ਉਤ੍ਪਿਤ੍ਸੁਕਾਲ ਉਤ੍ਪਤ੍ਤਿਃ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਨृਪ ਜਾਯਤੇ । ਤਥੈਵ ਨਾਸ਼ਃ ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦੀਨਾਂ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਜਦ ਜਨਮ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਭ ਦਾ ਜਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇ ਵੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਵਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ।
ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਯਸ੍ਤੁ ਯਨ੍ਨਾਸ਼ੇ ਸ ਘਾਤਯਤਿ ਤਂ ਨृਪ । ਨਾਨ੍ਯਥਾ ਤਦ੍ਭਵੇਨ੍ਨੂਨਂ ਵਿਧਿਨਾ ਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਤੁ ਯਤ੍
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਜਿਸ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਦਾ ਨਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਉਸ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ; ਜੋ ਕਿਸਮਤ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਪੱਕਾ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਜਨ੍ਮਮृਤ੍ਯੁਜਰਾਵ੍ਯਾਧਿਦੁਃਖਂ ਵਾ ਸੁਖਮੇਵ ਵਾ । ਤਤ੍ਤਥੈਵ ਭਵੇਤ੍ਕਾਮਂ ਨਾਨ੍ਯਥੇਹ ਵਿਨਿਰ੍ਣਯਃ
ਜਨਮ, ਮੌਤ, ਬੁਢਾਪਾ, ਬਿਮਾਰੀ, ਦੁੱਖ ਜਾਂ ਸੁੱਖ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਿਵੇਂ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਓਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਸੁਖਦੌ ਦੇਵੌ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ੌ ਸ਼ਸ਼ਿਭਾਸ੍ਕਰੌ । ਨ ਨਸ਼੍ਯਤਿ ਤਯੋਃ ਪੀਡਾ ਕ੍ਯਚਿਤ੍ਤਦ੍ਵੈਰਿਸਮ੍ਭਵਾ
ਸਭ ਨੂੰ ਸੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੋ ਦੇਵਤਾ—ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ, ਜੋ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਦਿਖਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਵੀ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਕਈ ਵਾਰੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੁਖ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ।
ਭਾਸ੍ਕਰਸ੍ਯ ਸੁਤੋ ਮਨ੍ਦਃ ਕ੍ਸ਼ਯੀ ਚਨ੍ਦ੍ਰਃ ਕਲਙ੍ਕਵਾਨ੍ । ਪਸ਼੍ਯ ਰਾਜਨ੍ ਵਿਧੇਃ ਸੂਤ੍ਰਂ ਦੁਰ੍ਵਾਰਂ ਮਹਤਾਮਪਿ
ਸੂਰਜ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਨੀ ਘਟਾਅ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਚੰਦ ਘਟਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ 'ਤੇ ਦਾਗ ਵੀ ਹੈ। ਦੇਖੋ ਰਾਜਾ ਜੀ, ਕਿਸਮਤ ਦਾ ਧਾਗਾ ਵੱਡਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਅਟੱਲ ਹੈ।
ਵੇਦਕਰ੍ਤਾ ਜਗਤ੍ਸ੍ਰष੍ਟਾ ਬੁਦ੍ਧਿਦਸ੍ਤੁ ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਃ । ਸੋऽਪਿ ਵਿਕ੍ਲਵਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਰੀਂ ਸਰਸ੍ਵਤੀਮ੍
ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਚਤੁਰਮੁਖਾ ਬ੍ਰਹਮਾ—ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੀ ਧੀ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਭੁੱਲ ਗਿਆ।
ਸ਼ਿਵਸ੍ਯਾਪਿ ਮृਤਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਸਤੀ ਦਗ੍ਧ੍ਵਾ ਕਲੇਵਰਮ੍ । ਸੋऽਭਵਦ੍ਦੁਃਖਸਨ੍ਤਪ੍ਤਃ ਕਾਮਾਰ੍ਤਸ਼੍ਚ ਜਨਾਰ੍ਤਿਹਾ
ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸਤੀ ਮਰ ਗਈ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਸਾੜਿਆ ਗਿਆ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦੁੱਖ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ਿਵ ਵੀ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਤੜਫਿਆ ਤੇ ਕਾਮ ਵਲੋਂ ਮਗਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕਾਮਾਗ੍ਨਿਦਗ੍ਧਦੇਹਸ੍ਤੁ ਕਾਲਿਨ੍ਦ੍ਯਾਂ ਪਤਿਤਃ ਸ਼ਿਵਃ । ਸਾਪਿ ਸ਼੍ਯਾਮਜਲਾ ਜਾਤਾ ਤਨ੍ਨਿਦਾਘਵਸ਼ਾਨ੍ਨृਪ
ਕਾਮ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਸਾੜ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਕਾਲਿੰਦੀ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਤੇ ਉਹ ਦਰਿਆ ਵੀ ਉਸ ਤਪ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਕਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਰਾਜਾ ਜੀ।
ਕਾਮਾਰ੍ਤੋ ਰਮਮਾਣਸ੍ਤੁ ਨਗ੍ਨਃ ਸੋऽਪਿ ਭृਗੋਰ੍ਵਨਮ੍ । ਗਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋऽਥ ਭृਗੁਣਾ ਸ਼ਪ੍ਤਃ ਕਾਮਾਤੁਰੋ ਭृਸ਼ਮ੍
ਕਾਮ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੰਗੇ ਹੋ ਕੇ ਭ੍ਰਿਗੂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਏ। ਉਥੇ, ਕਾਮ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਨਾਲ, ਭ੍ਰਿਗੂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਪਤਤ੍ਵਦ੍ਯੈਵ ਤੇ ਲਿਙ੍ਗਂ ਨਿਰ੍ਲਜ੍ਜੇਤਿ ਭृਸ਼ਂ ਕਿਲ । ਪਪੌ ਚਾਮृਤਵਾਪੀਞ੍ਚ ਦਾਨਵੈਰ੍ਨਿਰ੍ਮਿਤਾਂ ਮੁਦੇ
ਭ੍ਰਿਗੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਅੱਜ ਤੇਰਾ ਲਿੰਗ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਤੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਲਾਜ਼ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।' ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ, ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਪੀ ਲਿਆ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰੋऽਪਿ ਚ ਵृषੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਵਾਹਨਤ੍ਵਂ ਗਤਃ ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ । ਆਦ੍ਯਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਲੋਕਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੋਰੇਵ ਵਿਵੇਕਿਨਃ
ਇੰਦਰ ਵੀ ਵੱਛਾ ਬਣ ਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵਾਹਨ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਵੀ ਹੋਇਆ।
ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਤ੍ਵਂ ਗਤਂ ਕੁਤ੍ਰ ਪ੍ਰਭੁਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਕੁਤੋ ਗਤਾ । ਯਦ੍ਧੇਮਮृਗਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਨ ਜ੍ਞਾਤਂ ਹਰਿਣਾ ਕਿਲ
ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜਾਣਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਕਿੱਥੇ ਗਈ, ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਕਿੱਥੇ ਗਈ, ਜਦ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਹਿਰਨ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣੀ?
ਰਾਜਨ੍ ਮਾਯਾਬਲਂ ਪਸ਼੍ਯ ਰਾਮੋ ਹਿ ਕਾਮਮੋਹਿਤਃ । ਰਾਮੋ ਵਿਰਹਸਨ੍ਤਪ੍ਤੋ ਰੁਰੋਦ ਭृਸ਼ਮਾਤੁਰਃ
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਮਾਇਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵੇਖੋ: ਰਾਮ ਜੀ ਵੀ ਕਾਮ ਦੇ ਭਰਮ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਏ। ਵਿਰਹ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਰਾਮ ਜੀ ਬਹੁਤ ਤੜਫ ਕੇ ਰੋਏ।
ਯੋऽਪृਚ੍ਛਤ੍ਪਾਦਪਾਨ੍ਮੂਢਃ ਕ੍ਵ ਗਤਾ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾ । ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਵਾ ਹृਤਾ ਕੇਨ ਰੁਦਨ੍ਨੁਚ੍ਚਤਰਂ ਤਤਃ
