ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਿष੍ਣੁਸ਼੍ਚ ਰੁਦ੍ਰੋऽਯਂ ਯਮੋऽਗ੍ਨਿਰ੍ਵਰੁਣਸ੍ਤਥਾ । ਸੂਰ੍ਯਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤਥਾ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦੈਵਵਸ਼ਾਃ ਕਿਲ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਰੁਦਰ, ਯਮ, ਅੱਗ, ਵਰੁਣ, ਸੂਰਜ, ਚੰਦ ਤੇ ਇੰਦਰ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਭਾਗ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਹਨ।
ਕਾ ਚਿਨ੍ਤਾ ਤਰ੍ਹਿ ਮੇ ਮਨ੍ਦਾ ਯਦ੍ਭਾਵਿ ਤਦ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਉਦ੍ਯਮਸ੍ਤਾਦृਸ਼ੋ ਭੂਯਾਦ੍ਯਾਦृਸ਼ੀ ਭਵਿਤਵ੍ਯਤਾ
ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਕਿਉਂ ਹੋਵੇ, ਮੂਰਖੋ? ਜੋ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੋ ਕੇ ਰਹੇਗਾ। ਮੇਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਉਹੋ ਜਿਹੀ ਹੋਵੇ, ਜਿਹੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਥੈਵ ਵਿਚਾਰ੍ਯੈਵ ਨ ਸ਼ੋਚਨ੍ਤਿ ਬੁਧਾਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਂ ਨ ਤ੍ਯਜਨ੍ਤੀਹ ਜ੍ਞਾਨਿਨੋ ਮਰਣਾਦ੍ਭਯਾਤ੍
ਸਿਆਣੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਰੋਂਦੇ। ਜੋ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੌਤ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਕਰਤੱਬ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੇ।
ਸੁਖਂ ਦੁਃਖਂ ਤਥੈਵਾਯੁਰ੍ਜੀਵਿਤਂ ਮਰਣਂ ਨृਣਾਮ੍ । ਕਾਲੇ ਭਵਤਿ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਥਾ ਦੈਵਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍
ਸੁਖ, ਦੁੱਖ, ਉਮਰ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੇ ਮੌਤ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਭਾਗ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪਤਤਿ ਕਾਲੇ ਸ੍ਵੇ ਵਿष੍ਣੁਸ਼੍ਚ ਪਾਰ੍ਵਤੀਪਤਿਃ । ਨਾਸ਼ਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤ੍ਯਾਯੁषੋऽਨ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਾਃ ਸਵਾਸਵਾਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਪਤੀ ਵੀ। ਉਮਰ ਮੁੱਕਣ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ, ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਥਾਹਮਪਿ ਕਾਲਸ੍ਯ ਵਸ਼ਗਃ ਸਰ੍ਵਥਾਧੁਨਾ । ਨਾਸ਼ਂ ਜਯਂ ਵਾ ਗਨ੍ਤਾਸ੍ਮਿ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਪਰਿਪਾਲਨਾਤ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁਣ ਮੈਂ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਹਾਂ। ਚਾਹੇ ਮੈਟ ਜਾਵਾਂ ਜਾਂ ਜਿੱਤ ਲਵਾਂ, ਆਪਣਾ ਕਰਤੱਬ ਨਿਭਾਵਾਂਗਾ।
ਆਹੂਤੋऽਪ੍ਯਨਯਾ ਕਾਮਂ ਯੁਦ੍ਧਾਯਾਬਲਯਾ ਕਿਲ । ਕਥਂ ਪਲਾਯਨਪਰੋ ਜੀਵੇਯਂ ਸ਼ਰਦਾਂ ਸ਼ਤਮ੍
ਉਹ ਮੈਨੂੰ, ਜਦ ਕਿ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ, ਲੜਾਈ ਲਈ ਬੁਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਭੱਜਣ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਸੌ ਸਾਲ ਜੀ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਕਰਿष੍ਯਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਸਂਗ੍ਰਾਮਂ ਯਦ੍ਭਾਵਿ ਤਦ੍ਭਵਤ੍ਵਿਹ । ਜਯੋ ਵਾ ਮਰਣਂ ਵਾਪਿ ਸ੍ਵੀਕਰੋਮਿ ਯਥਾ ਤਥਾ
ਅੱਜ ਮੈਂ ਇਹ ਜੰਗ ਲੜਾਂਗਾ। ਜੋ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਇਥੇ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਜਿੱਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮੌਤ, ਜੋ ਆਵੇ, ਮੈਂ ਮੰਨ ਲਵਾਂਗਾ।
ਦੈਵਂ ਮਿਥ੍ਯੇਤਿ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸੋ ਵਦਨ੍ਤ੍ਯੁਦ੍ਯਮਵਾਦਿਨਃ । ਯੁਕ੍ਤਿਯੁਕ੍ਤਂ ਵਚਸ੍ਤੇषਾਂ ਯੇ ਜਾਨਨ੍ਤ੍ਯਭਿਭਾषਿਤਮ੍
ਜੋ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਗਿਆਨੀ ਭਾਗ ਨੂੰ ਝੂਠ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸਮਝਦਾਰੀ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਆਖਿਆ ਗਿਆ।
ਉਦ੍ਯਮੇਨ ਵਿਨਾ ਕਾਮਂ ਨ ਸਿਧ੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਨੋਰਥਾਃ । ਕਾਤਰਾ ਏਵ ਜਲ੍ਪਨ੍ਤਿ ਯਦ੍ਭਾਵ੍ਯਂ ਤਦ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮਨੁੱਖ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਸਿਰਫ ਡਰਪੋਕ ਹੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, 'ਜੋ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਵੇਗਾ।'
ਅਦृष੍ਟਂ ਬਲਵਨ੍ਮੂਢਾਃ ਪ੍ਰਵਦਨ੍ਤਿ ਨ ਪਣ੍ਡਿਤਾਃ । ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਤਸ੍ਯ ਸਤ੍ਤ੍ਵੇ ਕਿਮਦृਸ਼੍ਯਂ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਕਥਮ੍
ਮੂਰਖ ਹੀ ਅਦਿੱਖ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਗਿਆਨੀ ਨਹੀਂ। ਉਸਦੀ ਹਕੀਕਤ ਦਾ ਕੀ ਸਬੂਤ ਹੈ? ਜੋ ਦਿੱਖ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਦਿਸ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਅਦृष੍ਟਂ ਕ੍ਤ੍ਵਾਪਿ ਦृष੍ਟਂ ਸ੍ਯਾਦੇषਾ ਮੂਰ੍ਖਵਿਭੀषਿਕਾ । ਅਵਲਮ੍ਬਂ ਵਿਨੈਵੈषਾ ਦੁਃਖੇ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਯ ਧਾਰਣਾ
ਜੇ ਅਦਿੱਖ ਵੀ ਦਿੱਖ ਬਣ ਜਾਵੇ, ਇਹ ਮੂਰਖਾਂ ਦਾ ਡਰ ਹੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਾ ਹੋਣ ਤੇ, ਇਹ ਸਿਰਫ ਮਨ ਦੀ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਚਕ੍ਰੀਸਮੀਪੇ ਸਂਵਿष੍ਟਾ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ ਪਿष੍ਟਕਾਰਿਣੀ । ਉਦ੍ਯਮੇਨ ਵਿਨਾ ਪਿष੍ਟਂ ਨ ਭਵਤ੍ਯੇਵ ਸਰ੍ਵਥਾ
ਚੱਕੀ ਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠੀ ਹੋਈ ਪੀਸਣ ਵਾਲੀ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਤਕ ਉੱਦਮ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਆਟਾ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ।
ਉਦ੍ਯਮੇ ਚ ਕृਤੇ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਯਾਤ੍ਯੇਵ ਸਰ੍ਵਥਾ । ਕਦਾਚਿਤ੍ਤਸ੍ਯ ਨ੍ਯੂਨਤ੍ਵੇ ਕਾਰ੍ਯਂ ਨੈਵ ਭਵੇਦਪਿ
ਜਦੋਂ ਉੱਦਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜੇ ਉੱਦਮ 'ਚ ਥੋੜੀ ਵੀ ਕਮੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਦੇਸ਼ਂ ਕਾਲਞ੍ਚ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਸ੍ਵਬਲਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਜਂ ਬਲਮ੍ । ਕृਤਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਭਵਤ੍ਯੇਵ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਵਚੋ ਯਥਾ
ਥਾਂ, ਸਮਾਂ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਵੈਰੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਸਮਝ ਕੇ, ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੇ ਬਚਨ ਹਨ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਇਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਰਕ੍ਤਬੀਜਂ ਮਹਾਸੁਰਮ੍ । ਪ੍ਰੇषਯਾਮਾਸ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਸੈਨ੍ਯੇਨ ਮਹਤਾऽऽਵृਤਮ੍
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸਚਾ ਕਰਕੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਮਹਾਂਸੁਰ ਰਕਤਬੀਜ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਲਈ ਭੇਜਿਆ।
ਸ਼ੁਮ੍ਭ ਉਵਾਚ ਰਕ੍ਤਬੀਜ ਮਹਾਬਾਹੋ ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ ਸਮਰਾਙ੍ਗਣੇ । ਕੁਰੁ ਯੁਦ੍ਧਂ ਮਹਾਭਾਗ ਯਥਾ ਤੇ ਬਲਮਾਹਿਤਮ੍
ਸ਼ੁੰਭ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਰਕਤਬੀਜ, ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ 'ਚ ਜਾ; ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਅਨੁਸਾਰ ਯੁੱਧ ਕਰ।
ਰਕ੍ਤਬੀਜ ਉਵਾਚ ਮਹਾਰਾਜ ਨ ਤੇ ਕਾਰ੍ਯਾ ਚਿਨ੍ਤਾ ਸ੍ਵਲ੍ਪਤਰਾਪਿ ਵਾ । ਅਹਮੇਨਾਂ ਹਨਿष੍ਯਾਮਿ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਵਸ਼ੇ ਤਵ
ਰਕਤਬੀਜ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮਹਾਰਾਜ, ਤੁਹਾਨੂੰ ذਰਾ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ; ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਸ਼ 'ਚ ਲਿਆ ਆਵਾਂਗਾ।
ਪਸ਼੍ਯ ਮੇ ਯੁਦ੍ਧਚਾਤੁਰ੍ਯਂ ਕ੍ਵੇਯਂ ਬਾਲਾ ਸੁਰਪ੍ਰਿਯਾ । ਦਾਸੀਂ ਤੇऽਹਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਜਿਤ੍ਵੇਮਾਂ ਸਮਰੇ ਬਲਾਤ੍
ਮੇਰਾ ਯੁੱਧ ਦਾ ਹੁਨਰ ਵੇਖੋ! ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਕੁੜੀ ਹੈ? ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਜੰਗ 'ਚ ਜਿੱਤ ਕੇ ਤੁਹਾਡੀ ਦਾਸੀ ਬਣਾਵਾਂਗਾ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਯਾਭਾष੍ਯ ਕੁਰੁਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਰਕ੍ਤਬੀਜੋ ਮਹਾਸੁਰਃ । ਜਗਾਮ ਰਥਮਾਰੁਹ੍ਯ ਸ੍ਵਸੈਨ੍ਯਪਰਿਵਾਰਿਤਃ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਕੁਰੂਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮਹਾਂਸੁਰ ਰਕਤਬੀਜ ਆਪਣੇ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।
ਹਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਵਰਥਪਾਦਾਤਵृਨ੍ਦੈਸ਼੍ਚ ਪਰਿਵੇष੍ਟਿਤਃ । ਨਿਰ੍ਜਗਾਮ ਰਥਾਰੂਢੋ ਦੇਵੀਂ ਸ਼ੈਲੋਪਰਿਸ੍ਥਿਤਾਮ੍
ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਤੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਜਥਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਖੜੀ ਦੇਵੀ ਵੱਲ ਨਿਕਲਿਆ।
ਤਮਾਗਤਂ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਦੇਵੀ ਸ਼ਙ੍ਖਮਵਾਦਯਤ੍ । ਭਯਦਂ ਸਰ੍ਵਦੈਤ੍ਯਾਨਾਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਮੋਦਵਰ੍ਧਨਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਇਆ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੈਤਿਆਂ ਲਈ ਡਰ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ਙ੍ਖਸ੍ਵਨਂ ਚੋਗ੍ਰਂ ਰਕ੍ਤਬੀਜੋऽਤਿਵੇਗਵਾਨ੍ । ਗਤ੍ਵਾ ਸਮੀਪੇ ਚਾਮੁਣ੍ਡਾਂ ਬਭਾषੇ ਵਚਨਂ ਮृਦੁ
ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੇਜ਼ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਰਕਤਬੀਜ ਚਾਮੁੰਡਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗਿਆ ਤੇ ਨਰਮ ਬੋਲ ਬੋਲੇ।
ਰਕ੍ਤਬੀਜ ਉਵਾਚ ਬਾਲੇ ਕਿਂ ਮਾਂ ਭੀषਯਸਿ ਮਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਂ ਕਾਤਰਂ ਕਿਲ । ਸ਼ਙ੍ਖਨਾਦੇਨ ਤਨ੍ਵਙ੍ਗਿ ਵੇਤ੍ਸਿ ਕਿਂ ਧੂਮ੍ਰਲੋਚਨਮ੍
ਰਕਤਬੀਜ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਕੁੜੀਏ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਮੈਨੂੰ ਡਰਪੋਕ ਸਮਝ ਕੇ? ਆਪਣੇ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਪਤਲੀ ਕਾਇਆ ਵਾਲੀ, ਕੀ ਤੂੰ ਧੂਮਰਲੋਚਨ ਨੂੰ ਜਾਣਦੀ ਹੈਂ?
ਰਕ੍ਤਬੀਜੋऽਸ੍ਮਿ ਨਾਮ੍ਨਾਹਂ ਤ੍ਵਤ੍ਸਕਾਸ਼ਮਿਹਾਗਤਃ । ਯੁਦ੍ਧੇਚ੍ਛਾ ਚੇਤ੍ਪਿਕਾਲਾਪੇ ਸਜ੍ਜਾ ਭਵ ਭਯਂ ਨ ਮੇ
ਮੈਂ ਰਕਤਬੀਜ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹਾਂ; ਜੇ ਤੂੰ ਯੁੱਧ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾ—ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ।
ਪਸ਼੍ਯਾਦ੍ਯ ਮੇ ਬਲਂ ਕਾਨ੍ਤੇ ਦृष੍ਟਾ ਯੇ ਕਾਤਰਾਸ੍ਤ੍ਵਯਾ । ਨਾਹਂ ਪਙ੍ਕ੍ਤਿਗਤਸ੍ਤੇषਾਂ ਕੁਰੁ ਯੁਦ੍ਧਂ ਯਥੇਚ੍ਛਸਿ
ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਤਾਕਤ ਵੇਖ ਲੈ, ਸੋਹਣੀਏ! ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਡਰਪੋਕ ਵੇਖਿਆ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ; ਤੂੰ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੇ ਯੁੱਧ ਕਰ।
ਵृਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਸੇਵਿਤਾਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਨੀਤਿਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਤ੍ਵਯਾ । ਪਤਿਤਂ ਚਾਰ੍ਥਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਵਿਦ੍ਵਦ੍ਗੋष੍ਠੀ ਕृਤਾਥ ਵਾ
ਜੇ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਨੀਤੀ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥ ਸੁਣੇ ਹਨ, ਧਨ ਦੀ ਸਮਝ ਪਾਈ ਹੈ ਜਾਂ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸਭਾ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਹੈ,
ਸਾਹਿਤ੍ਯਤਨ੍ਤ੍ਰਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਚੇਦਸ੍ਤਿ ਤਵ ਸੁਨ੍ਦਰਿ । ਸ਼ृਣੁ ਮੇ ਵਚਨਂ ਪਥ੍ਯਂ ਤਥ੍ਯਂ ਪ੍ਰਮਿਤਿਬृਂਹਿਤਮ੍
ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ, ਸੋਹਣੀਏ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਸੁਣ, ਜੋ ਲਾਭਦਾਇਕ, ਸੱਚੇ ਤੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਰਸਾਨਾਞ੍ਚ ਨਵਾਨਾਂ ਵੈ ਦ੍ਵਾਵੇਵ ਮੁਖ੍ਯਤਾਂ ਗਤੌ । ਸ਼ृਙ੍ਗਾਰਕਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਰਸੋ ਵਿਦ੍ਵਜ੍ਜਨਸਭਾਸੁ ਚ
ਨੌ ਰਸਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੇਵਲ ਦੋ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਰਸ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਰਸ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿਚ।
ਤਯੋਃ ਸ਼ृਙ੍ਗਾਰ ਏਵਾਦੌ ਨृਪਭਾਵੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਃ । ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾ ਸਹਾਸ੍ਤੇ ਵੈ ਸਾਵਿਤ੍ਰ੍ਯਾ ਚਤੁਰਾਨਨਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਵਿਚੋਂ, ਪ੍ਰੇਮ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੈ; ਵਿਸ਼ਨੁ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਾਲ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਾਵਿਤਰੀ ਨਾਲ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।