ਕृਤਂ ਤੇਨ ਪ੍ਰਹਾਰਂ ਤੁ ਵਞ੍ਚਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੇ । ਖਡ੍ਗੇਨ ਸ਼ਿਤਧਾਰੇਣ ਸ਼ਿਰਸ਼੍ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਕਣ੍ਠਤਃ
ਉਹ ਵਾਰ ਨੂੰ ਚਕਮਾ ਦੇ ਕੇ, ਤੇਜ਼ ਧਾਰ ਵਾਲੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਗਲ ਤੋਂ ਸਿਰ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਛਿਨ੍ਨੇ ਸ਼ਿਰਸਿ ਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਪਪਾਤ ਤਰਸਾ ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ । ਹਾਹਾਕਾਰੋ ਮਹਾਨਾਸੀਤ੍ਸੈਨ੍ਯੇ ਤਸ੍ਯ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ
ਸਿਰ ਵੱਢੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਪਿਆ; ਉਸ ਮੰਦ ਬੁੱਦੀ ਵਾਲੇ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹਾਹਾਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਜਯ ਦੇਵੀਤਿ ਦੇਵਾਸ੍ਤਾ ਤੁष੍ਟੁਵੁਰ੍ਜਗਦਮ੍ਬਿਕਾਮ੍ । ਦੇਵਦੁਨ੍ਦੁਭਯੋ ਨੇਦੁਰ੍ਜਗੁਸ਼੍ਚ ਨृਪ ਕਿਨ੍ਨਰਾਃ
ਦੇਵਤੇ ਜਗਤ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ 'ਜੈ ਦੇਵੀ!' ਦੇ ਨਾਅਰੇ ਲਗਾਉਣ ਲੱਗੇ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਗਾਰੇ ਵੱਜੇ ਤੇ ਕਿਨਨਰ ਗਾਉਣ ਲੱਗੇ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਨਿਹਤੌ ਦਾਨਵੌ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪਤਿਤੌ ਚ ਰਣਾਙ੍ਗਣੇ । ਨਿਹਤਾਃ ਸੈਨਿਕਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤਤ੍ਰ ਕੇਸਰਿਣਾ ਬਲਾਤ੍
ਜਦੋਂ ਦੋ ਦਾਨਵ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਤੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੇ ਵੇਖੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਾਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਕੇਚਿਨ੍ਨਿਃਸ਼ੇषਂ ਤਦ੍ਰਣਂ ਕृਤਮ੍ । ਭਗ੍ਨਾਃ ਕੇਚਿਦ੍ ਗਤਾ ਮਨ੍ਦਾ ਮਹਿषਂ ਪ੍ਰਤਿ ਦੁਃਖਿਤਾਃ
ਕੁਝ ਨੂੰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਖਾ ਵੀ ਲਿਆ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਜੰਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ; ਕੁਝ ਟੁੱਟੇ-ਫੁੱਟੇ ਤੇ ਉਦਾਸ ਹੋ ਕੇ ਮਹਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ।
ਚੁਕ੍ਰੁਸ਼ੂ ਰੁਰੁਦੁਸ਼੍ਚੈਵ ਤ੍ਰਾਹਿ ਤ੍ਰਾਹੀਤਿ ਭਾषਣੈਃ । ਅਸਿਲੋਮਬਿਡਾਲਾਖ੍ਯੌ ਨਿਹਤੌ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ
ਉਹ ਰੋਣ ਤੇ ਚੀਖਣ ਲੱਗੇ, 'ਬਚਾਓ! ਬਚਾਓ!' ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ; ਹੇ ਵਧੀਆ ਰਾਜਾ, ਅਸਿਲੋਮ ਤੇ ਬਿਡਾਲਾ ਵੀ ਮਾਰੇ ਗਏ।
ਅਨ੍ਯੇ ਯੇ ਸੈਨਿਕਾ ਰਾਜਨ੍ ਸਿਂਹੇਨ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਾਸ਼੍ਚ ਤੇ । ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤੋ ਰਾਜਾਨਂ ਤਦਾ ਚਕ੍ਰੁਸ਼੍ਚ ਵੈਸ਼ਸਮ੍
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਹੋਰ ਸੈਨਿਕ ਜੋ ਸਿੰਘ ਨੇ ਖਾ ਲਏ, ਉਹ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ ਰਾਜੇ ਲਈ ਵੱਡਾ ਸੋਗ ਕਰਦੇ ਗਏ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਤੇषਾਂ ਮਹਿषੋ ਦੁਰ੍ਮਨਾਸ੍ਤਦਾ । ਬਭੂਵ ਚਿਨ੍ਤਾਕੁਲਿਤੋ ਵਿਮਨਾ ਦੁਃਖਸਂਯੁਤਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਿਸ਼ਾ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਚਿੰਤਾ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਮਹਿषਦ੍ਵਾਰਾ ਦੇਵੀਪ੍ਰਬੋਧਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਤੇषਾਂ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕ੍ਰੋਧਯੁਕ੍ਤੋ ਨਰਾਧਿਪਃ । ਦਾਰੁਕਂ ਪ੍ਰਾਹ ਤਰਸਾ ਰਥਮਾਨਯ ਮੇऽਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਦਾਰੂਕ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੇਰਾ ਅਜੋਬਾ ਰਥ ਲਿਆ ਆ!'
ਸਹਸ੍ਰਖਰਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਪਤਾਕਾਧ੍ਵਜਭੂषਿਤਮ੍ । ਆਯੁਧੈਃ ਸਂਯੁਤਂ ਸ਼ੁਭ੍ਰਂ ਸੁਚਕ੍ਰਂ ਚਾਰੁਕੂਬਰਮ੍
ਉਹ ਰਥ ਹਜ਼ਾਰ ਖਚਰਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਝੰਡਿਆਂ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਚਮਕਦਾ, ਵਧੀਆ ਪਹੀਏ ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਲੱਕੜ ਵਾਲਾ।
ਸੂਤੋऽਪਿ ਰਥਮਾਨੀਯ ਤਮੁਵਾਚ ਤ੍ਵਰਾਨ੍ਵਿਤਃ । ਰਾਜਨ੍ ਰਥੋऽਯਮਾਨੀਤੋ ਦ੍ਵਾਰਿ ਤਿष੍ਠਤਿ ਭੂषਿਤਃ
ਸਾਰਥੀ ਰਥ ਲਿਆ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਰਾਜਾ, ਰਥ ਲਿਆ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਖੜਾ ਹੈ, ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ।'
ਸਰ੍ਵਾਯੁਧਸਮਾਯੁਕ੍ਤੋ ਵਰਾਸ੍ਤਰਣਸਂਯੁਤਃ । ਆਨੀਤਂ ਤਂ ਰਥਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਦਾਨਵੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਮਹਾਬਲਃ
ਉਹ ਰਥ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੇ ਵਧੀਆ ਬਚਾਓ ਵਾਲਾ ਸੀ; ਰਥ ਲਿਆ ਆ ਗਿਆ ਜਾਣ ਕੇ, ਦਾਨਵਾਂ ਦਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਮੁਖੀ—
ਮਾਨੁषਂ ਦੇਹਮਾਸ੍ਥਾਯ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਗਨ੍ਤੁਮੁਦ੍ਯਤਃ । ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਮਨਸਾ ਚੇਤਿ ਦੇਵੀ ਮਾਂ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਦੁਰ੍ਮੁਖਮ੍
ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ; ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਿਆ, 'ਦੇਵੀ ਮੇਰਾ ਮੂੰਹ ਵੇਖ ਕੇ ਹੌਸਲਾ ਹਾਰ ਜਾਵੇਗੀ।'
ਸ਼ृਙ੍ਗਿਣਂ ਮਹਿषਂ ਨੂਨਂ ਵਿਮਨਾ ਸਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਨਾਰੀਣਾਂ ਚ ਪ੍ਰਿਯਂ ਰੂਪਂ ਤਥਾ ਚਾਤੁਰ੍ਯਮਿਤ੍ਯਪਿ
'ਮਹਿਸ਼ ਦੇ ਸਿੰਗ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਉਦਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ; ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਤੇ ਚਲਾਕੀ ਪਸੰਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।'
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਰੂਪਂ ਚ ਚਾਤੁਰ੍ਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਤਾਂ ਪ੍ਰਤਿ । ਯਥਾ ਮਾਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸਾ ਬਾਲਾ ਪ੍ਰੇਮਯੁਕ੍ਤਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
'ਇਸ ਲਈ, ਸੋਹਣਾ ਰੂਪ ਤੇ ਚਲਾਕੀ ਕਰ ਕੇ ਮੈਂ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਵੇ।'
ਮਮਾਪਿ ਚ ਤਦੈਵ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸੁਖਂ ਨਾਨ੍ਯਸ੍ਵਰੂਪਤਃ । ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਮਨਸਾ ਦਾਨਵੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਮਹਾਬਲਃ
'ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੀ ਸੁੱਖ ਉਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਵੇਗਾ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚ ਕੇ, ਦਾਨਵਾਂ ਦਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਮੁਖੀ—
ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਨ੍ਮਾਹਿषਂ ਰੂਪਂ ਬਭੂਵ ਪੁਰੁषਃ ਸ਼ੁਭਃ । ਸਰ੍ਵਾਯੁਧਧਰਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਂਸ਼੍ਚਾਰੁਭੂषਣਭੂषਿਤਃ
ਉਹ ਮਹਿਸ਼ ਦਾ ਰੂਪ ਛੱਡ ਕੇ ਸੋਹਣਾ ਮਨੁੱਖ ਬਣ ਗਿਆ, ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ, ਚਮਕਦਾ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ।
ਦਿਵ੍ਯਾਮ੍ਬਰਧਰਃ ਕਾਨ੍ਤਃ ਪੁष੍ਪਬਾਣ ਇਵਾਪਰਃ । ਰਥੋਪਵਿष੍ਟਃ ਕੇਯੂਰਸ੍ਰਗ੍ਵੀ ਬਾਣਧਨੁਰ੍ਧਰਃ
ਦਿਵਿਆ ਪਹਿਰਾਵਾ ਪਾ ਕੇ, ਸੋਹਣਾ, ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਵਾਲੇ ਕਾਮਦੇਵ ਵਾਂਗ, ਰਥ 'ਤੇ ਬੈਠਾ, ਬਾਂਹਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਤੇ ਹਾਰ ਪਾ ਕੇ, ਧਨੁ ਤੇ ਬਾਣ ਲੈ ਕੇ।
ਸੇਨਾਪਰਿਵृਤੋ ਦੇਵੀਂ ਜਗਾਮ ਮਦਗਰ੍ਵਿਤਃ । ਮਨੋਜ੍ਞਂ ਰੂਪਮਾਸ੍ਥਾਯ ਮਾਨਿਨੀਨਾਂ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਮਾਣਵਾਂ ਲਈ ਮਨਮੋਹਣੀ ਅਤੇ ਮਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲੀ ਸੁੰਦਰ ਸ਼ਕਲ ਧਾਰ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਦੇ ਕੋਲ ਆਇਆ।
ਤਮਾਗਤਂ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਮਧਿਪਂ ਤਦਾ । ਬਹੁਭਿਃ ਸਂਵृਤਂ ਵੀਰੈਰ੍ਦੇਵੀ ਸ਼ਙ੍ਖਮਵਾਦਯਤ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਰਲੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨਾਲ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਇਆ।
ਸ ਸ਼ਙ੍ਖਨਿਨਦਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਜਨਵਿਸ੍ਮਯਕਾਰਕਮ੍ । ਸਮੀਪਮੇਤ੍ਯ ਦੇਵ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਤਾਮੁਵਾਚ ਹਸਨ੍ਨਿਵ
ਉਹ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਗੂੰਜ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈਰਾਨੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਇਆ ਅਤੇ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
ਦੇਵਿ ਸਂਸਾਰਚਕ੍ਰੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਵਰ੍ਤਮਾਨੋ ਜਨਃ ਕਿਲ । ਨਰੋ ਵਾਥ ਤਥਾ ਨਾਰੀ ਸੁਖਂ ਵਾਞ੍ਛਤਿ ਸਰ੍ਵਥਾ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਮਨੁੱਖ—ਮਰਦ ਜਾਂ ਔਰਤ—ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਖ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੁਖਂ ਸਂਯੋਗਜਂ ਨॄਣਾਂ ਨਾਸਂਯੋਗੇ ਭਵੇਦਿਹ । ਸਂਯੋਗੋ ਬਹੁਧਾ ਭਿਨ੍ਨਸ੍ਤਾਨ੍ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਹ
ਇਥੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਮਿਲਾਪ ਤੋਂ, ਵਿਛੋੜੇ ਤੋਂ ਨਹੀਂ; ਮਿਲਾਪ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ—ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੋ।
ਭੇਦਾਨ੍ਸੁਪ੍ਰੀਤਿਹੇਤੂਤ੍ਥਾਨ੍ਸ੍ਵਭਾਵੋਤ੍ਥਾਨਨੇਕਸ਼ਃ । ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰੀਤਿਭਵਾਨਾਦੌ ਕਥਯਾਮਿ ਯਥਾਮਤਿ
ਪਿਆਰ ਦੇ ਕਾਰਣ ਜਾਂ ਸੁਭਾਵ ਤੋਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਭੇਦ ਬਣਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਮਿਲਾਪ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਖੁਸ਼ੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੀ ਸਮਝ ਹੈ।
ਮਾਤਾਪਿਤ੍ਰੋਸ੍ਤੁ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਸਂਯੋਗਸ੍ਤੂਤ੍ਤਮਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਭ੍ਰਾਤੁਰ੍ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਤਥਾ ਯੋਗਃ ਕਾਰਣਾਨ੍ਮਧ੍ਯਮੋ ਮਤਃ
ਮਾਂ-ਪਿਓ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਭਰਾ-ਭਰਾ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਕੁਝ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਮੱਧਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਤ੍ਤਮਸ੍ਯ ਸੁਖਸ੍ਯੈਵ ਦਾਤृਤ੍ਵਾਦੁਤ੍ਤਮਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਤਸ੍ਮਾਦਲ੍ਪਸੁਖਸ੍ਯੈਵ ਪ੍ਰਦਾਤृਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਮਧ੍ਯਮਃ
ਕਿਉਂਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੁਖ ਪਹਿਲੇ ਮਿਲਾਪ ਤੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਉੱਤਮ ਹੈ; ਦੂਜੇ ਮਿਲਾਪ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਮੱਧਮ ਹੈ।
ਨਾਵਿਕਾਨਾਂ ਤੁ ਸਂਯੋਗਃ ਸ੍ਮृਤਃ ਸ੍ਵਾਭਾਵਿਕੋ ਬੁਧੈਃ । ਵਿਵਿਧਾਵृਤਚਿਤ੍ਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਸਙ੍ਗਪਰਿਵਰ੍ਤਿਨਾਮ੍
ਅਜਨਬੀਆਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲਗਾਵਾਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਲਝੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੁਦਰਤੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਤ੍ਯਲ੍ਪਸੁਖਦਾਤृਤ੍ਵਾਤ੍ਕਨਿष੍ਠੋऽਯਂ ਸ੍ਮृਤੋ ਬੁਧੈਃ । ਅਤ੍ਯੁਤ੍ਤਮਸ੍ਤੁ ਸਂਯੋਗਃ ਸਂਸਾਰੇ ਸੁਖਦਃ ਸਦਾ
ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸੁਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਨਿਕਸਾ ਮੰਨਿਆ ਹੈ; ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਿਲਾਪ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨਾਰੀਪੁਰੁषਯੋਃ ਕਾਨ੍ਤੇ ਸਮਾਨਵਯਸੋ ਸਦਾ । ਸਂਯੋਗੋ ਯਃ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਃ ਸ ਏਵਾਤ੍ਯੁਤ੍ਤਮਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਜਦੋਂ ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਮਰਦ, ਦੋਵੇਂ ਇੱਕੋ ਉਮਰ ਦੇ, ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਿਲਾਪ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਤ੍ਯੁਤ੍ਤਮਸੁਖਸ੍ਯੈਵ ਦਾਤृਤ੍ਵਾਤ੍ਸ ਤਥਾਵਿਧਃ । ਚਾਤੁਰ੍ਯਰੂਪਵੇषਾਦ੍ਯੈਃ ਕੁਲਸ਼ੀਲਗੁਣੈਸ੍ਤਥਾ
ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੁਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਮਿਲਾਪ ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ, ਵੈਸ਼, ਪਰਿਵਾਰ, ਚਲਣ-ਚਲਣ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।