ਉਹ, ਭੁੱਲੇ-ਭਟਕੇ, ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਸੀ, 'ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਕਿੱਥੇ ਗਈ? ਕੀ ਉਹ ਕਿਸੇ ਨੇ ਖਾ ਲਿਆ ਜਾਂ ਚੁੱਕ ਲਿਆ?' ਤੇ ਹੋਰ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੋਂਦਾ ਗਿਆ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾਹਂ ਮਰਿष੍ਯਾਮਿ ਕਾਨ੍ਤਾਵਿਰਹਦੁਃਖਿਤਃ । ਤ੍ਵਂ ਚਾਪਿ ਮਮ ਦੁਃਖੇਨ ਮਰਿष੍ਯਸਿ ਵਨੇऽਨੁਜ
ਲਖ਼ਮਣ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੇ ਵਿਰਹ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਤੇ ਤੂੰ ਵੀ, ਮੇਰੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮਰ ਜਾਵੇਂਗਾ, ਮੇਰੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ।
ਆਵਯੋਰ੍ਮਰਣਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਮਾਤਾ ਮਮ ਮਰਿष੍ਯਤਿ । ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੋऽਪ੍ਯਤਿਦੁਃਖਾਰ੍ਤਃ ਕਥਂ ਜੀਵਿਤੁਮਰ੍ਹਤਿ
ਸਾਡੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਮਰਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਵੀ ਮਰ ਜਾਵੇਗੀ। ਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਵੀ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ, ਕਿਵੇਂ ਜੀ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਜੀਵਿਤਂ ਜਹ੍ਯਾਤ੍ਪੁਤ੍ਰਵ੍ਯਸਨਕਰ੍ਸ਼ਿਤਾ । ਪੂਰ੍ਣਕਾਮਾਥ ਕੈਕੇਯੀ ਭਵੇਤ੍ਪੁਤ੍ਰਸਮਨ੍ਵਿਤਾ
ਸੁਮਿਤਰਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਦੁਖ-ਭਰੀ ਹਾਲਤ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ ਜਿੰਦਗੀ ਛੱਡ ਦੇਵੇਗੀ, ਪਰ ਕੈਕੇਈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹੇਗੀ।
ਹਾ ਸੀਤੇ ਕ੍ਵ ਗਤਾਸਿ ਤ੍ਵਂ ਮਾਂ ਵਿਹਾਯ ਸ੍ਮਰਾਤੁਰਾ । ਏਹ੍ਯੇਹਿ ਮृਗਸ਼ਾਵਾਕ੍ਸ਼ਿ ਮਾਂ ਜੀਵਯ ਕृਸ਼ੋਦਰਿ
ਹਾ ਸੀਤਾ! ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿੱਥੇ ਚਲੀ ਗਈ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਤੜਫ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਆ, ਆ, ਹਿਰਣ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਮੈਨੂੰ ਜੀਉਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦੇ।
ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਕ੍ਵ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਤ੍ਵਦਧੀਨਞ੍ਚ ਜੀਵਿਤਮ੍ । ਸਮਾਸ਼੍ਵਾਸਯ ਦੀਨਂ ਮਾਂ ਪ੍ਰਿਯਂ ਜਨਕਨਨ੍ਦਿਨਿ
ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ, ਕਿੱਥੇ ਜਾਵਾਂ? ਮੇਰੀ ਜਿੰਦਗੀ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦੇ, ਜਨਕ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਧੀ, ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹਾਂ।
ਏਵਂ ਵਿਲਪਤਾ ਤੇਨ ਰਾਮੇਣਾਮਿਤਤੇਜਸਾ । ਵਨੇ ਵਨੇ ਚ ਭ੍ਰਮਤਾ ਨੇਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਮ, ਜਿਸ ਦੀ ਤੇਜ ਅਪਾਰ ਸੀ, ਰੋਦਿਆਂ ਹੋਇਆ ਜੰਗਲ-ਜੰਗਲ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ।
ਸ਼ਰਣ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਨਾਂ ਰਾਮਃ ਕਮਲਲੋਚਨਃ । ਸ਼ਰਣਂ ਵਾਨਰਾਣਾਂ ਸ ਗਤੋ ਮਾਯਾਵਿਮੋਹਿਤਃ
ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ, ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਮ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਭਰਮ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਸਹਾਯਾਨ੍ਵਾਨਰਾਨ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਬਬਨ੍ਧ ਵਰੁਣਾਲਯਮ੍ । ਜਘਾਨ ਰਾਵਣਂ ਵੀਰਂ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਂ ਮਹੋਦਰਮ੍
ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਥੀ ਬਣਾਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ 'ਤੇ ਪੁਲ ਬਣਾਇਆ; ਫਿਰ ਰਾਵਣ, ਕੁੰਭਕਰਨ ਅਤੇ ਮਹੋਦਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਆਨੀਯ ਚ ਤਤਃ ਸੀਤਾਂ ਰਾਮੋ ਦਿਵ੍ਯਮਕਾਰਯਤ੍ । ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੋऽਪਿ ਹृਤਾਂ ਮਤ੍ਵਾ ਰਾਵਣੇਨ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾ
ਫਿਰ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਇੱਕ ਅਸਧਾਰਣ ਕੰਮ ਕੀਤਾ; ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰਾਵਣ ਵਲੋਂ ਚੁਰਾਈ ਹੋਈ ਮੰਨ ਲਿਆ।
ਕਿਂ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਮਹਾਰਾਜ ਯੋਗਮਾਯਾਬਲਂ ਮਹਤ੍ । ਯਯਾ ਵਿਸ਼੍ਵਮਿਦਂ ਸਰ੍ਵਂ ਭ੍ਰਾਮਿਤਂ ਭ੍ਰਮਤੇ ਕਿਲ
ਮਹਾਰਾਜ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਹਾਂ, ਯੋਗਮਾਇਆ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਬਾਰੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਭਟਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਭਟਕ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਨਾਨਾਵਤਾਰੇऽਤ੍ਰ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸ਼ਾਪਵਸ਼ਂ ਗਤਃ । ਕਰੋਤਿ ਵਿਵਿਧਾਸ਼੍ਚੇष੍ਟਾ ਦੈਵਾਧੀਨਃ ਸਦੈਵ ਹਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਵਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਵਾਹਂ ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਕृष੍ਣਸ੍ਯਾਪਿ ਵਿਚੇष੍ਟਿਤਮ੍ । ਪ੍ਰਭਵਂ ਮਾਨੁषੇ ਲੋਕੇ ਦੇਵਕਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥਸਿਦ੍ਧਯੇ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਕਰਤਬ ਵੀ ਦੱਸਾਂਗਾ—ਉਸ ਦਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਜਨਮ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਇਆ।
ਕਾਲਿਨ੍ਦੀਪੁਲਿਨੇ ਰਮ੍ਯੇ ਹ੍ਯਾਸੀਨ੍ਮਧੁਵਨਂ ਪੁਰਾ । ਲਵਣੋ ਮਧੁਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਤਤ੍ਰਾਸੀਦ੍ਦਾਨਵੋ ਬਲੀ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਮਧੁਵਨ ਵਿੱਚ, ਮਧੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਲਵਣ, ਇੱਕ ਤਾਕਤਵਰ ਦੈਤ, ਵੱਸਦਾ ਸੀ।
ਦ੍ਵਿਜਾਨਾਂ ਦੁਃਖਦਃ ਪਾਪੋ ਵਰਦਾਨੇਨ ਗਰ੍ਵਿਤਃ । ਨਿਹਤੋऽਸੌ ਮਹਾਭਾਗ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਯਾਨੁਜੇਨ ਵੈ
ਉਹ ਪਾਪੀ, ਜੋ ਵਰਦਾਨ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿਚ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਦੁਖ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੇ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੇਨਾਥ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਤਂ ਨਿਹਤ੍ਯ ਮਦੋਤ੍ਕਟਮ੍ । ਵਾਸਿਤਾ ਮਥੁਰਾ ਨਾਮ ਪੁਰੀ ਪਰਮਸ਼ੋਭਨਾ
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੇ ਉਸ ਅਹੰਕਾਰੀ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿਚ ਮਾਰ ਕੇ, ਮਥੁਰਾ ਨਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਸਾਈ।
ਸ ਤਤ੍ਰ ਪੁष੍ਕਰਾਕ੍ਸ਼ੌ ਦ੍ਵੌ ਪੁਤ੍ਰੌ ਸ਼ਤ੍ਰੁਨਿषੂਦਨਃ । ਨਿਵੇਸ਼੍ਯ ਰਾਜ੍ਯੇ ਮਤਿਮਾਨ੍ਕਾਲੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਦਿਵਂ ਗਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਉਥੇ ਆਪਣੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਪੁਸ਼ਕਰਾਖਸ਼ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਦਿੱਤਾ; ਸਮਾਂ ਆਉਣ 'ਤੇ ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।