ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਾ ਮਨੁष੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੋਰਗਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ । ਵृਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧਾ ਵਲ੍ਲ੍ਯਃ ਪਸ਼ਵੋ ਮृਗਪਕ੍ਸ਼ਿਣਃ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਮਨੁੱਖ, ਗੰਧਰਵ, ਸੱਪ, ਰਾਖਸ਼, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰੱਖਤ, ਬੇਲਾਂ, ਪਸ਼ੂ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਪੰਛੀ—
ਮਾਯਾਧੀਨਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਭਾਜਨਂ ਬਂਧਮੋਕ੍ਸ਼ਯੋਃ । ਤਯਾ ਸृष੍ਟਮਿਦਂ ਸਰ੍ਵਂ ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਾਵਰਜਂਗਮਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਮਾਇਆ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜੋ ਬੰਧਨ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਇਆ ਨੇ ਹੀ ਸਾਰਾ ਜਗਤ, ਚਲਦਾ ਤੇ ਅਚਲ, ਰਚਿਆ ਹੈ।
ਤਦ੍ਵਸ਼ੇ ਵਰ੍ਤਤੇ ਨੂਨਂ ਮੋਹਜਾਲੇਨ ਯਂਤ੍ਰਿਤਮ੍ । ਤ੍ਵਂ ਕਿਯਾਨ੍ਮਾਨੁषੇष੍ਵੇਕਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋ ਰਜਸਾऽऽਵਿਲਃ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਉਸਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਮੋਹ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਏ। ਤੂੰ ਵੀ ਕਈ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈਂ, ਰਜੋ ਗੁਣ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਖ਼ਤਰੀ।
ਜ੍ਞਾਨਿਨਾਮਪਿ ਚੇਤਾਂਸਿ ਮੋਹਯਤ੍ਯਨਿਸ਼ਂ ਹਿ ਸਾ । ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਸ਼ਵਾਸੁਦੇਵਾਦ੍ਯਾ ਜ੍ਞਾਨੇ ਸਤ੍ਯਪਿ ਸ਼ੇषਤਃ
ਉਹ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਵੀ ਹਰ ਵੇਲੇ ਮੋਹ ਲਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਈਸ਼ਾ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਆਦਿਕ—even ਜੇ ਉਹ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਣ, ਫਿਰ ਵੀ ਬਚਦੇ ਨਹੀਂ।
ਤੇऽਪਿ ਰਾਗਵਸ਼ਾਲ੍ਲੋਕੇ ਭ੍ਰਮਤਿ ਪਰਿਮੋਹਿਤਾਃ । ਪੁਰਾ ਸਤ੍ਯਯੁਗੇ ਰਾਜਨ੍ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਨਾਰਾਯਣਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਉਹ ਵੀ ਰਾਗ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੇ ਹਨ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੋਹ ਵਿਚ ਫਸੇ ਹੋਏ। ਪਹਿਲਾਂ ਸਤਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨਾਰਾਇਣ ਆਪ—
ਸ਼੍ਵੇਤਦ੍ਵੀਪਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਚਕਾਰ ਵਿਪੁਲਂ ਤਪਃ । ਵਰ੍षਾਣਾਮਯੁਤਂ ਯਾਵਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾਪ੍ਰਸਕ੍ਤਯੇ
ਸ਼੍ਵੇਤਦੀਪ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਵੱਡਾ ਤਪ ਕੀਤਾ, ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ।
ਅਨਸ਼੍ਵਰਸੁਖਾਯਾਸੀ ਚਿਂਤਯਾਨਸ੍ਤਤਃ ਪਰਮ੍ । ਏਕਸ੍ਮਿਨ੍ਨਿਰ੍ਜਨੇ ਦੇਸ਼ੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾऽਪਿ ਪਰਮਾਦ੍ਭੁਤੇ
ਅਮਰ ਸੁਖ ਦੀ ਚਾਹ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਡੂੰਘੀ ਸੋਚ ਵਿਚ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਇਕ ਅਜੀਬ ਨਿਰਜਨ ਥਾਂ ਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਪਸਿ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਮੋਹਸ੍ਯ ਵਿਨਿਵृਤ੍ਤਯੇ । ਕਦਾਚਿਦ੍ਵਾਸੁਦੇਵੋऽਸੌ ਸ੍ਥਲਾਂਤਰਮਤਿਰ੍ਹਰਿਃ
