ਤੇਨ ਚ ਤ੍ਵਯ੍ਯਰਾਲਾਕ੍ਸ਼ਿ ਨ ਮੁਞ੍ਚਤਿ ਸ਼ਿਲੀਮੁਖਾਨ੍ । ਅਥਵਾ ਮੇऽਹਿਤੈਰ੍ਦੇਵੈਰ੍ਵਾਰਿਤੋऽਸੌ ਝषਧ੍ਵਜਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪਲਕਾਂ ਵਾਲੀ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਬਾਣ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ; ਜਾਂ ਫਿਰ ਮੱਛੀ-ਝੰਡਾ ਵਾਲਾ ਦੇਵਤਾ ਵੈਰੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੁਖਵਿਧ੍ਵਂਸਿਭਿਸ੍ਤੇਨ ਤ੍ਵਯਿ ਨ ਪ੍ਰਹਰਤ੍ਯਪਿ । ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਾਂ ਮृਗਸ਼ਾਵਾਕ੍ਸ਼ਿ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤਾਪਂ ਕਰਿष੍ਯਸਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਉੱਤੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਾਣ ਨਹੀਂ ਵੱਜਦਾ; ਪਰ ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੇਂ, ਹੇ ਹਿਰਣ-ਅੱਖੀ, ਤਾਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਛਤਾਵਾ ਕਰੇਗੀ।
ਮਨ੍ਦੋਦਰੀਵ ਤਨ੍ਵਙ੍ਗਿ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਸ਼ੁਭਂ ਨृਪਮ੍ । ਅਨੁਕੂਲਂ ਪਤਿਂ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਸਾ ਚਕਾਰ ਸ਼ਠਂ ਪਤਿਮ੍ । ਕਾਮਾਰ੍ਤਾ ਚ ਯਦਾ ਜਾਤਾ ਮੋਹੇਨ ਵ੍ਯਾਕੁਲਾਨ੍ਤਰਾ
ਜਿਵੇਂ ਮੰਦੋਦਰੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਚੰਗਾ ਪਤੀ ਛੱਡ ਕੇ ਪਿੱਛੋਂ ਇਕ ਚਲਾਕ ਪਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਲਿਆ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਛਾ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਈ ਤੇ ਮਨ ਵਿਚ ਭਟਕ ਗਈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਐਸਾ ਕੀਤਾ।
ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੀਮਨ੍ਦੋਦਰੀਵृਤ੍ਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਕਾ ਸਾ ਮਂਦੋਦਰੀ ਨਾਰੀ ਕੋऽਸੌ ਤ੍ਯਕ੍ਤੋ ਨृਪਸ੍ਤਯਾ
ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਮੰਦੋਦਰੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ। ਵਿਆਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਇਹ ਮੰਦੋਦਰੀ ਕੌਣ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਕਿਹੜਾ ਰਾਜਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ?
ਸ਼ਠਃ ਕੋ ਵਾ ਨृਪਃ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤਨ੍ਮੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਕਥਾਨਕਮ੍
ਤੇ ਪਿੱਛੋਂ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹੜਾ ਚਲਾਕ ਰਾਜਾ ਆਪਣਾ ਲਿਆ? ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਮਹਿष ਉਵਾਚ ਘਨਪਾਦਪਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਧਨਧਾਨ੍ਯਸਮृਦ੍ਧਿਮਾਨ੍
ਮਹਿਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀ ਸਨ, ਤੇ ਧਨ-ਧਾਨ ਦੀ ਭਰਪੂਰਤਾ ਸੀ।
ਚਂਦ੍ਰਸੇਨਾऽਭਿਧਸ੍ਤਤ੍ਰ ਰਾਜਾ ਧਰ੍ਮਪਰਾਯਣਃ
ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਚੰਦ੍ਰਸੇਨ ਸੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਪੱਕੇ ਪਾਸੇ ਸੀ।
ਸਤ੍ਯਵਾਦੀ ਮृਦੁਃ ਸ਼ੂਰਸ੍ਤਿਤਿਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਨੀਤਿਸਾਗਰਃ
ਉਹ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਨਰਮ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਧੀਰਜ ਵਾਲਾ ਤੇ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾ ਵਰਾਰੋਹਾ ਸੁਨ੍ਦਰੀ ਸੁਭਗਾ ਸ਼ੁਭਾ
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੁੰਦਰ, ਚੰਗੀ ਆਕਰਤੀ ਵਾਲੀ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਸੀ।
ਨਾਮ੍ਨਾ ਗੁਣਵਤੀ ਕਾਂਤਾ ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਸਂਯੁਤਾ
ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਗੁਣਵਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਪਿਆਰੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਲਕੜਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ।
ਪਿਤਾ ਚਾਤੀਵ ਸਂਤੁष੍ਟਃ ਪੁਤ੍ਰੀਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮਨੋਰਮਾਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਐਸੀ ਸੋਹਣੀ ਧੀ ਮਿਲਣ ਤੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ।
ਇਂਦੋਃ ਕਲੇਵ ਚਾਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਵਵृਧੇ ਸਾ ਦਿਨੇਦਿਨੇ
ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਚੰਨ ਦੀ ਵਾਧੀ ਵਾਂਗ ਵਧਦੀ ਗਈ।
ਵਰਾਰ੍ਥਂ ਨृਪਤਿਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਾਮਵਾਪ ਚ ਦਿਨੇਦਿਨੇ 5.17.
