ਨਿਸ਼ੁਮ੍ਭ ਉਵਾਚ ਨ ਵਾ ਪਲਾਯਨਂ ਯੁਕ੍ਤਂ ਨ ਦੁਰ੍ਗਗ੍ਰਹਣਂ ਤਥਾ । ਯੁਦ੍ਧਮੇਵ ਪਰਂ ਸ਼੍ਰੇਯਃ ਸਰ੍ਵਥੈਵਾਨਯਾਨਘ
ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਨਾ ਭੱਜਣਾ ਠੀਕ ਹੈ, ਨਾ ਕਿਲਾ ਫੜਨਾ; ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਲੜਾਈ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਹੈ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ।
ਸਸੈਨ੍ਯੋऽਹਂ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਰਣੇ ਤੁ ਪ੍ਰਵਰਾਸ਼੍ਰਿਤਃ । ਹਤ੍ਵਾ ਤਾਮਾਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਤਰਸਾ ਤ੍ਵਬਲਾਮਿਮਾਮ੍
ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਜੰਗ ਲਈ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਵਧੀਆ ਯੋਧਿਆਂ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ; ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਜਲਦੀ ਵਾਪਸ ਆਵਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ।
ਅਥਵਾ ਬਲਵਦ੍ਦੈਵਾਦਨ੍ਯਥਾ ਚੇਦ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਮृਤੇ ਮਯਿ ਤ੍ਵਯਾ ਕਾਰ੍ਯਂ ਵਿਮृਸ਼੍ਯ ਚ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਜਾਂ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਹੋਰ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਮੈਂ ਮਰ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਫਿਰ-ਫਿਰ ਕੰਮ ਕਰ।
ਇਤਿ ਤਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਮ੍ਭਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਚਾਨੁਜਮ੍ । ਤਿष੍ਠ ਤ੍ਵਂ ਚਣ੍ਡਮੁਣ੍ਡੌ ਦ੍ਵੌ ਗਚ੍ਛੇਤਾਂ ਬਲਸਂਯੁਤੌ
ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ੁੰਭ ਨੇ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਰਹਿ, ਤੇ ਚੰਡ ਤੇ ਮੁੰਡ ਆਪਣੇ ਜਥੇ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਜਾਵਣ।
ਸ਼ਸ਼ਕਗ੍ਰਹਣਾਯਾਤ੍ਰ ਨ ਯੁਕ੍ਤਂ ਗਜਮੋਚਨਮ੍ । ਚਣ੍ਡਮੁਣ੍ਡੌ ਮਹਾਵੀਰੌ ਤਾਂ ਹਨ੍ਤੁਂ ਸਰ੍ਵਥਾ ਕ੍ਸ਼ਮੌ
ਇੱਥੇ ਖਰਗੋਸ਼ ਫੜਣ ਲਈ ਹਾਥੀ ਛੱਡਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਚੰਡ ਤੇ ਮੁੰਡ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੋਗ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਸ਼ੁਮ੍ਭਃ ਸਮ੍ਭਾष੍ਯ ਚ ਮਹਾਬਲੌ । ਉਵਾਚ ਵਚਨਂ ਰਾਜਾ ਚਣ੍ਡਮੁਣ੍ਡੌ ਪੁਰਃਸ੍ਥਿਤੌ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸ਼ੁੰਭ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਚੰਡ ਤੇ ਮੁੰਡ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਹਨ ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਗਚ੍ਛਤਂ ਚਣ੍ਡਮੁਣ੍ਡੌ ਦ੍ਵੌ ਸ੍ਵਸੈਨ੍ਯਪਰਿਵਾਰਿਤੌ । ਹਨ੍ਤੁਂ ਤਾਮਬਲਾਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਨਿਰ੍ਲਜ੍ਜਾਂ ਮਦਗਰ੍ਵਿਤਾਮ੍
ਚੰਡ ਤੇ ਮੁੰਡ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੇ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਜਾਓ ਅਤੇ ਉਸ ਨਿਰਲੱਜ਼, ਮਦ ਵਿੱਚ ਗਰਵਾਲੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਮਾਰ ਦੋ।
ਗृਹੀਤ੍ਵਾਥ ਨਿਹਤ੍ਯਾਜੌ ਕਾਲਿਕਾਂ ਪਿਙ੍ਗਲੋਚਨਾਮ੍ । ਆਗਮ੍ਯਤਾਂ ਮਹਾਭਾਗੌ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਾਰ੍ਯਂ ਮਹਤ੍ਤਰਮ੍
ਕਾਲੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਪੀਲੀ ਹਨ, ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ ਮਾਰੋ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਵਾਲੇ ਹੋ ਕੇ, ਇਹ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਕਰ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਓ।
ਸਾ ਨਾਯਾਤਿ ਗृਹੀਤਾਪਿ ਗਰ੍ਵਿਤਾ ਚਾਮ੍ਬਿਕਾ ਯਦਿ । ਤਦਾ ਬਾਣੈਰ੍ਮਹਾਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੈਰ੍ਹਨ੍ਤਵ੍ਯਾਹਵਮਣ੍ਡਿਤਾ
ਜੇ ਉਹ ਅੰਬਿਕਾ, ਫੜੀ ਹੋਈ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ, ਗਰਵ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਮਾਰਕ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਚਣ੍ਡਮੁਣ੍ਡਵਧੇਨ ਦੇਵ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਮੁਣ੍ਡੇਤਿਨਾਮਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਯਾਜ੍ਞਪ੍ਤੌ ਤਦਾ ਵੀਰੌ ਚਣ੍ਡਮੁਣ੍ਡੌ ਮਹਾਬਲੌ । ਜਗ੍ਮਤੁਸ੍ਤਰਸੈਵਾਜੌ ਸੈਨ੍ਯੇਨ ਮਹਤਾਨ੍ਵਿਤੌ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਚੰਡ ਤੇ ਮੁੰਡ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਹਨ, ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਜੰਗ ਲਈ ਨਿਕਲ ਪਏ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤਾਂ ਦੇਵੀਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਹਿਤਕਾਰਿਣੀਮ੍ । ਊਚਤੁਸ੍ਤੌ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯੌ ਤਦਾ ਸਾਮਾਨ੍ਵਿਤਂ ਵਚਃ
ਉਥੇ, ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੱਡੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਆਣਪ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਆਖਣ ਲੱਗੇ।
ਬਾਲੇ ਤ੍ਵਂ ਕਿਂ ਨ ਜਾਨਾਸਿ ਸ਼ੁਮ੍ਭਂ ਸੁਰਬਲਾਰ੍ਦਨਮ੍ । ਨਿਸ਼ੁਮ੍ਭਞ੍ਚ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਂ ਤੁਰਾषਾਡ੍ਵਿਜਯੋਦ੍ਧਤਮ੍
ਕੁੜੀਏ, ਕੀ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ ਕਿ ਸ਼ੁੰਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਤੁਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਗਰਵ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਤ੍ਵਮੇਕਾਸਿ ਵਰਾਰੋਹੇ ਕਾਲਿਕਾਸਿਂਹਸਂਯੁਤਾ । ਜੇਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ ਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧੇ ਸ਼ੁਮ੍ਭਂ ਸਰ੍ਵਬਲਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਤੂੰ ਇਕੱਲੀ ਹੈਂ, ਸੋਹਣੀਏ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਸਿਰਫ ਕਾਲੀ ਆਪਣੇ ਸਿੰਘ ਉੱਤੇ ਹੈ; ਮੂਰਖੇ, ਕੀ ਤੂੰ ਸ਼ੁੰਭ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਜਿੱਤਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ?
ਮਤਿਦਃ ਕੋऽਪਿ ਤੇ ਨਾਸ੍ਤਿ ਨਾਰੀ ਵਾਪਿ ਨਰੋऽਪਿ ਵਾ । ਦੇਵਾਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰੇਰਯਨ੍ਤ੍ਯੇਵ ਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਤਵੈਵ ਤੇ
ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਸਲਾਹਕਾਰ ਨਹੀਂ—ਨਾ ਔਰਤ, ਨਾ ਮਰਦ; ਦੇਵਤੇ ਤੈਨੂੰ ਸਿਰਫ ਤੇਰੀ ਨਸ਼ਟੀ ਵੱਲ ਭੇਜ ਰਹੇ ਹਨ।
ਵਿਮृਸ਼੍ਯ ਕੁਰੁ ਤਨ੍ਵਙ੍ਗਿ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸ੍ਵਪਰਯੋਰ੍ਬਲਮ੍ । ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਭੁਜਤ੍ਵਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਗਰ੍ਵਞ੍ਚ ਕੁਰੁषੇ ਮृषਾ
ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀਏ, ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਸੋਚ ਕੇ, ਕੰਮ ਕਰ। ਤੇਰੇ ਅਠਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਹਨ, ਪਰ ਤੇਰਾ ਗਰਵ ਵਿਅਰਥ ਹੈ।
ਕਿਂ ਭੁਜੈਰ੍ਬਹੁਭਿਰ੍ਵ੍ਯਰ੍ਥੈਰਾਯੁਧੈਃ ਕਿਂ ਸ਼੍ਰਮਪ੍ਰਦੈਃ । ਸ਼ੁਮ੍ਭਸ੍ਯਾਗ੍ਰੇ ਸੁਰਾਣਾਂ ਵੈ ਜੇਤੁਃ ਸਮਰਸ਼ਾਲਿਨਃ
ਬਹੁਤੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਜਾਂ ਹਥਿਆਰ, ਜੋ ਸਿਰਫ ਥਕਾਵਟ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਸ਼ੁੰਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਜੋ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦੇ ਨਹੀਂ।
ਐਰਾਵਤਕਰਚ੍ਛੇਤ੍ਤੁਰ੍ਦਨ੍ਤਿਦਾਰਣਕਾਰਿਣਃ । ਜਯਿਨਃ ਸੁਰਸਙ੍ਘਾਨਾਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਕੁਰੁ ਮਨੋਗਤਮ੍
ਉਹ, ਜਿਸ ਨੇ ਐਰਾਵਤ ਦਾ ਸੁੰਡ ਕੱਟਿਆ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਚੀਰਿਆ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕਾ ਹੈ—ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਜੋ ਸਿਆਣੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਉਹੀ ਕਰ।
ਵृਥਾ ਗਰ੍ਵਾਯਸੇ ਕਾਨ੍ਤੇ ਕੁਰੁ ਮੇ ਵਚਨਂ ਪ੍ਰਿਯਮ੍ । ਹਿਤਂ ਤਵ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ਿ ਸੁਖਦਂ ਦੁਃਖਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਸੋਹਣੀਏ, ਵਿਅਰਥ ਗਰਵ ਨਾ ਕਰ; ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਏ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਭਲੇ ਲਈ ਹੈ, ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਦੁਃਖਦਾਨਿ ਚ ਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਤ੍ਯਾਜ੍ਯਾਨਿ ਦੂਰਤੋ ਬੁਧੈਃ । ਸੁਖਦਾਨਿ ਚ ਸੇਵ੍ਯਾਨਿ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਸ਼ਾਰਦੈਃ
ਜੋ ਕੰਮ ਦੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਿਆਣੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦੂਰੋਂ ਛੱਡਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਸੱਚੀ ਸਮਝ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਚਤੁਰਾਸਿ ਪਿਕਾਲਾਪੇ ਪਸ਼੍ਯ ਸ਼ੁਮ੍ਭਬਲਂ ਮਹਤ੍ । ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਸੁਰਸਙ੍ਘਾਨਾਂ ਮਰ੍ਦਨੇਨ ਮਹੋਦਯਮ੍
ਤੂੰ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਚਤੁਰ ਹੈਂ, ਪਰ ਸ਼ੁੰਭ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵੇਖ, ਜਿਸ ਨੇ ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਕੇ ਵੱਡੀ ਸ਼ੋਭਾ ਪਾਈ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਞ੍ਚ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਵृਥੈਵਾਨੁਮਿਤਿਃ ਕਿਲ । ਸਨ੍ਦੇਹਸਹਿਤੇ ਕਾਰ੍ਯੇ ਨ ਵਿਪਸ਼੍ਚਿਤ੍ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ
ਸਿੱਧਾ ਵੇਖਿਆ ਹੋਇਆ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਿਰਫ ਅਟਕਲਾਂ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ; ਜਿੱਥੇ ਸ਼ੱਕ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਸਿਆਣੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਸ਼ਤ੍ਰੁਃ ਸੁਰਾਣਾਂ ਪਰਮਃ ਸ਼ੁਮ੍ਭਃ ਸਮਰਦੁਰ੍ਜਯਃ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰੇਰਯਨ੍ਤ੍ਯਤ੍ਰ ਦੇਵਾ ਦੈਤ੍ਯੇਸ਼ਪੀਡਿਤਾਃ
ਸ਼ੁੰਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹੈ, ਜੋ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਜੈ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਦੇਵਤੇ, ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹਨ, ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਭੇਜ ਰਹੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਦ੍ਵਚਨੈਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੈਰ੍ਵਞ੍ਚਿਤਾਸਿ ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਮਿਤੇ । ਦੁਃਖਾਯ ਤਵ ਦੇਵਾਨਾਂ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾ ਸ੍ਵਾਰ੍ਥਸ੍ਯ ਸਾਧਿਕਾ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹਸਮੁਖ ਮੂਹ ਵਾਲੀਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਠੱਗ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਆਪਣੇ ਫਾਇਦੇ ਲਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਹੋਇਆ।
ਕਾਰ੍ਯਮਿਤ੍ਰਂ ਪਰਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਧਰ੍ਮਮਿਤ੍ਰਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਯੇਤ੍ । ਦੇਵਾਃ ਸ੍ਵਾਰ੍ਥਪਰਾਃ ਕਾਮਂ ਤ੍ਵਾਮਹਂ ਸਤ੍ਯਮਬ੍ਰੁਵਮ੍
ਜੋ ਮਿਤਰ ਸਿਰਫ਼ ਕੰਮ ਲਈ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਮਿਤਰ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਦੇਵਤੇ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਵਾਰਥ ਲਈ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਚ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਭਜ ਸ਼ੁਮ੍ਭਂ ਸੁਰੇਸ਼ਾਨਂ ਜੇਤਾਰਂ ਭੁਵਨੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਚਤੁਰਂ ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਸ਼ੂਰਂ ਕਾਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਰਦਮ੍ ॥ ੧੬ ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਨਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਸੇ ਸ਼ੁਮ੍ਭਸ਼ਾਸਨਾਤ੍ । ਨਿਸ਼੍ਚਯਂ ਪਰਮਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਭਜ ਸ਼ੋਭਨਮ੍
ਤੂੰ ਸ਼ੁੰਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜਗਤ ਦੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ, ਹੋਸ਼ਿਆਰ, ਸੋਹਣੇ, ਬਹਾਦਰ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਕਲਾ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਨੂੰ ਪੂਜ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਇਤਿ ਤਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਚਣ੍ਡਸ੍ਯ ਜਗਦਮ੍ਬਿਕਾ । ਮੇਘਗਮ੍ਭੀਰਨਿਨਦਂ ਜਗਰ੍ਜ ਪੁਨਰਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਸ਼ੁੰਭ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਜਾਈ ਪਾਵੇਂਗੀ; ਪੱਕਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਤੇ ਇਸ ਵਧੀਆ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ।
ਗਚ੍ਛ ਜਾਲ੍ਮ ਮृषਾ ਕਿਂ ਤ੍ਵਂ ਭਾषਸੇ ਵਞ੍ਚਕਂ ਵਚਃ । ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਹਰਿਹਰਾਦੀਂਸ਼੍ਚ ਸ਼ੁਮ੍ਭਂ ਕਸ੍ਮਾਦ੍ਭਜੇ ਪਤਿਮ੍
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਚੰਡ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਗਤ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਦਹਾੜ ਮਾਰੀ ਤੇ ਫਿਰ ਬੋਲ ਪਈ।
ਨ ਮੇ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਪਤਿਃ ਕਾਰ੍ਯੋ ਨ ਕਾਰ੍ਯਂ ਪਤਿਨਾ ਸਹ । ਸ੍ਵਾਮਿਨੀ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਮਹਮੇਵ ਨਿਸ਼ਾਮਯ
ਚਲ, ਨਿਕੰਮਾ! ਤੂੰ ਇਹ ਠੱਗੀ ਵਾਲੀਆਂ ਝੂਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਿਉਂ ਬੋਲਦਾ ਹੈਂ? ਮੈਂ ਹਰੀ, ਹਰਾ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸ਼ੁੰਭ ਨੂੰ ਪਤੀ ਕਿਉਂ ਬਣਾਵਾਂ?
ਸ਼ੁਮ੍ਭਾ ਮੇ ਬਹਵੋ ਦृष੍ਟਾ ਨਿਸ਼ੁਮ੍ਭਾਸ਼੍ਚ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ । ਘਾਤਿਤਾਸ਼੍ਚ ਮਯਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸ਼ਤਸ਼ੋ ਦੈਤ੍ਯਦਾਨਵਾਃ
ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਪਤੀ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਨਾਂ ਹੀ ਪਤੀ ਨਾਲ ਕੋਈ ਕੰਮ ਹੈ; ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਮੈਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕ ਹਾਂ।
ਮਮਾਗ੍ਰੇ ਦੇਵਵृਨ੍ਦਾਨਿ ਵਿਨष੍ਟਾਨਿ ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ । ਨਾਸ਼ਂ ਯਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਂ ਯੂਥਾਨਿ ਪੁਨਰਦ੍ਯ ਵੈ
ਮੈਂ ਕਈ ਸ਼ੁੰਭ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਵੇਖੇ ਹਨ; ਸੈਂਕੜੇ ਦੈਤ ਤੇ ਦਾਨਵ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।