ਦੂਤ ਉਵਾਚ ਸਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਿਯਂ ਚ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤੇਨ ਚਿਨ੍ਤਾਪਰੋ ਹ੍ਯਹਮ੍ । ਸਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਿਯਂ ਚ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਵਚਨਂ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਕਿਲ
ਦੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੱਚ ਤੇ ਪਿਆਰੀ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਹਾਂ। ਸੱਚ ਤੇ ਪਿਆਰੀ ਗੱਲ, ਰਾਜਾ, ਵਾਕਈ ਵਧੀਕ ਮਿਲਦੀ ਨਹੀਂ।
ਅਪ੍ਰਿਯਂ ਵਦਤਾਂ ਕਾਮਂ ਰਾਜਾ ਕੁਪ੍ਯਤਿ ਸਰ੍ਵਥਾ । ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਕੁਤਃ ਸਮਾਯਾਤਾ ਕਸ੍ਯ ਵਾ ਕਿਂਬਲਾਬਲਾ
ਜੇ ਕੋਈ ਨਾਪਸੰਦ ਗੱਲ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਗੁੱਸਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਿੱਥੋਂ ਆਈ, ਕਿਸ ਲਈ, ਤੇ ਉਸਦੀ ਤਾਕਤ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਕੀ ਹੈ?
ਨ ਜ੍ਞਾਨਗੋਚਰਂ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਕਿਂ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਵਿਚੇष੍ਟਿਤਮ੍ । ਯੁਦ੍ਧਕਾਮਾ ਮਯਾ ਦृष੍ਟਾ ਗਰ੍ਵਿਤਾ ਕਟੁਭਾषਿਣੀ
ਮੇਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਨਹੀਂ—ਉਸਦੇ ਕਰਤਬਾਂ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਕੀ ਆਖਾਂ? ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਲੜਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ, ਘਮੰਡੀ ਤੇ ਤਿੱਖੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਵੇਖਿਆ।
ਤਯਾ ਯਤ੍ਕਥਿਤਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਤਚ੍ਛृਣੁष੍ਵ ਮਹਾਮਤੇ । ਮਯਾ ਬਾਲ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞੇਯਂ ਕृਤਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਵਿਨੋਦਤਃ
ਹੇ ਬੁਧੀਮਾਨ, ਜੋ ਉਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ, ਉਹ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਮੈਂ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਇੱਕ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਸਖੀਨਾਂ ਪੁਰਤਃ ਕਾਮਂ ਵਿਵਾਹਂ ਪ੍ਰਤਿ ਸਰ੍ਵਥਾ । ਯੋ ਮਾਂ ਯੁਦ੍ਧੇ ਜਯੇਦਦ੍ਧਾ ਦਰ੍ਪਞ੍ਚ ਵਿਧੁਨੋਤਿ ਵੈ
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਖੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਜੋ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਜਾਵੇ ਤੇ ਮੇਰੀ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਚੁਰਾ ਲਵੇ—
ਤਂ ਵਰਿष੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਕਾਮਂ ਪਤਿਂ ਸਮਬਲਂ ਕਿਲ । ਨ ਮੇ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾ ਮਿਥ੍ਯਾ ਸਾ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ
—ਉਸਨੂੰ, ਜੇ ਮੈਂ ਚਾਹਾਂ, ਆਪਣਾ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਮੰਨ ਲਵਾਂਗੀ, ਪਰ ਉਹ ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ। ਮੇਰੀ ਕਸਮ ਝੂਠੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯੁਧ੍ਯਸ੍ਵ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਜਿਤ੍ਵਾ ਮਾਂ ਸ੍ਵਵਸ਼ਂ ਕੁਰੁ । ਤਯੇਤਿ ਵ੍ਯਾਹृਤਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਹਂ ਸਮੁਪਾਗਤਃ
ਇਸ ਲਈ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਲੜੋ; ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬਣਾ ਲੋ। ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ।
