ਕ੍ਵ ਮਨ੍ਦਗਮਨਂ ਕੁਤ੍ਰ ਗਦਾਮਾਦਾਯ ਧਾਵਨਮ੍ । ਬੁਦ੍ਧਿਦਾ ਕਾਲਿਕਾ ਤੇऽਤ੍ਰ ਚਾਮੁਂਡਾ ਪਰਨਾਯਿਕਾ
ਕਿੱਥੇ ਉਹ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਚਾਲ, ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਗਦਾ ਲੈ ਕੇ ਦੌੜਣਾ? ਇੱਥੇ ਤੇਰੀ ਬੁਧੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਕਾਲਿਕਾ ਹੈ, ਤੇ ਤੇਰੀ ਮੁੱਖ ਚਾਮੁੰਡਾ ਹੈ।
ਚਂਡਿਕਾਮਨ੍ਤ੍ਰਮਧ੍ਯਸ੍ਥਾ ਲਾਲਨੇऽਸੁਸ੍ਵਰਾ ਸ਼ਿਵਾ । ਵਾਹਨਂ ਮृਗਰਾਡਾਸ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਸਤ੍ਤ੍ਵਭਯਂਕਰਃ
ਤੂੰ ਚੰਡਿਕਾ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਵਿਚ ਵਸਦੀ ਹੈਂ, ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੀ, ਸ਼ੁਭ ਮਹਿਲਾ; ਤੇਰਾ ਵਾਹਨ ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵੀਣਾਨਾਦਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਘਂਟਾਨਾਦਂ ਕਰੋषਿ ਯਤ੍ । ਰੂਪਯੌਵਨਯੋਃ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਰੋਧਿ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨਿ
ਵੀਣਾ ਦੀ ਧੁਨ ਛੱਡ ਕੇ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਘੰਟੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦੀ ਹੈਂ; ਇਹ ਸਭ ਤੇਰੇ ਰੂਪ ਤੇ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈ, ਸੋਹਣੀਏ।
ਯਦਿ ਤੇ ਸਂਗਰੇਚ੍ਛਾऽਸ੍ਤਿ ਕੁਰੂਪਾ ਭਵ ਭਾਮਿਨਿ । ਲਮ੍ਬੋष੍ਠੀ ਕੁਨਖੀ ਕ੍ਰੂਰਾ ਧ੍ਵਾਂਕ੍ਸ਼ਵਰ੍ਣਾ ਵਿਲੋਚਨਾ
ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਜੰਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਸੋਹਣੀਏ, ਤਾਂ醜 ਹੋ ਜਾ—ਤੇਰੇ ਹੋਠ ਲਟਕਣ, ਨਖ ਟਿੜੇ ਹੋਣ, ਅੱਖਾਂ ਕਰਕਸ਼ ਹੋਣ, ਤੇ ਤੇਰਾ ਰੰਗ ਗਿੱਧ ਵਾਂਗ ਹੋਵੇ।
ਲਮ੍ਬਪਾਦਾ ਕੁਦਨ੍ਤੀ ਚ ਮਾਰ੍ਜਾਰਨਯਨਾਕृਤਿਃ । ਈਦृਸ਼ਂ ਰੂਪਮਾਸ੍ਥਾਯ ਤਿष੍ਠ ਯੁਦ੍ਧੇ ਸ੍ਥਿਰਾ ਭਵ
ਤੂੰ ਲੰਮੇ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਟੇੜੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਬਿੱਲੀ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈ। ਐਸਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਡਿੱਠਾ ਰਹਿ।
ਕਰ੍ਕਸ਼ਂ ਵਚਨਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਤਤੋ ਯੁਦ੍ਧਂ ਕਰੋਮ੍ਯਹਮ੍ । ਈਦृਸ਼ੀਂ ਸੁਦਤੀਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨ ਮੇ ਪਾਣਿਃ ਪ੍ਰਸੀਦਤਿ
ਕੜਵੇ ਬੋਲ ਬੋਲ, ਫਿਰ ਮੈਂ ਲੜਾਂਗਾ। ਤੇਰੇ ਸੋਹਣੇ ਦੰਦ ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਹਨ੍ਤੁਂ ਤ੍ਵਾਂ ਮृਗਸ਼ਾਵਾਕ੍ਸ਼ਿ ਕਾਮਕਾਂਤੋਪਮੇ ਮृਧੇ । ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ। ਇਤਿ ਬ੍ਰੁਵਾਣਂ ਕਾਮਾਰ੍ਤਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਂ ਜਗਦਮ੍ਬਿਕਾ
ਹਿਰਣੀ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਸੋਹਣੀਏ, ਤੇਰੀ ਸੋਭਾ ਕਾਮਦੇਵ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਵਿਆਸ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਜਦੋਂ ਉਸ ਕਾਮ ਵੱਸ ਹੋਏ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਬੋਲਿਆ, ਤਾਂ ਜਗਤ ਮਾਤਾ—
ਸ੍ਮਿਤਪੂਰ੍ਵਮਿਦਂ ਵਾਕ੍ਯਮੁਵਾਚ ਭਰਤੋਤ੍ਤਮ । ਦੇਵ੍ਯੁਵਾਚ। ਕਿਂ ਵਿषੀਦਸਿ ਮਨ੍ਦਾਤ੍ਮਨ੍ਕਾਮਬਾਣਵਿਮੋਹਿਤਃ
ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ, ਭਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ: ਦੇਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਐ ਮੰਦਬੁੱਧੀ, ਕਾਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮੋਹਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੂੰ ਉਦਾਸ ਕਿਉਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?
ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਿਕਾऽਹਂ ਸ੍ਥਿਤਾ ਮੂਢ ਕੁਰੁ ਕਾਲਿਕਯਾ ਮृਧਮ੍ । ਚਾਮੁਣ੍ਡਯਾ ਵਾ ਕੁਰ੍ਵੇਤੇ ਤਵ ਯੋਗ੍ਯੇ ਰਣਾਂਗਣੇ
ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਕ ਵਾਂਗ ਖੜੀ ਹਾਂ, ਮੂਰਖਾ। ਤੂੰ ਕਾਲਿਕਾ ਜਾਂ ਚਾਮੁੰਡਾ ਨਾਲ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਯੁੱਧ ਲਈ ਠੀਕ ਲੱਗੇ, ਲੜ ਲੈ।
ਪ੍ਰਹਰਸ੍ਵ ਯਥਾਕਾਮਂ ਨਾਹਂ ਤ੍ਵਾਂ ਯੋਦ੍ਧੁਮੁਤ੍ਸਹੇ । ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕਾਲਿਕਾਂ ਪ੍ਰਾਹ ਦੇਵੀ ਮਧੁਰਯਾ ਗਿਰਾ
ਜਿੰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਵਾਰ ਕਰ ਲੈ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਲੜਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਕਾਲਿਕਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ:
ਜਹ੍ਯੇਨਂ ਕਾਲਿਕੇ ਕ੍ਰੂਰੇ ਕੁਰੂਪਪ੍ਰਿਯਮਾਹਵੇ । ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ। ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਕਾਲਿਕਾ ਕਾਲਪ੍ਰੇਰਿਤਾ ਕਾਲਰੂਪਿਣੀ
ਕਾਲਿਕੇ, ਤੂੰ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਲੱਗੇ, ਉਹ ਕਰ। ਵਿਆਸ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਾਲਿਕਾ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਸੀ ਤੇ ਆਪ ਸਮੇਂ ਦਾ ਰੂਪ ਸੀ—
ਗਦਾਂ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਤਰਸਾ ਤਸ੍ਥਾਵਾਜੌ ਕृਤੋਦ੍ਯਮਾ । ਤਯੋਃ ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਯੁਦ੍ਧਂ ਬਭੂਵਾਤਿਭਯਾਨਕਮ੍
ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਫੜੀ ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਖੜੀ ਹੋਈ। ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬੜਾ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ।
ਪਸ਼੍ਯਤਾਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਂ ਮੁਨੀਨਾਂ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ । ਗਦਾਮੁਦ੍ਯਮ੍ਯ ਸ਼ੁਂਭੋऽਥ ਜਘਾਨ ਕਾਲਿਕਾਂ ਰਣੇ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਸ਼ੁੰਭ ਨੇ ਗਦਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕਾਲਿਕਾ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
ਕਾਲਿਕਾ ਦੈਤ੍ਯਰਾਜਾਨਂ ਗਦਯਾ ਨ੍ਯਹਨਦ੍ਭृਸ਼ਮ੍। ਬਭਂਜਾਸ੍ਯ ਰਥਂ ਚਂਡੀ ਗਦਯਾ ਕਨਕੋਜ੍ਜ੍ਵਲਮ੍
ਕਾਲਿਕਾ ਨੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਚੰਡਿਕਾ ਨੇ ਉਸਦਾ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਰਥ ਗਦਾ ਨਾਲ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ।
ਖਰਾਨ੍ਹਤ੍ਵਾ ਜਘਾਨਾਸ਼ੁ ਦਾਰੁਕਂ ਦਾਰੁਣਸ੍ਵਨਾ। ਸ ਪਦਾਤਿਰ੍ਗਦਾਂ ਗੁਰ੍ਵੀ ਸਮਾਦਾਯ ਕ੍ਰੁਧਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਕਠੋਰ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਭਿਆਨਕ ਚੀਕ ਮਾਰ ਕੇ ਰਥ ਦੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਪੈਦਲ ਹੋ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਗਦਾ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਕਾਲਿਕਾਭੁਜਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਪ੍ਰਹਸਨ੍ਨਹਨਤ੍ਤਦਾ । ਵਂਚਯਿਤ੍ਵਾ ਗਦਾਘਾਤਂ ਖਡ੍ਗਮਾਦਾਯ ਸਤ੍ਵਰਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ, ਕਾਲਿਕਾ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਗਦਾ ਦੇ ਵਾਰ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ, ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਚੁੱਕ ਲੈਣੀ।
ਚਿਚ੍ਛੇਦਾਸ੍ਯ ਭੁਜਂ ਸਵ੍ਯਂ ਸਾਯੁਧਂ ਚਂਦਨਾਰ੍ਚਿਤਮ੍ । ਸ ਛਿਨ੍ਨਬਾਹੁਵਿਰਥੋ ਗਦਾਪਾਣਿ: ਪਰਿਪ੍ਲੁਤਃ
ਉਸਨੇ ਉਸਦਾ ਖੱਬਾ ਬਾਂਹ, ਜੋ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਤੇ ਚੰਦਨ ਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਉਹ ਕੱਟੀ ਬਾਂਹ, ਰਥ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ, ਪਰ ਹਾਲੇ ਵੀ ਗਦਾ ਫੜੀ ਹੋਈ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਗਿਆ।
ਅਚਿਰੇਣ ਸਮਾਗਤ੍ਯ ਕਾਲਿਕਾਮਹਨਤ੍ਤਦਾ । ਕਾਲੀ ਚ ਕਰਵਾਲੇਨ ਭੁਜਂ ਤਸ੍ਯਾਥ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍
ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਇਆ ਤੇ ਕਾਲਿਕਾ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਕਾਲੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਸੱਜੀ ਬਾਂਹ ਵੀ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀ।
ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਪ੍ਰਹਸਂਤੀ ਸਾ ਸਗਦਂ ਕਿਲ ਸਾਂਗਦਮ੍ । ਕਰ੍ਤੁਂ ਪਾਦਪ੍ਰਹਾਰਂ ਸ ਕੁਪਿਤਃ ਪ੍ਰਯਯੌ ਜਵਾਤ੍
ਉਹ ਹੱਸਦੀ ਹੋਈ, ਉਸਦੀ ਸੱਜੀ ਬਾਂਹ, ਗਦਾ ਤੇ ਕੰਗਣ ਸਮੇਤ, ਕੱਟ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਉਹ ਪੈਰ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਿਆ।
ਕਾਲੀ ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਚਰਣੌ ਖਡ੍ਗੇਨਾਸ੍ਯ ਤ੍ਵਰਾਨ੍ਵਿਤਾ । ਸਚ੍ਛਿਨ੍ਨਕਰਪਾਦੋऽਪਿ ਤਿष੍ਠ ਤਿष੍ਠੇਤਿ ਚ ਬ੍ਰੁਵਨ੍
ਕਾਲੀ ਨੇ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੈਰ ਵੀ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ। ਹੱਥ ਤੇ ਪੈਰ ਵੱਛੋਂ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਵੀ ਉਹ ਚੀਕਦਾ ਰਿਹਾ, 'ਖੜ੍ਹ, ਖੜ੍ਹ!'
ਧਾਵਮਾਨੋ ਯਯਾਵਾਸ਼ੁ ਕਾਲਿਕਾਂ ਭੀषਯਨ੍ਨਿਵ । ਤਮਾਗਚ੍ਛਂਤਮਾਲੋਕ੍ਯ ਕਾਲਿਕਾ ਕਮਲੋਪਮਮ੍
ਦੌੜਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਕਾਲਿਕਾ ਵੱਲ ਵਧਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਸਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਆ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਆਉਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਕਾਲਿਕਾ ਜੋ ਕਮਲ ਵਰਗੀ ਸੋਹਣੀ ਸੀ—
ਚਕਰ੍ਤ ਮਸ੍ਤਕਂ ਕਂਠਾਦ੍ਰੁਧਿਰੌਘਵਹਂ ਭृਸ਼ਮ੍ । ਛਿਨ੍ਨੇऽਸੌ ਮਸ੍ਤਕੇ ਭੂਮੌ ਪਪਾਤ ਗਿਰਿਸਨ੍ਨਿਭਃ
—ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਗਰਦਨ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲਹੂ ਦੀ ਧਾਰ ਵਗ ਪਈ। ਜਦੋਂ ਸਿਰ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਪ੍ਰਾਣਾ ਵਿਨਿਰ੍ਯਯੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਦੇਹਾਦੁਤ੍ਕ੍ਰਮ੍ਯ ਸਤ੍ਵਰਮ੍ । ਗਤਾਸੁਂ ਪਤਿਤਂ ਦੈਤ੍ਯਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੇਵਾਃ ਸਵਾਸਵਾਃ
ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਜਿੰਦ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਿਕਲ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਉਸ ਮਰੇ ਹੋਏ ਦੈਤ ਨੂੰ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤੁष੍ਟੁਵੁਸ੍ਤਾਂ ਤਦਾ ਦੇਵੀਂ ਚਾਮੁਂਡਾਂ ਕਾਲਿਕਾਂ ਤਥਾ । ਵਵੁਰ੍ਵਾਤਾ: ਸ਼ਿਵਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚ ਵਿਮਲਾ ਭृਸ਼ਮ੍
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਮਾਂ ਚਾਮੁੰਡਾ ਅਤੇ ਕਾਲਿਕਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਠੰਢੀਆਂ ਸੁਹਾਵਣੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਵਹਿ ਚਲੀਆਂ ਤੇ ਚੌਫੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਛਾ ਗਈ।
ਬਭੂਵੁਸ਼੍ਚਾਗ੍ਨਯੋ ਹੋਮੇ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਸ਼ਿਖਾਃ ਸ਼ੁਭਾਃ । ਹਤਸ਼ੇषਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਦੈਤ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਜਗਦਂਬਿਕਾਮ੍
ਹੋਮ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸ਼ੁਭ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਜਿਹੜੇ ਕੁਝ ਦੈਤ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਚ ਗਏ, ਉਹ ਸਭ ਜਗਤ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾऽऽਯੁਧਾਨਿ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਪਾਤਾਲਂ ਪ੍ਰਯਯੁਰ੍ਨृਪ । ਏਤਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਦੇਵ੍ਯਾਸ਼੍ਚਰਿਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਛੱਡ ਕੇ ਪਾਤਾਲ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਹੇ ਰਾਜਨ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਾਂ ਦੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਉੱਤਮ ਚਮਤਕਾਰ ਸੁਣਾ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਸ਼ੁਮ੍ਭਾਦੀਨਾਂ ਵਧਂ ਚੈਵ ਸੁਰਾਣਾਂ ਰਕ੍ਸ਼ਣਂ ਤਥਾ । ਏਤਦਾਖ੍ਯਾਨਕਂ ਸਰ੍ਵਂ ਪਠਨ੍ਤਿ ਭੁਵਿ ਮਾਨਵਾਃ
ਸ਼ੁੰਭ ਆਦਿਕ ਦੇ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ — ਇਹ ਸਾਰੀ ਕਥਾ ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ,
ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਤਿ ਚ ਸਦਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤੇ ਕृਤਾਰ੍ਥਾ ਭਵਂਤਿ ਹਿ । ਅਪੁਤ੍ਰੋ ਲਭਤੇ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਨਿਰ੍ਧਨਸ਼੍ਚ ਧਨਂ ਬਹੁ
ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਧਨ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰੋਗੀ ਚ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਰੋਗਾਤ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਕਾਮਾਨਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ । ਸ਼ਤ੍ਰੁਤੋ ਨ ਭਯਂ ਤਸ੍ਯ ਯ ਇਦਂ ਚਰਿਤਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਰੋਗੀ ਆਪਣੇ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਕਥਾ ਪੜ੍ਹੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੈਰੀਆਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਅਥ ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ਜਨਮੇਜਯ ਉਵਾਚ। ਮਹਿਮਾ ਵਰ੍ਣ੍ਯਤੇ ਸਮ੍ਯਕ੍ਚਂਡਿਕਾਯਾਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਮੁਨੇ । ਕੇਨ ਚਾਰਾਧਿਤਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਚਰਿਤ੍ਰਤ੍ਰਯਯੋਗਤਃ
ਜਨਮੇਜਯ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਮੁਨੀ! ਤੁਸੀਂ ਚੰਡੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਚਰਿੱਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਾਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ?