ਕਰੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਹਾਵੀਰਾਂਸ੍ਤਰਸਾ ਸਾ ਰੁषਾਨ੍ਵਿਤਾ । ਮੁਖੇ ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਦੈਤੇਯਾਨ੍ਪਿਪੇष ਦਸ਼ਨੈਃ ਸ਼ਨੈਃ
ਉਹ ਵੱਡੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਾਲ ਫੜ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਦੀ ਤੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਚਬਾਉਂਦੀ।
ਗਜਾਨ੍ਘਣ੍ਟਾਨ੍ਵਿਤਾਨ੍ਹਸ੍ਤੇ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਨਿਦਧੌ ਮੁਖੇ । ਸਾਰੋਹਾਨ੍ਭਕ੍ਸ਼ਯਿਤ੍ਵਾਜੌ ਸਾਟ੍ਟਹਾਸਂ ਚਕਾਰ ਹ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ 'ਤੇ ਹਾਥੀ ਦੀਆਂ ਘੰਟੀਆਂ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਾਲ ਫੜ ਕੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾ ਲਿਆ; ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਕੇ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਹਾਸੀ ਮਾਰੀ।
ਤਥੈਵ ਤੁਰਗਾਨੁष੍ਟ੍ਰਾਂਸ੍ਤਥਾ ਸਾਰਥਿਭਿਃ ਸਹ । ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਵਕ੍ਤ੍ਤ੍ਰੇ ਦਸ਼ਨੈਸ਼੍ਚਰ੍ਵਯਤ੍ਯਤਿਭੈਰਵਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਉਠਾਂ ਨੂੰ ਰਥ ਦੇ ਸਾਰਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਫੜ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਬਾਉਂਦੀ।
ਹਨ੍ਯਮਾਨਂ ਬਲਂ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚਣ੍ਡਮੁਣ੍ਡੌ ਮਹਾਸੁਰੌ । ਛਾਦਯਾਮਾਸਤੁਰ੍ਦੇਵੀਂ ਬਾਣਾਸਾਰੈਰਨਨ੍ਤਰੈਃ
ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਮਰਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਚੰਡ ਤੇ ਮੁੰਡਾ ਵੱਡੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਢੱਕ ਲਿਆ।
ਚਣ੍ਡਸ਼੍ਚਣ੍ਡਕਰਚ੍ਛਾਯਂ ਚਕ੍ਰਂ ਚਕ੍ਰਧਰਾਯੁਧਮ੍ । ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਤਰਸਾ ਦੇਵੀਂ ਨਨਾਦ ਚ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਚੰਡ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਚਕਰ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਚਕਰ ਦੇਵੀ ਵੱਲ ਸੁੱਟਿਆ ਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗਰਜਿਆ।
ਨਦਨ੍ਤਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਂ ਕਾਲੀ ਰਥਾਙ੍ਗਞ੍ਚ ਰਵਿਪ੍ਰਭਮ੍ । ਬਾਣੇਨੈਕੇਨ ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਸੁਪ੍ਰਭਂ ਤਤ੍ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਕਾਲੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗਰਜਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਚਕਰ ਨੂੰ, ਇੱਕ ਹੀ ਤੀਰ ਨਾਲ ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚਕਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਤਂ ਜਘਾਨ ਸ਼ਰੈਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੈਸ਼੍ਚਣ੍ਡਂ ਚਣ੍ਡੀ ਸ਼ਿਲਾਸ਼ਿਤੈਃ । ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤੋऽਸੌ ਪਪਾਤੋਰ੍ਵ੍ਯਾਂ ਦੇਵੀਬਾਣਾਰ੍ਦਿਤੋ ਭृਸ਼ਮ੍
ਚੰਡੀ ਨੇ ਚੰਡ ਨੂੰ ਤੇਜ਼, ਪੱਥਰ ਦੇ ਨੁਕ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ; ਦੇਵੀ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਪਤਿਤਂ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮੁਣ੍ਡੋ ਦੁਃਖਾਰ੍ਦਿਤਸ੍ਤਦਾ । ਚਕਾਰ ਸ਼ਰਵृष੍ਟਿਞ੍ਚ ਕਾਲਿਕੋਪਰਿ ਕੋਪਤਃ
ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੁੰਡਾ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕਾਲੀ ਉੱਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਚਣ੍ਡਿਕਾ ਮੁਣ੍ਡਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾਂ ਸ਼ਰਵृष੍ਟਿਂ ਸੁਦਾਰੁਣਾਮ੍ । ਈषਿਕਾਸ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਬਲਾਨ੍ਮੁਕ੍ਤੈਸ਼੍ਚਕਾਰ ਤਿਲਸ਼ਃ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਚੰਡਿਕਾ ਨੇ ਮੁੰਡਾ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟੇ ਹੋਏ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਵਰਖਾ ਛੱਡੀ, ਤੇ ਬਲ ਨਾਲ ਕਣਿਆਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਲ ਵਿੱਚ ਰੇੜ੍ਹੀਆਂ ਵਾਂਗੂ ਚੂਰਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਰ੍ਧਚਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਬਾਣੇਨ ਤਾਡਯਾਮਾਸ ਤਂ ਪੁਨਃ । ਪਤਿਤੋऽਸੌ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯੋ ਮੇਦਿਨ੍ਯਾਂ ਮਦਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਅਰਧਚੰਦ ਵਾਲੇ ਬਾਣ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ; ਮਦ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਵੀਰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਹਾਹਾਕਾਰੋ ਮਹਾਨਾਸੀਦ੍ਦਾਨਵਾਨਾਂ ਬਲੇ ਤਦਾ । ਜਹਰ੍षੁਰਮਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਗਗਨਸ੍ਥਾ ਗਤਵ੍ਯਥਾਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹਾਹਾਕਾਰ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਡਰ-ਚਿੰਤਾ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ।
ਵਿਹਾਯ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਂ ਚਣ੍ਡਸ੍ਤੁ ਸਂਗृਹ੍ਯ ਮਹਤੀਂ ਗਦਾਮ੍ । ਤਰਸਾ ਤਾਡਯਾਮਾਸ ਕਾਲਿਕਾਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਭੁਜੇ
ਮੂਰਛਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਚੰਡ ਨੇ ਵੱਡੀ ਗਦਾ ਫੜੀ ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਾਲੀ ਦੇ ਸੱਜੇ ਬਾਂਹ ਉੱਤੇ ਵੱਜਿਆ।
ਵਞ੍ਚਯਿਤ੍ਵਾ ਗਦਾਘਾਤਂ ਤਂ ਬਬਨ੍ਧ ਮਹਾਸੁਰਮ੍ । ਤਰਸਾ ਬਾਣਪਾਸ਼ੇਨ ਮਨ੍ਤ੍ਰਮੁਕ੍ਤੇਨ ਕਾਲਿਕਾ
ਕਾਲੀ ਨੇ ਗਦਾ ਦੇ ਵੱਜਣ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਦਾਨਵ ਨੂੰ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਛੱਡੇ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਫੰਦੇ ਨਾਲ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ।
ਉਤ੍ਥਿਤਸ੍ਤੁ ਤਦਾ ਮੁਣ੍ਡੋ ਬਦ੍ਧਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾਨੁਜਂ ਬਲਾਤ੍ । ਆਜਗਾਮ ਸੁਸਨ੍ਨਦ੍ਧਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਰੇ ਦृਢਾਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੁੰਡਾ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਨਾਲ ਉਠਿਆ ਤੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਰਛਾ ਫੜੀ।
ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਤਦਾ ਕਾਲੀ ਦਾਨਵਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸਤ੍ਵਰਮ੍ । ਬਬਨ੍ਧ ਤਰਸਾ ਤਂ ਤੁ ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਭृਸ਼ਮ੍
ਉਹ ਦਾਨਵ ਜਦ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਇਆ, ਕਾਲੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੂਜੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ।
ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤੌ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯੌ ਚਣ੍ਡਮੁਣ੍ਡੌ ਸ਼ਸ਼ਾਵਿਵ । ਕੁਰ੍ਵਤੀ ਵਿਪੁਲਂ ਹਾਸਮਾਜਗਾਮਾਮ੍ਬਿਕਾਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਚੰਡ ਤੇ ਮੁੰਡ, ਦੋ ਮਹਾਂਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਖਰਗੋਸ਼ਾਂ ਵਾਂਗੂ ਫੜ ਕੇ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਹਾਸਾ ਕਰਦੀ ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਕੋਲ ਆਈ।
ਆਗਤ੍ਯ ਤਾਮਥੋਵਾਚ ਗृਹਾਣੇਮੌ ਪਸ਼ੂ ਪ੍ਰਿਯੇ । ਰਣਯਜ੍ਞਾਰ੍ਥਮਾਨੀਤੌ ਦਾਨਵੌ ਰਣਦੁਰ੍ਜਯੌ
ਉਹ ਆ ਕੇ ਕਹਿੰਦੀ, 'ਪਿਆਰੀ, ਇਹ ਦੋ ਪਸ਼ੂ ਲੈ ਲੋ; ਇਹ ਦਾਨਵ, ਜੋ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਜੈਯ ਹਨ, ਜੰਗ-ਯਜਨ ਲਈ ਲਿਆਂਦੇ ਹਨ।'
ਤਾਵਾਨੀਤੌ ਤਦਾ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚਣ੍ਡਿਕਾ ਤੌ ਵृਕਾਵਿਵ । ਅਮ੍ਬਿਕਾ ਕਾਲਿਕਾਂ ਪ੍ਰਾਹ ਮਾਧੁਰੀਸਂਯੁਤਂ ਵਚਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵ੍ਰਿਕਾਂ ਵਾਂਗੂ ਲਿਆਂਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਚੰਡਿਕਾ ਨੇ ਕਾਲੀ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਆਖੇ।
ਵਧਂ ਮਾ ਕੁਰੁ ਮਾ ਮੁਞ੍ਚ ਚਤੁਰਾਸਿ ਰਣਪ੍ਰਿਯੇ । ਦੇਵਾਨਾਂ ਕਾਰ੍ਯਸਂਸਿਦ੍ਧਿਃ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਤਰਸਾ ਤ੍ਵਯਾ
'ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰ, ਨਾ ਛੱਡ, ਜੰਗ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਵਾਲੀ ਚਤੁਰ; ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਜਲਦੀ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਹੈ।'
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਇਤਿ ਤਸ੍ਯਾ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕਾਲਿਕਾ ਪ੍ਰਾਹ ਤਾਂ ਪੁਨਃ । ਯੁਦ੍ਧਯਜ੍ਞੇऽਤਿਵਿਖ੍ਯਾਤੇ ਖਡ੍ਗਯੂਪੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤੇ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਾਲੀ ਨੇ ਮੁੜ ਆਖਿਆ, 'ਇਸ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜੰਗ-ਯਜਨ ਵਿੱਚ, ਖੜਗ ਹੀ ਯੂਪ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ—'
ਆਲਮ੍ਭਞ੍ਚ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਯਥਾ ਹਿਂਸਾ ਨ ਜਾਯਤੇ । ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾ ਤਦਾ ਦੇਵੀ ਖਡ੍ਗੇਨ ਸ਼ਿਰਸੀ ਤਯੋਃ
'ਮੈਂ ਐਸਾ ਬਲੀਦਾਨ ਕਰਾਂਗੀ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਾ ਹੋਵੇ।' ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੇ ਖੜਗ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਵੱਢ ਦਿੱਤੇ।
ਚਕਰ੍ਤ ਤਰਸਾ ਕਾਲੀ ਪਪੌ ਚ ਰੁਧਿਰਂ ਮੁਦਾ । ਏਵਂ ਦੈਤ੍ਯੌ ਹਤੌ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮੁਦਿਤੋਵਾਚ ਚਾਮ੍ਬਿਕਾ
ਕਾਲੀ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਿਰ ਵੱਢੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਲਹੂ ਪੀ ਲਿਆ; ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਅੰਬਿਕਾ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲਿਆ।
ਕृਤਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸੁਰਾਣਾਂ ਤੇ ਦਦਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਵਰਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਚਣ੍ਡਮੁਣ੍ਡੌ ਹਤੌ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੇ ਨਾਮ ਕਾਲਿਕੇ । ਚਾਮੁਣ੍ਡੇਤਿ ਸੁਵਿਖ੍ਯਾਤਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਧਰਾਤਲੇ
'ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਹੋ ਗਿਆ; ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੁਭ ਸਵੈ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ। ਚੰਡ ਤੇ ਮੁੰਡ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਕਰਕੇ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਕਾਲੀ ਤੋਂ ਚਾਮੁੰਡਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ।'
ਰਕ੍ਤਬੀਜਦ੍ਵਾਰਾ ਦੇਵੀਸਮੀਪੇ ਸ਼ੁਮ੍ਭਨਿਸ਼ੁਮ੍ਭਸਂਵਾਦਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਹਤੌ ਤੌ ਦਾਨਵੌ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹਤਸ਼ੇषਾਸ਼੍ਚ ਸੈਨਿਕਾਃ । ਪਲਾਯਨਂ ਤਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਜਗ੍ਮੁਃ ਸਰ੍ਵੇ ਨृਪਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਰਕਤਬੀਜ ਰਾਹੀਂ, ਦੇਵੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸ਼ੁੰਭ ਤੇ ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਵਰਣਨ। ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਦੋਵੇਂ ਦਾਨਵ ਮਾਰੇ ਤੇ ਬਾਕੀ ਸੈਨੀਕ ਵੀ ਮਾਰੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਭੱਜ ਕੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਭਿਨ੍ਨਾਙ੍ਗਾ ਵਿਸ਼ਿਖੈਃ ਕੇਚਿਤ੍ਕੇਚਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਕਰਾਸ੍ਤਥਾ । ਰੁਧਿਰਸ੍ਰਾਵਦੇਹਾਸ਼੍ਚ ਰੁਦਨ੍ਤੋऽਭਿਯਯੁਃ ਪੁਰੇ
ਕਈਆਂ ਦੇ ਅੰਗ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ, ਕਈਆਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵੱਖ ਹੋਏ, ਤੇ ਲਹੂ ਵਗਦੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ, ਰੋਂਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ।
ਗਤ੍ਵਾ ਦੈਤ੍ਯਪਤਿਂ ਸਰ੍ਵੇ ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਬੁਮ੍ਬਾਰਵਂ ਮੁਹੁਃ । ਰਕ੍ਸ਼ ਰਕ੍ਸ਼ ਮਹਾਰਾਜ ਭਕ੍ਸ਼ਯਤ੍ਯਦ੍ਯ ਕਾਲਿਕਾ
ਸਾਰੇ ਦਾਨਵ-ਪਤੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਹਾਹਾਕਾਰ ਕਰਦੇ, 'ਬਚਾਓ, ਬਚਾਓ ਮਹਾਰਾਜ! ਅੱਜ ਕਾਲੀ ਸਾਨੂੰ ਖਾ ਰਹੀ ਹੈ!' ਚੀਕਦੇ ਰਹੇ।
ਤਯਾ ਹਤੌ ਮਹਾਵੀਰੌ ਚਣ੍ਡਮੁਣ੍ਡੌ ਸੁਰਾਰ੍ਦਨੌ । ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ ਸੈਨਿਕਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਯਂ ਭਗ੍ਨਾ ਭਯਾਤੁਰਾਃ
ਉਸ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਦੋ ਵੱਡੇ ਯੋਧੇ ਚੰਡ ਅਤੇ ਮੁੰਡ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਮਾਰੇ ਗਏ; ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੈਨਿਕ ਖਾ ਲਏ ਗਏ, ਤੇ ਅਸੀਂ ਡਰੇ ਹੋਏ ਤੇ ਹਾਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ ਹਾਂ।
ਭੀਤਿਦਞ੍ਚ ਰਣਸ੍ਥਾਨਂ ਕृਤਂ ਕਾਲਿਕਯਾ ਪ੍ਰਭੋ । ਪਾਤਿਤੈਰ੍ਗਜਵੀਰਾਸ਼੍ਵੈਰ੍ਦਾਸੇਰਕਪਦਾਤਿਭਿਃ
ਕਾਲਿਕਾ ਨੇ ਜੰਗ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਡਰ ਦਾ ਘਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਾਥੀ, ਵੱਡੇ ਯੋਧੇ, ਘੋੜੇ, ਨੌਕਰ ਤੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕ ਮਰੇ ਪਏ ਹਨ।
ਸ਼ੋਣਿਤੌਘਵਹਾ ਕੁਲ੍ਯਾ ਕृਤਾ ਮਾਂਸਾਤਿਕਰ੍ਦਮਾ । ਕੇਸ਼ਸ਼ੈਵਲਿਨੀ ਭਗ੍ਨਰਥਚਕ੍ਰਵਿਰਾਜਿਤਾ
ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੀ ਨਦੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਾਸ ਤੇ ਕੀਚੜ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਵਾਲਾਂ ਜਲ-ਪੌਦੇ ਵਾਂਗ ਹਨ ਤੇ ਟੁੱਟੇ ਰਥਾਂ ਦੇ ਪਹੀਏ ਵੀ ਪਏ ਹਨ।
ਛਿਨ੍ਨਬਾਹ੍ਵਾਦਿਮਤ੍ਸ੍ਯਾਢ੍ਯਾ ਸ਼ੀਰ੍षਤੁਮ੍ਬੀਫਲਾਨ੍ਵਿਤਾ । ਭਯਦਾ ਕਾਤਰਾਣਾਂ ਵੈ ਸੁਰਾਣਾਂ ਮੋਦਵਰ੍ਧਿਨੀ
ਇਹ ਨਦੀ ਕੱਟੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਮੱਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇ ਸਿਰਾਂ ਕਦੂ ਵਾਂਗ ਪਏ ਹਨ; ਡਰੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਡਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਪਰ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ।