ਨਮੋ ਦੇਵਿ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਿ ਪ੍ਰਾਣਨਾਥੇ ਸਦਾਨਨ੍ਦਰੂਪੇ ਸੁਰਾਨਨ੍ਦਦੇ ਤੇ । ਨਮੋ ਦਾਨਵਾਨ੍ਤਪ੍ਰਦੇ ਮਾਨਵਾਨਾ- ਮਨੇਕਾਰ੍ਥਦੇ ਭਕ੍ਤਿਗਮ੍ਯਸ੍ਵਰੂਪੇ
ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਾਣੀ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਸਦਾ ਆਨੰਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ ਤੈਨੂੰ, ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਅਨੇਕ ਵਰਦੇਂਦੀ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਸੱਚੀ ਸੁਰਤ ਭਗਤੀ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਨ ਤੇ ਨਾਮਸਂਖ੍ਯਾਂ ਨ ਤੇ ਰੂਪਮੀਦृ- ਕ੍ਤਥਾ ਕੋऽਪਿ ਵੇਦਾਦਿਦੇਵਸ੍ਵਰੂਪੇ । ਤ੍ਵਮੇਵਾਸਿ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸ੍ਵਰੂਪਾ ਪ੍ਰਜਾਸृष੍ਟਿਸਂਹਾਰਕਾਲੇ ਸਦੈਵ
ਤੇਰੇ ਨਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ, ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਕੌਣ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੈਨੂੰ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਮੂਲ ਸਰੂਪ ਹੈ? ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਰੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀ ਰੂਪ ਹੈਂ, ਤੇ ਸਦਾ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾੳ਼ਸ਼ ਤੇ ਨਾਸ ਵੇਲੇ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈਂ।
ਸ੍ਮृਤਿਸ੍ਤ੍ਵਂ ਧृਤਿਸ੍ਤ੍ਵਂ ਤ੍ਵਮੇਵਾਸਿ ਬੁਦ੍ਧਿ- ਰ੍ਜਰਾ ਪੁष੍ਟਿਤੁष੍ਟੀ ਧृਤਿਃ ਕਾਨ੍ਤਿਸ਼ਾਨ੍ਤੀ । ਸੁਵਿਦ੍ਯਾ ਸੁਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਗਤਿਃ ਕੀਰ੍ਤਿਮੇਧੇ ਤ੍ਵਮੇਵਾਸਿ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਬੀਜਂ ਪੁਰਾਣਮ੍
ਤੂੰ ਹੀ ਯਾਦ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਹੌਸਲਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਅਕਲ ਹੈਂ, ਬੁਢਾਪਾ, ਪਾਲਣਾ, ਰਜ਼ਾ, ਹਿੰਮਤ, ਸੋਹਣਾਪਣ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵੀ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਸੱਚੀ ਵਿਦਿਆ, ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ, ਤਰੱਕੀ, ਇੱਜ਼ਤ ਤੇ ਸਮਝ ਵੀ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਬੀਜ ਹੈਂ।
ਯਦਾ ਯੈਃ ਸ੍ਵਰੂਪੈਃ ਕਰੋषੀਹ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸੁਰਾਣਾਂ ਚ ਤੇਭ੍ਯੋ ਨਮਾਮੋऽਦ੍ਯ ਸ਼ਾਨ੍ਤ੍ਯੈ । ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਯੋਗਨਿਦ੍ਰਾ ਦਯਾ ਤ੍ਵਂ ਵਿਵਕ੍ਸ਼ਾ ਸ੍ਥਿਤਾ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਸ਼ਸ੍ਤੈਃ ਸ੍ਵਰੂਪੈਃ
ਜਿਹੜੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈਂ, ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਉਹਨਾਂ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਮਾਫੀ, ਯੋਗ ਨੀਂਦ, ਦਇਆ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਹੈਂ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈਂ।
ਕृਤਂ ਕਾਰ੍ਯਮਾਦੌ ਤ੍ਵਯਾ ਯਤ੍ਸੁਰਾਣਾਂ ਹਤੋऽਸੌ ਮਹਾਰਿਰ੍ਮਦਾਨ੍ਧੋ ਹਯਾਰਿਃ । ਦਯਾ ਤੇ ਸਦਾ ਸਰ੍ਵਦੇਵੇषੁ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾ ਪੁਰਾਣੇषੁ ਵੇਦੇषੁ ਗੀਤਾ
ਜੋ ਕੰਮ ਤੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਕੀਤਾ, ਜਦ ਤੂੰ ਮੱਦੇ ਵਿੱਚ ਚੂਰ ਹਯਾਗ੍ਰੀਵ ਦੈਤ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਦਇਆ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਉੱਤੇ, ਹੇ ਮਾਤਾ, ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਵਡਿਆਈ ਨਾਲ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਿਮਤ੍ਰਾਸ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਰਂ ਯਦਮ੍ਬਾ ਸੁਤਂ ਸ੍ਵਂ ਮੁਦਾ ਪਾਲਯੇਤ੍ਪੋषਯੇਤ੍ਸਮ੍ਯਗੇਵ । ਯਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਜਨਿਤ੍ਰੀ ਸੁਰਾਣਾਂ ਸਹਾਯਾ ਕੁਰੁष੍ਵੈਕਚਿਤ੍ਤੇਨ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸਮਗ੍ਰਮ੍
ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੈਰਾਨੀ ਜੇ ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪਾਲੇ ਤੇ ਪੋਸ਼ੇ? ਤੂੰ ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਤੇ ਮਦਦਗਾਰ ਹੈਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇਕਾਗਰ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਇਹ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ।
ਨ ਵਾ ਤੇ ਗੁਣਾਨਾਮਿਯਤ੍ਤਾਂ ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਵਯਂ ਦੇਵਿ ਜਾਨੀਮਹੇ ਵਿਸ਼੍ਵਵਨ੍ਦ੍ਯੇ । ਕृਪਾਪਾਤ੍ਰਮਿਤ੍ਯੇਵ ਮਤ੍ਵਾ ਤਥਾਸ੍ਮਾ- ਨ੍ਭਯੇਭ੍ਯਃ ਸਦਾ ਪਾਹਿ ਪਾਤੁਂ ਸਮਰ੍ਥੇ
ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਜੋਗ ਮਾਤਾ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਗੁਣਾਂ ਜਾਂ ਅਸਲ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਦਇਆ ਦੇ ਯੋਗ ਸਮਝ ਕੇ, ਸਾਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਡਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈਂ।
ਵਿਨਾ ਬਾਣਪਾਤੈਰ੍ਵਿਨਾ ਮੁष੍ਟਿਘਾਤੈ- ਰ੍ਵਿਨਾਸ਼ੂਲਖਡ੍ਗੈਰ੍ਵਿਨਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਦਣ੍ਡੈਃ । ਰਿਪੂਨ੍ਹਨ੍ਤੁਮੇਵਾਸਿ ਸ਼ਕ੍ਤਾ ਵਿਨੋਦਾ- ਤ੍ਤਥਾਪੀਹ ਲੋਕੋਪਕਾਰਾਯ ਲੀਲਾ
ਨਾ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਲੋੜ, ਨਾ ਮੁੱਕਿਆਂ ਦੀ, ਨਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਤਲਵਾਰ, ਭਾਲੇ ਜਾਂ ਡੰਡੇ ਦੀ ਲੋੜ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਹੀ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਦੀ ਹੈਂ। ਫਿਰ ਵੀ, ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਖੇਡ ਵਾਂਗ ਕਰਮ ਕਰਦੀ ਹੈਂ।
ਇਦਂ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਂ ਨੈਵ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਮੂਢਾ ਨ ਕਾਰ੍ਯਂ ਵਿਨਾ ਕਾਰਣਂ ਸਮ੍ਭਵੇਦ੍ਵਾ । ਵਯਂ ਤਰ੍ਕਯਾਮੋऽਨੁਮਾਨਂ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਤ੍ਵਮੇਵਾਸਿ ਕਰ੍ਤਾਸ੍ਯ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਚੇਤਿ
ਮੂਰਖ ਲੋਕ ਇਹ ਸਦੀਵੀ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਕੰਮ ਬਿਨਾ ਕਾਰਨ ਦੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਅਸੀਂ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਤੇ ਅਨੁਮਾਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੂੰ ਹੀ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਕਰਣੀ ਤੇ ਕਾਰਨ ਹੈਂ।
ਅਜਃ ਸृष੍ਟਿਕਰ੍ਤਾ ਮੁਕੁਨ੍ਦੋऽਵਿਤਾਯਂ ਹਰੋ ਨਾਸ਼ਕृਦ੍ਵੈ ਪੁਰਾਣੇ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ । ਨ ਕਿਂ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸੂਤਾਸ੍ਤ੍ਰਯਸ੍ਤੇ ਯੁਗਾਦੌ ਤ੍ਵਮੇਵਾਸਿ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਤੇਨੈਵ ਮਾਤਾ
ਜੋ ਅਜਨਮਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ, ਮੁਕੁੰਦ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਹਰਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ। ਪਰ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈਂ।
ਤ੍ਰਿਭਿਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪੁਰਾਰਾਧਿਤਾ ਦੇਵਿ ਦਤ੍ਤਾ ਤ੍ਵਯਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰੁਗ੍ਰਾ ਚ ਤੇਭ੍ਯਃ ਸਮਗ੍ਰਾ । ਤ੍ਵਯਾ ਸਂਯੁਤਾਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਕਾਮਂ ਜਗਤ੍ਪਾਲਨੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਸਂਹਾਰਮੇਵ
ਹੇ ਮਾਤਾ, ਤਿੰਨੋਂ (ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸ਼ਿਵ) ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਪੂਜਿਆ, ਤੇ ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਪਾਲਣਾ ਤੇ ਨਾਸ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤੇ ਕਿਂ ਨ ਮਨ੍ਦਮਤਯੋ ਯਤਯੋ ਵਿਮੂਢਾ- ਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਯੇ ਨ ਵਿਸ਼੍ਵਜਨਨੀਂ ਸਮੁਪਾਸ਼੍ਰਯਨ੍ਤਿ । ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਪਰਾਂ ਸਕਲਕਾਮਫਲਪ੍ਰਦਾਂ ਤਾਂ ਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਾਂ ਵਿਬੁਧਵृਨ੍ਦਸੁਵਨ੍ਦਿਤਾਙ੍ਘ੍ਰਿਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਤੇਰਾ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ, ਉਹ ਮੂਰਖ ਤੇ ਭਟਕੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਤੂੰ ਉੱਚੀ ਵਿਦਿਆ ਹੈਂ, ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਵਡਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਯੇ ਵੈष੍ਣਵਾਃ ਪਾਸ਼ਪਤਾਸ਼੍ਚ ਸੌਰਾ ਦਮ੍ਭਾਸ੍ਤ ਏਵ ਪ੍ਰਤਿਭਾਨ੍ਤਿ ਨੂਨਮ੍ । ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤਿ ਨ ਤ੍ਵਾਂ ਕਮਲਾਞ੍ਚ ਲਜ੍ਜਾਂ ਕਾਨ੍ਤਿਂ ਸ੍ਥਿਤਿਂ ਕੀਰ੍ਤਿਮਥਾਪਿ ਪੁष੍ਟਿਮ੍
ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਭਗਤ, ਪਸ਼ੁਪਤ ਮਾਰਗ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਉਪਾਸਕ ਹਨ, ਉਹੀ ਦਿਖਾਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਨਾ ਤੈਨੂੰ, ਨਾ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਨਾ ਲਾਜ, ਨਾ ਸੋਹਣਾਪਣ, ਨਾ ਥਿਰਤਾ, ਨਾ ਇੱਜ਼ਤ ਜਾਂ ਪੋਸ਼ਣ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਹਰਿਹਰਾਦਿਭਿਰਪ੍ਯਥ ਸੇਵਿਤਾ ਤ੍ਵਮਿਹ ਦੇਵਵਰੈਰਸੁਰੈਸ੍ਤਥਾ । ਭੁਵਿ ਭਜਨ੍ਤਿ ਨ ਯੇऽਲ੍ਪਧਿਯੋ ਨਰਾ ਜਨਨਿ ਤੇ ਵਿਧਿਨਾ ਖਲੁ ਵਞ੍ਚਿਤਾਃ
ਹਰੀ, ਹਰਾ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ, ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਚੰਗੇ ਦੈਤ ਵੀ, ਇੱਥੇ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੇੜੇ ਮਨੁੱਖ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਹੇ ਮਾਂ, ਉਹ ਤਾਂ ਨਸੀਬ ਵਲੋਂ ਠੱਗੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਜਲਧਿਜਾਪਦਪਙ੍ਕਜਰਞ੍ਜਨਂ ਜਤੁਰਸੇਨ ਕਰੋਤਿ ਹਰਿਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਤ੍ਰਿਨਯਨੋऽਪਿ ਧਰਾਧਰਜਾਙ੍ਘ੍ਰਿਪਂ- ਕਜਪਰਾਗਨਿषੇਵਣਤਤ੍ਪਰਃ
ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਕਮਲ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਹਰੀ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਰੰਗਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਸ਼ਿਵ ਵੀ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਿਮਪਰਸ੍ਯ ਨਰਸ੍ਯ ਕਥਾਨਕੈ- ਸ੍ਤਵ ਪਦਾਬ੍ਜਯੁਗਂ ਨ ਭਜਨ੍ਤਿ ਕੇ । ਵਿਗਤਰਾਗਗृਹਾਸ਼੍ਚ ਦਯਾਂ ਕ੍ਸ਼ਮਾਂ ਕृਤਧਿਯੋ ਮੁਨਯੋऽਪਿ ਭਜਨ੍ਤਿ ਤੇ
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਤੇਰੇ ਕਮਲ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਕੀ ਕਹਿਣਾ? ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਮੋਹ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਦਇਆ ਤੇ ਮਾਫੀ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਤੇਰੀ ਹੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਦੇਵਿ ਤ੍ਵਦਙ੍ਘ੍ਰਿਭਜਨੇ ਨ ਜਨਾ ਰਤਾ ਯੇ ਸਂਸਾਰਕੂਪਪਤਿਤਾਃ ਪਤਿਤਾਃ ਕਿਲਾਮੀ । ਤੇ ਕੁष੍ਠਗੁਲ੍ਮਸ਼ਿਰਆਧਿਯੁਤਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਦਾਰਿਦ੍ਰ੍ਯਦੈਨ੍ਯਸਹਿਤਾ ਰਹਿਤਾਃ ਸੁਖੌਘੈਃ
ਹੇ ਮਾਤਾ, ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਖੂਹ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਤੇ ਗਿਰੇ ਹੋਏ। ਉਹ ਕੁਸ਼ਟ, ਗਿਲਟ, ਸਿਰਦਰਦ ਤੇ ਹੋਰ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਗਰੀਬੀ ਤੇ ਬੇਬਸੀ ਨਾਲ ਘਿਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਵੰਝੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਯੇ ਕਾष੍ਠਭਾਰਵਹਨੇ ਯਵਸਾਵਹਾਰੇ ਕਾਰ੍ਯੇ ਭਵਨ੍ਤਿ ਨਿਪੁਣਾ ਧਨਦਾਰਹੀਨਾਃ । ਜਾਨੀਮਹੇऽਲ੍ਪਮਤਿਭਿਰ੍ਭਵਦਙ੍ਘ੍ਰਿਸੇਵਾ ਪੂਰ੍ਵੇ ਭਵੇ ਜਨਨਿ ਤੈਰ੍ਨ ਕृਤਾ ਕਦਾਪਿ
ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਲੱਕੜਾਂ ਦੀ ਲੋਡ ਚੁੱਕਣ ਜਾਂ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਭੂਸ ਖਾਣ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਿਪੁਣ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਨਾ ਧਨ ਹੈ ਨਾ ਜੀਵਣ ਸਾਥੀ—ਮਾਂ, ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਘੱਟ ਸਮਝ ਕਾਰਨ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤਾ ਸੁਰੈਃ ਸਰ੍ਵੈਰਮ੍ਬਿਕਾ ਕਰੁਣਾਨ੍ਵਿਤਾ । ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਬਭੂਵ ਤਰਸਾ ਰੂਪਯੌਵਨਸਂਯੁਤਾ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਅੰਬਿਕਾ ਮਾਤਾ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਈ।
ਦਿਵ੍ਯਾਮ੍ਬਰਧਰਾ ਦੇਵੀ ਦਿਵ੍ਯਭੂषਣਭੂषਿਤਾ । ਦਿਵ੍ਯਮਾਲ੍ਯਸਮਾਯੁਕ੍ਤਾ ਦਿਵ੍ਯਚਨ੍ਦਨਚਰ੍ਚਿਤਾ
ਮਾਤਾ ਨੇ ਦੇਵਤਮ ਪਹਿਰਾਵਾ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਦੇਵਤਮ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਦੇਵਤਮ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਜਗਨ੍ਮੋਹਨਲਾਵਣ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਲਕ੍ਸ਼ਿਤਾ । ਅਦ੍ਵਿਤੀਯਸ੍ਵਰੂਪਾ ਸਾ ਦੇਵਾਨਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਗਤਾ
ਉਹ ਮਾਤਾ ਐਸਾ ਸੋਹਣਾ ਰੂਪ ਰੱਖਦੀ ਸੀ ਜੋ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਹਰ ਸ਼ੁਭ ਲਕੜੀ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਉਸਦਾ ਰੂਪ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ।
ਜਾਹ੍ਨਵ੍ਯਾਂ ਸ੍ਨਾਤੁਕਾਮਾ ਸਾ ਨਿਰ੍ਗਤਾ ਗਿਰਿਗਹ੍ਵਰਾਤ੍ । ਦਿਵ੍ਯਰੂਪਧਰਾ ਦੇਵੀ ਵਿਸ਼੍ਵਮੋਹਨਮੋਹਿਨੀ
ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਮਾਤਾ ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਈ। ਉਹ ਦੇਵਤਮ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਮੋਹਿਨੀ ਬਣੀ।
ਦੇਵਾਨ੍ਸ੍ਤੁਤਿਪਰਾਨਾਹ ਮੇਘਗਮ੍ਭੀਰਯਾ ਗਿਰਾ । ਪ੍ਰੇਮਪੂਰ੍ਵਂ ਸ੍ਮਿਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਕੋਕਿਲਾਮਞ੍ਜੁਵਾਦਿਨੀ
ਮਾਤਾ ਨੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗੰਭੀਰ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ, ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ, ਤੇ ਕੋਇਲ ਵਾਂਗ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਦੇਵ੍ਯੁਵਾਚ ਭੋ ਭੋਃ ਸੁਰਵਰਾਃ ਕਾਤ੍ਰ ਭਵਦ੍ਭਿਃ ਸ੍ਤੂਯਤੇ ਭृਸ਼ਮ੍ । ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਬ੍ਰੂਤ ਵਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਚਿਨ੍ਤਾਵਿष੍ਟਾਃ ਕੁਤਃ ਪੁਨਃ
ਮਾਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਇੰਨੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਸਤੁਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ? ਦੱਸੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਕੀ ਕਾਰਜ ਹੈ? ਤੁਸੀਂ ਫਿਰ ਕਿਉਂ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਹੋ?
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭਾषਿਤਂ ਤਸ੍ਯਾ ਮੋਹਿਤਾ ਰੂਪਸਮ੍ਪਦਾ । ਪ੍ਰੇਮਪੂਰ੍ਵਂ ਹृਦੁਤ੍ਸਾਹਾਸ੍ਤਾਮੂਚੁਃ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮਾਤਾ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਤੋਂ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਪਿਆਰ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।
ਦੇਵਾ ਊਚੁਃ ਦੇਵਿ ਸ੍ਤੁਮਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ਿ ਪ੍ਰਣਤਾਃ ਸ੍ਮ ਕृਪਾਰ੍ਣਵੇ । ਪਾਹਿ ਨਃ ਸਰ੍ਵਦੁਃਖੇਭ੍ਯਃ ਸਂਵਿਗ੍ਨਾਨ੍ਦੈਤ੍ਯਤਾਪਿਤਾਨ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮਾਤਾ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਮਾਲਕ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਦਇਆ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾ, ਅਸੀਂ ਦੈਤਾਂ ਵਲੋਂ ਪੀੜਤ ਤੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਹਾਂ।
ਪੁਰਾ ਤ੍ਵਯਾ ਮਹਾਦੇਵਿ ਨਿਹਤ੍ਯਾਸੁਰਕਣ੍ਟਕਮ੍ । ਮਹਿषਂ ਨੋ ਵਰੋ ਦਤ੍ਤਃ ਸ੍ਮਰ੍ਤਵ੍ਯਾਹਂ ਸਦਾਪਦਿ
ਹੇ ਮਹਾ ਮਾਤਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਜਦ ਤੂੰ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਕਾਂਟੇ ਮਹਿਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ, ਤਦ ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ: 'ਮੈਂ ਹਰ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਵਾਂਗੀ।'
ਸ੍ਮਰਣਾਦ੍ਦੈਤ੍ਯਜਾਂ ਪੀਡਾਂ ਨਾਸ਼ਯਿष੍ਯਾਮ੍ਯਸਂਸ਼ਯਮ੍ । ਤੇਨ ਤ੍ਵਂ ਸਂਸ੍ਮृਤਾ ਦੇਵਿ ਨੂਨਮਸ੍ਮਾਭਿਰਿਤ੍ਯਪਿ
ਮੇਰੀ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਦੈਤਾਂ ਵਲੋਂ ਆਈ ਪੀੜਾ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਦੂਰ ਕਰਾਂਗੀ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਮਾਤਾ, ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਅਦ੍ਯ ਸ਼ੁਮ੍ਭਨਿਸ਼ੁਮ੍ਭੌ ਦ੍ਵਾਵਸੁਰੌ ਘੋਰਦਰ੍ਸ਼ਨੌ । ਉਤ੍ਪਨ੍ਨੌ ਵਿਘ੍ਨਕਰ੍ਤਾਰਾਵਹਨ੍ਯੌ ਪੁਰੁषੈਃ ਕਿਲ
ਅੱਜ, ਦੋ ਡਰਾਉਣੇ ਦੈਤ—ਸ਼ੁੰਭ ਤੇ ਨਿਸ਼ੁੰਭ—ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ; ਉਹ ਵੱਡੇ ਰੁਕਾਵਟ ਹਨ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਲੋਂ ਮਾਰੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ।
ਰਕ੍ਤਬੀਜਸ਼੍ਚ ਬਲਵਾਂਸ਼੍ਚਣ੍ਡਮੁਣ੍ਡੌ ਤਥਾਸੁਰੌ । ਏਤੈਰਨ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਦੇਵਾਨਾਂ ਹृਤਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਮਹਾਬਲੈਃ
ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਕਤਬੀਜ ਵੀ ਹੈ, ਤੇ ਦੈਤ ਚੰਡ ਤੇ ਮੁੰਡ ਵੀ ਹਨ; ਹੋਰ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਦੈਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ।