ਭਾਰਾਪਹਰਣਂ ਚਾਸ੍ਯਾਃ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਭੁਵਨੇਸ਼੍ਵਰਿ । ਦੇਵਾਨਾਮੀष੍ਮਿਤ ਕਾਰ੍ਯਮੇਤਦੇਵਾਧੁਨਾ ਸ਼ਿਵੇ
'ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਇਸ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਉਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਹੇ ਸੁਭਾਗਾ, ਇਹ ਹੁਣ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ।'
ਘਾਤਿਤਸ੍ਤੁ ਪੁਰਾ ਮਾਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਮਹਿषਰੂਪਭृਤ੍ । ਦਾਨਵੋऽਤਿਬਲਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਸ੍ਤਤ੍ਸਹਾਯਾਸ਼੍ਚ ਕੋਟਿਸ਼ਃ
'ਪਹਿਲਾਂ, ਹੇ ਮਾਤਾ, ਤੂੰ ਮਹਿਸ਼ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਦਾਨਵ ਨੂੰ ਤੇ ਉਸਦੇ ਅਣਗਿਣਤ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ।'
ਤਥਾ ਸ਼ੁਮ੍ਭੋ ਨਿਸ਼ੁਮ੍ਭਸ਼੍ਚ ਰਕ੍ਤਬੀਜਸ੍ਤਥਾਪਰਃ । ਚਣ੍ਡਮੁਣ੍ਡੌ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯੌ ਤਥੈਵ ਧੂਮ੍ਰਲੋਚਨਃ
'ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ੁੰਭ, ਨਿਸ਼ੁੰਭ, ਰਕਤਬੀਜ, ਚੰਡ ਤੇ ਮੁੰਡ, ਅਤੇ ਧੂਮਰਲੋਚਨ — ਇਹ ਸਭ ਮਹਾਂਵੀਰ ਵੀ।'
ਦੁਰ੍ਮੁਖੋ ਦੁਃਸਹਸ਼੍ਚੈਵ ਕਰਾਲਸ਼੍ਚਾਤਿ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ । ਅਨ੍ਯੇ ਚ ਬਹਵਃ ਕ੍ਰੂਰਾਸ੍ਤ੍ਵਯੈਵ ਚ ਨਿਪਾਤਿਤਾਃ
'ਦੁਰਮੁਖ, ਦੁੱਸਹ ਤੇ ਕਰਾਲਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਾਨ ਸਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਕ੍ਰੂਰ ਦਾਨਵ ਵੀ ਤੂੰ ਹੀ ਮਾਰੇ।'
ਤਥੈਵ ਚ ਸੁਰਾਰੀਂਸ਼੍ਚ ਜਹਿ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਮਹੀਸ਼੍ਵਰਾਨ੍ । (ਭਾਰਂ ਹਰ ਧਰਾਯਾਸ਼੍ਚ ਦੁਰ੍ਧਰਂ ਦੁष੍ਟਭੂਭੁਜਾਮ੍ ।)
'ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ। ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਮੰਦ ਬਾਦਸ਼ਾਹਾਂ ਦਾ ਭਾਰ, ਜੋ ਬੜਾ ਭਾਰੀ ਹੈ, ਹਟਾ।'
ਸਮ੍ਪ੍ਰਹਸ੍ਯਾਸਿਤਾਪਾਙ੍ਗੀ ਮੇਘਗਮ੍ਭੀਰਯਾ ਗਿਰਾ । ਸ਼੍ਰੀਦੇਵ੍ਯੁਵਾਚ ਮਯੇਦਂ ਚਿਨ੍ਤਿਤਂ ਪੂਰ੍ਵਮਂਸ਼ਾਵਤਰਣਂ ਸੁਰਾਃ
ਕਾਜਲ ਵਰਗੇ ਕਾਲੇ ਨੇਤਰਾਂ ਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਗੰਭੀਰ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੀ, ਭਗਵਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅੰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਲਿਆ ਹੈ।'
ਭਾਰਾਵਤਰਣਂ ਚੈਵ ਯਥਾ ਸ੍ਯਾਦ੍ਦੁष੍ਟਭੂਭੁਜਾਮ੍ । ਮਯਾ ਸਰ੍ਵੇ ਨਿਹਨ੍ਤਵ੍ਯਾ ਦੈਤ੍ਯੇਸ਼ਾ ਯੇ ਮਹੀਭੁਜਃ
'ਤੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿ ਮੰਦ ਬਾਦਸ਼ਾਹਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਕਿਵੇਂ ਹਟਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਦੈਤ-ਪਤੀ ਜੋ ਰਾਜੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਹੀ ਮਾਰਾਂਗੀ।'
ਮਾਗਧਾਦ੍ਯਾ ਮਹਾਭਾਗਾਃ ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਮਨ੍ਦਤੇਜਸਃ । ਭਵਦ੍ਭਿਰਪਿ ਸ੍ਵੈਰਂਸ਼ੈਰਵਤੀਰ੍ਯ ਧਰਾਤਲੇ
'ਮਾਗਧ ਆਦਿ ਵੱਡੇ ਪਰੰਤੂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਰਾਜੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਅੰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰੋ।'
ਮਚ੍ਛਕ੍ਤਿਯੁਕ੍ਤੈਃ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਭਾਰਾਵਤਰਣਂ ਸੁਰਾਃ । ਕਸ਼੍ਯਪੋ ਭਾਰ੍ਯਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਦਿਵਿਜਾਨਾਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
'ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਹੀ ਭਾਰ ਹਟਾਉਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਕਸ਼ਯਪ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ—'
ਯਾਦਵਾਨਾਂ ਕੁਲੇ ਪੂਰ੍ਵਂ ਭਵਿਤਾऽऽਨਕਦੁਨ੍ਦੁਭਿਃ । ਤਥੈਵ ਭृਗੁਸ਼ਾਪਾਦ੍ਵੈ ਭਗਵਾਨ੍ਵਿष੍ਣੁਰਵ੍ਯਯਃ
'ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਅਨਕਦੁੰਦੁਭੀ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ। ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ, ਅਟੱਲ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੁ ਵੀ—'
ਅਂਸ਼ੇਨ ਭਵਿਤਾ ਤਤ੍ਰ ਵਸੁਦੇਵਸੁਤੋ ਹਰਿਃ । ਤਦਾਹਂ ਪ੍ਰਭਵਿष੍ਯਾਮਿ ਯਸ਼ੋਦਾਯਾਂ ਚ ਗੋਕੁਲੇ
'ਵਸੁਦੇਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਰੀ, ਉੱਥੇ ਅੰਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਗੋਕੁਲ ਵਿੱਚ, ਯਸ਼ੋਦਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਵਾਂਗੀ।'
ਕਾਰ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਸੁਰਾਣਾਂ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮਾਃ । ਕਾਰਾਗਾਰੇ ਗਤਂ ਵਿष੍ਣੁਂ ਪ੍ਰਾਪਯਿष੍ਯਾਮਿ ਗੋਕੁਲੇ
'ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਕਰ ਦਿਆਂਗੀ। ਜੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਗੋਕੁਲ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿਆਂਗੀ।'
ਸ਼ੇषਂ ਚ ਦੇਵਕੀਗਰ੍ਭਾਤ੍ਪ੍ਰਾਪਯਿष੍ਯਾਮਿ ਰੋਹਿਣੀਮ੍ । ਮਚ੍ਛਕ੍ਤ੍ਯੋਪਚਿਤੌ ਤੌ ਚ ਕਰ੍ਤਾਰੌ ਦੁष੍ਟਸਂਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਬਚ ਗਿਆ, ਉਹ ਮੈਂ ਰੋਹਣੀ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿਆਂਗੀ। ਮੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨਗੇ।
ਦੁष੍ਟਾਨਾਂ ਭੂਭੁਜਾਂ ਕਾਮਂ ਦ੍ਵਾਪਰਾਨ੍ਤੇ ਸੁਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਂਸ਼ੋऽਪ੍ਯਰ੍ਜੁਨਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਕਰਿष੍ਯਤਿ ਬਲਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਦੁਆਪਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਇਹ ਪੱਕਾ ਹੈ ਕਿ ਇੰਦ੍ਰ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਅਰਜੁਨ ਸਿੱਧਾ ਦੁਸ਼ਟ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰੇਗਾ।
ਧਰ੍ਮਾਂਸ਼ੋऽਪਿ ਮਹਾਰਾਜੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਃ । ਵਾਯ੍ਵਂਸ਼ੋ ਭੀਮਸੇਨਸ਼੍ਚਾਸ਼੍ਵਿਨ੍ਯਂਸ਼ੌ ਚ ਯਮਾਵਪਿ
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਧਰਮ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ, ਭੀਮਸੇਨ ਵਾਯੂ ਦਾ, ਤੇ ਜੁੜਵੇਂ ਯਮ ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਹੋਣਗੇ।
ਵਸੋਰਂਸ਼ੋऽਥ ਗਾਙ੍ਗੇਯਃ ਕਰਿष੍ਯਤਿ ਬਲਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ । ਵ੍ਰਜਨ੍ਤੁ ਚ ਭਵਨ੍ਤੋऽਦ੍ਯ ਧਰਾ ਭਵਤੁ ਸੁਸ੍ਥਿਰਾ
ਵਸੁ ਦਾ ਅੰਸ਼, ਗਾਂਗੇਯ ਵੀ ਬਲ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰੇਗਾ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਜਾਓ, ਧਰਤੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਥਿਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਭਾਰਾਵਤਰਣਂ ਨੂਨਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮਾਃ । ਕृਤ੍ਵਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਮਾਤ੍ਰਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾਹਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਨਿਸਚਿਤ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾ ਦਿਆਂਗੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਨਿਮਿਤ ਬਣਾਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਾਂਗੀ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਚ ਸਂਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ । ਅਸੂਯੇਰ੍ष੍ਯਾ ਮਤਿਸ੍ਤृष੍ਣਾ ਮਮਤਾਭਿਮਤਾ ਸ੍ਪृਹਾ
ਕੁਰੂਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਾਂਗੀ। ਵੈਰ, ਈਰਖਾ, ਇੱਛਾ, ਮਮਤਾ, ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਲਾਲਚ,
ਜਿਗੀषਾ ਮਦਨੋ ਮੋਹੋ ਦੋषੈਰ੍ਨਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਯਾਦਵਾਃ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯ ਚ ਸ਼ਾਪੇਨ ਵਂਸ਼ਨਾਸ਼ੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ, ਮੋਹ, ਭ੍ਰਮ—ਇਹਨਾਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਕਰਕੇ ਯਾਦਵ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਤੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋਵੇਗਾ।
ਭਗਵਾਨਪਿ ਸ਼ਾਪੇਨ ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਤ੍ਯੇਤਤ੍ਕਲੇਵਰਮ੍ । ਭਵਨ੍ਤੋऽਪਿ ਨਿਜਾਙ੍ਗੈਸ਼੍ਚ ਸਹਾਯਾਃ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਧਨ੍ਵਨਃ
ਭਗਵਾਨ ਵੀ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਇਹ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦੇਵੇਗਾ। ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਰੰਗਧਨੁ ਧਾਰੀ ਦੇ ਸਾਥੀ ਹੋਵੋਗੇ।
ਪ੍ਰਭਵਨ੍ਤੁ ਸਨਾਰੀਕਾ ਮਥੁਰਾਯਾਂ ਚ ਗੋਕੁਲੇ । ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾਨ੍ਤਰ੍ਦਧੇ ਦੇਵੀ ਯੋਗਮਾਯਾ ਪਰਾਤ੍ਮਨਃ
ਤੁਸੀਂ ਸਭ, ਨਾਰੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਮਥੁਰਾ ਤੇ ਗੋਕੁਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਵੋ। ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਐਸਾ ਕਹਿ ਕੇ, ਪਰਾਤਮਾ ਦੀ ਯੋਗਮਾਇਆ ਦੇਵੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈ।
ਸਧਰਾ ਵੈ ਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਜਗ੍ਮੁਃ ਸ੍ਵਾਨ੍ਯਾਲਯਾਨਿ ਚ । ਧਰਾਪਿ ਸੁਸ੍ਥਿਰਾ ਜਾਤਾ ਤਸ੍ਯਾ ਵਾਕ੍ਯੇਨ ਤੋषਿਤਾ
ਧਰਤੀ ਸਮੇਤ, ਸਭ ਦੇਵਤਾ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲੇ ਗਏ। ਧਰਤੀ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਥਿਰ ਹੋ ਗਈ।
ਓषਧੀਵੀਰੁਧੋਪੇਤਾ ਬਭੂਵ ਜਨਮੇਜਯ । ਪ੍ਰਜਾਸ਼੍ਚ ਸੁਖਿਨੋ ਜਾਤਾ ਦ੍ਵਿਜਾਸ਼੍ਚਾਪੁਰ੍ਮਹੋਦਯਮ੍ । ਸਨ੍ਤੁष੍ਟਾ ਮੁਨਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਬਭੂਬੁਰ੍ਧਰ੍ਮਤਤ੍ਪਰਾਃ
ਧਰਤੀ ਜਨਮੇਜਯ, ਜੜੀਆਂ ਤੇ ਪੌਦਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ। ਲੋਕ ਸੁਖੀ ਹੋ ਗਏ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਲੋਕ ਵੱਡੀ繁ਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਗਏ। ਸਾਰੇ ਮੁਨੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹੇ।
ਕृष੍ਣਾਵਤਾਰਕਥੋਪਕ੍ਰਮਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਸ਼ृਣ ਭਾਰਤ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਭਾਰਾਵਤਰਣਂ ਤਥਾ । ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਪ੍ਰਭਾਸੇ ਚ ਕ੍ਸ਼ਪਿਤਂ ਯੋਗਮਾਯਯਾ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਦੀ ਕਥਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ। ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੁਣੋ ਭਾਰਤ, ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਤੇ ਕੁਰੂਖੇਤਰ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਸਾ ਵਿੱਚ ਯੋਗਮਾਇਆ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ।
ਯਦੁਵਂਸ਼ੇ ਸਮੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿਰ੍ਵਿष੍ਣੋਰਮਿਤਤੇਜਸਃ । ਭृਗੁਸ਼ਾਪਪ੍ਰਤਾਪੇਨ ਮਹਾਮਾਯਾਬਲੇਨ ਚ
ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਅਸੰਖ ਤੇਜ ਵਾਲੀ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਭ੍ਰਿਗੂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਤੇ ਮਹਾਮਾਇਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਹੋਈ।
ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਭਾਰਸਮੁਤ੍ਤਾਰਨਿਮਿਤ੍ਤਮਿਤਿ ਮੇ ਮਤਿਃ । ਮਾਯਯਾ ਵਿਹਿਤੋ ਯੋਗੋ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਜਨ੍ਮ ਧਰਾਤਲੇ
ਮੇਰਾ ਮਨ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਧਰਤੀ ਤੇ ਜਨਮ ਮਾਇਆ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਉਠਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤਾ।
ਕਿਂ ਚਿਤ੍ਰਂ ਨृਪ ਦੇਵੀ ਸਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਸੁਰਾਨਪਿ । ਨਰ੍ਤਯਤ੍ਯਨਿਸ਼ਂ ਮਾਯਾ ਤ੍ਰਿਗੁਣਾਨਪਰਾਨ੍ਕਿਮੁ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੀ ਅਜੀਬ ਹੈ ਕਿ ਤ੍ਰਿਗੁਣੀ ਮਾਇਆ ਦੇਵੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਰਾਤ-ਦਿਨ ਨਚਾਉਂਦੀ ਹੈ—ਫਿਰ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੀ ਕੀ।
ਗਰ੍ਭਵਾਸੋਦ੍ਭਵਂ ਦੁਃਖਂ ਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਸ੍ਨਾਯੁਸਂਯੁਤਮ੍ । ਵਿष੍ਣੋਰਾਪਾਦਿਤਂ ਸਮ੍ਯਗ੍ਯਯਾ ਵਿਗਤਲੀਲਯਾ
ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦਾ ਦੁੱਖ, ਜੋ ਮਲ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਤੇ ਨਸਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬਿਨਾ ਕੋਈ ਖੇਡ ਕੀਤੇ, ਸਹਿ ਲਿਆ।
ਪੁਰਾ ਰਾਮਾਵਤਾਰੇऽਪਿ ਨਿਰ੍ਜਰਾ ਵਾਨਰਾਃ ਕृਤਾਃ । ਵਿਦਿਤਂ ਤੇ ਯਥਾ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਦੁਃਖਪਾਸ਼ੇਨ ਮੋਹਿਤਃ
ਪਹਿਲਾਂ, ਰਾਮ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਨਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੁੱਖ ਦੇ ਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਹਂ ਮਮੇਤਿ ਪਾਸ਼ੇਨ ਸੁਦृਢੇਨ ਨਰਾਧਿਪ । ਯੋਗਿਨੋ ਮੁਕ੍ਤਸਙ੍ਗਾਸ਼੍ਚ ਭੁਕ੍ਤਿਕਾਮਾ ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ਵਃ
ਹੇ ਰਾਜਾ, 'ਮੈਂ' ਤੇ 'ਮੇਰਾ' ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬੰਧਨ ਨਾਲ, ਯੋਗੀ ਜੋ ਮੋਹ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹਨ, ਭੋਗ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਬੰਧੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।