ਵਿਦੂषਕੋऽਸਿ ਜਾਲ੍ਮ ਤ੍ਵਂ ਸ਼ੈਲੂष ਇਵ ਭਾषਸੇ । ਵृਥਾ ਮਨੋਰਥਾਂਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤੇ ਕਰੋषਿ ਮਧੁਰਂ ਵਦਨ੍
ਤੂੰ ਮੂਰਖ ਤੇ ਮਜ਼ਾਕੀਆ ਹੈਂ, ਨਾਟਕ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਵਾਂਗ ਬੋਲਦਾ ਹੈਂ। ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਖ਼ਿਆਲ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਬੋਲਦਾ ਹੈਂ, ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਵਿਅਰਥ ਹਨ।
ਬਲਵਾਨ੍ਬਲਸਂਯੁਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰੇषਿਤੋऽਸਿ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾ । ਕੁਰੁ ਯੁਦ੍ਧਂ ਵृਥਾ ਵਾਦਂ ਮੁਞ੍ਚ ਮੂਢਮਤੇऽਧੁਨਾ
ਤੂੰ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਤਾਕਤ ਵੀ ਹੈ, ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਮੰਦ-ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ ਨੇ ਭੇਜਿਆ ਹੈ। ਜੰਗ ਕਰ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਮੂਰਖਤਾ ਵਾਲੀ ਗੱਲਬਾਤ ਛੱਡ ਦੇ।
ਹਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਮ੍ਭਂ ਨਿਸ਼ੁਮ੍ਭਞ੍ਚ ਤ੍ਵਦਨ੍ਯਾਨ੍ਵਾ ਬਲਾਧਿਕਾਨ੍ । ਦੇਵੀ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾ ਸ਼ਰਾਘਾਤੈਰ੍ਵ੍ਰਜਿष੍ਯਤਿ ਨਿਜਾਲਯਮ੍
ਜਦੋਂ ਕ੍ਰੋਧੀ ਦੇਵੀ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁੰਭ, ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਅਤੇ ਤੈਥੋਂ ਵਧ ਤਾਕਤਵਰ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਕ੍ਵਾਸੌ ਮਨ੍ਦਮਤਿਃ ਸ਼ੁਮ੍ਭਃ ਕ੍ਵ ਵਾ ਵਿਸ਼੍ਵਵਿਮੋਹਿਨੀ । ਅਯੁਕ੍ਤਃ ਖਲੁ ਸਂਸਾਰੇ ਵਿਵਾਹਵਿਧਿਰੇਤਯੋਃ
ਉਹ ਮੰਦੀ-ਸੋਚ ਵਾਲਾ ਸ਼ੁੰਭ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਦੇ ਵੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।
ਸਿਂਹੀ ਕਿਂ ਤ੍ਵਤਿਕਾਮਾਰ੍ਤਾ ਜਮ੍ਬੁਕਂ ਕੁਰੁਤੇ ਪਤਿਮ੍ । ਕਰਿਣੀ ਗਰ੍ਦਭਂ ਵਾਪਿ ਗਵਯਂ ਸੁਰਭਿਃ ਕਿਮੁ
ਕੀ ਸ਼ੇਰਨੀ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇ, ਗਿੱਦੜ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ? ਕੀ ਹਾਥਣ ਗਧੇ ਨੂੰ ਚੁਣਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਸੁਭੀ ਗਾਂ ਜੰਗਲੀ ਬਲਦ ਨੂੰ?
ਗਚ੍ਛ ਸ਼ੁਮ੍ਭਂ ਨਿਸ਼ੁਮ੍ਭਂ ਚ ਵਦ ਸਤ੍ਯਂ ਵਚੋ ਮਮ । ਕੁਰੁ ਯੁਦ੍ਧਂ ਨ ਚੇਦ੍ਯਾਹਿ ਪਾਤਾਲਂ ਤਰਸਾਧੁਨਾ
ਜਾ, ਸ਼ੁੰਭ ਤੇ ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਦੱਸ: ਜੰਗ ਕਰ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਹੁਣੇ ਹੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਜਾ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਕਾਲਿਕਾਯਾਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ ਦੈਤ੍ਯੋ ਧੂਮ੍ਰਲੋਚਨਃ । ਤਾਮੁਵਾਚ ਮਹਾਭਾਗ ਕ੍ਰੋਧਸਂਰਕ੍ਤਲੋਚਨਃ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਕਾਲੀ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਦੈਤ ਧੂਮਰਲੋਚਨ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ, ਹੇ ਮਹਾਨ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਿਆ।
ਦੁਰ੍ਦਰ੍ਸ਼ੇ ਤ੍ਵਾਂ ਨਿਹਤ੍ਯਾਜੌ ਸਿਂਹਞ੍ਚ ਮਦਗਰ੍ਵਿਤਮ੍ । ਗृਹੀਤ੍ਵੈਨਾਂ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਰਾਜਾਨਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਕਿਲ
ਹੇ ਡਰਾਉਣੀ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਤੇ ਤੇਰੇ ਅਹੰਕਾਰੀ ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ।
ਰਸਭਙ੍ਗਭਯਾਤ੍ਕਾਲਿ ਬਿਭੇਮਿ ਤ੍ਵਿਹ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍ । ਨੋਚੇਤ੍ਤ੍ਵਾਂ ਨਿਸ਼ਿਤੈਰ੍ਬਾਣੈਰ੍ਹਨ੍ਮ੍ਯਦ੍ਯ ਕਲਹਪ੍ਰਿਯੇ
ਕਾਲੀ, ਮੈਨੂੰ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਰਸ ਖਤਮ ਹੋਣ ਦਾ ਡਰ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਹੇ ਲੜਾਈ ਪਸੰਦ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਅੱਜ ਤੈਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ।
ਕਾਲਿਕੋਵਾਚ ਕਿਂ ਵਿਕਤ੍ਥਸਿ ਮਨ੍ਦਾਤ੍ਮਨ੍ਨਾਯਂ ਧਰ੍ਮੋ ਧਨੁष੍ਮਤਾਮ੍ । ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਮੁਞ੍ਚ ਵਿਸ਼ਿਖਾਨ੍ਗਨ੍ਤਾਸਿ ਯਮਸਂਸਦਿ
ਕਾਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੂੰ ਮੰਦੀ-ਸੋਚ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਕਿਉਂ ਸ਼ੇਖੀ ਮਾਰਦਾ ਹੈਂ? ਇਹ ਧਨੁਧਾਰੀ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਰੀਤ ਨਹੀਂ। ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਤੀਰ ਛੱਡ, ਤੂੰ ਯਮ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇਂਗਾ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਦੈਤ੍ਯਃ ਸਂਗृਹ੍ਯ ਕਾਰ੍ਮੁਕਂ ਦृਢਮ੍ । ਕਾਲਿਕਾਂ ਤਾਂ ਸ਼ਰਾਸਾਰੈਰ੍ਵਵਰ੍षਾਤਿਸ਼ਿਲਾਸ਼ਿਤੈਃ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਦੈਤ, ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ, ਕਾਲੀ ਉੱਤੇ ਪੱਥਰ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵਾਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਕਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿਮਾਨਵਰਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ । ਤਾਂ ਸ੍ਤੁਵਨ੍ਤੋ ਜਯੇਤ੍ਯੂਚੁਰ੍ਦੇਵੀਂ ਸ਼ਕ੍ਰਪੁਰੋਗਮਾਃ
ਉਥੇ ਦੇਵਤੇ ਵਧੀਆ ਵਿਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ ਦਰਸ਼ਕ ਬਣੇ। ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੇਵੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਤੇ 'ਜਿੱਤ ਹੋਵੇ!' ਆਖਿਆ।
ਤਯੋਃ ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਯੁਦ੍ਧਂ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਂ ਚਾਤਿਦਾਰੁਣਮ੍ । ਬਾਣਖਡ੍ਗਗਦਾਸ਼ਕ੍ਤਿਮੁਸਲਾਦਿਭਿਰੁਤ੍ਕਟਮ੍
ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਜੋ ਤੀਰ, ਤਲਵਾਰ, ਗਦਾ, ਭਾਲਾ, ਮੁਸਲ ਤੇ ਹੋਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੜੀ ਗਈ।
ਕਾਲਿਕਾ ਬਾਣਪਾਤੈਸ੍ਤੁ ਹਤ੍ਵਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਖਰਾਨਥ । ਬਭਞ੍ਜ ਤਦ੍ਰਥਂ ਵ੍ਯੂਢਂ ਜਹਾਸ ਚ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਕਾਲੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਖਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਫਿਰ ਉਸ ਚੰਗੀ ਬਣੀ ਰਥ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਹੱਸਦੀ ਰਹੀ।
ਸ ਚਾਨ੍ਯਂ ਰਥਮਾਰੂਢਃ ਕੋਪੇਨ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਨ੍ਨਿਵ । ਬਾਣਵृष੍ਟਿਂ ਚਕਾਰੋਗ੍ਰਾਂ ਕਾਲਿਕੋਪਰਿ ਭਾਰਤ
ਉਹ ਹੋਰ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਭੜਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਕਾਲੀ ਉੱਤੇ ਭਿਆਨਕ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
ਸਾਪਿ ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਤਰਸਾ ਤਸ੍ਯ ਬਾਣਾਨਸਙ੍ਗਤਾਨ੍ । ਮੁਮੋਚਾਨ੍ਯਾਨੁਗ੍ਰਵੇਗਾਨ੍ਦਾਨਵੋਪਰਿ ਕਾਲਿਕਾ
ਪਰ ਕਾਲੀ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਆਉਂਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇਜ਼ ਤੀਰ ਦੈਤ ਉੱਤੇ ਛੱਡੇ।
ਤੈਰ੍ਬਾਣੈਰ੍ਨਿਹਤਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪਾਰ੍ष੍ਣਿਗ੍ਰਾਹਾ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ । ਬਭਞ੍ਜ ਚ ਰਥਂ ਵੇਗਾਤ੍ਸੂਤਂ ਹਤ੍ਵਾ ਖਰਾਨਪਿ
ਉਹ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੇ ਰਥ-ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ; ਕਾਲੀ ਨੇ ਰਥ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਤੋੜਿਆ, ਸੂਤ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਤੇ ਖਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ।
ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਤਦ੍ਧਨੁਃ ਸਦ੍ਯੋ ਬਾਣੈਰੁਰਗਸਨ੍ਨਿਭੈਃ । ਮੁਦਂ ਚਕ੍ਰੇ ਸੁਰਾਣਾਂ ਸਾ ਸ਼ਙ੍ਖਨਾਦਂ ਤਥਾਕਰੋਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਘੋਸ਼ ਕਰਕੇ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਇਆ।
ਵਿਰਥਃ ਪਰਿਘਂ ਗृਹ੍ਯ ਸਰ੍ਵਲੋਹਮਯਂ ਦृਢਮ੍ । ਆਜਗਾਮ ਰਥੋਪਸ੍ਥਂ ਕੁਪਿਤੋ ਧੂਮ੍ਰਲੋਚਨਃ
ਵਿਰਥ ਨੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਲੋਹੇ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗੱਡੀ ਫੜੀ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਧੂੰਮਲੇ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਰਥ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ।
ਵਾਚਾ ਨਿਰ੍ਭਰ੍ਤ੍ਸਯਨ੍ਕਾਲੀਂ ਕਰਾਲਃ ਕਾਲਸਨ੍ਨਿਭਃ । ਅਦ੍ਯੈਵ ਤ੍ਵਾਂ ਹਨਿष੍ਯਾਮਿ ਕੁਰੂਪੇ ਪਿਙ੍ਗਲੋਚਨੇ
ਕਾਲੀ ਨੂੰ ਕਾਲ ਵਰਗਾ ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਕਰੜਾ ਬੋਲ ਕੇ ਡਾਂਟਿਆ: 'ਅੱਜ ਹੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ, ਤੇਰੀਆਂ ਪੀਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਬਦਸੂਰਤ!'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਹਸਾऽऽਗਤ੍ਯ ਪਰਿਘਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪਤੇ ਯਦਾ । ਹੁਙ੍ਕਾਰੇਣੈਵ ਤਂ ਭਸ੍ਮ ਚਕਾਰ ਤਰਸਾਮ੍ਬਿਕਾ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਤੁਰਿਆ ਤੇ ਗੱਡੀ ਸੁੱਟੀ, ਪਰ ਅੰਬਿਕਾ ਨੇ ਇਕ ਹੀ ਹੂੰਕਾਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਰਾਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭਸ੍ਮੀਕृਤਂ ਦੈਤ੍ਯਂ ਸੈਨਿਕਾ ਭਯਵਿਹ੍ਵਲਾਃ । ਚਕ੍ਰੁਃ ਪਲਾਯਨਂ ਸਦ੍ਯੋ ਹਾ ਤਾਤੇਤ੍ਯਬ੍ਰੁਵਨ੍ਪਥਿ
ਦੈਤ ਨੂੰ ਰਾਖ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ ਸੈਨਿਕ ਡਰ ਨਾਲ ਘਬਰਾ ਗਏ, ਤੇ 'ਹਾਏ ਪਿਤਾ!' ਕਹਿ ਕੇ ਰਾਹ ਵਿਚ ਦੌੜ ਪਏ।
ਦੇਵਾਸ੍ਤਂ ਨਿਹਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦਾਨਵਂ ਧੂਮ੍ਰਲੋਚਨਮ੍ । ਮੁਮੁਚੁਃ ਪੁष੍ਪਵृष੍ਟਿਂ ਤੇ ਮੁਦਿਤਾ ਗਗਨੇ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਧੂੰਮਰਲੋਚਨ ਦੈਤ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਵੇਖ ਕੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।
ਰਣਭੂਮਿਸ੍ਤਦਾ ਰਾਜਨ੍ ਦਾਰੁਣਾ ਸਮਪਦ੍ਯਤ । ਨਿਹਤੈਰ੍ਦਾਨਵੈਰਸ਼੍ਵੈਃ ਖਰੈਸ਼੍ਚ ਵਾਰਣੈਸ੍ਤਥਾ
ਮਹਾਰਾਜ, ਜੰਗ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਉਸ ਵੇਲੇ ਡਰਾਉਣਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਦੈਤ, ਘੋੜੇ, ਖਚਰ ਤੇ ਹਾਥੀ ਪਏ ਸਨ।
ਗृਧ੍ਰਾਃ ਕਾਕਾ ਵਟਾਃ ਸ਼੍ਯੇਨਾ ਵਰਫਾ ਜਮ੍ਬੁਕਾਸ੍ਤਥਾ । ਨਨृਤੁਸ਼੍ਚੁਕ੍ਰੁਸ਼ੁਃ ਪ੍ਰੇਤਾਨ੍ਪਤਿਤਾਨ੍ ਰਣਭੂਮਿषੁ
ਗਿੱਧ, ਕਾਂ, ਵੱਟ, ਬਾਜ, ਗਿੱਦੜ ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਕੁੱਤੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਪਏ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲਾਸ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਨੱਚਦੇ ਤੇ ਚੀਕਦੇ ਸਨ।
ਅਮ੍ਬਿਕਾ ਤਦ੍ਰਣਸ੍ਥਾਨਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦੂਰਂ ਸ੍ਥਲਾਨ੍ਤਰੇ । ਗਤ੍ਵਾ ਚਕਾਰ ਚਾਪ੍ਯੁਗ੍ਰਂ ਸ਼ਙ੍ਖਨਾਦਂ ਭਯਪ੍ਰਦਮ੍
ਅੰਬਿਕਾ ਨੇ ਉਹ ਜੰਗ ਦਾ ਸਥਾਨ ਛੱਡ ਕੇ ਦੂਰ ਹੋਰ ਥਾਂ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਸਾਂਖ ਵਜਾਈ।
ਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦਰਸ਼ਬ੍ਦਂ ਤੁ ਸ਼ੁਮ੍ਭਃ ਸਦ੍ਮਨਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾਥ ਦਾਨਵਾਨ੍ਭਗ੍ਨਾਨਾਗਤਾਨ੍ ਰੁਧਿਰੋਕ੍ਸ਼ਿਤਾਨ੍
ਉਹ ਡਰਾਉਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ੁੰਭ ਆਪਣੇ ਮਹਲ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ, ਖੂਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ।
ਛਿਨ੍ਨਪਾਦਕਰਾਕ੍ਸ਼ਾਂਸ਼੍ਚ ਮਞ੍ਚਕਾਰੋਪਿਤਾਨਪਿ । ਭਗ੍ਨਪृष੍ਠਕਟਿਗ੍ਰੀਵਾਨ੍ਕ੍ਰਨ੍ਦਮਾਨਾਨਨੇਕਸ਼ਃ
ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਕਈਆਂ ਦੇ ਹੱਥ ਪੈਰ ਕੱਟੇ ਹੋਏ, ਮੰਜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖੇ ਹੋਏ, ਪਿੱਠ, ਕਮਰ ਤੇ ਗਰਦਨ ਟੁੱਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਤੇ ਕਈ ਦਰਦ ਵਿਚ ਰੋ ਰਹੇ ਸਨ।
ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸ਼ੁਮ੍ਭੋ ਨਿਸ਼ੁਮ੍ਭਸ਼੍ਚ ਕ੍ਵ ਗਤੋ ਧੂਮ੍ਰਲੋਚਨਃ । ਕਥਂ ਭਗ੍ਨਾਃ ਸਮਾਯਾਤਾ ਨਾਨੀਤਾ ਕਿਂ ਵਰਾਨਨਾ
ਸ਼ੁੰਭ ਤੇ ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਧੂੰਮਰਲੋਚਨ ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ? ਤੁਸੀਂ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਕਿਵੇਂ ਆ ਗਏ? ਸੋਹਣੀ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲਿਆਏ?'
ਸੈਨ੍ਯਂ ਕੁਤ੍ਰ ਗਤਂ ਮਨ੍ਦਾਃ ਕਥਯਨ੍ਤੁ ਯਥੋਚਿਤਮ੍ । ਕਸ੍ਯਾਯਂ ਸ਼ਙ੍ਖਨਾਦੋऽਦ੍ਯ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਭਯਵਰ੍ਧਨਃ
'ਸੈਨਿਕ ਕਿੱਥੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਮੂਰਖੋ? ਜਿਵੇਂ ਠੀਕ ਹੋਵੇ, ਦੱਸੋ। ਅੱਜ ਇਹ ਡਰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸਾਂਖ ਕਿਸ ਦੀ ਵਜ ਰਹੀ ਹੈ?'