ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਪੂਰ੍ਵਂ ਮਯਾ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਮਣਿਦ੍ਵੀਪਂ ਮਨੋਹਰਮ੍ । ਕ੍ਰੀਡਾਸ੍ਥਾਨਂ ਸਦਾ ਦੇਵ੍ਯਾ ਵਲ੍ਲਭਂ ਪਰਮਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਣਿ-ਦੀਪ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੱਸ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਮਾਤਾ ਦਾ ਸਦਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਤੇ ਉੱਚਾ ਖੇਡ-ਸਥਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਹਰਿਃ ਸ੍ਥਾਣੁਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਾਵਂ ਤੇ ਪ੍ਰਪੇਦਿਰੇ । ਪੁਰੁषਤ੍ਵਂ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸ੍ਵਾਨਿ ਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਚਕ੍ਰਿਰੇ
ਉਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਹਰੀ ਤੇ ਸਥਾਣੁ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ; ਫਿਰ ਮੁੜ ਪੁਰਖ ਰੂਪ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ।
ਯਃ ਸੁਧਾਸਿਨ੍ਧੁਮਧ੍ਯੇऽਸ੍ਤਿ ਦ੍ਵੀਪਃ ਪਰਮਸ਼ੋਭਨਃ । ਨਾਨਾਰੂਪੈਃ ਸਦਾ ਤਤ੍ਰ ਵਿਹਾਰਂ ਕੁਰੁਤੇऽਮ੍ਬਿਕਾ
ਜਿੱਥੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸੋਹਣਾ ਦੀਪ ਹੈ, ਉਥੇ ਅੰਬਿਕਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਖੇਡਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਤੁਤਾ ਸਮ੍ਪੂਜਿਤਾ ਦੇਵੈਃ ਸਾ ਤਤ੍ਰੈਵ ਗਤਾ ਸ਼ਿਵਾ । ਯਤ੍ਰ ਸਂਕ੍ਰੀਡਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮਾਯਾਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਸਨਾਤਨੀ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਕਾਰੀ ਤੇ ਪੂਜੀ ਗਈ, ਉਹ ਮੰਗਲਮਈ ਮਾਤਾ ਉਥੇ ਗਈ—ਜਿੱਥੇ ਸਦੀਵੀ ਮਾਇਆ-ਸ਼ਕਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੇਡਦੀ ਹੈ।
ਦੇਵਾਸ੍ਤਾਂ ਨਿਰ੍ਗਤਾਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਦੇਵੀਂ ਸਰ੍ਵੇਸ਼੍ਵਰੀਂ ਤਥਾ । ਰਵਿਵਂਸ਼ੋਦ੍ਭਵਂ ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਭੂਮਿਪਾਲਂ ਮਹਾਬਲਮ੍
ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸਭ ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਜਾ ਰਹੀ ਵੇਖਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੂਰਜ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਇੱਕ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ।
ਅਯੋਧ੍ਯਾਧਿਪਤਿਂ ਵੀਰਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਂ ਨਾਮ ਪਾਰ੍ਥਿਵਮ੍ । ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਮਹਿषਸ੍ਯਾਸਨੇ ਸ਼ੁਭੇ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਭ ਲਕਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਮਹਿਸ਼ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਸਿੰਘਾਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠਾ ਦਿੱਤਾ।
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਜ੍ਯਂ ਤਦਾ ਤਸ੍ਮੈ ਦੇਵਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਪੁਰੋਗਮਾਃ । ਸ੍ਵਕੀਯੈਰ੍ਵਾਹਨੈਃ ਸਰ੍ਵੇ ਜਗ੍ਮੁਃ ਸ੍ਵਾਨ੍ਯਾਲਯਾਨਿ ਤੇ
ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦਿੱਤਾ; ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਵਾਹਨਾਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।
ਗਤੇषੁ ਤੇषੁ ਦੇਵੇषੁ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਪृਥਿਵੀਪਤੇ । ਧਰ੍ਮਰਾਜ੍ਯਂ ਬਭੂਵਾਥ ਪ੍ਰਜਾਸ਼੍ਚ ਸੁਖਿਤਾਸ੍ਤਥਾ
ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਾ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਚਲੇ ਗਏ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਧਰਮ-ਰਾਜ ਚੱਲਿਆ, ਤੇ ਲੋਕ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਰਹੇ।
ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਃ ਕਾਲਵਰ੍षੀ ਚ ਧਰਾ ਧਾਨ੍ਯਗੁਣਾਵृਤਾ । ਪਾਦਪਾਃ ਫਲਪੁष੍ਪਾਢ੍ਯਾ ਬਭੂਵੁਃ ਸੁਖਦਾਃ ਸਦਾ
ਬਦਲ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਵਰਸਦੇ, ਧਰਤੀ ਧਾਨ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਤੇ ਰੁੱਖ ਫਲ-ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲਦ ਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਖ ਦਿੰਦੇ ਰਹੇ।
ਗਾਵਸ਼੍ਚ ਕ੍ਸ਼ੀਰਸਮ੍ਪਨਾ ਘਟੋਧ੍ਨ੍ਯਃ ਕਾਮਦਾ ਨृਣਾਮ੍ । ਨਦ੍ਯਃ ਸੁਮਾਰ੍ਗਗਾਃ ਸ੍ਵਚ੍ਛਾਃ ਸ਼ੀਤੋਦਾਃ ਖਗਸਂਯੁਤਾਃ
ਗਾਂਵਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਘੜਿਆਂ ਵਿਚ ਪੂਰਾ ਦੁੱਧ, ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੀਆਂ; ਨਦੀਆਂ ਚੰਗੇ ਰਸਤੇ ਵਿਚ, ਸਾਫ, ਠੰਢਾ ਪਾਣੀ, ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵੇਦਤਤ੍ਤ੍ਵਾਸ਼੍ਚ ਯਜ੍ਞਕਰ੍ਮਰਤਾਸ੍ਤਥਾ । ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾ ਧਰ੍ਮਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਦਾਨਾਧ੍ਯਯਨਤਤ੍ਪਰਾਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੈਦਕ ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਲਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਯਜਨ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਧਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਤੇ ਦਾਨ ਅਤੇ ਪਾਠ ਵਿਚ ਮਨ ਲਾਂਦੇ ਸਨ।
ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਵਿਦ੍ਯਾਰਤਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਜਾਰਕ੍ਸ਼ਣਤਤ੍ਪਰਾਃ । ਨ੍ਯਾਯਦਣ੍ਡਧਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਰਾਜਾਨਃ ਸ਼ਮਸਂਯੁਤਾਃ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਤੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਤਤਪਰ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਨਿਆਂ ਦੀ ਲਾਟੀ ਫੜ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਧੀਰਜ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਅਵਿਰੋਧਸ੍ਤੁ ਭੂਤਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਸਮ੍ਬਭੂਵ ਹ । ਆਕਰਾ ਧਨਦਾ ਨृਣਾਂ ਵ੍ਰਜਾ ਗੋਯੂਥਸਂਯੁਤਾਃ
ਕਿਸੇ ਜੀਵ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵੈਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਖਾਣਾ ਖੁਦਾਈਆਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਚਰਾਗਾਹਾਂ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾ ਵੈਸ਼੍ਯਾਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ । ਦੇਵੀਭਕ੍ਤਿਪਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਮ੍ਬਭੂਵੁਰ੍ਧਰਾਤਲੇ
ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ — ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਭ ਮਾਤਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲਗੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਯਜ੍ਞਯੂਪਾਸ਼੍ਚ ਮਣ੍ਡਪਾਸ਼੍ਚ ਮਨੋਹਰਾਃ । ਮਖੈਃ ਪੂਰ੍ਣਾ ਧਰਾਸ਼੍ਚਾਸਨ੍ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੈਃ ਕृਤੈਃ
ਹਰ ਥਾਂ ਯਜਨ ਦੇ ਯੂਪ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਮੰਡਪ ਸਨ। ਧਰਤੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੇ ਕਰਤਿਆਂ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ ਸੀ।
ਪਤਿਵ੍ਰਤਧਰਾ ਨਾਰ੍ਯਃ ਸੁਸ਼ੀਲਾਃ ਸਤ੍ਯਸਂਯੁਤਾਃ । ਪਿਤृਭਕ੍ਤਿਪਰਾਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਆਸਨ੍ਧਰ੍ਮਪਰਾਯਣਾਃ
ਇਸਤਰੀਆਂ ਪਤੀ ਦੀ ਨਿਭਾਈ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੀਆਂ, ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਸੱਚੀਆਂ ਸਨ। ਪੁੱਤਰ ਪਿਤਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲਗੇ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਨ ਪਾਖਣ੍ਡਂ ਨ ਵਾਧਰ੍ਮਃ ਕੁਤ੍ਰਾਪਿ ਪृਥਿਵੀਤਲੇ । ਵੇਦਵਾਦਾ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਾਦਾ ਨਾਨ੍ਯੇ ਵਾਦਾਸ੍ਤਥਾਭਵਨ੍
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਪਾਖੰਡ ਜਾਂ ਅਧਰਮ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਿਰਫ਼ ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਵਾਦ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਕਲਹੋ ਨੈਵ ਕੇषਾਞ੍ਚਿਨ੍ਨ ਦੈਨ੍ਯਂ ਨਾਸ਼ੁਭਾ ਮਤਿਃ । ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸੁਖਿਨੋ ਲੋਕਾਃ ਕਾਲੇ ਚ ਮਰਣਂ ਤਥਾ
ਕਿਸੇ ਵਿਚ ਕੋਈ ਲੜਾਈ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਕੰਗਾਲੀ ਜਾਂ ਮਾੜੀ ਸੋਚ। ਹਰ ਥਾਂ ਲੋਕ ਖੁਸ਼ ਸਨ, ਤੇ ਮੌਤ ਵੀ ਸਮੇਂ ਤੇ ਆਉਂਦੀ ਸੀ।
ਸੁਹृਦਾਂ ਨ ਵਿਯੋਗਸ਼੍ਚ ਨਾਪਦਸ਼੍ਚ ਕਦਾਚਨ । ਨਾਨਾਵृष੍ਟਿਰ੍ਨ ਦੁਰ੍ਭਿਕ੍ਸ਼ਂ ਨ ਮਾਰੀ ਦੁਃਖਦਾ ਨृਣਾਮ੍
ਮਿਤਰਾਂ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਮੁਸੀਬਤ ਆਈ। ਨਾ ਅਣਜਾਣੀ ਵਰਖਾ, ਨਾ ਅਕਾਲ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਰੋਗ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਵੇ।
ਨ ਰੋਗੋ ਨ ਚ ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਯਂ ਨ ਵਿਰੋਧਃ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ । ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸੁਖਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਨਰਾ ਨਾਰ੍ਯਃ ਸੁਖਾਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਕੋਈ ਰੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਈਰਖਾ ਜਾਂ ਆਪਸੀ ਵੈਰ। ਹਰ ਥਾਂ ਪੁਰਖ ਤੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਸੁਖ-ਸਮਪੰਨਤਾ ਨਾਲ ਜੀ ਰਹੇ ਸਨ।
ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਤਿ ਮਾਨਵਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਦੇਵਗਣਾ ਇਵ । ਨ ਚੌਰਾ ਨ ਚ ਪਾਖਣ੍ਡਾ ਵਞ੍ਚਕਾ ਦਮ੍ਭਕਾਸ੍ਤਥਾ
ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਖੇਡਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਦੇਵਤੇ। ਨਾ ਚੋਰ, ਨਾ ਪਾਖੰਡ, ਨਾ ਠੱਗ ਤੇ ਨਾ ਦਿਖਾਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਪਿਸ਼ੁਨਾ ਲਮ੍ਪਟਾਃ ਸ੍ਤਬ੍ਧਾ ਨ ਬਭੂਵੁਸ੍ਤਦਾ ਨृਪ । ਨ ਵੇਦਦ੍ਵੇषਿਣਃ ਪਾਪਾ ਮਾਨਵਾਃ ਪृਥਿਵੀਪਤੇ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਕੋਈ ਚੁਗਲخور, ਵਿਅਭੀਚਾਰੀ ਜਾਂ ਅਹੰਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਵੈਰੀ ਜਾਂ ਪਾਪੀ ਮਨੁੱਖ ਸੀ।
ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਰਤਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਦ੍ਵਿਜਸੇਵਾਪਰਾਯਣਾਃ । ਤ੍ਰਿਧਾਤ੍ਵਾਤ੍ਸृष੍ਟਿਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਤ੍ਰਿਵਿਧਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ੍ਤਤਃ
ਸਭ ਲੋਕ ਸਦਾ ਹਰ ਧਰਮ ਵਿਚ ਲਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਤੇ ਦੁਜਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਤਤਪਰ ਰਹਿੰਦੇ। ਤਿੰਨ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਬਣੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਸਨ।
ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਾ ਰਾਜਸਾਸ਼੍ਚੈਵ ਤਾਮਸਾਸ਼੍ਚ ਤਥਾਪਰੇ । ਸਰ੍ਵੇ ਵੇਦਵਿਦੋ ਦਕ੍ਸ਼ਾਃ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਾਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਵृਤ੍ਤਯਃ
ਕੁਝ ਸਾਤਵਿਕ, ਕੁਝ ਰਾਜਸਿਕ ਤੇ ਹੋਰ ਤਾਮਸਿਕ ਸਨ। ਸਭ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਕਾਬਲ ਸਨ, ਪਰ ਸਾਤਵਿਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਵਿੱਤਰ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਵਿਹੀਨਾਸ਼੍ਚ ਦਯਾਦਮਪਰਾਯਣਾਃ । ਯਜ੍ਞਾਸ੍ਤੇ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕੈਰਨ੍ਨੈਃ ਕੁਰ੍ਵਾਣਾ ਧਰ੍ਮਤਤ੍ਪਰਾਃ
ਉਹ ਦਾਨ ਲੈਣ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਦਇਆ ਤੇ ਸੰਜਮ ਵਿਚ ਲਗੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਧਰਮ ਵਿਚ ਤਤਪਰ ਸਾਤਵਿਕ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਪੁਰੋਡਾਸ਼ਵਿਧਾਨੈਸ਼੍ਚ ਪਸ਼ੁਭਿਰ੍ਨ ਕਦਾਚਨ । ਦਾਨਮਧ੍ਯਯਨਞ੍ਚੈਵ ਯਜਨਂ ਤੁ ਤृਤੀਯਕਮ੍
ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਯਜਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿਚ ਪਸ਼ੂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਦਾਨ, ਪਾਠ ਤੇ ਯਜਨ — ਇਹ ਤਿੰਨ ਕੰਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਰਤੱਬ ਸਨ।
ਤ੍ਰਿਕਰ੍ਮਰਸਿਕਾਸ੍ਤੇ ਵੈ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਨृਪ । ਰਾਜਸਾ ਵੇਦਵਿਦ੍ਵਾਂਸਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਪੁਰੋਹਿਤਾਃ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਸਾਤਵਿਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤਿੰਨ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ। ਰਾਜਸਿਕ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ, ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਬਣਦੇ।
षਟ੍ਕਰ੍ਮਨਿਰਤਾ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਧਿਵਨ੍ਮਾਂਸਭਕ੍ਸ਼ਕਾਃ । ਯਜਨਂ ਯਾਜਨਂ ਦਾਨਂ ਤਥੈਵ ਚ ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਃ
ਸਭ ਛੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਲਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਂਸ ਖਾਂਦੇ। ਯਜਨ, ਯਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ, ਦਾਨ ਤੇ ਦਾਨ ਲੈਣਾ — ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਸਨ।
ਅਧ੍ਯਯਨਂ ਤੁ ਵੇਦਾਨਾਂ ਤਥੈਵਾਧ੍ਯਾਪਨਂ ਤੁ षਟ੍ । ਤਾਮਸਾਃ ਕ੍ਰੋਧਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਰਾਗਦ੍ਵੇषਪਰਾਃ ਪੁਨਃ
ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਛੇ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਤਾਮਸੀ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਲਾਲਚ ਤੇ ਨਫ਼ਰਤ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਰਾਜ੍ਞਾਂ ਕਰ੍ਮਕਰਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦਧ੍ਯਯਨੇ ਰਤਾਃ । ਮਹਿषੇ ਨਿਹਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਸੁਖਿਨੋ ਵੇਦਤਤ੍ਪਰਾਃ
ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਨੌਕਰ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਕੁਝ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿਚ ਵੀ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਜਦ ਮਹਿਸ਼ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਸਭ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹੇ।