ਹਾ ਨਾਥ ਕਿਂ ਪ੍ਰਭੋ ਜਾਤਮਤ੍ਯਦ੍ਭੁਤਮਮਾਨੁषਮ੍ । ਵੈਸ਼ਸਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਂ ਦੇਵਦੇਵ ਸਨਾਤਨ
ਹਾ ਨਾਥ! ਕੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ? ਇਹ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਅਜੀਬ ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਝ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਵੱਡਾ ਦੁਖ ਹੈ, ਹੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ!
ਮਾਯੇਯਂ ਕਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਯਯਾ ਤੇऽਦ੍ਯ ਸ਼ਿਰੋ ਹृਤਮ੍ । ਅਚ੍ਛੇਦ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਮਭੇਦ੍ਯੋऽਸਿ ਅਪ੍ਰਦਾਹ੍ਯੋऽਸਿ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਕਿਸ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਅੱਜ ਤੇਰਾ ਸਿਰ ਲੈ ਗਿਆ? ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੱਟਣ ਤੋਂ, ਟੁੱਟਣ ਤੋਂ ਤੇ ਸੜਨ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਗਤੇ ਤ੍ਵਯਿ ਵਿਭੋ ਮਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਚ ਦੇਵਤਾਃ । ਕੀਦृਸ਼ਸ੍ਤ੍ਵਯਿ ਨਃ ਸ੍ਨੇਹਃ ਸ੍ਵਾਰ੍ਥੇਨੈਵ ਰੁਦਾਮਹੇ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਦ ਤੂੰ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੇਵਤੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਸਾਡਾ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਪਿਆਰ ਹੈ, ਜੋ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਵਾਰਥ ਲਈ ਰੋ ਰਹੇ ਹਾਂ?
ਨਾਯਂ ਵਿਘ੍ਨਃ ਕृਤੋ ਦੈਤ੍ਯੈਰ੍ਨ ਯਕ੍ਸ਼ੈਰ੍ਨ ਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ । ਦੇਵੈਰੇਵ ਕृਤਃ ਕਸ੍ਯ ਦੂषਣਂ ਚ ਰਮਾਪਤੇ
ਇਹ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਤਾਂ ਦੈਤਾਂ ਨੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ, ਨਾ ਯਕਸ਼ਾਂ ਨੇ, ਨਾ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੇ। ਇਹ ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਬਣਾਈ। ਹੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਇਹ ਕਿਸ ਦੀ ਗਲਤੀ ਹੈ?
ਪਰਾਧੀਨਾਃ ਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਕਿਂ ਕੁਰ੍ਮਃ ਕ੍ਵ ਵ੍ਰਜਾਮ ਚ । ਸ਼ਰਣਂ ਨੈਵ ਦੇਵੇਸ਼ ਸੁਰਾਣਾਂ ਮੂਢਚੇਤਸਾਮ੍
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਬੇਬਸ ਹਨ—ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰੀਏ, ਕਿੱਥੇ ਜਾਈਏ? ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਮੂਰਖ ਮਨ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ।
ਨ ਚੈषਾ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕੀ ਮਾਯਾ ਰਾਜਸੀ ਨ ਚ ਤਾਮਸੀ । ਯਯਾ ਛਿਨ੍ਨਂ ਸ਼ਿਰਸ੍ਤੇऽਦ੍ਯ ਮਾਯੇਸ਼ਸ੍ਯ ਜਗਦ੍ਗੁਰੋਃ
ਇਹ ਨਾ ਤਾਂ ਸਾਤਵਿਕ ਮਾਇਆ ਹੈ, ਨਾ ਰਾਜਸਿਕ, ਨਾ ਤਾਂ ਤਾਮਸਿਕ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਅੱਜ ਤੇਰਾ ਸਿਰ, ਹੇ ਮਾਇਆ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕ੍ਰਨ੍ਦਮਾਨਾਂਸ੍ਤਦਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੇਵਾਞ੍ਛਿਵਪੁਰੋਗਮਾਨ੍ । ਬृਹਸ੍ਪਤਿਸ੍ਤਦੋਵਾਚ ਸ਼ਮਯਨ੍ਵੇਦਵਿਤ੍ਤਮਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਜਦ ਸ਼ਿਵ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤੇ ਰੋ ਰਹੇ ਸਨ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬੋਲਿਆ।
ਰੁਦਿਤੇਨ ਮਹਾਭਾਗਾਃ ਕ੍ਰਨ੍ਦਿਤੇਨ ਤਥਾਪਿ ਕਿਮ੍ । ਉਪਾਯਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਥਾ ਬੁਦ੍ਧਿਗੋਚਰਃ
ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਰੋਣ ਤੇ ਚੀਕਣ ਨਾਲ ਕੀ ਲਾਭ? ਕੋਈ ਉਪਾਅ ਲੱਭਣਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ, ਜੋ ਸਾਡੀ ਸਮਝ ਵਿਚ ਆ ਸਕੇ।
ਦੈਵਂ ਪੁਰੁषਕਾਰਸ਼੍ਚ ਦੇਵੇਸ਼ ਸਦृਸ਼ਾਵੁਭੌ । ਉਪਾਯਸ਼੍ਚ ਵਿਧਾਤਵ੍ਯੋ ਦੈਵਾਤ੍ਫਲਤਿ ਸਰ੍ਵਥਾ
ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਦੈਵੀ ਭਾਗ ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜਤਨ ਦੋਵੇਂ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਉਪਾਅ ਕਰਨਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਨਤੀਜਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਿਸਮਤ ਤੋਂ ਹੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਉਵਾਚ ਦੈਵਮੇਵ ਪਰਂ ਮਨ੍ਯੇ ਧਿਕ੍ਪੌਰੁषਮਨਰ੍ਥਕਮ੍ । ਵਿष੍ਣੋਰਪਿ ਸ਼ਿਰਸ਼੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਸੁਰਾਣਾਂ ਚੈਵ ਪਸ਼੍ਯਤਾਮ੍
ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਤਾਂ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ; ਮਨੁੱਖੀ ਜਤਨ ਨੂੰ ਕਿਆ, ਜੋ ਬੇਕਾਰ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਸਿਰ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੱਟਿਆ ਗਿਆ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਅਵਸ਼੍ਯਮੇਵ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਕਾਲੇਨਾਪਾਦਿਤਂ ਚ ਯਤ੍ । ਸ਼ੁਭਂ ਵਾਪ੍ਯਸ਼ੁਭਂ ਵਾਪਿ ਦੈਵਂ ਕੋऽਤਿਕ੍ਰਮੇਤ੍ਪੁਨਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੋ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਰੂਰ ਭੋਗਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਾੜਾ; ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਕੌਣ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਦੇਹਵਾਨ੍ਸੁਖਦੁਃਖਾਨਾਂ ਭੋਕ੍ਤਾ ਨੈਵਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਯਥਾ ਕਾਲਵਸ਼ਾਤ੍ਕृਤ੍ਤਂ ਸ਼ਿਰੋ ਮੇ ਸ਼ਮ੍ਭੁਨਾ ਪੁਰਾ
ਜਿਸਦੇ ਕੋਲ ਸਰੀਰ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਖ-ਦੁੱਖ ਭੋਗਣੇ ਹੀ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰਾ ਸਿਰ ਸ਼ਿਵ ਨੇ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ, ਕੱਟਿਆ ਸੀ।
ਤਥੈਵ ਲਿਙ੍ਗਪਾਤਸ਼੍ਚ ਮਹਾਦੇਵਸ੍ਯ ਸ਼ਾਪਤਃ । ਤਥੈਵਾਦ੍ਯ ਹਰੇਰ੍ਮੂਰ੍ਧਾ ਪਤਿਤੋ ਲਵਣਾਮ੍ਭਸਿ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਲਿੰਗ ਵੀ ਡਿੱਗਿਆ ਸੀ। ਤੇ ਅੱਜ, ਹਰੀ ਦਾ ਸਿਰ ਲਵਣ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਡਿੱਗ ਗਿਆ।
ਸਹਸ੍ਰਭਗਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਰ੍ਦੁਃਖਂ ਚੈਵ ਸ਼ਚੀਪਤੇਃ । ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਦ੍ਭ੍ਰਂਸ਼ਸ੍ਤਥਾ ਵਾਸਃ ਕਮਲੇ ਮਾਨਸੇ ਸਰੇ
ਹਜ਼ਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡ ਹੋਣਾ, ਸ਼ਚੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦਾ ਦੁੱਖ, ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਡਿੱਗਣਾ, ਤੇ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਮਾਨਸ ਸਰੋਵਰ ਵਿਚ ਵਸਣਾ—ਇਹ ਸਭ ਹੋ ਚੁੱਕਾ।
ਏਤੇ ਦੁਃਖਸ੍ਯ ਭੋਕ੍ਤਾਰਃ ਕੇਨ ਦੁਃਖਂ ਨ ਭੁਜ੍ਯਤੇ । ਸਂਸਾਰੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਮਹਾਭਾਗਾਸ੍ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛੋਕਂ ਤ੍ਯਜਨ੍ਤੁ ਵੈ
ਇਹ ਸਭ ਦੁੱਖ ਭੋਗਣ ਵਾਲੇ ਹਨ—ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਸਹਿੰਦਾ? ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਸੁਭਾਗਿਆਂ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਗਮ ਛੱਡ ਦੇਣ।
ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਤੁ ਮਹਾਮਾਯਾਂ ਵਿਦ੍ਯਾਦੇਵੀਂ ਸਨਾਤਨੀਮ੍ । ਸਾ ਵਿਧਾਸ੍ਯਤਿ ਨਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਨਿਰ੍ਗੁਣਾ ਪ੍ਰਕृਤਿਃ ਪਰਾ
ਉਹ ਮਹਾ ਮਾਇਆ, ਸਦੀਵੀ ਗਿਆਨ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਣ। ਉਹ, ਜੋ ਸਰਵੋਤਮ ਤੇ ਗੁਣ ਰਹਿਤ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈ, ਸਾਡਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰੇਗੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾਂ ਜਗਦ੍ਧਾਤ੍ਰੀਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਜਨਨੀਂ ਤਥਾ । ਯਯਾ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਸਚਰਾਚਰਮ੍
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਪਾਲਣਹਾਰ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ; ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰਾ ਤ੍ਰਿਲੋਕ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵ, ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਤ ਹਨ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵੈ ਸੁਰਾਨ੍ਵੇਧਾ ਨਿਗਮਾਨਾਦਿਦੇਸ਼ ਹ । ਦੇਹਯੁਕ੍ਤਾਨ੍ਸ੍ਥਿਤਾਨਗ੍ਰੇ ਸੁਰਕਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥਸਿਦ੍ਧਯੇ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ ਨੇ embodied ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸਿਧੀ ਲਈ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਸ੍ਤੁਵਨ੍ਤੁ ਪਰਮਾਂ ਦੇਵੀਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾਂ ਸਨਾਤਨੀਮ੍ । ਗੂਢਾਙ੍ਗੀਂ ਚ ਮਹਾਮਾਯਾਂ ਸਰ੍ਵਕਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥਸਾਧਨੀਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਹ ਪਰਮ ਦੇਵੀ, ਸਦੀਵੀ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ, ਲੁਕਵੇਂ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਮਹਾ ਮਾਇਆ, ਜੋ ਹਰ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰੋ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਤਸ੍ਯ ਵੇਦਾਃ ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰਾਃ । ਤੁष੍ਟੁਵੁਰ੍ਜ੍ਞਾਨਗਮ੍ਯਾਂ ਤਾਂ ਮਹਾਮਾਯਾਂ ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਿਤਾਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਰ ਅੰਗ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰ ਵੇਦਾਂ ਨੇ, ਉਸ ਮਹਾ ਮਾਇਆ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਟਿਕਾਈ ਹੋਈ ਹੈ, ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।
ਵੇਦਾ ਊਚੁਃ ਨਮੋ ਦੇਵਿ ਮਹਾਮਾਯੇ ਵਿਸ਼੍ਵੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਕਰੇ ਸ਼ਿਵੇ । ਨਿਰ੍ਗੁਣੇ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇਸ਼ਿ ਮਾਤਃ ਸ਼ਙ੍ਕਰਕਾਮਦੇ
ਵੇਦਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਮਹਾ ਮਾਇਆ, ਹੇ ਸ਼ੁਭਾ, ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਗੁਣ ਰਹਿਤ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਮਾਂ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਤ੍ਵਂ ਭੂਮਿਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਾਣਾਃ ਪ੍ਰਾਣਵਤਾਂ ਤਥਾ । ਧੀਃ ਸ਼੍ਰੀਃ ਕਾਨ੍ਤਿਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਮੇਧਾ ਧृਤਿਃ ਸ੍ਮृਤਿਃ
ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਹੋ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦ ਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਅਕਲ, ਧਨ, ਸੋਭਾ, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਭਰੋਸਾ, ਬੁਧੀ, ਹੌਸਲਾ ਤੇ ਯਾਦ ਹੋ।
ਤ੍ਵਮੁਦ੍ਗੀਥੇऽਰ੍ਧਮਾਤ੍ਰਾਸਿ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਵ੍ਯਾਹृਤਿਸ੍ਤਥਾ । ਜਯਾ ਚ ਵਿਜਯਾ ਧਾਤ੍ਰੀ ਲਜ੍ਜਾ ਕੀਰ੍ਤਿਃ ਸ੍ਪृਹਾ ਦਯਾ
ਤੁਸੀਂ ਉਦਗੀਥ ਦੀ ਅੱਧ ਮਾਤਰਾ, ਗਾਇਤਰੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਉਚਾਰਣ ਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਜਿੱਤ, ਵਿਜੈ, ਪਾਲਣਹਾਰ, ਲੱਜਾ, ਇੱਜ਼ਤ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਦਇਆ ਹੋ।
ਤ੍ਵਾਂ ਸਂਸ੍ਤੁਮੋऽਮ੍ਬ ਭੁਵਨਤ੍ਰਯਸਂਵਿਧਾਨ- ਦਕ੍ਸ਼ਾਂ ਦਯਾਰਸਯੁਤਾਂ ਜਨਨੀਂ ਜਨਾਨਾਮ੍ । ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਸ਼ਿਵਾਂ ਸਕਲਲੋਕਹਿਤਾਂ ਵਰੇਣ੍ਯਾਂ ਵਾਗ੍ਬੀਜਵਾਸਨਿਪੁਣਾਂ ਭਵਨਾਸ਼ਕਰ੍ਤ੍ਰੀਮ੍
ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਾਂ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਦਇਆ ਦੇ ਸਰੂਪ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮਾਂ, ਗਿਆਨ, ਸ਼ੁਭ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਬੋਲ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਤੇ ਭੈ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਹਰਃ ਸ਼ੌਰਿਸਹਸ੍ਰਨੇਤ੍ਰ- ਵਾਗ੍ਵਹ੍ਨਿਸੂਰ੍ਯਾ ਭੁਵਨਾਧਿਨਾਥਾਃ । ਤੇ ਤ੍ਵਤ੍ਕृਤਾਃ ਸਨ੍ਤਿ ਤਤੋ ਨ ਮੁਖ੍ਯਾ ਮਾਤਾ ਯਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸ੍ਥਿਰਜਙ੍ਗਮਾਨਾਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਹਰਾ, ਸ਼ੌਰੀ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਬੋਲ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਅੱਗ, ਸੂਰਜ, ਤੇ ਸਭ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ—ਇਹ ਸਭ ਤੁਹਾਡੇ ਕਰਕੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਮੁੱਖ ਨਹੀਂ; ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਥਿਰ ਤੇ ਚਲਦੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੋ।
ਸਕਲਭੁਵਨਮੇਤਤ੍ਕਰ੍ਤੁਕਾਮਾ ਯਦਾ ਤ੍ਵਂ ਸृਜਸਿ ਜਨਨਿ ਦੇਵਾਨ੍ਵਿष੍ਣੁਰੁਦ੍ਰਾਜਮੁਖ੍ਯਾਨ੍ । ਸ੍ਥਿਤਿਲਯਜਨਨਂ ਤੈਃ ਕਾਰਯਸ੍ਯੇਕਰੂਪਾ ਨ ਖਲੁ ਤਵ ਕਥਂਚਿਦ੍ਦੇਵਿ ਸਂਸਾਰਲੇਸ਼ਃ
ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਮਾਂ, ਸਭ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾੰ ਤੁਸੀਂ ਦੇਵਤੇ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਤੇ ਰੁਦਰ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਕਰਕੇ, ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹੋ; ਉਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਤੁਸੀਂ ਰਚਨਾ, ਪਾਲਣਾ ਤੇ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਹੀ ਹੋ—ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰਕ ਬੰਨ੍ਹ ਦਾ ਰਤਾ ਭੀ ਨਹੀਂ।
ਨ ਤੇ ਰੂਪਂ ਵੇਤ੍ਤੁਂ ਸਕਲਭੁਵਨੇ ਕੋऽਪਿ ਨਿਪੁਣੋ ਨ ਨਾਮ੍ਨਾਂ ਸਂਖ੍ਯਾਂ ਤੇ ਕਥਿਤੁਮਿਹ ਯੋਗ੍ਯੋऽਸ੍ਤਿ ਪੁਰੁषਃ । ਯਦਲ੍ਪਂ ਕੀਲਾਲਂ ਕਲਯਿਤੁਮਸ਼ਕ੍ਤਃ ਸ ਤੁ ਨਰਃ ਕਥਂ ਪਾਰਾਵਾਰਾਕਲਨਚਤੁਰਃ ਸ੍ਯਾਦृਤਮਤਿਃ
ਸਭ ਸੰਸਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਤੁਹਾਡਾ ਰੂਪ ਜਾਣਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ? ਕੌਣ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਮਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੱਸਣ ਯੋਗ ਹੈ? ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਭਾਗ ਵੀ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਚਤੁਰ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਮਾਪ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਨ ਦੇਵਾਨਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਭਗਵਤਿ ਤਵਾਨਨ੍ਤਵਿਭਵਂ ਵਿਜਾਨਾਤ੍ਯੇਕੋऽਪਿ ਤ੍ਵਮਿਹ ਭੁਵਨੈਕਾਸਿ ਜਨਨੀ । ਕਥਂ ਮਿਥ੍ਯਾ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਸਕਲਮਪਿ ਚੈਕਾ ਰਚਯਸਿ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਤ੍ਵੇਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਿਗਮਵਚਨਂ ਦੇਵਿ ਵਿਹਿਤਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਭਗਵਤੀ, ਕੋਈ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਅਨੰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ; ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮਾਂ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਮਿਥਿਆ ਵਿਸ਼ਵ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋ? ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਿਰੀਹੈਵਾਸਿ ਤ੍ਵਂ ਨਿਖਿਲਜਗਤਾਂ ਕਾਰਣਮਹੋ ਚਰਿਤ੍ਰਂ ਤੇ ਚਿਤ੍ਰਂ ਭਗਵਤਿ ਮਨੋ ਨੋ ਵ੍ਯਥਯਤਿ । ਕਥਂਕਾਰਂ ਵਾਚ੍ਯਃ ਸਕਲਨਿਗਮਾਗੋਚਰਗੁਣ- ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਸ੍ਵਂ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਸ੍ਵਯਮਪਿ ਨ ਜਾਨਾਸਿ ਪਰਮਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਸਭ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੋ—ਹੇ ਭਗਵਤੀ, ਤੁਹਾਡਾ ਚਰਿਤਰ ਅਜੀਬ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਡਾ ਮਨ ਘਬਰਾਉਂਦਾ ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਡੇ ਗੁਣ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ, ਜੋ ਸਭ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹਨ, ਕਿਵੇਂ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਉੱਚੀ ਸਰੂਪਤਾ ਨੂੰ ਆਪ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
ਨ ਕਿਂ ਜਾਨਾਸਿ ਤ੍ਵਂ ਜਨਨਿ ਮਧੁਜਿਨ੍ਮੌਲਿਪਤਨਂ ॥ ਸ਼ਿਵੇ ਕਿਂ ਵਾ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਵਿਵਿਦਿषਸਿ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਮਧੁਜਿਤਃ । ਹਰੇਃ ਕਿਂ ਵਾ ਮਾਤਰ੍ਦੁਰਿਤਤਤਿਰੇषਾ ਬਲਵਤੀ
ਹੇ ਮਾਂ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਮਧੁ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ ਦੇ ਮੌਲੀ ਤੋਂ ਡਿੱਗਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ? ਹੇ ਸ਼ੁਭਾ, ਜਾਂ ਜਾਣ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਮਧੁ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਪਰਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ? ਜਾਂ, ਹੇ ਮਾਂ, ਇਹ ਹਰੀ ਉੱਤੇ ਆਈ ਬਿਪਤਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ?