ਤ੍ਰਿਭਿਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪੁਰਾਰਾਧਿਤਾ ਦੇਵਿ ਦਤ੍ਤਾ ਤ੍ਵਯਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰੁਗ੍ਰਾ ਚ ਤੇਭ੍ਯਃ ਸਮਗ੍ਰਾ । ਤ੍ਵਯਾ ਸਂਯੁਤਾਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਕਾਮਂ ਜਗਤ੍ਪਾਲਨੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਸਂਹਾਰਮੇਵ
ਹੇ ਮਾਤਾ, ਤਿੰਨੋਂ (ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸ਼ਿਵ) ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਪੂਜਿਆ, ਤੇ ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਪਾਲਣਾ ਤੇ ਨਾਸ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤੇ ਕਿਂ ਨ ਮਨ੍ਦਮਤਯੋ ਯਤਯੋ ਵਿਮੂਢਾ- ਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਯੇ ਨ ਵਿਸ਼੍ਵਜਨਨੀਂ ਸਮੁਪਾਸ਼੍ਰਯਨ੍ਤਿ । ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਪਰਾਂ ਸਕਲਕਾਮਫਲਪ੍ਰਦਾਂ ਤਾਂ ਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਾਂ ਵਿਬੁਧਵृਨ੍ਦਸੁਵਨ੍ਦਿਤਾਙ੍ਘ੍ਰਿਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਤੇਰਾ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ, ਉਹ ਮੂਰਖ ਤੇ ਭਟਕੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਤੂੰ ਉੱਚੀ ਵਿਦਿਆ ਹੈਂ, ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਵਡਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਯੇ ਵੈष੍ਣਵਾਃ ਪਾਸ਼ਪਤਾਸ਼੍ਚ ਸੌਰਾ ਦਮ੍ਭਾਸ੍ਤ ਏਵ ਪ੍ਰਤਿਭਾਨ੍ਤਿ ਨੂਨਮ੍ । ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤਿ ਨ ਤ੍ਵਾਂ ਕਮਲਾਞ੍ਚ ਲਜ੍ਜਾਂ ਕਾਨ੍ਤਿਂ ਸ੍ਥਿਤਿਂ ਕੀਰ੍ਤਿਮਥਾਪਿ ਪੁष੍ਟਿਮ੍
ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਭਗਤ, ਪਸ਼ੁਪਤ ਮਾਰਗ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਉਪਾਸਕ ਹਨ, ਉਹੀ ਦਿਖਾਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਨਾ ਤੈਨੂੰ, ਨਾ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਨਾ ਲਾਜ, ਨਾ ਸੋਹਣਾਪਣ, ਨਾ ਥਿਰਤਾ, ਨਾ ਇੱਜ਼ਤ ਜਾਂ ਪੋਸ਼ਣ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਹਰਿਹਰਾਦਿਭਿਰਪ੍ਯਥ ਸੇਵਿਤਾ ਤ੍ਵਮਿਹ ਦੇਵਵਰੈਰਸੁਰੈਸ੍ਤਥਾ । ਭੁਵਿ ਭਜਨ੍ਤਿ ਨ ਯੇऽਲ੍ਪਧਿਯੋ ਨਰਾ ਜਨਨਿ ਤੇ ਵਿਧਿਨਾ ਖਲੁ ਵਞ੍ਚਿਤਾਃ
ਹਰੀ, ਹਰਾ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ, ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਚੰਗੇ ਦੈਤ ਵੀ, ਇੱਥੇ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੇੜੇ ਮਨੁੱਖ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਹੇ ਮਾਂ, ਉਹ ਤਾਂ ਨਸੀਬ ਵਲੋਂ ਠੱਗੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਜਲਧਿਜਾਪਦਪਙ੍ਕਜਰਞ੍ਜਨਂ ਜਤੁਰਸੇਨ ਕਰੋਤਿ ਹਰਿਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਤ੍ਰਿਨਯਨੋऽਪਿ ਧਰਾਧਰਜਾਙ੍ਘ੍ਰਿਪਂ- ਕਜਪਰਾਗਨਿषੇਵਣਤਤ੍ਪਰਃ
ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਕਮਲ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਹਰੀ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਰੰਗਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਸ਼ਿਵ ਵੀ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਿਮਪਰਸ੍ਯ ਨਰਸ੍ਯ ਕਥਾਨਕੈ- ਸ੍ਤਵ ਪਦਾਬ੍ਜਯੁਗਂ ਨ ਭਜਨ੍ਤਿ ਕੇ । ਵਿਗਤਰਾਗਗृਹਾਸ਼੍ਚ ਦਯਾਂ ਕ੍ਸ਼ਮਾਂ ਕृਤਧਿਯੋ ਮੁਨਯੋऽਪਿ ਭਜਨ੍ਤਿ ਤੇ
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਤੇਰੇ ਕਮਲ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਕੀ ਕਹਿਣਾ? ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਮੋਹ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਦਇਆ ਤੇ ਮਾਫੀ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਤੇਰੀ ਹੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਦੇਵਿ ਤ੍ਵਦਙ੍ਘ੍ਰਿਭਜਨੇ ਨ ਜਨਾ ਰਤਾ ਯੇ ਸਂਸਾਰਕੂਪਪਤਿਤਾਃ ਪਤਿਤਾਃ ਕਿਲਾਮੀ । ਤੇ ਕੁष੍ਠਗੁਲ੍ਮਸ਼ਿਰਆਧਿਯੁਤਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਦਾਰਿਦ੍ਰ੍ਯਦੈਨ੍ਯਸਹਿਤਾ ਰਹਿਤਾਃ ਸੁਖੌਘੈਃ
ਹੇ ਮਾਤਾ, ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਖੂਹ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਤੇ ਗਿਰੇ ਹੋਏ। ਉਹ ਕੁਸ਼ਟ, ਗਿਲਟ, ਸਿਰਦਰਦ ਤੇ ਹੋਰ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਗਰੀਬੀ ਤੇ ਬੇਬਸੀ ਨਾਲ ਘਿਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਵੰਝੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਯੇ ਕਾष੍ਠਭਾਰਵਹਨੇ ਯਵਸਾਵਹਾਰੇ ਕਾਰ੍ਯੇ ਭਵਨ੍ਤਿ ਨਿਪੁਣਾ ਧਨਦਾਰਹੀਨਾਃ । ਜਾਨੀਮਹੇऽਲ੍ਪਮਤਿਭਿਰ੍ਭਵਦਙ੍ਘ੍ਰਿਸੇਵਾ ਪੂਰ੍ਵੇ ਭਵੇ ਜਨਨਿ ਤੈਰ੍ਨ ਕृਤਾ ਕਦਾਪਿ
ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਲੱਕੜਾਂ ਦੀ ਲੋਡ ਚੁੱਕਣ ਜਾਂ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਭੂਸ ਖਾਣ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਿਪੁਣ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਨਾ ਧਨ ਹੈ ਨਾ ਜੀਵਣ ਸਾਥੀ—ਮਾਂ, ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਘੱਟ ਸਮਝ ਕਾਰਨ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤਾ ਸੁਰੈਃ ਸਰ੍ਵੈਰਮ੍ਬਿਕਾ ਕਰੁਣਾਨ੍ਵਿਤਾ । ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਬਭੂਵ ਤਰਸਾ ਰੂਪਯੌਵਨਸਂਯੁਤਾ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਅੰਬਿਕਾ ਮਾਤਾ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਈ।
ਦਿਵ੍ਯਾਮ੍ਬਰਧਰਾ ਦੇਵੀ ਦਿਵ੍ਯਭੂषਣਭੂषਿਤਾ । ਦਿਵ੍ਯਮਾਲ੍ਯਸਮਾਯੁਕ੍ਤਾ ਦਿਵ੍ਯਚਨ੍ਦਨਚਰ੍ਚਿਤਾ
ਮਾਤਾ ਨੇ ਦੇਵਤਮ ਪਹਿਰਾਵਾ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਦੇਵਤਮ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਦੇਵਤਮ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਜਗਨ੍ਮੋਹਨਲਾਵਣ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਲਕ੍ਸ਼ਿਤਾ । ਅਦ੍ਵਿਤੀਯਸ੍ਵਰੂਪਾ ਸਾ ਦੇਵਾਨਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਗਤਾ
ਉਹ ਮਾਤਾ ਐਸਾ ਸੋਹਣਾ ਰੂਪ ਰੱਖਦੀ ਸੀ ਜੋ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਹਰ ਸ਼ੁਭ ਲਕੜੀ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਉਸਦਾ ਰੂਪ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ।
ਜਾਹ੍ਨਵ੍ਯਾਂ ਸ੍ਨਾਤੁਕਾਮਾ ਸਾ ਨਿਰ੍ਗਤਾ ਗਿਰਿਗਹ੍ਵਰਾਤ੍ । ਦਿਵ੍ਯਰੂਪਧਰਾ ਦੇਵੀ ਵਿਸ਼੍ਵਮੋਹਨਮੋਹਿਨੀ
ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਮਾਤਾ ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਈ। ਉਹ ਦੇਵਤਮ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਮੋਹਿਨੀ ਬਣੀ।
ਦੇਵਾਨ੍ਸ੍ਤੁਤਿਪਰਾਨਾਹ ਮੇਘਗਮ੍ਭੀਰਯਾ ਗਿਰਾ । ਪ੍ਰੇਮਪੂਰ੍ਵਂ ਸ੍ਮਿਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਕੋਕਿਲਾਮਞ੍ਜੁਵਾਦਿਨੀ
ਮਾਤਾ ਨੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗੰਭੀਰ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ, ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ, ਤੇ ਕੋਇਲ ਵਾਂਗ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਦੇਵ੍ਯੁਵਾਚ ਭੋ ਭੋਃ ਸੁਰਵਰਾਃ ਕਾਤ੍ਰ ਭਵਦ੍ਭਿਃ ਸ੍ਤੂਯਤੇ ਭृਸ਼ਮ੍ । ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਬ੍ਰੂਤ ਵਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਚਿਨ੍ਤਾਵਿष੍ਟਾਃ ਕੁਤਃ ਪੁਨਃ
ਮਾਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਇੰਨੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਸਤੁਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ? ਦੱਸੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਕੀ ਕਾਰਜ ਹੈ? ਤੁਸੀਂ ਫਿਰ ਕਿਉਂ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਹੋ?
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭਾषਿਤਂ ਤਸ੍ਯਾ ਮੋਹਿਤਾ ਰੂਪਸਮ੍ਪਦਾ । ਪ੍ਰੇਮਪੂਰ੍ਵਂ ਹृਦੁਤ੍ਸਾਹਾਸ੍ਤਾਮੂਚੁਃ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮਾਤਾ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਤੋਂ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਪਿਆਰ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।
ਦੇਵਾ ਊਚੁਃ ਦੇਵਿ ਸ੍ਤੁਮਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ਿ ਪ੍ਰਣਤਾਃ ਸ੍ਮ ਕृਪਾਰ੍ਣਵੇ । ਪਾਹਿ ਨਃ ਸਰ੍ਵਦੁਃਖੇਭ੍ਯਃ ਸਂਵਿਗ੍ਨਾਨ੍ਦੈਤ੍ਯਤਾਪਿਤਾਨ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮਾਤਾ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਮਾਲਕ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਦਇਆ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾ, ਅਸੀਂ ਦੈਤਾਂ ਵਲੋਂ ਪੀੜਤ ਤੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਹਾਂ।
ਪੁਰਾ ਤ੍ਵਯਾ ਮਹਾਦੇਵਿ ਨਿਹਤ੍ਯਾਸੁਰਕਣ੍ਟਕਮ੍ । ਮਹਿषਂ ਨੋ ਵਰੋ ਦਤ੍ਤਃ ਸ੍ਮਰ੍ਤਵ੍ਯਾਹਂ ਸਦਾਪਦਿ
ਹੇ ਮਹਾ ਮਾਤਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਜਦ ਤੂੰ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਕਾਂਟੇ ਮਹਿਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ, ਤਦ ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ: 'ਮੈਂ ਹਰ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਵਾਂਗੀ।'
ਸ੍ਮਰਣਾਦ੍ਦੈਤ੍ਯਜਾਂ ਪੀਡਾਂ ਨਾਸ਼ਯਿष੍ਯਾਮ੍ਯਸਂਸ਼ਯਮ੍ । ਤੇਨ ਤ੍ਵਂ ਸਂਸ੍ਮृਤਾ ਦੇਵਿ ਨੂਨਮਸ੍ਮਾਭਿਰਿਤ੍ਯਪਿ
ਮੇਰੀ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਦੈਤਾਂ ਵਲੋਂ ਆਈ ਪੀੜਾ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਦੂਰ ਕਰਾਂਗੀ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਮਾਤਾ, ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਅਦ੍ਯ ਸ਼ੁਮ੍ਭਨਿਸ਼ੁਮ੍ਭੌ ਦ੍ਵਾਵਸੁਰੌ ਘੋਰਦਰ੍ਸ਼ਨੌ । ਉਤ੍ਪਨ੍ਨੌ ਵਿਘ੍ਨਕਰ੍ਤਾਰਾਵਹਨ੍ਯੌ ਪੁਰੁषੈਃ ਕਿਲ
ਅੱਜ, ਦੋ ਡਰਾਉਣੇ ਦੈਤ—ਸ਼ੁੰਭ ਤੇ ਨਿਸ਼ੁੰਭ—ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ; ਉਹ ਵੱਡੇ ਰੁਕਾਵਟ ਹਨ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਲੋਂ ਮਾਰੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ।
ਰਕ੍ਤਬੀਜਸ਼੍ਚ ਬਲਵਾਂਸ਼੍ਚਣ੍ਡਮੁਣ੍ਡੌ ਤਥਾਸੁਰੌ । ਏਤੈਰਨ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਦੇਵਾਨਾਂ ਹृਤਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਮਹਾਬਲੈਃ
ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਕਤਬੀਜ ਵੀ ਹੈ, ਤੇ ਦੈਤ ਚੰਡ ਤੇ ਮੁੰਡ ਵੀ ਹਨ; ਹੋਰ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਦੈਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ।
ਗਤਿਰਨ੍ਯਾ ਨ ਚਾਸ੍ਮਾਕਂ ਤ੍ਵਮੇਵਾਸਿ ਮਹਾਬਲੇ । ਕੁਰੁ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸੁਰਾਣਾਂ ਵੈ ਦੁਃਖਿਤਾਨਾਂ ਸੁਮਧ੍ਯਮੇ
ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਮਹਾ ਤਾਕਤਵਾਨ ਮਾਤਾ; ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਮਧਯ ਵਾਲੀ, ਦੁਖੀ ਹੋਏ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ।
ਦੇਵਾਸ੍ਤ੍ਵਦਙ੍ਘ੍ਰਿਭਜਨੇ ਨਿਰਤਾਃ ਸਦੈਵ ਤੇ ਦਾਨਵੈਰਤਿਬਲੈਰ੍ਵਿਪਦਂ ਸੁਨੀਤਾਃ । ਤਾਨ੍ਦੇਵਿ ਦੁਃਖਰਹਿਤਾਨ੍ ਕੁਰੁ ਭਕ੍ਤਿਯੁਕ੍ਤਾ- ਨ੍ਮਾਤਸ੍ਤ੍ਵਮੇਵ ਸ਼ਰਣਂ ਭਵ ਦੁਃਖਿਤਾਨਾਮ੍
ਦੇਵਤੇ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਤਾਕਤਵਾਨ ਦੈਤਾਂ ਵਲੋਂ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ ਹਨ। ਹੇ ਮਾਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਕਰ; ਮਾਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਦੁਖੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ।
ਸਕਲਭੁਵਨਰਕ੍ਸ਼ਾ ਦੇਵਿ ਕਾਰ੍ਯਾ ਤ੍ਵਯਾਦ੍ਯ ਸ੍ਵਕृਤਮਿਤਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸ਼੍ਵਮੇਤਦ੍ਯੁਗਾਦੌ । ਜਨਨਿ ਜਗਤਿ ਪੀਡਾਂ ਦਾਨਵਾ ਦਰ੍ਪਯੁਕ੍ਤਾਃ ਸ੍ਵਬਲਮਦਸਮੇਤਾਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਮਾਤਃ
ਹੇ ਮਾਤਾ, ਅੱਜ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਭੁਵਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਇਹ ਤੇਰਾ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਯੁਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ, ਦੈਤ ਆਪਣੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਪੀੜਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਮਾਂ।
ਦੇਵ੍ਯਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵਦੂਤਾਯ ਸ੍ਵਵ੍ਰਤਕਥਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤਾ ਤਦਾ ਦੇਵੀ ਦੈਵਤੈਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਤਾਪਿਤੈਃ । ਸ੍ਵਸ਼ਰੀਰਾਤ੍ਪਰਂ ਰੂਪਂ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭੂਤਂ ਚਕਾਰ ਹ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸ ਸਮੇਂ, ਜਦ ਦੇਵਤੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਵਲੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਮਾਤਾ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਮਾਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਉੱਚ ਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ।
ਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਸ਼ਰੀਰਾਦ੍ਵੈ ਨਿਃਸृਤਾ ਚਾਮ੍ਬਿਕਾ ਯਦਾ । ਕੌਸ਼ਿਕੀਤਿ ਸਮਸ੍ਤੇषੁ ਤਤੋ ਲੋਕੇषੁ ਪਠ੍ਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਅੰਬਿਕਾ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲੀ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਗਈ।
ਨਿਃਸृਤਾਯਾਂ ਤੁ ਤਸ੍ਯਾਂ ਸਾ ਪਾਰ੍ਵਤੀ ਤਨੁਵ੍ਯਤ੍ਯਯਾਤ੍ । ਕृष੍ਣਰੂਪਾਥ ਸਞ੍ਜਾਤਾ ਕਾਲਿਕਾ ਸਾ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਬਦਲਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਕਾਲੀ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਕਾਲਿਕਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ।
ਮषੀਵਰ੍ਣਾ ਮਹਾਘੋਰਾ ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਂ ਭਯਵਰ੍ਧਿਨੀ । ਕਾਲਰਾਤ੍ਰੀਤਿ ਸਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਸਰ੍ਵਕਾਮਫਲਪ੍ਰਦਾ
ਉਹ ਮਸ਼ੀ ਵਰਗੀ ਕਾਲੀ, ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣੀ ਸੀ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਡਰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸੀ; ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਲਰਾਤ੍ਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਇੱਛਤ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਅਮ੍ਬਿਕਾਯਾਃ ਪਰਂ ਰੂਪਂ ਵਿਰਰਾਜ ਮਨੋਹਰਮ੍ । ਸਰ੍ਵਭੂषਣਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਲਾਵਣ੍ਯਗੁਣਸਂਯੁਤਮ੍
ਅੰਬਿਕਾ ਦਾ ਉੱਚਤਮ ਰੂਪ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਮਨਮੋਹਣੀ ਅਤੇ ਹਰ ਗਹਣੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਗੁਣ ਭਰਪੂਰ ਸਨ।
ਤਤੋऽਮ੍ਬਿਕਾ ਤਦਾ ਦੇਵਾਨਿਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹ ਸਸ੍ਮਿਤਾ । ਤਿष੍ਠਨ੍ਤੁ ਨਿਰ੍ਭਯਾ ਯੂਯਂ ਹਨਿष੍ਯਾਮਿ ਰਿਪੂਨਿਹ
ਫਿਰ ਅੰਬਿਕਾ ਨੇ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਨਿਰਭੈ ਰਹੋ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗੀ।"
ਕਾਰ੍ਯਂ ਵਃ ਸਰ੍ਵਥਾ ਕਾਰ੍ਯਂ ਵਿਹਰਿष੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਰਣੇ । ਨਿਸ਼ੁਮ੍ਭਾਦੀਨ੍ਵਧਿष੍ਯਾਮਿ ਯੁष੍ਮਾਕਂ ਸੁਖਹੇਤਵੇ
"ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗੀ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਆਦਿ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾਓ।"