ਮਧੁਕੈਟਭਯੋਰ੍ਯੁਦ੍ਧੋਦ੍ਯੋਗਵਰ੍ਣਨਮ੍ ऋषਯ ਊਚੁਃ ਸੌਮ੍ਯ ਯਚ੍ਚ ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸ਼ੌਰੇਰ੍ਯੁਦ੍ਧਂ ਮਹਾਰ੍ਣਵੇ । ਮਧੁਕੈਟਭਯੋਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਪਞ੍ਚਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਕਮ੍
ਮਧੁ ਤੇ ਕੈਟਭ ਦੀ ਲੜਾਈ ਤੇ ਤਿਆਰੀ ਦਾ ਵਰਣਨ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੁਣਿਆ, ਜੋ ਤੂੰ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੌਰੀ ਦੀ ਮਧੁ ਤੇ ਕੈਟਭ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਚੱਲੀ।
ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਤੌ ਦਾਨਵੌ ਜਾਤੌ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਕਾਰ੍ਣਵੇ ਜਲੇ । ਮਹਾਵੀਰ੍ਯੋ ਦੁਰਾਧਰ੍षੌ ਦੇਵੈਰਪਿ ਸੁਦੁਰ੍ਜਯੌ
ਉਹ ਦੋ ਦਾਨਵ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਜੰਮੇ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣਾ ਔਖਾ ਸੀ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਜਿੱਤਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ?
ਕਥਂ ਤਾਵਸੁਰੌ ਜਾਤੌ ਕਥਂ ਚ ਹਰਿਣਾ ਹਤੌ । ਤਦਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਚਰਿਤਂ ਪਰਮਾਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਉਹ ਦੋ ਅਸੁਰ ਕਿਵੇਂ ਜੰਮੇ, ਤੇ ਹਰੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰਿਆ? ਵੱਡੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਕਥਾ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸ।
ਸ਼੍ਰੋਤੁਕਾਮਾ ਵਯਂ ਸਰ੍ਵੇ ਤ੍ਵਂ ਵਕ੍ਤਾ ਚ ਬਹੁਸ਼੍ਰੁਤਃ । ਦੈਵਾਚ੍ਚਾਤ੍ਰੈਵ ਸਂਜਾਤਃ ਸਂਯੋਗਸ਼੍ਚ ਤਥਾਵਯੋਃ
ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੈ। ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ, ਇਹ ਮਿਲਾਪ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਅਸੀਂ ਤੇਰਾ ਸੰਗਤ ਮਿਲਿਆ।
ਮੂਰ੍ਖੇਣ ਸਹ ਸਂਯੋਗੋ ਵਿषਾਦਪਿ ਸੁਦੁਰ੍ਜਰਃ । ਵਿਜ੍ਞੇਨ ਸਹ ਸਂਯੋਗਃ ਸੁਧਾਰਸਸਮਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਮੂਰਖ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਜ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਰਸ ਵਰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਪਸ਼ਵਃ ਸਰ੍ਵੇ ਖਾਦਨ੍ਤਿ ਮੇਹਯਨ੍ਤਿ ਚ । ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਵਿषਯਾਕਾਰਂ ਵ੍ਯਵਾਯਸੁਖਮਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਸਾਰੇ ਜਾਨਵਰ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ, ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਪਖਾਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਮਿਲਣ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
ਨ ਤੇषਾਂ ਸਦਸਜ੍ਜ੍ਞਾਨਂ ਵਿਵੇਕੋ ਨ ਚ ਮੋਕ੍ਸ਼ਦਃ । ਪਸ਼ੁਭਿਸ੍ਤੇ ਸਮਾ ਜ੍ਞੇਯਾ ਯੇषਾਂ ਨ ਸ਼੍ਰਵਣਾਦਰਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਚ ਤੇ ਝੂਠ ਦੀ ਪਹਚਾਨ ਨਹੀਂ, ਵੱਖਰਾ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਾਂਗ ਸਮਝੋ।
ਮृਗਾਦ੍ਯਾਃ ਪਸ਼ਵਃ ਕੇਚਿਜ੍ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਸ਼੍ਰਾਵਣਂ ਸੁਖਮ੍ । ਅਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਾਃ ਫਣਿਨਸ਼੍ਚੈਵ ਮੁਮੁਹੁਰ੍ਨਾਦਪਾਨਤਃ
ਕੁਝ ਪਸ਼ੂ, ਜਿਵੇਂ ਹਿਰਣ ਆਦਿ, ਸੁਣਨ ਦੇ ਸੁਖ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਸੱਪ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕੰਨ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਆਨੰਦ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪਞ੍ਚਾਨਾਮਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਵੈ ਸ਼ੁਭੇ ਸ਼੍ਰਵਣਦਰ੍ਸ਼ਨੇ । ਸ਼੍ਰਵਣਾਦ੍ਵਸ੍ਤੁਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਚ੍ਚਿਤ੍ਤਰਞ੍ਜਨਮ੍
ਪੰਜ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਵਿਚੋਂ, ਸੁਣਨਾ ਤੇ ਵੇਖਣਾ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਸਮਝ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਮਨ ਨੂੰ ਰਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਵਣਂ ਤ੍ਰਿਵਿਧਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਂ ਰਾਜਸਂ ਤਥਾ । ਤਾਮਸਂ ਚ ਮਹਾਭਾਗ ਸੁਜ੍ਞੋਕ੍ਤਂ ਨਿਸ਼੍ਚਯਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ: ਸਾਤਵਿਕ, ਰਾਜਸ, ਤੇ ਤਾਮਸ; ਇਹ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਪੂਰੀ ਪੱਕੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਮਝਾਇਆ ਹੈ।
ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਂ ਵੇਦਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਦਿ ਸਾਹਿਤ੍ਯਂ ਚੈਵ ਰਾਜਸਮ੍ । ਤਾਮਸਂ ਯੁਦ੍ਧਵਾਰ੍ਤਾ ਚ ਪਰਦੋषਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਮ੍
ਸਾਤਵਿਕ ਸੁਣਨ ਵੈਦਾਂ, ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗਿਆਂ ਦਾ ਹੈ; ਰਾਜਸ ਸੁਣਨ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਹੈ; ਤਾਮਸ ਸੁਣਨ ਜੰਗ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਅਉਗੁਣ ਦੱਸਣ ਦਾ ਹੈ।
ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਂ ਤ੍ਰਿਵਿਧਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਵਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਪਣ੍ਡਿਤੈਃ । ਉਤ੍ਤਮਂ ਮਧ੍ਯਮਂ ਚੈਵ ਤਥੈਵਾਧਮਮਿਤ੍ਯੁਤ
ਸਾਤਵਿਕ ਵੀ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਤੇ ਪੰਡਤਾਂ ਨੇ: ਉੱਤਮ, ਮੱਧਮ ਤੇ ਘੱਟ।
ਉਤ੍ਤਮਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਫਲਦਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਦਂ ਮਧ੍ਯਮਂ ਤਥਾ । ਅਧਮਂ ਭੋਗਦਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਨਿਰ੍ਣੀਯ ਵਿਦਿਤਂ ਬੁਧੈਃ
ਉੱਤਮ ਸੁਣਨ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਮੱਧਮ ਸੁਣਨ ਸਵਰਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਘੱਟ ਸੁਣਨ ਭੋਗ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਹੈ।
ਸਾਹਿਤ੍ਯਂ ਚੈਵ ਤ੍ਰਿਵਿਧਂ ਸ੍ਵੀਯਾਯਾਂ ਚੋਤ੍ਤਮਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ । ਮਧ੍ਯਮਂ ਵਾਰਯੋषਾਯਾਂ ਪਰੋਢਾਯਾਂ ਤਥਾਧਮਮ੍
ਸਾਹਿਤ ਵੀ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਦਾ ਹੈ: ਆਪਣਾ ਸਾਹਿਤ ਉੱਤਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵੈਸ਼ਿਆ ਦਾ ਮੱਧਮ, ਤੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਘੱਟ।
ਤਾਮਸਂ ਤ੍ਰਿਵਿਧਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਵਿਦ੍ਵਦ੍ਭਿਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਿਭਿਃ । ਆਤਤਾਯਿਨਿਯੁਦ੍ਧਂ ਯਤ੍ਤਦੁਤ੍ਤਮਮੁਦਾਹृਤਮ੍
ਤਾਮਸ ਵੀ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ: ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਉੱਤਮ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਧ੍ਯਮਂ ਚਾਪਿ ਵਿਦ੍ਵੇषਾਤ੍ਪਾਣ੍ਡਵਾਨਾਂ ਤਥਾਰਿਭਿਃ । ਅਧਮਂ ਨਿਰ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਤੁ ਵਿਵਾਦੇ ਕਲਹੇ ਤਥਾ
ਮੱਧਮ ਲੜਾਈ ਵਿਵਾਦ ਜਾਂ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਵਿਚ; ਘੱਟ ਲੜਾਈ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਦੇ ਝਗੜਾ ਤੇ ਵਿਵਾਦ ਹੈ।
ਤਦਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰਵਣਂ ਮੁਖ੍ਯਂ ਪੁਰਾਣਸ੍ਯ ਮਹਾਮਤੇ । ਬੁਦ੍ਧਿਪ੍ਰਵਰ੍ਧਨਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਤਤਃ ਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਣਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਇਹ ਬੁਧੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪੁੰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਦਾਖ੍ਯਾਹਿ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧੇ ਕਥਾਂ ਪੌਰਾਣਿਕੀਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍ । ਸ਼੍ਰੁਤਾਂ ਦ੍ਵੈਪਾਯਨਾਤ੍ਪੂਰ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਧਿਨੀਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁਧੀ ਵਾਲੇ, ਪੁਰਾਣਕ ਕਥਾ ਸੁਣਾਓ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਆਸ ਤੋਂ ਸੁਣੀ ਸੀ, ਜੋ ਸਭ ਚੰਗੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਯੂਯਂ ਧਨ੍ਯਾ ਮਹਾਭਾਗਾ ਧਨ੍ਯੋऽਹਂ ਪृਥਿਵੀਤਲੇ । ਯੇषਾਂ ਸ਼੍ਰਵਣਬੁਦ੍ਧਿਸ਼੍ਚ ਮਮਾਪਿ ਕਥਨੇ ਕਿਲ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੁਸੀਂ ਧਨਿਆ ਹੋ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਧਨਿਆ ਹਾਂ ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਤੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕਹਿਣ ਦਾ ਮੌਕਾ।
ਪੁਰਾ ਚੈਕਾਰ੍ਣਵੇ ਜਾਤੇ ਵਿਲੀਨੇ ਭੁਵਨਤ੍ਰਯੇ । ਸ਼ੇषਪਰ੍ਯਙ੍ਕਸੁਪ੍ਤੇ ਚ ਦੇਵਦੇਵੇ ਜਨਾਰ੍ਦਨੇ
ਪਹਿਲਾਂ, ਜਦੋਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਤੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਜਨਾਰਦਨ ਸੇਸ਼ ਨਾਗ ਦੇ ਪਲੰਗ ਉੱਤੇ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਸਨ,
ਵਿष੍ਣੁਕਰ੍ਣਮਲੋਦ੍ਭੂਤੌ ਦਾਨਵੌ ਮਧੁਕੈਟਭੌ । ਮਹਾਬਲੌ ਚ ਤੌ ਦੈਤ੍ਯੌ ਵਿਵृਦ੍ਧੌ ਸਾਗਰੇ ਜਲੇ
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਕੰਨ ਦੀ ਮੈਲ ਤੋਂ ਦੋ ਦਾਨਵ, ਮਧੁ ਤੇ ਕੈਟਭ, ਪੈਦਾ ਹੋਏ; ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੈਤ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਗਏ।
ਕ੍ਰੀਡਮਾਨੌ ਸ੍ਥਿਤੌ ਤਤ੍ਰ ਵਿਚਰਨ੍ਤਾਵਿਤਸ੍ਤਤਃ । ਤਾਵੇਕਦਾ ਮਹਾਕਾਯੌ ਕ੍ਰੀਡਾਸਕ੍ਤੌ ਮਹਾਰ੍ਣਵੇ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ, ਉਥੇ ਖੇਡਦੇ ਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ, ਮਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹੇ।
ਚਿਨ੍ਤਾਮਵਾਪਤੁਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤੇ ਭ੍ਰਾਤਰਾਵਿਵ ਸਂਸ੍ਥਿਤੌ । ਨਾਕਾਰਣਂ ਭਵੇਤ੍ਕਾਰ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰੈषਾ ਪਰਮ੍ਪਰਾ
ਫਿਰ, ਭਰਾਵਾਂ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਏ: 'ਬਿਨਾ ਕਾਰਨ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਇਹ ਹਰ ਥਾਂ ਦੀ ਰੀਤ ਹੈ।'
ਆਧੇਯਂ ਤੁ ਵਿਨਾਧਾਰਂ ਨ ਤਿष੍ਠਤਿ ਕਥਞ੍ਚਨ । ਆਧਾਰਾਧੇਯਭਾਵਸ੍ਤੁ ਭਾਤਿ ਨੋ ਚਿਤ੍ਤਗੋਚਰਃ
ਸਹਾਰਾ ਬਿਨਾ, ਆਧਾਰਿਤ ਵਸਤੂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਟਿਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ; ਆਧਾਰ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਮਨ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
ਕ੍ਵ ਤਿष੍ਠਤਿ ਜਲਂ ਚੇਦਂ ਸੁਖਰੂਪਂ ਸੁਵਿਸ੍ਤਰਮ੍ । ਕੇਨ ਸृष੍ਟਂ ਕਥਂ ਜਾਤਂ ਮਗ੍ਨਾਵਾਵਾਞ੍ਜਲੇ ਸ੍ਥਿਤੌ
ਇਹ ਸੁਖਦਾਇਕ ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਪਾਣੀ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਇਹ ਕਿਨੇ ਬਣਾਇਆ, ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ? ਅਸੀਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਕਿਵੇਂ ਤੈਰ ਰਹੇ ਹਾਂ?
ਆਵਾਂ ਵਾ ਕਥਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨੌ ਕੇਨ ਵੋਤ੍ਪਾਦਿਤਾਵੁਭੌ । ਪਿਤਰੌ ਕ੍ਵੇਤਿ ਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਕਾਮਂ ਤਥਾਵਯੋਃ
ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਕਿਵੇਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਸਾਨੂੰ ਕਿਨੇ ਬਣਾਇਆ? ਸਾਡੇ ਮਾਪੇ ਕਿੱਥੇ ਹਨ? ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਏਵਂ ਕਾਮਯਮਾਨੌ ਤੌ ਜਗ੍ਮਤੁਰ੍ਨ ਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯਮ੍ । ਉਵਾਚ ਕੈਟਭਸ੍ਤਤ੍ਰ ਮਧੁਂ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਸ੍ਥਿਤਂ ਜਲੇ
ਸੂਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਦੋਵੇਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਉਹ ਕਿਸੇ ਨਤੀਜੇ ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੇ। ਫਿਰ, ਉਥੇ ਕੈਟਭ ਨੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਨੇੜੇ ਖੜੇ ਮਧੂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਕੈਟਭ ਉਵਾਚ ਮਧੋ ਵਾਮਤ੍ਰ ਸਲਿਲੇ ਸ੍ਥਾਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਮਹਾਬਲਾ । ਵਰ੍ਤਤੇ ਭ੍ਰਾਤਰਚਲਾ ਕਾਰਣਂ ਸਾ ਹਿ ਮੇ ਮਤਾ
ਕੈਟਭ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮਧੂ, ਇਸ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਕੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵੱਡੀ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹੈ। ਭਰਾ, ਮੈਂ ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ।
ਤਯਾ ਤਤਮਿਦਂ ਤੋਯਂ ਤਦਾਧਾਰਂ ਚ ਤਿष੍ਠਤਿ । ਸਾ ਏਵ ਪਰਮਾ ਦੇਵੀ ਕਾਰਣਞ੍ਚ ਤਥਾਵਯੋਃ
ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਇਹ ਪਾਣੀ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਉਹੀ ਇਸ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ। ਉਹੀ ਸਰਵੋਚ ਦੈਵੀ ਹੈ ਤੇ ਸਾਡਾ ਕਾਰਨ ਵੀ।
ਏਵਂ ਵਿਬੁਧ੍ਯਮਾਨੌ ਤੌ ਚਿਨ੍ਤਾਵਿष੍ਟੌ ਯਦਾਸੁਰੌ । ਤਦਾਕਾਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਵਾਗ੍ਬੀਜਂ ਸੁਮਨੋਹਰਮ੍
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਅਸੁਰ ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਮਝਣ ਲੱਗੇ, ਸੋਚ ਵਿਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ, ਤਦ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬੀਜ-ਮੰਤ੍ਰ ਸੁਣਿਆ।