਂ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਰੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਵਾਜ਼ਾਂ ਘਰਾਂ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਸੁਣਾਈ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰਪਤਨ੍ਤਿ ਧ੍ਵਜਾਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਵਿਨਾ ਵਾਤੇਨ ਮਾਨਦ । ਪ੍ਰਭਵਨ੍ਤਿ ਮਹੋਤ੍ਪਾਤਾ ਦਿਵਿ ਭੂਮ੍ਯਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਜਾਃ
ਮਾਣ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਬਿਨਾ ਹਵਾ ਦੇ ਝੰਡੇ ਜਲਦੀ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੇ ਅਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ ਤੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਅਚੰਭੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।
ਕृष੍ਣਾਮ੍ਬਰਧਰਾ ਨਾਰ੍ਯੋ ਭ੍ਰਮਨ੍ਤਿ ਚ ਗृਹੇ ਗृਹੇ । ਯਾਨ੍ਤੁ ਯਾਨ੍ਤੁ ਗृਹਾਤ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤ੍ਯੋ ਵਿਕृਤਾਨਨਾਃ
ਕਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਘਰ-ਘਰ ਫਿਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਮੂੰਹ ਵਿਗਾੜ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰਨ ਲਈ ਕਹਿ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਰਾਤ੍ਰੌ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇषੁ ਕਾਨ੍ਤਾਨਾਂ ਸੁਪ੍ਤਾਨਾਂ ਨਿਜਮਨ੍ਦਿਰੇ । ਕੇਸ਼ਾਁਲ੍ਲੁਨਨ੍ਤਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯੋ ਭੀषਯਨ੍ਤ੍ਯੋ ਭृਸ਼ਾਤੁਰਾਃ
ਰਾਤ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਏ ਹੋਏ ਪਿਆਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ, ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਤੇ ਬਹੁਤ ਤੰਗ ਰਾਕਸ਼ਸਣੀਆਂ ਆਪਣੇ ਵਾਲ ਖਿੱਚਦੀਆਂ ਹਨ।
ਏਵਂਵਿਧਾਨਿ ਦੇਵੇਸ਼ ਭੂਕਮ੍ਪੋਲ੍ਕਾਦਯਸ੍ਤਥਾ । ਗੋਮਾਯਵੋ ਰੁਦਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮ ਨਿਸ਼ਾਯਾਂ ਭਵਨਾਙ੍ਗਣੇ
ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਐਸੇ ਹੀ ਹੋਰ ਸੰਕੇਤ ਹਨ; ਧਰਤੀ ਹਿਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਲਕਾਵਾਂ ਡਿੱਗ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਘਰਾਂ ਦੇ ਅੰਗਣੇ ਵਿੱਚ ਗਿੱਦੜ ਰੋ ਰਹੇ ਹਨ।