ਯਥੇਚ੍ਛਸਿ ਮਹਾਰਾਜ ਤਥਾ ਕੁਰੁ ਤਵ ਪ੍ਰਿਯਮ੍ । ਸਾ ਯੁਦ੍ਧਾਰ੍ਥਂ ਕृਤਮਤਿਃ ਸਾਯੁਧਾ ਸਿਂਹਗਾਮਿਨੀ
ਜਿਵੇਂ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਮਹਾਰਾਜ, ਉਹੀ ਕਰੋ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ। ਉਹ ਜੰਗ ਲਈ ਪੱਕੀ ਨੀਅਤ ਵਾਲੀ, ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਤੇ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਸੀ।
ਨਿਸ਼੍ਚਲਾ ਵਰ੍ਤਤੇ ਭੂਪ ਯਦ੍ਯੋਗ੍ਯਂ ਤਦ੍ਵਿਧੀਯਤਾਮ੍ । ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਯਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਵਚਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯ ਨਰਾਧਿਪਃ
ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਅਡੋਲ ਰਹੀ, ਰਾਜਾ; ਜੋ ਠੀਕ ਹੋਵੇ, ਉਹੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ—
ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਭ੍ਰਾਤਰਂਸ਼ੂਰਂ ਸਮੀਪਸ੍ਥਂ ਮਹਾਬਲਮ੍ । ਸ਼ੁਮ੍ਭ ਉਵਾਚ ਭ੍ਰਾਤਃ ਕਿਮਤ੍ਰ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਸਤ੍ਯਂ ਮਹਾਮਤੇ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨੇੜੇ ਖੜੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਤੇ ਮਹਾਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ। ਸ਼ੁੰਭ ਨੇ ਕਿਹਾ:
ਨਾਰ੍ਯੇਕਾ ਯੋਦ੍ਧੁਕਾਮਾਸ੍ਤਿ ਸਮਾਹ੍ਵਯਤਿ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍ । ਅਹਂ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਤ੍ਵਂ ਵਾ ਗਚ੍ਛ ਬਲਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਭਰਾ, ਇੱਥੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਸੱਚ ਦੱਸੋ, ਵੱਡੇ ਬੁਧੀਮਾਨ। ਇੱਕ ਔਰਤ ਜੰਗ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਤੂੰ ਜਾ, ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ।
ਯਦ੍ਰੋਚਤੇ ਨਿਸ਼ੁਮ੍ਭਾਤ੍ਰ ਤਤ੍ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਮਯਾ ਕਿਲ । ਨਿਸ਼ੁਮ੍ਭ ਉਵਾਚ ਨ ਮਯਾ ਨ ਤ੍ਵਯਾ ਵੀਰ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਂ ਰਣਮੂਰ੍ਧਨਿ
ਜੋ ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ, ਉਹੀ ਮੈਂ ਕਰਾਂਗਾ। ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਨਾਂ ਮੈਂ, ਨਾਂ ਤੂੰ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਪ੍ਰੇषਯਸ੍ਵ ਮਹਾਰਾਜ ਤ੍ਵਰਿਤਂ ਧੂਮ੍ਰਲੋਚਨਮ੍ । ਸ ਗਤ੍ਵਾ ਤਾਂ ਰਣੇ ਜਿਤ੍ਵਾ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਚਾਰੁਲੋਚਨਾਮ੍
ਮਹਾਰਾਜ, ਤੁਰੰਤ ਧੂਮਰਲੋਚਨ ਨੂੰ ਭੇਜੋ। ਉਹ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆਵੇ।
ਆਗਮਿष੍ਯਤਿ ਸ਼ੁਮ੍ਭਾਤ੍ਰ ਵਿਵਾਹਃ ਸਂਵਿਧੀਯਤਾਮ੍ । ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਤਨ੍ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਵਚਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੁਮ੍ਭੋ ਭ੍ਰਾਤੁਃ ਕਨੀਯਸਃ ॥ ੩੫ ਕੋਪਾਤ੍ਸਮ੍ਪ੍ਰੇषਯਾਮਾਸ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ੍ਥਂ ਧੂਮ੍ਰਲੋਚਨਮ੍ । ਸ਼ੁਮ੍ਭ ਉਵਾਚ ਧੂਮ੍ਰਲੋਚਨ ਗਚ੍ਛਾਸ਼ੁ ਸੈਨ੍ਯੇਨ ਮਹਤਾऽऽਵृਤਃ
ਉਹ ਇੱਥੇ ਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਸ਼ੁੰਭ, ਤੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ੁੰਭ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਨੇੜੇ ਖੜੇ ਧੂਮਰਲੋਚਨ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ। ਸ਼ੁੰਭ ਨੇ ਕਿਹਾ:
ਗृਹੀਤ੍ਵਾऽऽਨਯ ਤਾਂ ਮੁਗ੍ਧਾਂ ਸ੍ਵਵੀਰ੍ਯਮਦਮੋਹਿਤਾਮ੍ । ਦੇਵੋ ਵਾ ਦਾਨਵੋ ਵਾਪਿ ਮਨੁष੍ਯੋ ਵਾ ਮਹਾਬਲਃ