ਉਹ ਤਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੋਹ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ। ਇਕ ਵਾਰੀ, ਉਹ ਹਰੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਹੋਰ ਥਾਂ ਚਲੇ ਗਏ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦੇਸ਼ਾਤ੍ਸਮੁਤ੍ਥਾਯ ਜਗਾਮਾਨ੍ਯਦ੍ਦਿਦृਕ੍ਸ਼ਯਾ । ਚਤੁਰ੍ਮੁਖੋऽਪਿ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਤਥੈਵ ਨਿਃਸृਤਃ ਸ੍ਥਲਾਤ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਹੋਰ ਥਾਂ ਵੇਖਣ ਲਈ ਚਲੇ ਗਏ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਚਾਰ ਮੁਖਾਂ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਪਿਆ।
ਮਿਲਿਤੌ ਮਾਰ੍ਗਮਧ੍ਯੇ ਤੁ ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਚਤੁਰ੍ਭੁਜੌ । ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਪृष੍ਟਵਂਤੌ ਤੌ ਕਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕਸ੍ਤ੍ਵਮਿਤਿ ਸ੍ਮ ਹ
ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲੇ—ਚਾਰ ਮੁਖਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ। ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ?'
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਤਂ ਦੇਵਂ ਕਰ੍ਤਾऽਹਂ ਜਗਤਃ ਕਿਲ । ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤਮਾਹ ਭੋ ਮੂਰ੍ਖ ਜਗਤ੍ਕਰ੍ਤਾऽਹਮਚ੍ਯੁਤਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਹੀ ਜਗਤ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹਾਂ।' ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੂਰਖ, ਮੈਂ ਅਚਲ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜਗਤ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹਾਂ।'
ਤ੍ਵਂ ਕਿਯਾਨ੍ਬਲਹੀਨੋऽਸਿ ਰਜੋਗੁਣਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ । ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਸ਼੍ਰਿਤਂ ਹਿ ਮਾਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਵਾਸੁਦੇਵਂ ਸਨਾਤਨਮ੍
'ਤੂੰ ਕਿੰਨਾ ਛੋਟਾ ਤੇ ਨਿਰਬਲ ਹੈਂ, ਰਜੋ ਗੁਣ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ! ਮੈਨੂੰ, ਵਾਸੁਦੇਵ, ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਜਾਣ।'
ਮਯਾ ਤ੍ਵਂ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤੋऽਦ੍ਯੈਵ ਕृਤ੍ਵਾ ਯੁਦ੍ਧਂ ਸੁਦਾਰੁਣਮ੍ । ਸ਼ਰਣਂ ਮੇ ਸਮਾਯਾਤੋ ਦਾਨਵਾਭ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਪੀਡਿਤਃ
ਅੱਜ ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਬੜੀ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਚਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਦੋ ਦੈਤਾਂ ਵਲੋਂ ਤੰਗ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਆਇਆ ਸੀ।
ਮਯਾ ਤੌ ਨਿਹਤੌ ਕਾਮਂ ਦਾਨਵੌ ਮਧੁਕੈਟਭੌ । ਕਥਂ ਗਰ੍ਵਾਯਸੇ ਮਂਦ ਮੋਹੋऽਯਂ ਤ੍ਯਜ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਮੇਰੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਹ ਦੋ ਦੈਤ, ਮਧੁ ਤੇ ਕੈਟਭ, ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ; ਤੂੰ ਇੰਨਾ ਘਮੰਡ ਕਿਉਂ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਮੂਰਖ? ਇਹ ਭੁਲੇਖਾ ਹੁਣ ਛੱਡ ਦੇ।
ਨ ਮਤ੍ਤੋऽਪ੍ਯਧਿਕਃ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਸਂਸਾਰੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਪ੍ਰਸਾਰਿਤੇ । ऋषਿਰੁਵਾਚ। ਏਵਂ ਪ੍ਰਵਦਮਾਨੌ ਤੌ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੂ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਇਸ ਵੱਡੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸ੍ਫੁਰਦੋष੍ਠੌ ਵੇਪਮਾਨੌ ਲੋਹਿਤਾਕ੍ਸ਼ੌ ਬਭੂਵਤੁਃ । ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਬਭੂਵ ਸਹਸਾ ਤਯੋਰ੍ਵਿਵਦਮਾਨਯੋਃ
ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੋਠ ਕੰਬ ਰਹੇ ਸਨ, ਸਰੀਰ ਹਿਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਤਦ ਅਚਾਨਕ—
ਮਧ੍ਯੇ ਲਿਂਗਂ ਸੁਧਾਸ਼੍ਵੇਤਂ ਵਿਪੁਲਂ ਦੀਰ੍ਘਮਦ੍ਭੁਤਮ੍ । ਆਕਾਸ਼ੇ ਤਰਸਾ ਤਤ੍ਰ ਵਾਗੁਵਾਚਾਸ਼ਰੀਰਿਣੀ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਅਜੋਬਾ, ਵੱਡਾ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਚਿੱਟਾ ਲਿੰਗ ਉਭਰ ਆਇਆ; ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਬਿਨਾ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ।
ਤੌ ਸਂਬੋਧ੍ਯ ਮਹਾਭਾਗੌ ਵਿਵਦਨ੍ਤੌ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਵਿष੍ਣੋ ਵਿਵਾਦਂ ਮਾ ਕੁਰੁਤਾਂ ਵਾਂ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਉਹ ਦੋ ਮਹਾਨ ਜਣਿਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵਾਦ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਆਵਾਜ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਤੁਸੀਂ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਝਗੜਾ ਨਾ ਕਰੋ।'
ਲਿਂਗਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਪਰਂ ਪਾਰਮਧਸ੍ਤਾਦੁਪਰਿ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ । ਯੋ ਯਾਤਿ ਯੁਵਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਸ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਵਾਂ ਸਦੈਵ ਹਿ
ਤੁਸੀਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਵੀ ਇਸ ਲਿੰਗ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਜਾਂ ਹੇਠਲੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇ, ਜੋ ਉਪਰ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਅੰਤਹੀਣ ਹੈ, ਉਹ ਹੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋਵੇਗਾ।
ਏਕ: ਪ੍ਰਯਾਤੁ ਪਾਤਾਲਮਾਕਾਸ਼ਮਪਰੋऽਧੁਨਾ । ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਮੇ ਵਚਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਾਦਂ ਨਿਰਰ੍ਥਕਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਪਾਤਾਲ ਵੱਲ ਜਾਵੇ ਤੇ ਦੂਜਾ ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ; ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮਾਪਦੰਡ ਮੰਨੋ ਤੇ ਇਹ ਵਿਅਰਥ ਵਾਦ ਛੱਡ ਦੋ।
ਮਧ੍ਯਸ੍ਥਃ ਸਰ੍ਵਦਾ ਕਾਰ੍ਯੋ ਵਿਵਾਦੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਦ੍ਵਯੋਰਿਹ । ऋषਿਰੁਵਾਚ। ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਸਜ੍ਜੀਭੂਤੌ ਕृਤੋਦ੍ਯਮੌ
ਇਸ ਵਾਦ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਵਾਹ ਬਣੇ।
ਜਗ੍ਮਤੁਰ੍ਮਾਤੁਮਗ੍ਰਸ੍ਥਂ ਲਿਙ੍ਗਮਦ੍ਭੁਤਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ । ਪਾਤਾਲਮਗਮਦ੍ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾऽਪ੍ਯਾਕਾਸ਼ਮੇਵ ਚ
ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਦੋਵੇਂ ਚੁਸਤ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਜੋਬਾ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਪਰਿਮਾਤੁਂ ਮਹਾਲਿਙ੍ਗਂ ਸ੍ਵਮਹਤ੍ਤ੍ਵਵਿਵृਦ੍ਧਯੇ । ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਗਤ੍ਵਾ ਕਿਯਦ੍ਦੇਸ਼ਂ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਨਾ ਯਤਃ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਪਾਤਾਲ ਵੱਲ ਗਿਆ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ, ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਹੋਣ ਦੀ ਸਾਬਤ ਲਈ ਵੱਡਾ ਲਿੰਗ ਮਾਪਣ ਚਲੇ।
