ਤਾਨਾਗਤਾਨ੍ਸੁਸਮ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸ਼ੁਮ੍ਭਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਨਿषੂਦਨਃ । ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਕ੍ਵ ਨਿਸ਼ੁਮ੍ਭੋऽਸੌ ਕਥਂ ਭਗ੍ਨਾਃ ਪਲਾਯਿਤਾਃ ॥ ੪੨ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਰਾਜ੍ਞਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰੋਚੁਃ ਪ੍ਰਣਤਾ ਭृਸ਼ਮ੍ । ਰਾਜਂਸ੍ਤੇ ਨਿਹਤੋ ਭ੍ਰਾਤਾ ਸ਼ੇਤੇ ਸਮਰਮੂਰ੍ਧਨਿ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸ਼ੁੰਭ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ, "ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਹਾਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ ਹੋ?"
ਤਯਾ ਨਿਪਾਤਿਤਾਃ ਸ਼ੂਰਾ ਯੇ ਚ ਤੇऽਪ੍ਯਨੁਜਾਨੁਗਾਃ । ਵਯਂ ਤ੍ਵਾਂ ਕਥਿਤੁਂ ਸਰ੍ਵਂ ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਂ ਸਮੁਪਾਗਤਾਃ
ਰਾਜੇ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਸਿਪਾਹੀ ਜੋ ਬਹੁਤ ਨਿਵੇਂ ਹੋਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਡਾ ਭਰਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਪਿਆ ਹੈ।"
ਨਿਸ਼ੁਮ੍ਭੋ ਨਿਹਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਯਾ ਚਣ੍ਡਿਕਯਾਧੁਨਾ । ਨ ਹਿ ਯੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਕਾਲੋऽਦ੍ਯ ਤਵ ਰਾਜਨ੍ ਰਣਾਙ੍ਗਣੇ
ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਵੀਰ ਵੀ ਮਾਤਾ ਵਲੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰਾ ਹਾਲ ਦੱਸਣ ਆਏ ਹਾਂ।
ਦੇਵਕਾਰ੍ਯਂ ਸਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਕਾਪੀਯਂ ਪਰਮਾਙ੍ਗਨਾ । ਹਨ੍ਤੁਂ ਦੈਤ੍ਯਕੁਲਂ ਨੂਨਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇਤਿ ਪਰਿਚਿਨ੍ਤਯ
ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਹੁਣੇ ਹੀ ਚੰਡਿਕਾ ਵਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਾਜਨ, ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਲਈ ਜੰਗ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ।
ਨੈषਾ ਪ੍ਰਾਕृਤਯੋषੈਵ ਦੇਵੀ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰਨੁਤ੍ਤਮਾ । ਅਚਿਨ੍ਤ੍ਯਚਰਿਤਾ ਕ੍ਵਾਪਿ ਦੁਰ੍ਜ੍ਞੇਯਾ ਦੈਵਤੈਰਪਿ
ਇਹ ਕੋਈ ਆਮ ਔਰਤ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਮਾਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਕਰਤੱਬ ਅਣਪਛਾਤੇ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।
ਨਾਨਾਰੂਪਧਰਾਤੀਵ ਮਾਯਾਮੂਲਵਿਸ਼ਾਰਦਾ । ਵਿਚਿਤ੍ਰਭੂषਣਾ ਦੇਵੀ ਸਰ੍ਵਾਯੁਧਧਰਾ ਸ਼ੁਭਾ
ਇਹ ਮਾਤਾ ਕਈ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ, ਅਜੀਬ-ਅਜੀਬ ਗਹਣੇ ਪਾਈ ਹੋਈ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ ਫੜੀ ਹੋਈ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹੈ।
ਗਹਨਾ ਗੂਢਚਰਿਤਾ ਕਾਲਰਾਤ੍ਰਿਰਿਵਾਪਰਾ । ਅਪਾਰਪਾਰਗਾ ਪੂਰ੍ਣਾ ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਸਂਯੁਤਾ
ਇਹ ਮਾਤਾ ਗੁੱਝੀ ਤੇ ਡੂੰਘੀ ਚਾਲਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਕਾਲਰਾਤਰੀ ਵਰਗੀ ਭਿਆਨਕ ਹੈ, ਅੰਤ-ਰਹਿਤ ਤੇ ਪੂਰਨ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।
ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਸ੍ਥਿਤਾ ਦੇਵਾਸ੍ਤਾਂ ਸ੍ਤੁਵਨ੍ਤ੍ਯਕੁਤੋਭਯਾਃ । ਦੇਵਕਾਰ੍ਯਞ੍ਚ ਕੁਰ੍ਵਾਣਾਂ ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀਂ ਪਰਮਾਦ੍ਭੁਤਾਮ੍
ਦੇਵਤੇ, ਜੋ ਡਰ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਖੜ੍ਹੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਮਾਤਾ ਹੈ।
ਪਲਾਯਨਂ ਪਰੋ ਧਰ੍ਮਃ ਸਰ੍ਵਥਾ ਦੇਹਰਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ । ਰਕ੍ਸ਼ਿਤੇ ਕਿਲ ਦੇਹੇਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਲੇऽਸ੍ਮਤ੍ਸੁਖਤਾਙ੍ਗਤੇ
ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭੱਜ ਜਾਣਾ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਧਰਮ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਸਰੀਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਤਦ ਤੱਕ ਹੀ ਸਾਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਵਿਜਯੋ ਰਾਜਨ੍ ਭਵਿਤਾ ਤੇ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਕਾਲਃ ਕਰੋਤਿ ਬਲਿਨਂ ਸਮਯੇ ਨਿਰ੍ਬਲਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਰਾਜਨ, ਜੰਗ ਵਿਚ ਤੇਰੀ ਜਿੱਤ ਨਿਸਚਿਤ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਸਮਾਂ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਵੱਡੇ ਨੂੰ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਂ ਪੁਨਃ ਸਬਲਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਜਯਾਯੋਪਦਧਾਤਿ ਹਿ । ਦਾਤਾਰਂ ਯਾਚਕਂ ਕਾਲਃ ਕਰੋਤਿ ਸਮਯੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਸਮਾਂ ਉਸਨੂੰ ਫੇਰ ਤਾਕਤਵਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਿੱਤ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਬਿਠਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਦਾਤਾ ਤੇ ਮੰਗਤਾ, ਦੋਵੇਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਦੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਕਂ ਧਨਦਾਤਾਰਂ ਕਰੋਤਿ ਸਮਯਾਨ੍ਤਰੇ । ਵਿष੍ਣੁਃ ਕਾਲਵਸ਼ੇ ਨੂਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਾ ਪਾਰ੍ਵਤੀਪਤਿਃ
ਕਦੇ ਸਮਾਂ ਮੰਗਤੇ ਨੂੰ ਵੀ ਦੌਲਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਨੂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜਾਂ ਪਾਰਬਤੀਪਤੀ ਵੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵੱਸ ਹਨ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਦ੍ਯਾ ਨਿਰ੍ਜਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਕਾਲ ਏਵ ਪ੍ਰਭੁਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਾਲਂ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਸ੍ਵ ਵਿਪਰੀਤਂ ਤਵਾਧੁਨਾ
ਇੰਦਰ ਆਦਿਕ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹੀ ਵੱਸ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਸਮਾਂ ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ।
ਸਮ੍ਮੁਖੋ ਦੇਵਤਾਨਾਞ੍ਚ ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਂ ਨਾਸ਼ਹੇਤੁਕਃ । ਏਕੈਵ ਚ ਗਤਿਰ੍ਨਾਸ੍ਤਿ ਕਾਲਸ੍ਯ ਕਿਲ ਭੂਪਤੇ
ਸਮਾਂ ਹੀ ਦੇਵਤੇਆਂ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਖੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ।
ਨਾਨਾਰੂਪਧਰਾਪ੍ਯਸ੍ਤਿ ਜ੍ਞਾਤਵ੍ਯਂ ਤਸ੍ਯ ਚੇष੍ਟਿਤਮ੍ । ਕਦਾਚਿਤ੍ਸਮ੍ਭਵੋ ਨॄਣਾਂ ਕਦਾਚਿਤ੍ਪ੍ਰਲਯਸ੍ਤਥਾ
ਸਮਾਂ ਅਨੇਕ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਉਤਪਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਨਾਸ।
ਉਤ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਃ ਕਾਲੋऽਨ੍ਯਃ ਕ੍ਸ਼ਯਹੇਤੁਸ੍ਤਥਾਪਰਃ । ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਤੇ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇਵਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਵਾਸਵਾਃ
ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਉਤਪਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਨਾਸ ਦਾ। ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈਂ ਕਿ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ—
ਕਰਦਾਸ੍ਤੇ ਕृਤਾਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਕਾਲੇਨ ਸਮ੍ਮੁਖੇਨ ਚ । ਤੇਨੈਵ ਵਿਮੁਖੇਨਾਦ੍ਯ ਬਲਿਨੋऽਬਲਯਾਸੁਰਾਃ
ਪਹਿਲਾਂ, ਸਮੇਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਰਦਾਤਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਹੁਣ, ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਨੇ ਪਿੱਠ ਫੇਰ ਲਈ, ਤਾਂ ਤਾਕਤਵਰ ਦੈਤ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਨਿਹਤਾ ਨਿਤਰਾਂ ਕਾਲਃ ਕਰੋਤਿ ਚ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਮ੍ । ਨੈਵਾਤ੍ਰ ਕਾਰਣਂ ਕਾਲੀ ਨੈਵ ਦੇਵਾਃ ਸਨਾਤਨਾਃ
ਸਮਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਚੰਗਾ-ਮੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਨਾ ਕਾਲੀ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ।
ਯਥਾ ਤੇ ਰੋਚਤੇ ਰਾਜਂਸ੍ਤਥਾ ਕੁਰੁ ਵਿਮृਸ਼੍ਯ ਚ । ਕਾਲੋऽਯਂ ਨਾਤ੍ਰ ਹੇਤੁਸ੍ਤੇ ਦਾਨਵਾਨਾਂ ਤਥਾ ਪੁਨਃ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਜੋ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਸੋ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਕਰ। ਇੱਥੇ ਸਮਾਂ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਦਾਨਵਾਂ ਲਈ।
ਤ੍ਵਦਗ੍ਰਤੋ ਗਤਃ ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਭਗ੍ਨਃ ਸਂਖ੍ਯੇ ਨਿਰਾਯੁਧਃ । ਤਥਾ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤਥਾ ਰੁਦ੍ਰੋ ਵਰੁਣੋ ਧਨਦੋ ਯਮਃ
ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੰਦਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਕੇ ਤੇ ਹਥਿਆਰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇੰਝ ਹੀ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਰੁਦਰ, ਵਰੁਣ, ਧਨਪਤੀ ਤੇ ਯਮ ਵੀ।
ਤਥਾ ਤ੍ਵਮਪਿ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਕਾਲਵਸ਼ਂ ਜਗਤ੍ । ਪਾਤਾਲਂ ਗਚ੍ਛ ਤਰਸਾ ਜੀਵਨ੍ਭਦ੍ਰਮਵਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜਦ ਤੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈਂ ਕਿ ਜਗਤ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵੱਸ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਪਾਤਾਲ ਨੂੰ ਚਲਾ ਜਾ; ਤੂੰ ਜੀਉਂਦੇ-ਜੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇਂਗਾ।
ਮृਤੇ ਤ੍ਵਯਿ ਮਹਾਰਾਜ ਸ਼ਤ੍ਰਵਸ੍ਤੇ ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤਾਃ । ਮਙ੍ਗਲਾਨਿ ਪ੍ਰਗਾਯਨ੍ਤੋ ਵਿਚਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਜਦ ਤੂੰ ਮਰ ਜਾਵੇਂਗਾ, ਤੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਹਰ ਥਾਂ ਮੰਗਲ ਗੀਤ ਗਾਂਦੇ ਫਿਰਣਗੇ।
ਅਥੈਕਤ੍ਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ। ਇਤਿ ਤੇषਾਂ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਮ੍ਭੋ ਦੈਤ੍ਯਪਤਿਸ੍ਤਦਾ । ਉਵਾਚ ਸੈਨਿਕਾਨਾਸ਼ੁ ਕੋਪਾਕੁਲਿਤਲੋਚਨਃ
ਫਿਰ ਇਕੱਤੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ। ਵਿਆਸ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ੁੰਭ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ।
ਸ਼ੁਮ੍ਭ ਉਵਾਚ। ਜਾਲ੍ਮਾ: ਕਿਂ ਬ੍ਰੂਤ ਦੁਰ੍ਵਾਚ੍ਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤੁਮੁਤ੍ਸਹੇ । ਨਿਹਤ੍ਯ ਸਚਿਵਾਨ੍ਭ੍ਰਾਤॄਨ੍ਨਿਰ੍ਲਜ੍ਜੋ ਵਿਚਰਾਮਿ ਕਿਮ੍
ਸ਼ੁੰਭ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਇੰਨੇ ਮਾੜੇ ਕੰਮ ਕਰ ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਜੀ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਬੇਸ਼ਰਮ ਹੋ ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਫਿਰਾਂ?
ਕਾਲਃ ਕਰ੍ਤਾ ਸ਼ੁਭਾਨਾਂ ਵਾऽਸ਼ੁਭਾਨਾਂ ਬਲਵਤ੍ਤਰਃ । ਕਾ ਚਿਂਤਾ ਮਮ ਦੁਰ੍ਵਾਰੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੀਸ਼ੇऽਪ੍ਯਰੂਪਕੇ
ਸਮਾਂ ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮੰਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਕਰਤਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਕਤਵਰ। ਜਿਸਦਾ ਕੋਈ ਰੋਕ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਚਿੰਤਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਯਦ੍ਭਵਤਿ ਤਦ੍ਭਵਤੁ ਯਤ੍ਕਰੋਤਿ ਕਰੋਤੁ ਤਤ੍ । ਨ ਮੇ ਚਿਂਤਾऽਸ੍ਤਿ ਕੁਤ੍ਰਾਪਿ ਮਰਣਾਜ੍ਜੀਵਨਾਤ੍ਤਥਾ
ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਵੇ। ਮੈਨੂੰ ਕਿਤੇ ਵੀ, ਨਾ ਮੌਤ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈ, ਨਾ ਜੀਊਣ ਦੀ।
ਸ ਕਾਲੋऽਪ੍ਯਨ੍ਯਥਾ ਕਰ੍ਤੁਂ ਭਾਵਿਤੋ ਨੇਸ਼ਤੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਨ ਵਰ੍षਤਿ ਚ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਃ ਸ਼੍ਰਾਵਣੇ ਮਾਸਿ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਸਮਾਂ ਵੀ, ਜੇ ਚਾਹੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਬਾਦਲ ਸਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਵਰਸਦੇ।
ਕਦਾਚਿਨ੍ਮਾਰ੍ਗਸ਼ੀਰ੍षੇ ਵਾ ਪੌषੇ ਮਾਘੇऽਥ ਫਾਲ੍ਗੁਨੇ । ਅਕਾਲੇ ਵਰ੍षਤੀਵਾਸ਼ੁ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮੁਖ੍ਯੋ ਨ ਚਾਸ੍ਤ੍ਯਯਮ੍
ਕਦੇ ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼, ਕਦੇ ਪੌਸ਼, ਮਾਘ ਜਾਂ ਫਾਲਗੁਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੀਂਹ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ-ਕਦੇ ਅਣਸਮੇਂ ਵੀ ਵਰਸ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ।
ਕਾਲੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤਮਾਤ੍ਰਂ ਤੁ ਦੈਵਂ ਹਿ ਬਲਵਤ੍ਤਰਮ੍ । ਦੈਵੇਨ ਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਨਾਨ੍ਯਥਾ ਭਵਤੀਤ੍ਯਦਃ
ਸਮਾਂ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਬਹਾਨਾ ਹੈ; ਪਰ ਕਿਸਮਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ। ਹਰ ਚੀਜ਼ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਬਣਦੀ ਹੈ; ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।
ਦੈਵਮੇਵ ਪਰਂ ਮਨ੍ਯੇ ਧਿਕ੍ਪੋਰੁषਮਨਰ੍ਥਕਮ੍ । ਜੇਤਾ ਯਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਂ ਨਿਸ਼ੁਮ੍ਭੋऽਪ੍ਯਨਯਾ ਹਤਃ
ਮੈਂ ਤਾਂ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ; ਮਨੁੱਖੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਤੇ ਲਾਨਤ, ਉਹ ਤਾਂ ਬੇਕਾਰ ਹੈ। ਨਿਸ਼ੁੰਭ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।