ਮੁਞ੍ਚ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਯਥੇष੍ਟਂ ਗਚ੍ਛ ਮਾ ਚਿਰਮ੍ । ਸੇਵਾਂ ਵਾ ਕੁਰੁ ਦੇਵੇਸ਼ ਮਹਿषਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਹੇ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਸੁਰਗ ਛੱਡ ਦੇ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੁਂ ਜਾ, ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰ। ਜਾਂ ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਮਹਿਸ਼ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ।
ਸ ਤ੍ਵਾਂ ਸਂਰਕ੍ਸ਼ਯੇਨ੍ਨੂਨਂ ਰਾਜਾ ਸ਼ਰਣਮਾਗਤਮ੍ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਸ਼ਰਣਂ ਯਾਹਿ ਮਹਿषਸ੍ਯ ਸ਼ਚੀਪਤੇ
ਜੇ ਤੂੰ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਆਵੇਂ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਤੈਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਬਚਾਏਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਸ਼ਚੀਪਤੀ, ਤੂੰ ਮਹਿਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ।
ਨੋਚੇਦ੍ਵਜ੍ਰਂ ਗਹਾਣਾਸ਼ੁ ਯੁਦ੍ਧਾਯ ਬਲਸੂਦਨ । ਪੂਰ੍ਵੈਰ੍ਜਿਤੋऽਸਿ ਚਾਸ੍ਮਾਕਂ ਜਾਨਾਮਿ ਤਵ ਪੌਰੁषਮ੍
ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਹੇ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਜਲਦੀ ਆਪਣੇ ਵਜਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾ। ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਸਾਡੇ ਹੱਥੋਂ ਹਾਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈਂ, ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ।
ਅਹਲ੍ਯਾਜਾਰ ਵਿਜ੍ਞਾਤਂ ਬਲਂ ਤੇ ਸੁਰਸਙ੍ਘਪ । ਯੁਧ੍ਯਸ੍ਵ ਵ੍ਰਜ ਵਾ ਕਾਮਂ ਯਤ੍ਰ ਤੇ ਰਮਤੇ ਮਨਃ
ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਅਹਲਿਆ ਵਾਲੇ ਮਾਮਲੇ ਤੋਂ ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਸਭ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ। ਲੜ, ਜਾਂ ਜਿੱਥੇ ਤੇਰਾ ਮਨ ਚਾਹੇ ਉਥੇ ਚਲਾ ਜਾ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਤਚ੍ਛੁਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਕ੍ਰੋਧਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਉਵਾਚ ਤਂ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸ੍ਮਿਤਪੂਰ੍ਵਂ ਵਚਸ੍ਤਦਾ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਹਸ ਕੇ, ਉਹ ਉਸਨੂੰ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ ਲੱਗਾ।
ਨ ਜਾਨੇऽਹਂ ਸੁਮਨ੍ਦਾਤ੍ਮਨ੍ ਯਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮਦਦਰ੍ਪਿਤਃ । ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਂ ਸਂਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਰੋਗਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭੋਸ੍ਤਵ
ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਹੇ ਮੰਦਬੁੱਧੀ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਕਰਕੇ ਕਿੰਨਾ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ। ਤੇਰੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਇਸ ਰੋਗ ਦੀ ਦਵਾਈ ਮੈਂ ਲੱਭਾਂਗਾ।
ਅਤਃ ਪਰਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਮੂਲਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਨਿਮੂਲਨਮ੍ । ਗਚ੍ਛ ਦੂਤ ਤਥਾ ਬ੍ਰੂਹਿ ਤਸ੍ਯਾਗ੍ਰੇ ਮਮ ਭਾषਿਤਮ੍
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੀ ਖਤਮ ਕਰਾਂਗਾ। ਤੂੰ ਜਾ, ਦੂਤ, ਤੇ ਮੇਰੀ ਇਹ ਗੱਲ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਖੀਂ।
ਸ਼ਿष੍ਟੈਰ੍ਦੂਤਾ ਨ ਹਨ੍ਤਵ੍ਯਾਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਾਂ ਵਿਸृਜਾਮ੍ਯਹਮ੍ । ਯੁਦ੍ਧੇਚ੍ਛਾ ਚੇਤ੍ਸਮਾਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਰਿਤੋ ਮਹਿषੀਸੁਤ
ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭੇਜੇ ਹੋਏ ਦੂਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਜੇ ਤੇਰੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਜਲਦੀ ਆ ਜਾਵੇ, ਹੇ ਮਹਿਸ਼ਾ ਦਾ ਪੁੱਤ।
ਹਯਾਰੇ ਤ੍ਵਦ੍ਬਲਂ ਜ੍ਞਾਤਂ ਤृਣਾਦਸ੍ਤ੍ਵਂ ਜਡਾਕृਤਿਃ । ਸ਼ृਙ੍ਗਯੋਸ੍ਤੇ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਸੁਦृਢਂ ਚ ਸ਼ਰਾਸਨਮ੍
ਤੇਰਾ ਬਲ ਮੈਂ ਵੇਖ ਲਿਆ, ਹੇ ਮੂਰਖ ਰੂਪ ਵਾਲਿਆ, ਉਹ ਤਾਂ ਘਾਹ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਸਿੰਗਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਧਨੁਸ਼ ਬਣਾਵਾਂਗਾ।
ਦਰ੍ਪਃ ਸ਼ृਙ੍ਗਬਲਾਤ੍ਤੇऽਸ੍ਤਿ ਵਿਦਿਤਂ ਕਾਰਣਂ ਮਯਾ । ਵਿषਾਣੇ ਤੇ ਪਰਿਚ੍ਛਿਦ੍ਯ ਸਂਹਰਿष੍ਯਾਮਿ ਤਦ੍ ਬਲਮ੍
ਤੇਰਾ ਅਹੰਕਾਰ ਤੇਰੇ ਸਿੰਗਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਕਰਕੇ ਹੈ, ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਂ ਜਾਣ ਲਿਆ। ਤੇਰੇ ਸਿੰਗ ਵੱਢ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਉਹ ਤਾਕਤ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ।
ਯਦ੍ ਬਲੇਨਾਤਿਪੂਰ੍ਣਸ੍ਤ੍ਵਂ ਜਾਤੋऽਸਿ ਬਲਦਰ੍ਪਿਤਃ । ਕੁਸ਼ਲਸ੍ਤ੍ਵਂ ਤਦਾਘਾਤੇ ਨ ਯੁਦ੍ਧੇ ਮਹਿषਾਧਮ
ਉਸ ਤਾਕਤ ਕਰਕੇ ਹੀ ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਸਿਰਫ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿਚ ਹੀ ਚਤੁਰ ਹੈਂ, ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਮਹਿਸ਼ਾ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਘਟੀਆ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋऽਸੌ ਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਸ ਦੂਤਸ੍ਤ੍ਵਰਿਤੋ ਗਤਃ । ਜਗਾਮ ਮਹਿषਂ ਮਤ੍ਤਂ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇੰਦਰ ਵਲੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਦੂਤ ਤੁਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਹ ਮਹਿਸ਼ਾ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਉਸਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ।
ਦੂਤ ਉਵਾਚ ਰਾਜਨ੍ਦੇਵਾਧਿਪਃ ਕਾਮਂ ਨ ਤ੍ਵਾਂ ਵਿਗਣਯਤ੍ਯਸੌ । ਮਨ੍ਯਤੇ ਸ੍ਵਬਲਂ ਪੂਰ੍ਣਂ ਦੇਵਸੈਨ੍ਯਸਮਾਵृਤਃ
ਦੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਰਾਜਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਤੈਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਗਿਣਦਾ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਬਲ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।
ਯਦੁਕ੍ਤਂ ਤੇਨ ਮੂਰ੍ਖੇਣ ਕਥਮਨ੍ਯਦ੍ ਬ੍ਰਵੀਮ੍ਯਹਮ੍ । ਪ੍ਰਿਯਂ ਸਤ੍ਯਂ ਚ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਭृਤ੍ਯੇਨ ਪੁਰਤਃ ਪ੍ਰਭੋਃ
ਉਸ ਮੂਰਖ ਨੇ ਜੋ ਆਖਿਆ, ਮੈਂ ਹੋਰ ਕਿਵੇਂ ਆਖ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਨੌਕਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਅੱਗੇ ਸੱਚ ਤੇ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਹੀ ਆਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਿਯਂ ਸਤ੍ਯਂ ਚ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪ੍ਰਭੋਰਗ੍ਰੇ ਸ਼ੁਭੇਚ੍ਛੁਨਾ । ਇਤਿ ਨੀਤਿਰ੍ਮਹਾਰਾਜ ਜਾਗਰ੍ਤਿ ਸ਼ੁਭਕਾਰਿਣੀ
ਜੋ ਭਲਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਾਲਕ ਅੱਗੇ ਸੱਚ ਤੇ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਹੀ ਆਖਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਮਹਾਰਾਜਾ, ਇਹੀ ਨੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਚੰਗਾ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕੇਵਲਂ ਚੇਤ੍ਪ੍ਰਿਯਂ ਬ੍ਰੂਯਾਨ੍ਨ ਤੇ ਕਾਰ੍ਯਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਪਰੁषਂ ਚ ਨ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਕਦਾਚਿਚ੍ਛੁਭਮਿਚ੍ਛਤਾ ॥ ੨੬ ਯਥਾ ਰਿਪੁਮੁਖਾਦ੍ਵਾਚਃ ਪ੍ਰਸਰਨ੍ਤਿ ਵਿषੋਪਮਾਃ । ਤਥਾ ਭृਤ੍ਯਮੁਖਾਨ੍ਨਾਥ ਨਿਃਸਰਨ੍ਤਿ ਕਥਂ ਗਿਰਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਸਿਰਫ ਚੰਗੀ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਆਖੇ, ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਬਣੇਗਾ। ਤੇ ਜੋ ਭਲਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਰੁੱਖੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਆਖਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਜ਼ਹਿਰ ਵਰਗੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਨੌਕਰਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਗੱਲਾਂ ਕਿਵੇਂ ਨਿਕਲਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ, ਹੇ ਨਾਥ?
