ਤਾਮਸਸ੍ਤੁ ਮਹਾਰਾਜ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਸ਼ਿਵਾਦਿषੁ । ਤ੍ਰਿਵਿਧਸ੍ਤ੍ਰਿषੁ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਕਾਜੇਸ਼ਾਦਿषੁ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਹੇ ਵੱਡੇ ਰਾਜੇ! ਤਮੋਗੁਣੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਬਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸ਼ਿਵ ਆਦਿਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਗੁਣ ਸਦਾ ਰਾਜਿਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਹਙ੍ਕਾਰਃ ਸਦਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਮੁਨਿਭਿਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਿਭਿਃ । ਅਹਙ੍ਕਾਰੇਣ ਤੇਨੈਵ ਬਦ੍ਧਾ ਏਤੇ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਦਾ ਗਿਆਨੀਆਂ ਤੇ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਹੀ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ — ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਮਾਯਾਵਿਮੋਹਿਤਾ ਮਨ੍ਦਾਃ ਪ੍ਰਵਦਨ੍ਤਿ ਮਨੀषਿਣਃ । ਕਰੋਤਿ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਵਿष੍ਣੁਰਵਤਾਰਾਨਨੇਕਸ਼ਃ
ਮਾਇਆ ਦੇ ਭਰਮ ਵਿਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਿਸ਼ਨੁ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਨੇਕਾਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਮਨ੍ਦੋऽਪਿ ਦੁਃਖਗਹਨੇ ਗਰ੍ਭਵਾਸੇऽਤਿਸਙ੍ਕਟੇ । ਨ ਕਰੋਤਿ ਮਤਿਂ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਕਥਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸ ਚਕ੍ਰਭृਤ੍
ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਗਰਭ ਦੇ ਗਹਿਰੀ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਸੋਚ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ; ਤਾਂ ਚਕਰ ਧਾਰੀ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ?
ਕੌਸਲ੍ਯਾਦੇਵਕੀਗਰ੍ਭੇ ਵਿष੍ਠਾਮਲਸਮਾਕੁਲੇ । ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਪ੍ਰਵਦਨ੍ਤ੍ਯਦ੍ਧਾ ਗਤੋ ਹਿ ਮਧੁਸੂਦਨਃ
ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੌਸਲਿਆ ਅਤੇ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਗਰਭ, ਜੋ ਮੈਲ ਅਤੇ ਗੰਦ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੀ, ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਵੈਕੁਣ੍ਠਸਦਨਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਰ੍ਭਵਾਸੇ ਸੁਖਂ ਨੁ ਕਿਮ੍ । ਚਿਨ੍ਤਾਕੋਟਿਸਮੁਤ੍ਥਾਨੇ ਦੁਃਖਦੇ ਵਿषਸਮ੍ਮਿਤੇ
ਵੈਕੁੰਠ ਦਾ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਲੱਖਾਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ ਵਾਂਗ ਪੀੜਾ ਹੈ?
ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਕ੍ਰਤੂਨ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਦਾਨਾਨ੍ਯਨੇਕਸ਼ਃ । ਨ ਵਾਞ੍ਛਨ੍ਤਿ ਯਤੋ ਲੋਕਾ ਗਰ੍ਭਵਾਸਂ ਸੁਦੁਃਖਦਮ੍
ਤਪ ਕਰਕੇ, ਯਜਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਵੀ ਲੋਕ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ।
ਸ ਕਥਂ ਭਗਵਾਨ੍ਵਿष੍ਣੁਃ ਸ੍ਵਵਸ਼ਸ਼੍ਚੇਜ੍ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ । ਗਰ੍ਭਵਾਸਰੁਚਿਰ੍ਭੂਯਾਦ੍ਭਵੇਤ੍ਸ੍ਵਵਸ਼ਤਾ ਯਦਿ
ਜੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੁ ਸੱਚਮੁੱਚ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ?
ਜਾਨੀਹਿ ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਰਾਜ ਯੋਗਮਾਯਾਵਸ਼ੇ ਜਗਤ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਸ੍ਤਮ੍ਬਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਦੇਵਮਾਨੁषਤਿਰ੍ਯਗਮ੍
ਮਹਾਰਾਜ, ਤੂੰ ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਯੋਗ ਮਾਇਆ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਹੈ—ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਘਾਹ ਦੀ ਟਿੱਪ ਤਕ, ਦੇਵਤੇ, ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰ ਸਾਰੇ।
ਮਾਯਾਤਨ੍ਤ੍ਰੀਨਿਬਦ੍ਧਾ ਯੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਹਰਾਦਯਃ । ਭ੍ਰਮਨ੍ਤਿ ਬਨ੍ਧਮਾਯਾਨ੍ਤਿ ਲੀਲਯਾ ਚੋਰ੍ਣਨਾਭਵਤ੍
ਜੋ ਮਾਇਆ ਦੇ ਤੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਅਤੇ ਹਰਾ, ਉਹ ਮਾਇਆ ਦੀ ਲੀਲਾ ਨਾਲ ਭਟਕਦੇ, ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਅਤੇ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮਹਿषਾਸੁਰੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਃ ਰਾਜੋਵਾਚ ਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਭਾਵੋऽਯਂ ਕਥਿਤਸ਼੍ਚਾਤਿਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍ । ਬ੍ਰੂਹਿ ਤਚ੍ਚਰਿਤਂ ਸ੍ਵਾਮਿਞ੍ਛ੍ਰੋਤੁਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਮਮ
ਮਹਿਸਾਸੁਰ ਦੀ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਕਥਾ।
ਮਹਾਦੇਵੀਪ੍ਰਭਾਵਂ ਵੈ ਸ਼੍ਰੋਤੁਂ ਕੋ ਨਾਭਿਵਾਞ੍ਛਤਿ । ਯੋ ਜਾਨਾਤਿ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਤਦੁਤ੍ਪਨ੍ਨਂ ਚਰਾਚਰਮ੍
ਜੋ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ, ਚਲਦੀ ਤੇ ਅਚਲ, ਮਹਾਦੇਵੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਹ ਮਹਾਦੇਵੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਿਵੇਂ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ?