ਨ ਪ੍ਰਾਪਾਂਤਂ ਸ ਲਿਂਗਸ੍ਯ ਪਰਿਵृਤ੍ਯ ਯਯੌ ਸ੍ਥਲਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾऽਗਚ੍ਛਤ੍ਤਤਸ਼੍ਚੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਪਤਿਤਂ ਕੇਤਕੀਦਲਮ੍
ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਕਈ ਦੂਰ ਤੱਕ ਜਾ ਕੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਥੱਕ ਗਿਆ, ਪਰ ਲਿੰਗ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਮੁੜ ਸਤ੍ਹ ਤੇ ਆ ਗਿਆ।
ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਮਸ੍ਤਕਾਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਪਰਾਵृਤ੍ਤੋ ਮੁਦਾਵृਤਃ । ਆਗਤ੍ਯ ਤਰਸਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਿष੍ਣਵੇ ਕੇਤਕੀਦਲਮ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਹੋਰ ਉਪਰ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਕੇਤਕੀ ਦਾ ਪੱਤਾ ਡਿੱਗਦਾ ਵੇਖਿਆ; ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ।
ਦਰ੍ਸ਼ਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਵਿਤਥਮੁਵਾਚ ਮਦਮੋਹਿਤਃ । ਲਿਙ੍ਗਸ੍ਯ ਮਸ੍ਤਕਾਦੇਤਦ੍ਗृਹੀਤਂ ਕੇਤਕੀਦਲਮ੍
ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਮਾਨ ਤੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਕੇਤਕੀ ਪੱਤਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ ਤੇ ਝੂਠ ਬੋਲਿਆ: 'ਇਹ ਕੇਤਕੀ ਪੱਤਾ ਲਿੰਗ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਅਭਿਜ੍ਞਾਨਾਯ ਚਾਨੀਤਂ ਤਵ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਯੇ । ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਕੇਤਕੀਦਲਮ੍
'ਇਹ ਗਵਾਹੀ ਵਜੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਨ ਲਈ।' ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਤੇ ਕੇਤਕੀ ਪੱਤਾ ਵੇਖ ਕੇ—
ਹਰਿਸ੍ਤਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚੇਦਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ੀ ਕ: ਕਥਯਾਧੁਨਾ । ਯਥਾਰ੍ਥਵਾਦੀ ਮੇਧਾਵੀ ਸਦਾਚਾਰਃ ਸ਼ੁਚਿਃ ਸਮਃ
ਹਰੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: 'ਹੁਣ ਇਸ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਕੌਣ ਦੇਵੇ? ਜੋ ਸੱਚਾ, ਬੁਧੀਮਾਨ, ਚੰਗਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਨਿਰਪੱਖ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਾਦ ਵਿੱਚ ਗਵਾਹ ਬਣਦਾ ਹੈ।'
ਸਾਕ੍ਸ਼ੀ ਭਵਤਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵਿਵਾਦੇ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤੇ । ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ। ਦੂਰਦੇਸ਼ਾਤ੍ਸਮਾਯਾਤਿ ਸਾਕ੍ਸ਼ੀ ਕਃ ਸਮਯੇऽਧੁਨਾ
ਗਵਾਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰ ਥਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਵਾਦ ਹੋਵੇ, ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।' ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਇਸ ਵੇਲੇ ਦੂਰੋਂ ਕੌਣ ਆ ਕੇ ਗਵਾਹੀ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਯਤ੍ਸਤ੍ਯਂ ਤਦ੍ਵਚਃ ਸੇਯਂ ਕੇਤਕੀ ਕਥਯਿष੍ਯਤਿ । ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤਾ ਤਤ੍ਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਕੇਤਕੀ ਸ੍ਫੁਟਮ੍
ਜੋ ਸੱਚ ਹੈ, ਉਹ ਗੱਲ ਇਹ ਕੇਤਕੀ ਦੱਸੇ।' ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕੇਤਕੀ ਫੁੱਲ ਨੂੰ ਉਥੇ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਬੋਲਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ।