ਤਥਾ ਤ੍ਵਮਪਿ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਕਾਲਵਸ਼ਂ ਜਗਤ੍ । ਪਾਤਾਲਂ ਗਚ੍ਛ ਤਰਸਾ ਜੀਵਨ੍ਭਦ੍ਰਮਵਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜਦ ਤੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈਂ ਕਿ ਜਗਤ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵੱਸ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਪਾਤਾਲ ਨੂੰ ਚਲਾ ਜਾ; ਤੂੰ ਜੀਉਂਦੇ-ਜੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇਂਗਾ।
ਮृਤੇ ਤ੍ਵਯਿ ਮਹਾਰਾਜ ਸ਼ਤ੍ਰਵਸ੍ਤੇ ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤਾਃ । ਮਙ੍ਗਲਾਨਿ ਪ੍ਰਗਾਯਨ੍ਤੋ ਵਿਚਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਜਦ ਤੂੰ ਮਰ ਜਾਵੇਂਗਾ, ਤੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਹਰ ਥਾਂ ਮੰਗਲ ਗੀਤ ਗਾਂਦੇ ਫਿਰਣਗੇ।
ਅਥੈਕਤ੍ਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ। ਇਤਿ ਤੇषਾਂ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਮ੍ਭੋ ਦੈਤ੍ਯਪਤਿਸ੍ਤਦਾ । ਉਵਾਚ ਸੈਨਿਕਾਨਾਸ਼ੁ ਕੋਪਾਕੁਲਿਤਲੋਚਨਃ
ਫਿਰ ਇਕੱਤੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ। ਵਿਆਸ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ੁੰਭ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ।
ਸ਼ੁਮ੍ਭ ਉਵਾਚ। ਜਾਲ੍ਮਾ: ਕਿਂ ਬ੍ਰੂਤ ਦੁਰ੍ਵਾਚ੍ਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤੁਮੁਤ੍ਸਹੇ । ਨਿਹਤ੍ਯ ਸਚਿਵਾਨ੍ਭ੍ਰਾਤॄਨ੍ਨਿਰ੍ਲਜ੍ਜੋ ਵਿਚਰਾਮਿ ਕਿਮ੍
ਸ਼ੁੰਭ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਇੰਨੇ ਮਾੜੇ ਕੰਮ ਕਰ ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਜੀ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਬੇਸ਼ਰਮ ਹੋ ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਫਿਰਾਂ?
ਕਾਲਃ ਕਰ੍ਤਾ ਸ਼ੁਭਾਨਾਂ ਵਾऽਸ਼ੁਭਾਨਾਂ ਬਲਵਤ੍ਤਰਃ । ਕਾ ਚਿਂਤਾ ਮਮ ਦੁਰ੍ਵਾਰੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੀਸ਼ੇऽਪ੍ਯਰੂਪਕੇ
ਸਮਾਂ ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮੰਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਕਰਤਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਕਤਵਰ। ਜਿਸਦਾ ਕੋਈ ਰੋਕ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਚਿੰਤਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਯਦ੍ਭਵਤਿ ਤਦ੍ਭਵਤੁ ਯਤ੍ਕਰੋਤਿ ਕਰੋਤੁ ਤਤ੍ । ਨ ਮੇ ਚਿਂਤਾऽਸ੍ਤਿ ਕੁਤ੍ਰਾਪਿ ਮਰਣਾਜ੍ਜੀਵਨਾਤ੍ਤਥਾ
ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਵੇ। ਮੈਨੂੰ ਕਿਤੇ ਵੀ, ਨਾ ਮੌਤ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈ, ਨਾ ਜੀਊਣ ਦੀ।
ਸ ਕਾਲੋऽਪ੍ਯਨ੍ਯਥਾ ਕਰ੍ਤੁਂ ਭਾਵਿਤੋ ਨੇਸ਼ਤੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਨ ਵਰ੍षਤਿ ਚ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਃ ਸ਼੍ਰਾਵਣੇ ਮਾਸਿ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਸਮਾਂ ਵੀ, ਜੇ ਚਾਹੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਬਾਦਲ ਸਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਵਰਸਦੇ।
ਕਦਾਚਿਨ੍ਮਾਰ੍ਗਸ਼ੀਰ੍षੇ ਵਾ ਪੌषੇ ਮਾਘੇऽਥ ਫਾਲ੍ਗੁਨੇ । ਅਕਾਲੇ ਵਰ੍षਤੀਵਾਸ਼ੁ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮੁਖ੍ਯੋ ਨ ਚਾਸ੍ਤ੍ਯਯਮ੍
ਕਦੇ ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼, ਕਦੇ ਪੌਸ਼, ਮਾਘ ਜਾਂ ਫਾਲਗੁਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੀਂਹ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ-ਕਦੇ ਅਣਸਮੇਂ ਵੀ ਵਰਸ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ।
ਕਾਲੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤਮਾਤ੍ਰਂ ਤੁ ਦੈਵਂ ਹਿ ਬਲਵਤ੍ਤਰਮ੍ । ਦੈਵੇਨ ਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਨਾਨ੍ਯਥਾ ਭਵਤੀਤ੍ਯਦਃ
ਸਮਾਂ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਬਹਾਨਾ ਹੈ; ਪਰ ਕਿਸਮਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ। ਹਰ ਚੀਜ਼ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਬਣਦੀ ਹੈ; ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।
ਦੈਵਮੇਵ ਪਰਂ ਮਨ੍ਯੇ ਧਿਕ੍ਪੋਰੁषਮਨਰ੍ਥਕਮ੍ । ਜੇਤਾ ਯਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਂ ਨਿਸ਼ੁਮ੍ਭੋऽਪ੍ਯਨਯਾ ਹਤਃ
ਮੈਂ ਤਾਂ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ; ਮਨੁੱਖੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਤੇ ਲਾਨਤ, ਉਹ ਤਾਂ ਬੇਕਾਰ ਹੈ। ਨਿਸ਼ੁੰਭ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਰਕ੍ਤਬੀਜੋ ਮਹਾਸ਼ੂਰਃ ਸੋऽਪਿ ਨਾਸ਼ਂ ਗਤੋ ਯਦਾ । ਤਦਾਹਂ ਕੀਰ੍ਤਿਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਜੀਵਿਤਾਸ਼ਾਂ ਕਰੋਮਿ ਕਿਮ੍
ਰਕਤਬੀਜ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਬਹਾਦਰ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦ ਇਹ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਇਜ਼ਤ ਛੱਡ ਕੇ ਜੀਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਦਾ ਕੀ ਫਾਇਦਾ?
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਕਾਲੇ ਸ੍ਵਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪਰਾਰ੍ਧਦ੍ਵਯਸਂਮਿਤੇ । ਨਿਧਨਂ ਯਾਤਿ ਤਰਸਾ ਜਗਤ੍ਕਰ੍ਤਾ ਸ੍ਵਯਂ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਜਦ ਸਮਾਂ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਪ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ ਤੇ ਦੋ ਪਰਾਰਧਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਸਹਸ੍ਰਂ ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਦਿਵਸੇ ਕਿਲ । ਪਤਂਤਿ ਭਵਨਾਤ੍ਪਂਚ ਨਵ ਚੇਂਦ੍ਰਾਸ੍ਤਥਾ ਪੁਨਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਇੱਕ ਦਿਨ, ਜੋ ਚੌਰਯੁਗਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਮਿਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਤੇ ਫਿਰ ਨੌਂ ਇੰਦਰ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਥੈਵ ਤ੍ਰਿਗੁਣੇ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਮਰਣਾਯੋਪਕਲ੍ਪਤੇ । ਤਥੈਵ ਦ੍ਵਿਗੁਣੇ ਕਾਲੇ ਸ਼ਂਕਰਃ ਸ਼ਾਂਤਿਮੇਤਿ ਚ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਵੀ ਮਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਦੋ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਾ ਚਿਂਤਾ ਮਰਣੇ ਮੂਢਾ ਨਿਸ਼੍ਵਲੇ ਦੈਵਨਿਰ੍ਮਿਤੇ । ਮਹੀ ਮਹੀਧਰਾਣਾਂ ਚ ਨਾਸ਼ਃ ਸੂਰ੍ਯਸ਼ਸ਼ਾਂਕਯੋਃ
ਮੌਤ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ, ਜਦ ਉਹ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੈ? ਧਰਤੀ, ਪਹਾੜ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ—ਇਹ ਸਭ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਜਾਤਸ੍ਯ ਹਿ ਧ੍ਰੁਵਂ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਧ੍ਰੁਵਂ ਜਨ੍ਮ ਮृਤਸ੍ਯ ਚ । ਅਧ੍ਰੁਵੇऽਸ੍ਮਿਞ੍ਛਰੀਰੇ ਤੁ ਰਕ੍ਸ਼ਣੀਯਂ ਯਸ਼ਃ ਸ੍ਥਿਰਮ੍
ਜੋ ਜਨਮਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਮੌਤ ਪੱਕੀ ਹੈ; ਜੋ ਮਰ ਗਿਆ, ਉਸ ਲਈ ਜਨਮ ਪੱਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਸਥਿਰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ, ਸਦੀਵੀ ਇਜ਼ਤ ਨੂੰ ਹੀ ਸੰਭਾਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਰਥੋ ਮੇ ਕਲ੍ਪ੍ਯਤਾਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਰਣਾਜਿਰੇ । ਜਯੋ ਵਾ ਮਰਣਂ ਵਾਪਿ ਭਵਤ੍ਵਦ੍ਯੈਵ ਦੈਵਤਃ
ਮੇਰਾ ਰਥ ਜਲਦੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ; ਮੈਂ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵੱਲ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਅੱਜ, ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ, ਜਿੱਤ ਜਾਂ ਮੌਤ ਮੇਰੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸੈਨਿਕਾਞ੍ਛੁਂਭੋ ਰਥਮਾਸ੍ਥਾਯ ਸਤ੍ਵਰਃ । ਪ੍ਰਯਯਾਵਂਬਿਕਾ ਯਤ੍ਰ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ ਤੁ ਹਿਮਾਚਲੇ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸ਼ੁੰਭਾ ਨੇ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਤੇ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਥੇ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਅੰਬਿਕਾ ਹਿਮਾਚਲ ਪਹਾੜ ਤੇ ਖੜੀ ਸੀ।
ਸੈਨ੍ਯਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤਂ ਤਸ੍ਯ ਸਂਗੇ ਤਤ੍ਰ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਮ੍ । ਹਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਵਰਥਪਾਦਾਤਿਸਂਯੁਤਂ ਸਾਯੁਧਂ ਬਹੁ
ਉਸ ਦੀ ਫ਼ੌਜ, ਜੋ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ—ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਰਥ ਤੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨਾਲ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ—ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲ ਪਈ।
ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾऽਚਲੇ ਸ਼ੁਮ੍ਭਃ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਂ ਜਗਦਮ੍ਬਿਕਾਮ੍ । ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਮੋਹਿਨੀ ਕਾਂਤਾਮਪਸ਼੍ਯਤ੍ਸਿਂਹਵਾਹਿਨੀਮ੍
ਉਹ ਪਹਾੜ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਸ਼ੁੰਭਾ ਨੇ ਜਗਦੰਬਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ, ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਸਿੰਘ ਤੇ ਸਵਾਰ ਸੀ।
ਸਰ੍ਵਾਭਰਣਭੂषਾਢ੍ਯਾਂ ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਸਂਯੁਤਾਮ੍ । ਸ੍ਤੂਯਮਾਨਾਂ ਸੁਰੈਃ ਖਸ੍ਥੈਰ੍ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਯਕ੍ਸ਼ਕਿਨ੍ਨਰੈਃ
ਉਹ ਹਰ ਗਹਿਣੇ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਹਰ ਸ਼ੁਭ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼ ਤੇ ਕਿੰਨਰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਪੁष੍ਪੈਸ਼੍ਚ ਪੂਜ੍ਯਮਾਨਾਂ ਚ ਮਂਦਾਰਪਾਦਪੋਦ੍ਭਵੈਃ । ਕੁਰ੍ਵਾਣਾਂ ਸ਼ਂਖਨਿਨਦਂ ਘਂਟਾਨਾਦਂ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਉਹ ਮੰਦਾਰ ਰੁੱਖ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਸਿੰਘ ਤੇ ਘੰਟੀਆਂ ਦੀ ਮਧੁਰ ਧੁਨ ਵਜ ਰਹੀ ਸੀ, ਜੋ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਮਨਮੋਹਣੀ ਸੀ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਂ ਮੋਹਮਗਮਚ੍ਛੁਂਭਃ ਕਾਮਵਿਮੋਹਿਤਃ । ਪਂਚਬਾਣਾਹਤਃ ਕਾਮਂ ਮਨਸਾ ਸਮਚਿਂਤਯਤ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ੁੰਭਾ ਮੋਹ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਟਕ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਾਮ ਦੇ ਪੰਜ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
ਅਹੋ ਰੂਪਮਿਦਂ ਸਮ੍ਯਗਹੋ ਚਾਤੁਰ੍ਯਮਦ੍ਭੁਤਮ੍ । ਸੁਕੁਮਾਰਾऽਤਿਤਨ੍ਵਂਗੀ ਸਦ੍ਯਃ ਪ੍ਰਕਟਯੌਵਨਾ । ਚਿਤ੍ਰਮੇਤਦਸੌ ਬਾਲਾ ਕਾਮਭਾਵਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾ
ਵਾਹ, ਇਹ ਰੂਪ ਸਚਮੁਚ ਪੂਰਾ ਹੈ; ਵਾਹ, ਇਹ ਚਲਾਕੀ ਅਜੀਬ ਹੈ। ਨਰਮ ਤੇ ਬਹੁਤ ਪਤਲੀ ਦੇਹ, ਜਵਾਨੀ ਤੁਰੰਤ ਜਾਹਿਰ ਹੋਈ—ਪਰ, ਇਹ ਕੁੜੀ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ।
ਕਾਮਕਾਂਤਾਸਮਾ ਰੂਪੇ ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਲਕ੍ਸ਼ਿਤਾ । ਅਮ੍ਬਿਕੇਯਂ ਕਿਮੇਤਤ੍ਤੁ ਹਂਤਿ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਮਹਾਬਲਾਨ੍
ਸੋਹਣੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਾਮਕਾਂਤਾ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਹਰ ਸ਼ੁਭ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ। ਕੀ ਇਹ ਅੰਬਿਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਵੱਡੇ ਬਲਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ?
ਉਪਾਯਃ ਕੋऽਤ੍ਰ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯੋ ਯੇਨ ਮੇ ਵਸ਼ਗਾ ਭਵੇਤ੍ । ਨ ਮਂਤ੍ਰਾ ਵਾ ਮਰਾਲਾਕ੍ਸ਼ੀਸਾਧਨੇ ਸਨ੍ਨਿਧੌ ਮਮ
ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਕਿਹੜਾ ਢੰਗ ਵਰਤਾਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਮੇਰੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਵੇ? ਉਸ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਮੰਤਰ ਜਾਂ ਟੋਣੇ-ਟੋਟਕੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਸਰ੍ਵਮਂਤ੍ਰਮਯੀ ਹ੍ਯੇषਾ ਮੋਹਿਨੀ ਮਦਗਰ੍ਵਿਤਾ। ਸੁਨ੍ਦਰੀਯਂ ਕਥਂ ਮੇ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਸ਼ਗਾ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀ
ਇਹ ਸਾਰੀ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਮੋਹਣੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਸੁੰਦਰਤਾ 'ਤੇ ਗਰਵ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਵਧੀਆ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਮਹਿਲਾ ਕਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਪਾਤਾਲਗਮਨਂ ਮੇऽਤ੍ਰ ਨ ਯੁਕ੍ਤਂ ਸਮਰਾਂਗਣਾਤ੍ । ਸਾਮਦਾਨਵਿਭੇਦੈਸ਼੍ਚ ਨੇਯਂ ਸਾਧ੍ਯਾ ਮਹਾਬਲਾ
ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਜਾਣਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ালী ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਨਰਮ ਬੋਲ, ਦਾਨ ਜਾਂ ਫੁਟ ਪਾ ਕੇ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਕਿਂ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਕ੍ਵ ਗਂਤਵ੍ਯਂ ਵਿषਮੇ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤੇ । ਮਰਣਂ ਨੋਤ੍ਤਮਂ ਚਾਤ੍ਰ ਸ੍ਤ੍ਰੀਕृਤਂ ਤੁ ਯਸ਼ੋऽਪਹृਤ੍
ਹੁਣ ਇਸ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ, ਕਿੱਥੇ ਜਾਵਾਂ? ਇੱਥੇ ਮੌਤ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੀ ਇਜ਼ਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਹੈ।
ਮਰਣਂ ऋषਿਭਿਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸਂਗਰੇ ਮਂਗਲਾਸ੍ਪਦਮ੍ । ਯਤ੍ਤਤ੍ਸਮਾਨਬਲਯੋਰ੍ਯੋਧਯੋਰ੍ਯੁਧ੍ਯਤੋਃ ਕਿਲ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੰਗ ਵਿਚ ਮੌਤ ਸ਼ੁਭ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਤਾਂ ਦੋ ਬਰਾਬਰ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਹੀ ਹੋਵੇ।