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਸ਼ृਣੁ ਰਾਜਨ੍ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਮਹਾਮਤੇ । ਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨਾਯ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾਯ ਨ ਬ੍ਰੂਯਾਤ੍ਸ ਤੁ ਮਨ੍ਦਧੀਃ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੁਣੋ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਇਹ ਗੱਲ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ।
ਪੁਰਾ ਯੁਦ੍ਧਮਭੂਦ੍ ਘੋਰਂ ਦੇਵਦਾਨਵਸੇਨਯੋਃ । ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਪृਥਿਵੀਪਾਲ ਮਹਿषਾਖ੍ਯੇ ਮਹੀਪਤੌ
ਇਕ ਵਾਰੀ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਮਹਿਸਾ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੀ ਫੌਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਹੋਈ।
ਮਹਿषੋ ਨਾਮ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਚਕਾਰ ਤਪ ਉਤ੍ਤਮਮ੍ । ਗਤ੍ਵਾ ਹੇਮਗਿਰੌ ਚੋਗ੍ਰਂ ਦੇਵਵਿਸ੍ਮਯਕਾਰਕਮ੍
ਮਹਿਸਾ ਨਾਮ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਹਾੜ ਤੇ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਤਨਾ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕੀਤਾ ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ।
ਵਰ੍षਾਣਾਮਯੁਤਂ ਪੂਰ੍ਣਂ ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਹृਦਿ ਦੇਵਤਾਮ੍ । ਤਸ੍ਯ ਤੁष੍ਟੋ ਮਹਾਰਾਜ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ
ਉਸ ਨੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕੀਤਾ; ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰਾਗਤ੍ਯਾਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਹਂਸਾਰੂਢਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਃ । ਵਰਂ ਵਰਯ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਨ੍ਦਦਾਮਿ ਤਵ ਵਾਚ੍ਛਿਤਮ੍
ਉਥੇ, ਹੰਸ ਤੇ ਸਵਾਰ ਚਾਰ ਮੁਹਾਂ ਵਾਲਾ ਆਇਆ ਤੇ ਕਿਹਾ: ਧਰਮਵਾਨ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਮੰਗ ਲੈ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜੋ ਚਾਹੀਦਾ ਦੇਵਾਂਗਾ।
ਮਹਿष ਉਵਾਚ ਅਮਰਤ੍ਵਂ ਦੇਵਦੇਵ ਵਾਞ੍ਛਾਮਿ ਦ੍ਰੁਹਿਣ ਪ੍ਰਭੋ । ਯਥਾ ਮृਤ੍ਯੁ ਭਯਂ ਨ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਥਾ ਕੁਰੁ ਪਿਤਾਮਹ
ਮਹਿਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਦ੍ਰੁਹਿਨਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਅਮਰ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਪਿਤਾਮਾ, ਐਸਾ ਕਰ ਕਿ ਮੌਤ ਦਾ ਡਰ ਨਾ ਰਹੇ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਯ ਧ੍ਰੁਵਂ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਧ੍ਰੁਵਂ ਜਨ੍ਮ ਮृਤਸ੍ਯ ਚ । ਸਰ੍ਵਥਾ ਮਰਣੋਤ੍ਪਤ੍ਤੀ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਕਿਲ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਮੌਤ ਪੱਕੀ ਹੈ; ਜੋ ਮਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਜਨਮ ਪੱਕਾ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਜਨਮ ਤੇ ਮੌਤ ਆਉਣੇ ਹੀ ਹਨ।
ਨਾਸ਼ਃ ਕਾਲੇਨ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਦੈਤ੍ਯਪੁਙ੍ਗਵ । ਮਹਾਮਹੀਧਰਾਣਾਂ ਚ ਸਮੁਦ੍ਰਾਣਾਂ ਚ ਸਰ੍ਵਥਾ
ਕਾਲ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ, ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਵੱਡੇ ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦਾ ਵੀ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਕਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਮਰਣਸ੍ਯ ਮਹੀਪਤੇ । ਪ੍ਰਬ੍ਰੂਹਿ ਤਂ ਵਰਂ ਸਾਧੋ ਯਸ੍ਤੇ ਮਨਸਿ ਵਰ੍ਤਤੇ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮਰਨ ਦੇ ਇਕ ਹੀ ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦੱਸੋ ਉਹ ਵਰ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਮਹਿष ਉਵਾਚ ਨ ਦੇਵਾਨ੍ਮਾਨੁषਾਦ੍ਦੈਤ੍ਯਾਨ੍ਮਰਣਂ ਮੇ ਪਿਤਾਮਹ । ਪੁਰੁषਾਨ੍ਨ ਚ ਮੇ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਯੋषਾ ਮਾਂ ਕਾ ਹਨਿष੍ਯਤਿ
ਮਹੀਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਮੇਰੀ ਮੌਤ ਨਾ ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਨਾ ਮਨੁੱਖਾਂ, ਨਾ ਦੈਤਿਆਂ ਤੋਂ ਹੋਵੇ; ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ—ਇੱਕ ਔਰਤ ਮੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮੇ ਮਰਣਂ ਨੂਨਂ ਕਾਮਿਨ੍ਯਾਃ ਕੁਰੁ ਪਦ੍ਮਜ । ਅਬਲਾ ਹਨ੍ਤ ਮਾਂ ਹਨ੍ਤੁਂ ਕਥਂ ਸ਼ਕ੍ਤਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪਦਮਜ, ਮੇਰੀ ਮੌਤ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਹੀ ਹੋਵੇ; ਪਰ ਇੱਕ ਕਮਜ਼ੋਰ ਔਰਤ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਕਿਵੇਂ ਰੱਖਦੀ ਹੋਵੇਗੀ?
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਯਦਾ ਕਦਾਪਿ ਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰ ਨਾਰ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਮਰਣਂ ਧੁਵਮ੍ । ਨ ਨਰੇਭ੍ਯੋ ਮਹਾਭਾਗ ਮृਤਿਸ੍ਤੇ ਮਹਿषਾਸੁਰ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਤੇਰੀ ਮੌਤ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਹੋਵੇਗੀ; ਹੇ ਮਹੀਸ਼ਾਸੁਰ, ਤੇਰਾ ਅੰਤ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਏਵਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਰਂ ਤਸ੍ਮੈ ਯਯੌ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਨਿਜਾਲਯਮ੍ । ਸੋऽਪਿ ਦੈਤ੍ਯਵਰਃ ਪ੍ਰਾਪ ਨਿਜਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਵਰ ਦੇ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਦੈਤਿਆ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਗਿਆ।
ਰਾਜੋਵਾਚ ਮਹਿषਃ ਕਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋऽਸੌ ਕਥਂ ਜਾਤੋ ਮਹਾਬਲੀ । ਕਥਂ ਚ ਮਾਹਿषਂ ਰੂਪਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਤੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮਹੀਸ਼ ਕਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਕਿਵੇਂ ਜਨਮਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੇ ਮਹੀਸ਼ ਦਾ ਰੂਪ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ?
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਦਨੋਃ ਪੁਤ੍ਰੌ ਮਹਾਰਾਜ ਵਿਖ੍ਯਾਤੌ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਮਣ੍ਡਲੇ । ਰਮ੍ਭਸ਼੍ਚੈਵ ਕਰਮ੍ਭਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਾਵਾਸ੍ਤਾਂ ਦਾਨਵੋਤ੍ਤਮੌ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਦਨੂ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ, ਰੰਭ ਅਤੇ ਕਰੰਭ ਸਨ, ਦੋਵੇਂ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ।
ਤਾਵਪੁਤ੍ਰੌ ਮਹਾਰਾਜ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥਂ ਤੇਪਤੁਸ੍ਤਪਃ । ਬਹੂਨ੍ਵਰ੍षਗਣਾਨ੍ਕਾਮਂ ਪੁਣ੍ਯੇ ਪਞ੍ਚਨਦੇ ਜਲੇ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪੰਜ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਵਿੱਚ, ਕਈ ਸਾਲ ਤਕ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
ਕਰਮ੍ਭਸ੍ਤੁ ਜਲੇ ਮਗ੍ਨਸ਼੍ਚਕਾਰ ਪਰਮਂ ਤਪਃ । ਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਰਸਾਲਵਟਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਰਮ੍ਭੋऽਗ੍ਨਿਮਸੇਵਤ
ਕਰੰਭ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਉੱਚਾ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਰੰਭ, ਰਸ ਵਾਲੇ ਅੰਜੀਰ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਅੱਗ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਪਞ੍ਚਾਗ੍ਨਿਸਾਧਨਾਸਕ੍ਤਃ ਸ ਰਮ੍ਭਸ੍ਤੁ ਯਦਾਭਵਤ੍ । ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸ਼ਚੀਪਤਿਰ੍ਦੁਃਖਮੁਦ੍ਯਯੌ ਦਾਨਵੌ ਪ੍ਰਤਿ
ਜਦੋਂ ਰੰਭ ਪੰਜ ਅੱਗਾਂ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸ਼ਚੀਪਤੀ ਨੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਤਕਲੀਫ ਜਾਣ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਦਾਨਵਾਂ ਕੋਲ ਆਇਆ।