ਰਾਜਾ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉਸ ਦੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋऽਤਿਮੇਧਾਵੀ ਕਂਬੁਗ੍ਰੀਵੋऽਤਿਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਸੀ ਤੇ ਕੰਬੁਗਰੀਵ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ।
ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਸਂਪਨ੍ਨਃ ਸਰ੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਰ੍ਥਪਾਰਗਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਲਕੜਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਹਰ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ।
ਕਂਬੁਗ੍ਰੀਵਾਯ ਕਨ੍ਯਾਂ ਸ੍ਵਾਂ ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸੋਹਣੀ ਧੀ ਕੰਬੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਦੇਵਾਂਗਾ।'
ਵਿਵਾਹਂ ਤੇ ਪਿਤਾ ਕਰ੍ਤੁਂ ਕਂਬੁਗ੍ਰੀਵੇਣ ਵਾਂਛਤਿ
ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਕੰਬੁਗਰੀਵ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖੀ।
ਨਾਹਂ ਪਤਿਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਨੇਚ੍ਛਾ ਮੇऽਸ੍ਤਿ ਪਰਿਗ੍ਰਹੇ
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਪਤੀ ਨਹੀਂ ਲਵਾਂਗੀ; ਮੈਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।'
ਸ੍ਵਾਤਂਤ੍ਰ੍ਯਾ ਨ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਿਤ੍ਯਾਹੁਃ ਪਣ੍ਡਿਤਾਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਕੋਵਿਦਾ
ਪੰਡਿਤ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਹੈ।
ਵਿਵਾਹੇ ਵਰ੍ਤਮਾਨੇ ਤੁ ਪਾਵਕਸ੍ਯ ਚ ਸਨ੍ਨਿਧੌ
ਪਰ ਜਦ ਵਿਆਹ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਅੱਗ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਵੇ,
ਸ਼੍ਵਸ਼੍ਰੂਦੇਵਰਵਰ੍ਗਾਣਾਂ ਦਾਸੀਤ੍ਵਂ ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਾਲਯੇ
ਸੱਸ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਲਈ ਸੱਸਰੇ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰਾਣੀ ਵਾਂਗ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਕਦਾਚਿਤ੍ਪਤਿਰਨ੍ਯਾਂ ਵਾ ਕਾਮਿਨੀਂ ਚ ਭਜੇਦ੍ਯਦਿ 5.17.
ਜੇ ਕਦੇ ਪਤੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਔਰਤ ਜਾਂ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨੂੰ ਚਾਹ ਲਏ।
ਤਦੇਰ੍ष੍ਯਾ ਜਾਯਤੇ ਪਤ੍ਯੌ ਕ੍ਲੇਸ਼ਸ਼੍ਚਾਪਿ ਭਵੇਦਥ
ਤਾਂ ਪਤੀ ਲਈ ਈਰਖਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਭਾਵਾਤ੍ਪਰਤਨ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਸਂਸਾਰੇ ਸ੍ਵਪ੍ਨਧਰ੍ਮਿਣਿ
ਜੋ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ ਨਹੀਂ, ਹੋਰਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸੁਪਨੇ ਵਾਂਗ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ।
ਉਤ੍ਤਮਃ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਜ੍ਞੋ ਧੁਵਾਦਵਰਜੋ ਨृਪਃ
ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਛੋਟਾ ਰਾਜਾ ਹੈ।
ਅਪਰਾਧਂ ਵਿਨਾ ਕਾਂਤਾਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤਵਾਨ੍ਵਿਪਿਨੇ ਪ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਕਾਲਯੋਗਾਨ੍ਮृਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਾਰੀ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਦੁਃਖਭਾਜਨਮ੍
ਜਦੋਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਉਹ ਮਰ ਗਿਆ, ਤਾ ਔਰਤ ਦੁੱਖਾਂ ਦੀ ਹੱਕਦਾਰ ਹੋ ਗਈ।
ਪਰੋषਿ(ਪਿ?)ਤਪਤਿਤ੍ਵੇऽਪਿ ਦੁਃਖਂ ਸ੍ਯਾਦਧਿਕਂ ਗृਹੇ
ਜੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣ ਵੀ ਜਾਵੇ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਦੁੱਖ ਹੋਰ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪਤਿਰ੍ਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਥੇਤਿ ਮਤਿਰ੍ਮਮ
ਇਸ ਲਈ, ਮੇਰਾ ਮਤ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਤੀ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਨ ਚ ਵਾਂਛਤਿ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਕੌਮਾਰਵ੍ਰਤਧਾਰਿਣੀ
ਕੁਆਰੀ ਰਹਿਣ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਪਤਿ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ।