ਤਂ ਪੁਨਃ ਸਬਲਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਜਯਾਯੋਪਦਧਾਤਿ ਹਿ । ਦਾਤਾਰਂ ਯਾਚਕਂ ਕਾਲਃ ਕਰੋਤਿ ਸਮਯੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਸਮਾਂ ਉਸਨੂੰ ਫੇਰ ਤਾਕਤਵਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਿੱਤ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਬਿਠਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਦਾਤਾ ਤੇ ਮੰਗਤਾ, ਦੋਵੇਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਦੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਕਂ ਧਨਦਾਤਾਰਂ ਕਰੋਤਿ ਸਮਯਾਨ੍ਤਰੇ । ਵਿष੍ਣੁਃ ਕਾਲਵਸ਼ੇ ਨੂਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਾ ਪਾਰ੍ਵਤੀਪਤਿਃ
ਕਦੇ ਸਮਾਂ ਮੰਗਤੇ ਨੂੰ ਵੀ ਦੌਲਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਨੂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜਾਂ ਪਾਰਬਤੀਪਤੀ ਵੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵੱਸ ਹਨ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਦ੍ਯਾ ਨਿਰ੍ਜਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਕਾਲ ਏਵ ਪ੍ਰਭੁਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਾਲਂ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਸ੍ਵ ਵਿਪਰੀਤਂ ਤਵਾਧੁਨਾ
ਇੰਦਰ ਆਦਿਕ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹੀ ਵੱਸ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਸਮਾਂ ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ।
ਸਮ੍ਮੁਖੋ ਦੇਵਤਾਨਾਞ੍ਚ ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਂ ਨਾਸ਼ਹੇਤੁਕਃ । ਏਕੈਵ ਚ ਗਤਿਰ੍ਨਾਸ੍ਤਿ ਕਾਲਸ੍ਯ ਕਿਲ ਭੂਪਤੇ
ਸਮਾਂ ਹੀ ਦੇਵਤੇਆਂ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਖੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ।
ਨਾਨਾਰੂਪਧਰਾਪ੍ਯਸ੍ਤਿ ਜ੍ਞਾਤਵ੍ਯਂ ਤਸ੍ਯ ਚੇष੍ਟਿਤਮ੍ । ਕਦਾਚਿਤ੍ਸਮ੍ਭਵੋ ਨॄਣਾਂ ਕਦਾਚਿਤ੍ਪ੍ਰਲਯਸ੍ਤਥਾ
ਸਮਾਂ ਅਨੇਕ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਉਤਪਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਨਾਸ।
ਉਤ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਃ ਕਾਲੋऽਨ੍ਯਃ ਕ੍ਸ਼ਯਹੇਤੁਸ੍ਤਥਾਪਰਃ । ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਤੇ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇਵਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਵਾਸਵਾਃ
ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਉਤਪਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਨਾਸ ਦਾ। ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈਂ ਕਿ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ—
ਕਰਦਾਸ੍ਤੇ ਕृਤਾਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਕਾਲੇਨ ਸਮ੍ਮੁਖੇਨ ਚ । ਤੇਨੈਵ ਵਿਮੁਖੇਨਾਦ੍ਯ ਬਲਿਨੋऽਬਲਯਾਸੁਰਾਃ
ਪਹਿਲਾਂ, ਸਮੇਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਰਦਾਤਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਹੁਣ, ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਨੇ ਪਿੱਠ ਫੇਰ ਲਈ, ਤਾਂ ਤਾਕਤਵਰ ਦੈਤ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਨਿਹਤਾ ਨਿਤਰਾਂ ਕਾਲਃ ਕਰੋਤਿ ਚ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਮ੍ । ਨੈਵਾਤ੍ਰ ਕਾਰਣਂ ਕਾਲੀ ਨੈਵ ਦੇਵਾਃ ਸਨਾਤਨਾਃ
ਸਮਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਚੰਗਾ-ਮੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਨਾ ਕਾਲੀ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ।
ਯਥਾ ਤੇ ਰੋਚਤੇ ਰਾਜਂਸ੍ਤਥਾ ਕੁਰੁ ਵਿਮृਸ਼੍ਯ ਚ । ਕਾਲੋऽਯਂ ਨਾਤ੍ਰ ਹੇਤੁਸ੍ਤੇ ਦਾਨਵਾਨਾਂ ਤਥਾ ਪੁਨਃ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਜੋ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਸੋ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਕਰ। ਇੱਥੇ ਸਮਾਂ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਦਾਨਵਾਂ ਲਈ।
ਤ੍ਵਦਗ੍ਰਤੋ ਗਤਃ ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਭਗ੍ਨਃ ਸਂਖ੍ਯੇ ਨਿਰਾਯੁਧਃ । ਤਥਾ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤਥਾ ਰੁਦ੍ਰੋ ਵਰੁਣੋ ਧਨਦੋ ਯਮਃ
ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੰਦਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਕੇ ਤੇ ਹਥਿਆਰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇੰਝ ਹੀ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਰੁਦਰ, ਵਰੁਣ, ਧਨਪਤੀ ਤੇ ਯਮ ਵੀ।
ਤਥਾ ਤ੍ਵਮਪਿ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਕਾਲਵਸ਼ਂ ਜਗਤ੍ । ਪਾਤਾਲਂ ਗਚ੍ਛ ਤਰਸਾ ਜੀਵਨ੍ਭਦ੍ਰਮਵਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜਦ ਤੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈਂ ਕਿ ਜਗਤ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵੱਸ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਪਾਤਾਲ ਨੂੰ ਚਲਾ ਜਾ; ਤੂੰ ਜੀਉਂਦੇ-ਜੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇਂਗਾ।
ਮृਤੇ ਤ੍ਵਯਿ ਮਹਾਰਾਜ ਸ਼ਤ੍ਰਵਸ੍ਤੇ ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤਾਃ । ਮਙ੍ਗਲਾਨਿ ਪ੍ਰਗਾਯਨ੍ਤੋ ਵਿਚਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਜਦ ਤੂੰ ਮਰ ਜਾਵੇਂਗਾ, ਤੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਹਰ ਥਾਂ ਮੰਗਲ ਗੀਤ ਗਾਂਦੇ ਫਿਰਣਗੇ।
ਅਥੈਕਤ੍ਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ। ਇਤਿ ਤੇषਾਂ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਮ੍ਭੋ ਦੈਤ੍ਯਪਤਿਸ੍ਤਦਾ । ਉਵਾਚ ਸੈਨਿਕਾਨਾਸ਼ੁ ਕੋਪਾਕੁਲਿਤਲੋਚਨਃ
ਫਿਰ ਇਕੱਤੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ। ਵਿਆਸ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ੁੰਭ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ।
ਸ਼ੁਮ੍ਭ ਉਵਾਚ। ਜਾਲ੍ਮਾ: ਕਿਂ ਬ੍ਰੂਤ ਦੁਰ੍ਵਾਚ੍ਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤੁਮੁਤ੍ਸਹੇ । ਨਿਹਤ੍ਯ ਸਚਿਵਾਨ੍ਭ੍ਰਾਤॄਨ੍ਨਿਰ੍ਲਜ੍ਜੋ ਵਿਚਰਾਮਿ ਕਿਮ੍
ਸ਼ੁੰਭ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਇੰਨੇ ਮਾੜੇ ਕੰਮ ਕਰ ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਜੀ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਬੇਸ਼ਰਮ ਹੋ ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਫਿਰਾਂ?
ਕਾਲਃ ਕਰ੍ਤਾ ਸ਼ੁਭਾਨਾਂ ਵਾऽਸ਼ੁਭਾਨਾਂ ਬਲਵਤ੍ਤਰਃ । ਕਾ ਚਿਂਤਾ ਮਮ ਦੁਰ੍ਵਾਰੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੀਸ਼ੇऽਪ੍ਯਰੂਪਕੇ
ਸਮਾਂ ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮੰਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਕਰਤਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਕਤਵਰ। ਜਿਸਦਾ ਕੋਈ ਰੋਕ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਚਿੰਤਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਯਦ੍ਭਵਤਿ ਤਦ੍ਭਵਤੁ ਯਤ੍ਕਰੋਤਿ ਕਰੋਤੁ ਤਤ੍ । ਨ ਮੇ ਚਿਂਤਾऽਸ੍ਤਿ ਕੁਤ੍ਰਾਪਿ ਮਰਣਾਜ੍ਜੀਵਨਾਤ੍ਤਥਾ
ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਵੇ। ਮੈਨੂੰ ਕਿਤੇ ਵੀ, ਨਾ ਮੌਤ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈ, ਨਾ ਜੀਊਣ ਦੀ।
ਸ ਕਾਲੋऽਪ੍ਯਨ੍ਯਥਾ ਕਰ੍ਤੁਂ ਭਾਵਿਤੋ ਨੇਸ਼ਤੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਨ ਵਰ੍षਤਿ ਚ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਃ ਸ਼੍ਰਾਵਣੇ ਮਾਸਿ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਸਮਾਂ ਵੀ, ਜੇ ਚਾਹੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਬਾਦਲ ਸਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਵਰਸਦੇ।
ਕਦਾਚਿਨ੍ਮਾਰ੍ਗਸ਼ੀਰ੍षੇ ਵਾ ਪੌषੇ ਮਾਘੇऽਥ ਫਾਲ੍ਗੁਨੇ । ਅਕਾਲੇ ਵਰ੍षਤੀਵਾਸ਼ੁ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮੁਖ੍ਯੋ ਨ ਚਾਸ੍ਤ੍ਯਯਮ੍
ਕਦੇ ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼, ਕਦੇ ਪੌਸ਼, ਮਾਘ ਜਾਂ ਫਾਲਗੁਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੀਂਹ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ-ਕਦੇ ਅਣਸਮੇਂ ਵੀ ਵਰਸ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ।
ਕਾਲੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤਮਾਤ੍ਰਂ ਤੁ ਦੈਵਂ ਹਿ ਬਲਵਤ੍ਤਰਮ੍ । ਦੈਵੇਨ ਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਨਾਨ੍ਯਥਾ ਭਵਤੀਤ੍ਯਦਃ
ਸਮਾਂ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਬਹਾਨਾ ਹੈ; ਪਰ ਕਿਸਮਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ। ਹਰ ਚੀਜ਼ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਬਣਦੀ ਹੈ; ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।
ਦੈਵਮੇਵ ਪਰਂ ਮਨ੍ਯੇ ਧਿਕ੍ਪੋਰੁषਮਨਰ੍ਥਕਮ੍ । ਜੇਤਾ ਯਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਂ ਨਿਸ਼ੁਮ੍ਭੋऽਪ੍ਯਨਯਾ ਹਤਃ
ਮੈਂ ਤਾਂ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ; ਮਨੁੱਖੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਤੇ ਲਾਨਤ, ਉਹ ਤਾਂ ਬੇਕਾਰ ਹੈ। ਨਿਸ਼ੁੰਭ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਰਕ੍ਤਬੀਜੋ ਮਹਾਸ਼ੂਰਃ ਸੋऽਪਿ ਨਾਸ਼ਂ ਗਤੋ ਯਦਾ । ਤਦਾਹਂ ਕੀਰ੍ਤਿਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਜੀਵਿਤਾਸ਼ਾਂ ਕਰੋਮਿ ਕਿਮ੍
ਰਕਤਬੀਜ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਬਹਾਦਰ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦ ਇਹ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਇਜ਼ਤ ਛੱਡ ਕੇ ਜੀਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਦਾ ਕੀ ਫਾਇਦਾ?
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਕਾਲੇ ਸ੍ਵਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪਰਾਰ੍ਧਦ੍ਵਯਸਂਮਿਤੇ । ਨਿਧਨਂ ਯਾਤਿ ਤਰਸਾ ਜਗਤ੍ਕਰ੍ਤਾ ਸ੍ਵਯਂ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਜਦ ਸਮਾਂ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਪ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ ਤੇ ਦੋ ਪਰਾਰਧਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਸਹਸ੍ਰਂ ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਦਿਵਸੇ ਕਿਲ । ਪਤਂਤਿ ਭਵਨਾਤ੍ਪਂਚ ਨਵ ਚੇਂਦ੍ਰਾਸ੍ਤਥਾ ਪੁਨਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਇੱਕ ਦਿਨ, ਜੋ ਚੌਰਯੁਗਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਮਿਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਤੇ ਫਿਰ ਨੌਂ ਇੰਦਰ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਥੈਵ ਤ੍ਰਿਗੁਣੇ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਮਰਣਾਯੋਪਕਲ੍ਪਤੇ । ਤਥੈਵ ਦ੍ਵਿਗੁਣੇ ਕਾਲੇ ਸ਼ਂਕਰਃ ਸ਼ਾਂਤਿਮੇਤਿ ਚ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਵੀ ਮਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਦੋ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਾ ਚਿਂਤਾ ਮਰਣੇ ਮੂਢਾ ਨਿਸ਼੍ਵਲੇ ਦੈਵਨਿਰ੍ਮਿਤੇ । ਮਹੀ ਮਹੀਧਰਾਣਾਂ ਚ ਨਾਸ਼ਃ ਸੂਰ੍ਯਸ਼ਸ਼ਾਂਕਯੋਃ
ਮੌਤ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ, ਜਦ ਉਹ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੈ? ਧਰਤੀ, ਪਹਾੜ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ—ਇਹ ਸਭ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਜਾਤਸ੍ਯ ਹਿ ਧ੍ਰੁਵਂ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਧ੍ਰੁਵਂ ਜਨ੍ਮ ਮृਤਸ੍ਯ ਚ । ਅਧ੍ਰੁਵੇऽਸ੍ਮਿਞ੍ਛਰੀਰੇ ਤੁ ਰਕ੍ਸ਼ਣੀਯਂ ਯਸ਼ਃ ਸ੍ਥਿਰਮ੍
ਜੋ ਜਨਮਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਮੌਤ ਪੱਕੀ ਹੈ; ਜੋ ਮਰ ਗਿਆ, ਉਸ ਲਈ ਜਨਮ ਪੱਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਸਥਿਰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ, ਸਦੀਵੀ ਇਜ਼ਤ ਨੂੰ ਹੀ ਸੰਭਾਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਰਥੋ ਮੇ ਕਲ੍ਪ੍ਯਤਾਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਰਣਾਜਿਰੇ । ਜਯੋ ਵਾ ਮਰਣਂ ਵਾਪਿ ਭਵਤ੍ਵਦ੍ਯੈਵ ਦੈਵਤਃ
ਮੇਰਾ ਰਥ ਜਲਦੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ; ਮੈਂ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵੱਲ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਅੱਜ, ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ, ਜਿੱਤ ਜਾਂ ਮੌਤ ਮੇਰੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸੈਨਿਕਾਞ੍ਛੁਂਭੋ ਰਥਮਾਸ੍ਥਾਯ ਸਤ੍ਵਰਃ । ਪ੍ਰਯਯਾਵਂਬਿਕਾ ਯਤ੍ਰ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ ਤੁ ਹਿਮਾਚਲੇ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸ਼ੁੰਭਾ ਨੇ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਤੇ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਥੇ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਅੰਬਿਕਾ ਹਿਮਾਚਲ ਪਹਾੜ ਤੇ ਖੜੀ ਸੀ।
ਸੈਨ੍ਯਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤਂ ਤਸ੍ਯ ਸਂਗੇ ਤਤ੍ਰ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਮ੍ । ਹਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਵਰਥਪਾਦਾਤਿਸਂਯੁਤਂ ਸਾਯੁਧਂ ਬਹੁ
ਉਸ ਦੀ ਫ਼ੌਜ, ਜੋ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ—ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਰਥ ਤੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨਾਲ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ—ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲ ਪਈ।
ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾऽਚਲੇ ਸ਼ੁਮ੍ਭਃ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਂ ਜਗਦਮ੍ਬਿਕਾਮ੍ । ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਮੋਹਿਨੀ ਕਾਂਤਾਮਪਸ਼੍ਯਤ੍ਸਿਂਹਵਾਹਿਨੀਮ੍
ਉਹ ਪਹਾੜ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਸ਼ੁੰਭਾ ਨੇ ਜਗਦੰਬਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ, ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਸਿੰਘ ਤੇ ਸਵਾਰ ਸੀ।