ਤਤੋ ਦੇਵਾਃ ਸਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾ ਭਯਮਾਜਗ੍ਮੁਰੁਦ੍ਯਤਾਃ । ਮਘਵਾ ਮਹਿषਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਲਾਯਨਪਰੋऽਭਵਤ੍
ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵ ਸਭ ਡਰ ਗਏ। ਮਘਵਾਨ ਨੇ ਜਦੋਂ ਮਹੀਸ਼ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਸਿਰਫ ਭੱਜਣ ਦੀ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਸਙ੍ਗਰਂ ਸਮ੍ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਗਤੇ ਸ਼ਕ੍ਰੇ ਸ਼ਚੀਪਤੌ । ਯਮੋ ਧਨਾਧਿਪਃ ਪਾਸ਼ੀ ਜਗ੍ਮੁਃ ਸਰ੍ਵੇ ਭਯਾਤੁਰਾਃ
ਜਦੋਂ ਸ਼ਚੀਪਤੀ ਇੰਦਰ ਯੁੱਧ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਯਮ, ਧਨ ਦੇ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਫੰਦੇ ਵਾਲਾ ਵੀ ਸਾਰੇ ਡਰ ਕੇ ਉਥੋਂ ਨਿਕਲ ਗਏ।
ਮਹਿषੋऽਪਿ ਜਯਂ ਮਤ੍ਵਾ ਜਗਾਮ ਸ੍ਵਗृਹਂ ਤਤਃ । ਐਰਾਵਤਂ ਗਜਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤ੍ਯਕ੍ਤਮਿਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਗਚ੍ਛਤਾ
ਮਹੀਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਿੱਤੂ ਸਮਝ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ। ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਇੰਦਰ ਵਲੋਂ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਏਰਾਵਤ ਹਾਥੀ ਮਿਲ ਗਿਆ।
ਤਥੋਚ੍ਚੈਃਸ਼੍ਰਵਸਂ ਭਾਨੋਃ ਕਾਮਧੇਨੁਂ ਪਯਸ੍ਵਿਨੀਮ੍ । ਸ੍ਵਸੈਨ੍ਯਸਂਵृਤਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਮਨੋ ਦਧੇ
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਭਾਨੂ ਦਾ ਉੱਚੈਸ਼੍ਰਵਸ ਘੋੜਾ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਵਾਲੀ ਕਾਮਧੇਨੁ ਵੀ ਲੈ ਲਈ। ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਸਵਰਗ ਜਾਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤਰਸਾ ਦੇਵਸਦਨਂ ਗਤ੍ਵਾ ਸ ਮਹਿषਾਸੁਰਃ । ਜਗ੍ਰਾਹ ਸੁਰਰਾਜ੍ਯਂ ਵੈ ਤ੍ਯਕ੍ਤਂ ਦੇਵੈਰ੍ਭਯਾਤੁਰੈਃ
ਮਹੀਸ਼ਾਸੁਰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਡਰੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਛੱਡਿਆ ਰਾਜ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਲੈ ਲਿਆ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਸਨੇ ਤਥਾ ਰਮ੍ਯੇ ਦਾਨਵਃ ਸਮੁਪਾਵਿਸ਼ਤ੍ । ਦਾਨਵਾਨ੍ਸ੍ਥਾਪਯਾਮਾਸ ਦੇਵਾਨਾਂ ਸ੍ਥਾਨਕੇषੁ ਸਃ
ਦਾਨਵ ਨੇ ਸੋਹਣੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾ ਦਿੱਤਾ।
ਏਵਂ ਵਰ੍षਸ਼ਤਂ ਪੂਰ੍ਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਯੁਦ੍ਧਂ ਸੁਦਾਰੁਣਮ੍ । ਅਵਾਪੈਨ੍ਦ੍ਰਪਦਂ ਕਾਮਂ ਦਾਨਵੋ ਮਦਗਰ੍ਵਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੋ ਸਾਲ ਤੱਕ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਲੜ ਕੇ, ਮੱਦੇ ਚੜ੍ਹੇ ਦਾਨਵ ਨੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਚਾਹੀ ਹੋਈ ਜਗ੍ਹਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ।
ਨਿਰ੍ਜਰਾ ਨਿਰ੍ਗਤਾ ਨਾਕਾਤ੍ਤੇਨ ਸਰ੍ਵੇऽਤਿਪੀਡਿਤਾਃ । ਏਵਂ ਬਹੂਨਿ ਵਰ੍षਾਣਿ ਬਭ੍ਰਮੁਰ੍ਗਿਰਿਗਹ੍ਵਰੇ
ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਏ। ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੇ ਰਹੇ।
ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤਦਾ ਰਾਜਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਸ਼ਰਣਂ ਯਯੁਃ । ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਂ ਜਗਨ੍ਨਾਥਂ ਰਜੋਰੂਪਂ ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਾਰੇ ਥੱਕ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਰਾ ਲੈਣ ਗਏ, ਜੋ ਪ੍ਰਜਾ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਰਜੋ ਗੁਣ ਵਾਲੇ ਚਤੁਰਮੁਖ ਹਨ।
ਪਦ੍ਮਾਸਨਂ ਵੇਦਗਰ੍ਭਂ ਸੇਵਿਤਂ ਮੁਨਿਭਿਃ ਸ੍ਵਜੈਃ । ਮਰੀਚਿਪ੍ਰਮੁਖੈਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤੈਰ੍ਵੇਦਵੇਦਾਙ੍ਗਪਾਰਗੈਃ
ਕੰਵਲ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗੁਹਿਰੀ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਮੁਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸੇਵੇ ਜਾਂਦੇ, ਮਰੀਚਿ ਆਦਿਕ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਵੇਦ-ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕਿਨ੍ਨਰੈਃ ਸਿਦ੍ਧਗਨ੍ਧਰ੍ਵੈਸ਼੍ਚਾਰਣੋਰਗਪਨ੍ਨਗੈਃ । ਤੁष੍ਟੁਵੁਰ੍ਭਯਭੀਤਾਸ੍ਤੇ ਦੇਵਦੇਵਂ ਜਗਦ੍ਗੁਰੁਮ੍
ਕਿੰਨਰ, ਸਿੱਧ, ਗੰਧਰਵ, ਚਾਰਣ, ਨਾਗ ਤੇ ਪੰਨਗ—all ਡਰ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਜਗਤ ਦੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਦੇਵਾ ਊਚੁਃ ਧਾਤਃ ਕਿਮੇਤਦਖਿਲਾਰ੍ਤਿਹਰਾਮ੍ਬੁਜਨ੍ਮ ਜਨ੍ਮਾਭਿਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਨ ਦਯਾਂ ਕੁਰੁषੇ ਸੁਰਾਨ੍ ਯਤ੍ । ਸਮ੍ਪੀਡਿਤਾਨ੍ ਰਣਜਿਤਾਨਸੁਰਾਧਿਪੇਨ ਸ੍ਥਾਨਚ੍ਯੁਤਾਨ੍ ਗਿਰਿਗੁਹਾਕृਤਸਨ੍ਨਿਵਾਸਾਨ੍
ਦੇਵਤੇ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਹੇ ਧਾਤਾ, ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੰਵਲ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਾ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ? ਅਸੀਂ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲੋਂ ਹਾਰੇ, ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਤੋਂ ਹਟੇ ਹੋਏ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਾਂ।
ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਪਿਤਾ ਕਿਮਪਰਾਧਸ਼ਤੈਃ ਸਮੇਤਾ- ਨ੍ਸਨ੍ਤ੍ਯਜ੍ਯ ਲੋਭਰਹਿਤਃ ਕੁਰੁਤੇऽਤਿਦੁਃਸ੍ਥਾਨ੍ । ਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸੁਰਾਂਸ੍ਤਵ ਪਦਾਮ੍ਬੁਜਭਕ੍ਤਿਯੁਕ੍ਤਾ- ਨ੍ਦੈਤ੍ਯਾਰ੍ਦਿਤਾਂਸ਼੍ਚ ਕृਪਣਾਨ੍ ਯਦੁਪੇਕ੍ਸ਼ਸੇऽਦ੍ਯ
ਹੇ ਪਿਤਾ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਲਾਲਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਲਾਲਚ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਕਈਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਸਮੇਤ ਛੱਡ ਕੇ, ਇੰਨਾ ਕਠੋਰਤਾ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ? ਅੱਜ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ, ਅਸੁਰਾਂ ਵਲੋਂ ਪੀੜਤ ਤੇ ਦੁਖੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅਣਡਿੱਠਾ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?
ਅਮਰਭੁਵਨਰਾਜ੍ਯਂ ਤੇਨ ਭੁਕ੍ਤਂ ਨਿਤਾਨ੍ਤਂ ਮਖਹਵਿਰਪਿ ਯੋਗ੍ਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਰਾਦਦਾਤਿ । ਸੁਰਤਰੁਵਰਪੁष੍ਪਂ ਸੇਵਤੇऽਸੌ ਦੁਰਾਤ੍ਮਾ ਜਲਨਿਧਿਨਿਧਿਭੂਤਾਂ ਗਾਮਸੌ ਸੇਵਤੇ ਤਾਮ੍
ਉਹ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੋਗ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਉਹ ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਲੋਂ ਯੋਗ ਦਾਨ ਹਵਨ ਭੀ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੁਸਟ ਆਤਮਾ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੇ ਸੁਤਰ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲ ਵੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਦੌਲਤ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਂ ਵਾ ਗृਣੀਮਃ ਸੁਰਕਾਰ੍ਯਮਦ੍ਭੁਤਂ ਜਾਨਾਸਿ ਦੇਵੇਸ਼ ਸੁਰਾਰਿਚੇष੍ਟਿਤਮ੍ । ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਸਰ੍ਵਂ ਤ੍ਵਮਸ਼ੇषਕਾਰ੍ਯਵਿ- ਤ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਭੋ ਤੇ ਪ੍ਰਣਤਾਃ ਸ੍ਮ ਪਾਦਯੋਃ
ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਆਖੀਏ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਤੂੰ ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਨਿਵਾਉਂਦੇ ਹਾਂ।
ਯਤ੍ਰਾਪਿ ਕੁਤ੍ਰਾਪਿ ਗਤਾਨ੍ਸੁਰਾਨਸੌ ਨਾਨਾਚਰਿਤ੍ਰਃ ਖਲੁ ਪਾਪਮਾਨਸਃ । ਪੀਡਾਂ ਕਰੋਤ੍ਯੇਵ ਸ ਦੁष੍ਟਚੇष੍ਟਿਤ- ਸ੍ਤ੍ਰਾਤਾਸਿ ਦੇਵੇਸ਼ ਵਿਧੇਹਿ ਸ਼ਂ ਵਿਭੋ
ਅਸੀਂ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਜਾਈਏ, ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚਾਲਾਂ ਵਾਲਾ, ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਸਾਨੂੰ ਦੁੱਖ ਹੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਰਾਖਾ ਹੈਂ, ਸਾਨੂੰ ਚੰਗਾ ਕਰ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
ਨੋ ਚੇਦ੍ਵਯਂ ਦਾਵਮਹਾਗ੍ਨਿਪੀਡਿਤਾਃ ਕਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਕਰ੍ਤਾਰਮਨਨ੍ਤਤੇਜਸਮ੍ । ਯਾਮਃ ਪ੍ਰਜੇਸ਼ਂ ਸ਼ਰਣਂ ਸੁਰੇष੍ਟਂ ਧਾਤਾਰਮਾਦ੍ਯਂ ਪਰਿਮੁਚ੍ਯ ਕਂ ਸ਼ਿਵਮ੍
ਜੇ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਵੱਡੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਪੀੜਤ ਹੋਏ, ਕਿਸ ਕੋਲ ਜਾਈਏ ਜੋ ਅਸਲ ਸੁਖ ਦੇਵੇ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਅਨੰਤ ਜੋਤ ਹੈ? ਅਸੀਂ ਕਿਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਪ੍ਰਜਾ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਾ, ਆਦਿ ਕਰਤਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਹੋਰ ਕਿੱਥੇ ਚੰਗਾ ਲੱਭੀਏ?
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਇਤਿ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਣੇਮੁਸ੍ਤਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਮ੍ । ਬਦ੍ਧਾਞ੍ਜਲਿਪੁਟਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿषਣ੍ਣਵਦਨਾ ਭृਸ਼ਮ੍
ਵਿਆਸ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਦਾਸ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਅੱਗੇ ਨਿਵ ਗਏ।
ਤਾਂਸ੍ਤਥਾ ਪੀਡਿਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਦਾ ਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ । ਉਵਾਚ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਯਾ ਵਾਚਾ ਸੁਖਂ ਸਞ੍ਜਨਯਨ੍ਨਿਵ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁੱਖੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ-ਬਰਹਮਾ ਨੇ ਨਰਮ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦੇਣ ਲਈ, ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਸੁਰਾਃ ਕਾਮਂ ਦਾਨਵੋ ਵਰਦਰ੍ਪਿਤਃ । ਸ੍ਤ੍ਰੀਵਧ੍ਯੋऽਸੌ ਨ ਪੁਂਵਧ੍ਯੋ ਵਿਧੇਯਂ ਤਤ੍ਰ ਕਿਂ ਪੁਨਃ
ਬਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਉਹ ਦੈਤ, ਜਿਸਨੂੰ ਵਰ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਮਰਦਾਂ ਵਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ—ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤ ਵਲੋਂ ਹੀ ਮਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ?
ਵ੍ਰਜਾਮੋऽਦ੍ਯ ਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਕੈਲਾਸਂ ਪਰ੍ਵਤੋਤ੍ਤਮਮ੍ । ਸ਼ਙ੍ਕਰਂ ਪੁਰਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਕਾਰ੍ਯਵਿਸ਼ਾਰਦਮ੍
ਆਓ ਅੱਜ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਮਿਲ ਕੇ ਕੈਲਾਸ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਚੱਲੀਏ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖੀਏ।
ਤਤੋ ਵ੍ਰਜਾਮ ਵੈਕੁਣ੍ਠਂ ਯਤ੍ਰ ਦੇਵੋ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ । ਮਿਲਿਤ੍ਵਾ ਦੇਵਕਾਰ੍ਯਞ੍ਚ ਵਿਮृਸ਼ਾਮੋ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਵੈਕੁੰਠ ਨੂੰ ਚੱਲੀਏ, ਜਿੱਥੇ ਜਨਾਰਦਨ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੀਏ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਹਂਸਮਾਰੁਹ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਕਾਰ੍ਯਸਮੁਚ੍ਚਯੇ । ਦੇਵਾਂਸ਼੍ਚ ਪृष੍ਠਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਕੈਲਾਸਾਭਿਮੁਖੋ ਯਯੌ
ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਕੇ, ਬਰਹਮਾ ਜੀ ਹੰਸ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਕੰਮ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ, ਪਿੱਛੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੈਲਾਸ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ।
ਤਾਵਚ੍ਛਿਵੋऽਪਿ ਤਰਸਾ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਧ੍ਯਾਨੇਨ ਪਦ੍ਮਜਮ੍ । ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਸੁਰੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਨਿਰ੍ਗਤਃ ਸ੍ਵਗृਹਾਦ੍ਬਹਿਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਪਦਮ-ਜਨਮਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਲਿਆ ਤੇ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਗਏ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਤੌ ਤੁ ਕृਤਾਭਿਵਾਦਨੌ ਭृਸ਼ਮ੍ । ਪ੍ਰਣਤੌ ਚ ਸੁਰੈਃ ਸਰ੍ਵੈਃ ਸਨ੍ਤੁष੍ਟੌ ਸਮ੍ਬਭੂਵਤੁਃ
ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪੂਰੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸਲਾਮ ਕੀਤੇ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਵੱਡੀ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਣ ਤੇ, ਦੋਵੇਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਆਸਨਾਨਿ ਪृਥਗ੍ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਦੇਵੇਭ੍ਯੋ ਗਿਰਿਜਾਪਤਿਃ । ਉਪਵਿष੍ਟੇषੁ ਤੇष੍ਵੇਵ ਨਿषਸਾਦਾਸਨੇ ਸ੍ਵਕੇ
ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਹਰ ਇੱਕ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਸਨ ਦਿੱਤੇ, ਤੇ ਜਦ ਉਹ ਸਭ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਆਸਨਾਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਏ, ਤਾਂ ਆਪ ਆਪਣੇ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਵਿਹਾਟ ਗਏ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਕੁਸ਼ਲਪ੍ਰਸ਼੍ਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਵृषਭਧ੍ਵਜਃ । ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਕਾਰਣਂ ਦੇਵਾਨ੍ਕੈਲਾਸਾਗਮਨੇ ਵਿਭੁਃ
ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ-ਧਾਰੀ ਨੇ ਬਰਹਮਾ ਜੀ ਦੀ ਖੈਰੀਅਤ ਪੁੱਛ ਕੇ, ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕੈਲਾਸ ਤੇ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ।
ਸ਼ਿਵ ਉਵਾਚ ਕਿਮਤ੍ਰਾਗਮਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਕृਤਂ ਦੇਵੈਃ ਸਵਾਸਵੈਃ । ਭਵਤਾ ਚ ਮਹਾਭਾਗ ਬ੍ਰੂਹਿ ਤਤ੍ਕਾਰਣਂ ਕਿਲ
ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਬਰਹਮਾ ਜੀ, ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਆਏ ਹਨ? ਹੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਕਾਰਨ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਮਹਿषੇਣ ਸੁਰੇਸ਼ਾਨ ਪੀਡਿਤਾਃ ਸ੍ਵਰ੍ਨਿਵਾਸਿਨਃ । ਭ੍ਰਮਨ੍ਤਿ ਗਿਰਿਦੁਰ੍ਗੇषੁ ਭਯਤ੍ਰਸ੍ਤਾਃ ਸਵਾਸਵਾਃ
ਬਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਮਹੀਸ਼ ਨੇ ਸਵਰਗ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਬਹੁਤ ਪੀੜਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਉਹ ਸਾਰੇ ਡਰ ਕੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕ ਰਹੇ ਹਨ।
ਯਜ੍ਞਭੁਗ੍ਮਹਿषੋ ਜਾਤਸ੍ਤਥਾਨ੍ਯੇ ਸੁਰਸ਼ਤ੍ਰਵਃ । ਪੀਡਿਤਾ ਲੋਕਪਾਲਾਸ਼੍ਚ ਤ੍ਵਾਮਦ੍ਯ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਾਃ
ਮਹੀਸ਼, ਜੋ ਯਜਨਾਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਪੀੜੇ ਹੋ ਕੇ ਅੱਜ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਆ ਗਏ ਹਨ।