ਧੂਮਰਲੋਚਨ, ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਜਾ। ਉਸ ਮਾਸੂਮ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਲਿਆ। ਚਾਹੇ ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਹੋਵੇ, ਦਾਨਵ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ—
ਤਤ੍ਪਾਰ੍ष੍ਣਿਗ੍ਰਾਹਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਹਨ੍ਤਵ੍ਯਸ੍ਤਰਸਾ ਤ੍ਵਯਾ । ਤਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਵਰ੍ਤਿਨੀਂ ਕਾਲੀਂ ਹਤ੍ਵਾ ਸਂਗृਹ੍ਯ ਤਾਂ ਪੁਨਃ
ਜੋ ਵੀ ਉਸਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਆਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਮਾਰ ਦੇ। ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਖੜੀ ਕਾਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾ ਤੇ ਇਹ ਵਧੀਆ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ।
ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਤ੍ਰ ਸਮਾਗਚ੍ਛ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਾਰ੍ਯਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਰਕ੍ਸ਼ਣੀਯਾ ਤ੍ਵਯਾ ਸਾਧ੍ਵੀ ਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤੀ ਮृਦੁਮਾਰ੍ਗਣਾਨ੍
ਇਹ ਵਧੀਆ ਕੰਮ ਕਰਕੇ, ਇੱਥੇ ਜਲਦੀ ਆ। ਉਸ ਸਧਾਰਣ ਔਰਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਹੌਲੇ ਤੀਰ ਛੱਡੇ; ਬਹੁਤ ਸੰਭਾਲ ਨਾਲ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਨਰਮ ਸਰੀਰ ਤੇ ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਯਤ੍ਨੇਨ ਮਹਤਾ ਵੀਰ ਮृਦੁਦੇਹਾ ਕृਸ਼ੋਦਰੀ । ਤਤ੍ਸਹਾਯਾਸ਼੍ਚ ਹਨ੍ਤਵ੍ਯਾ ਯੇ ਰਣੇ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪਾਣਯਃ
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਾਰਨਾ; ਉਸਦੀ ਉੱਚੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।
ਸਰ੍ਵਥਾ ਸਾ ਨ ਹਨ੍ਤਵ੍ਯਾ ਰਕ੍ਸ਼ਣੀਯਾ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ । ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਯਾਦਿष੍ਟਸ੍ਤਦਾ ਰਾਜ੍ਞਾ ਤਰਸਾ ਧੂਮ੍ਰਲੋਚਨਃ
ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਨਾ; ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਆਦੇਸ਼ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਧੂਮਰਲੋਚਨ ਨੇ ਤੁਰੰਤ—
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸ਼ੁਮ੍ਭਂ ਸੈਨ੍ਯੇਨ ਭੂਤਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਯਯੌ ਰਣੇ । ਅਸਾਧੂਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂ षष੍ਟ੍ਯਾ ਤੇषਾਂ ਵृਤਸ੍ਤਥਾ
ਸ਼ੁੰਭ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਜੰਗ ਲਈ ਜਲਦੀ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਸਾਥੀ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਬੁਰੇ ਲੋਕ ਵੀ ਨਾਲ ਸੀ।
ਸ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤਤੋ ਦੇਵੀਂ ਰਮ੍ਯੋਪਵਨਸਂਸ੍ਥਿਤਾਮ੍ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਂ ਮृਗਸ਼ਾਵਾਕ੍ਸ਼ੀਂ ਵਿਨਯੇਨ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਥੇ ਉਸਨੇ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸੋਹਣੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਦੇਖਿਆ; ਉਸਨੂੰ, ਹਿਰਣ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ—
ਉਵਾਚ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਂ ਹੇਤੁਮਦ੍ਰਸਭੂषਿਤਮ੍ । ਸ਼ृਣੁ ਦੇਵਿ ਮਹਾਭਾਗੇ ਸ਼ੁਮ੍ਭਸ੍ਤ੍ਵਦ੍ਵਿਰਹਾਤੁਰਃ
ਉਸਨੂੰ ਸੁੰਦਰ, ਕਾਰਨ-ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਮਾਣਯੋਗ ਬੋਲ ਕਹੇ: ਸੁਣੋ, ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ, ਸ਼ੁੰਭ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਛੋੜੇ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੈ।
ਦੂਤਂ ਪ੍ਰੇषਿਤਵਾਨ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਤਵ ਨੀਤਿਵਿਸ਼ਾਰਦਃ । ਰਸਭਙ੍ਗਭਯੋਦ੍ਵਿਗ੍ਨਃ ਸਾਮਪੂਰ੍ਵਂ ਤ੍ਵਯਿ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਇਕ ਦੂਤ, ਜੋ ਚਲਾਕੀ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਰਸ ਖਤਮ ਹੋਣ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਨਰਮ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ।
ਤੇਨਾਗਤ੍ਯ ਵਚਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਵਿਪਰੀਤਂ ਵਰਾਨਨੇ । ਵਚਸਾ ਤੇਨ ਮੇ ਭਰ੍ਤਾ ਚਿਨ੍ਤਾਵਿष੍ਟਮਨਾ ਨृਪਃ
ਉਸ ਨੇ ਆ ਕੇ ਉਲਟ ਬਾਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਪਤੀ, ਰਾਜਾ, ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ।
ਬਭੂਵ ਰਸਮਾਰ੍ਗਜ੍ਞੇ ਸ਼ੁਮ੍ਭਃ ਕਾਮਵਿਮੋਹਿਤਃ । ਦੂਤੇਨ ਤੇਨ ਨ ਜ੍ਞਾਤਂ ਹੇਤੁਗਰ੍ਭਂ ਵਚਸ੍ਤਵ
ਰਸ ਦੇ ਰਾਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਸ਼ੁੰਭ, ਇੱਛਾ ਵਿਚ ਮਗਨ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਸ ਦੂਤ ਰਾਹੀਂ, ਉਸ ਨੇ ਤੇਰੇ ਬੋਲਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਮਕਸਦ ਨਹੀਂ ਸਮਝੀ।
ਯੋ ਮਾਂ ਜਯਤਿ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਯਦੁਕ੍ਤਂ ਕਠਿਨਂ ਵਚਃ । ਨ ਜ੍ਞਾਤਸ੍ਤੇਨ ਸਂਗ੍ਰਾਮੋ ਦ੍ਵਿਵਿਧਃ ਖਲੁ ਮਾਨਿਨਿ
ਜੋ ਕਠੋਰ ਬਾਤ ਕਹੀ, 'ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਲਵੇ', ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਈ; ਹੇ ਅਹੰਕਾਰਣੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਜੰਗ ਦੋ ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਰਤਿਜੋऽਥੋਤ੍ਸਾਹਜਸ਼੍ਚ ਪਾਤ੍ਰਭੇਦੇ ਵਿਵਕ੍ਸ਼ਿਤਃ । ਰਤਿਜਸ੍ਤ੍ਵਯਿ ਵਾਮੋਰੁ ਸ਼ਤ੍ਰੋਰੁਤ੍ਸਾਹਜਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਇੱਕ ਜੰਗ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਦੂਜੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਤੋਂ, ਇਹ ਵਿਰੋਧੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਇੱਛਾ ਤੇਰੇ ਲਈ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਿਰੋਧੀ ਲਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੁਖਦਃ ਪ੍ਰਥਮਃ ਕਾਨ੍ਤੇ ਦੁਃਖਦਸ਼੍ਚਾਰਿਜਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਜਾਨਾਮ੍ਯਹਂ ਵਰਾਰੋਹੇ ਭਵਤ੍ਯਾ ਮਾਨਸਂ ਕਿਲ
ਪਹਿਲੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਪਿਆਰੀ, ਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਚਮਕਦਾਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਕਿਵੇਂ ਹੈ।
ਰਤਿਸਂਗ੍ਰਾਮਭਾਵਸ੍ਤੇ ਹृਦਯੇ ਪਰਿਵਰ੍ਤਤੇ । ਇਤਿ ਤਜ੍ਜ੍ਞਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਮਾਂ ਤ੍ਵਤ੍ਸਕਾਸ਼ਂ ਨਰਾਧਿਪਃ
ਇੱਛਾ ਵਾਲੀ ਜੰਗ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ।
ਪ੍ਰੇषਯਾਮਾਸ ਸ਼ੁਮ੍ਭੋऽਦ੍ਯ ਬਲੇਨ ਮਹਤਾऽऽਵृਤਮ੍ । ਚਤੁਰਾਸਿ ਮਹਾਭਾਗੇ ਸ਼ृਣੁ ਮੇ ਵਚਨਂ ਮृਦੁ
ਅੱਜ ਸ਼ੁੰਭ ਨੇ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਭੇਜੀ ਹੈ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਣੀ ਹੈ; ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਚਤੁਰ ਹੈਂ, ਮੇਰੇ ਨਰਮ ਬੋਲ ਸੁਣ।