ਯਾਦृਸ਼ਾਨੀਹ ਵਾਕ੍ਯਾਨਿ ਤੇਨੋਕ੍ਤਾਨਿ ਮਹੀਪਤੇ । ਤਾਦृਸ਼ਾਨਿ ਨ ਮੇ ਜਿਹ੍ਵਾ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਤਿ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਖੀਆਂ, ਉਹ ਜਿਹੀਆਂ ਮੇਰੀ ਜੀਭ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਆਖ ਸਕਦੀ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਤਸ੍ਯ ਹੇਤੁਗਰ੍ਭਂ ਤृਣਾਸ਼ਨਃ । ਭृਸ਼ਂ ਕੋਪਪਰੀਤਾਤ੍ਮਾ ਬਭੂਵ ਮਹਿषਾਸੁਰਃ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਹ ਕਾਰਨ ਭਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਘਾਹ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਸਮਾਹੂਯਾਬ੍ਰਵੀਦ੍ਦੈਤ੍ਯਾਨ੍ਕ੍ਰੋਧਸਂਰਕ੍ਤਲੋਚਨਃ । ਲਾਙ੍ਗੂਲਂ ਪृष੍ਠਦੇਸ਼ੇ ਚ ਕृਤ੍ਵਾ ਮੂਤ੍ਰਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਪੁੱਛ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗਾ।
ਭੋ ਭੋ ਦੈਤ੍ਯਾਃ ਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰੋऽਸੌ ਯੁਦ੍ਧਕਾਮੋऽਸ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਥਾ । ਬਲੋਦ੍ਯੋਗਂ ਕੁਰੁਧ੍ਵਂ ਵੈ ਜੇਤਵ੍ਯੋऽਸੌ ਸੁਰਾਧਮਃ
"ਓ ਦੈਤਿਓ! ਉਹ ਇੰਦਰ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਲੜਾਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਲਵੋ, ਉਸ ਨਿਕੰਮੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ।"
ਮਦਗ੍ਰੇ ਕੋ ਭਵੇਚ੍ਛੂਰਃ ਕੋਟਿਸ਼ਸ਼੍ਚੇਤ੍ਤਥਾਵਿਧਾਃ । ਨ ਬਿਭੇਮ੍ਯੇਕਤਃ ਕਾਮਂ ਹਨਿष੍ਯਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਸਰ੍ਵਥਾ
"ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੌਣ ਵੀਰ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਲੱਖਾਂ ਹੋਣ? ਮੈਂ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ, ਚਾਹੇ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਹੋਵਾ। ਅੱਜ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗਾ।"
ਸ਼ਰਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤੇष੍ਵਸੌ ਨੂਨਂ ਤਪਸ੍ਵਿषੁ ਬਲਾਧਿਕਃ । ਬਲਕਰ੍ਤਾ ਹਿ ਕੁਹਕੋ ਲਮ੍ਪਟਃ ਪਰਦਾਰਹृਤ੍
"ਉਹ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਉਹਨਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਤਪੱਸੀਆਂ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ ਹੀ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਉਹ ਧੋਖੇਬਾਜ਼, ਬਦਮਾਸ਼ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।"
ਅਪ੍ਸਰੋਬਲਸਮ੍ਮਤ੍ਤਸ੍ਤਪੋਵਿਘ੍ਨਕਰਃ ਖਲਃ । ਛਿਦ੍ਰਪ੍ਰਹਰਣਃ ਪਾਪੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਘਾਤਕਃ
ਉਹ ਮਾੜਾ ਹੈ, ਅਪਸਰਾ ਦੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਹੂਣ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ, ਤਪੱਸਿਆ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਾਪੀ ਹੈ, ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ 'ਤੇ ਵਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਰੋਸਾ ਤੋੜਦਾ ਹੈ।
ਨਮੁਚਿਰ੍ਨਿਹਤੋ ਯੇਨ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਧਿਂ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾ । ਸ਼ਪਥਾਨ੍ਵਿਵਿਧਾਨਾਦੌ ਕृਤ੍ਵਾ ਭੀਤੇਨ ਛਦ੍ਮਨਾ
ਜਿਸ ਨੇ ਨਮੁਚੀ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਪਹਿਲਾਂ ਡਰ ਕੇ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਕਈ ਕਸਮਾਂ ਖਾ ਕੇ ਸਾਂਝ ਪੱਕੀ ਕੀਤੀ ਸੀ—
ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤੁ ਕਪਟਾਚਾਰ੍ਯਃ ਕੁਹਕਃ ਸ਼ਪਥਾਕਰਃ । ਨਾਨਾਰੂਪਧਰਃ ਕਾਮਂ ਬਲਕृਦ੍ਦਮ੍ਭਪਣ੍ਡਿਤਃ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਠੱਗੀ ਸਿਖਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਜਾਦੂਗਰ, ਕਸਮਾਂ ਖਾਣ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ੀ ਵਿਚ ਹੋਸ਼ਿਆਰ ਹੈ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਕੋਲਾਕृਤਿਂ ਯੇਨ ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ੋ ਨਿਪਾਤਿਤਃ । ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁਰ੍ਯੇਨ ਨृਸਿਂਹੇਨ ਚ ਘਾਤਿਤਃ
ਜਿਸ ਨੇ ਸੂਰ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਤੇ ਨਰਸਿੰਘ ਬਣ ਕੇ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰਿਆ—
ਨਾਹਂ ਤਦ੍ਵਸ਼ਗੋ ਨੂਨਂ ਭਵੇਯਂ ਦਨੁਨਨ੍ਦਨਾਃ । ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਂ ਨੈਵ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਦੇਵਾਨਾਂ ਕੁਤ੍ਰ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍
ਦਾਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤੋ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ; ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ 'ਤੇ ਕਦੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਨਾ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ, ਨਾ ਕਿਸੇ ਥਾਂ।
ਕਿਂ ਕਰਿष੍ਯਤਿ ਮੇ ਵਿष੍ਣੁਰਿਨ੍ਦ੍ਰੋ ਵਾ ਬਲਵਤ੍ਤਰਃ । ਰੁਦ੍ਰੋ ਵਾਪਿ ਨ ਮੇ ਸ਼ਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਤਿਕਰ੍ਤੁਂ ਰਣਾਙ੍ਗਣੇ
ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜਾਂ ਇੰਦਰ, ਚਾਹੇ ਕਿੰਨੇ ਵੀ ਤਾਕਤਵਰ ਹੋਣ, ਕੀ ਕਰ ਲੈਣਗੇ? ਰੁਦ੍ਰ ਵੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵਿਚ ਟੱਕਰ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦਾ।
ਤ੍ਰਿਵਿष੍ਟਪਂ ਗ੍ਰਹੀष੍ਯਾਮਿ ਜਿਤ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਵਰੁਣਂ ਯਮਮ੍ । ਧਨਦਂ ਪਾਵਕਂ ਚੈਵ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯੌ ਵਿਜਿਤ੍ਯ ਚ
ਮੈਂ ਇੰਦਰ, ਵਰੁਣ, ਯਮ, ਕੁਬੇਰ, ਅੱਗ ਤੇ ਚੰਦ-ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਸਵਰਗ ਦੀ ਰਾਜਗਦੀ ਹਥਿਆ ਲਵਾਂਗਾ।
ਯਜ੍ਞਭਾਗਭੁਜਃ ਸਰ੍ਵੇ ਭਵਿष੍ਯਾਮੋऽਦ੍ਯ ਸੋਮਪਾਃ । ਜਿਤ੍ਵਾ ਦੇਵਸਮੂਹਞ੍ਚ ਵਿਹਰਿष੍ਯਾਮਿ ਦਾਨਵੈਃ
ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਯਜਨ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਸੋਮ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਬਣਾਂਗੇ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਦਾਨਵਾਂ ਨਾਲ ਰਸ ਕਰਾਂਗਾ।