ਤਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਯਤ੍ਰ ਦੇਵੋ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ । ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵੇਦਕਰ੍ਤਾਸੌ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਸੁਰਾਂਸ਼੍ਚ ਗਾਮ੍
ਉਥੇ ਜਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਭੂ ਜਨਾਰਦਨ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਵਿਅਾਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਨੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ, ਰਸਤਾ ਦਿਖਾਇਆ।
ਜਗਾਮ ਵਿष੍ਣੁਸਦਨਂ ਹਂਸਾਰੂਢਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਃ । ਤੁष੍ਟਾਵ ਵੇਦਵਾਕ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਭਕ੍ਤਿਪ੍ਰਵਣਮਾਨਸਃ
ਹੰਸ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਚਾਰ ਮੁਹਾਂ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਘਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਭਗਤੀ ਭਰੇ ਮਨ ਨਾਲ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ੀਰ੍षਾਸ੍ਤ੍ਵਮਸਿ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਃ ਸਹਸ੍ਰਪਾਤ੍ । ਤ੍ਵਂ ਵੇਦਪੁਰੁषਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਦੇਵਦੇਵਃ ਸਨਾਤਨਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਹਜ਼ਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਪੁਰਖ ਹੈਂ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈਂ।
ਭੂਤਪੂਰ੍ਵਂ ਭਵਿष੍ਯਚ੍ਚ ਵਰ੍ਤਮਾਨਂ ਚ ਯਦ੍ਵਿਭੋ । ਅਮਰਤ੍ਵਂ ਤ੍ਵਯਾ ਦਤ੍ਤਮਸ੍ਮਾਕਂ ਚ ਰਮਾਪਤੇ
ਹੇ ਸਰਵ-ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ, ਤੂੰ ਪੁਰਾਣਾ, ਭਵਿੱਖ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਹੈਂ। ਹੇ ਰਮਾ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਅਮਰਤਾ ਸਾਨੂੰ ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲੀ ਹੈ।
ਏਤਾਵਾਨ੍ਮਹਿਮਾ ਤੇऽਸ੍ਤਿ ਕੋ ਨ ਵੇਤ੍ਤਿ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯੇ । ਤ੍ਵਂ ਕਰ੍ਤਾਪ੍ਯਵਿਤਾ ਹਨ੍ਤਾ ਤ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਗਤਿਰੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਤੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਇਨੀ ਵੱਡੀ ਹੈ; ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ? ਤੂੰ ਰਚਨਹਾਰ, ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈਂ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਇਤੀਡਿਤਃ ਪ੍ਰਭੁਰ੍ਵਿष੍ਣੁਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋ ਗਰੁਡਧ੍ਵਜਃ । ਦਰ੍ਸ਼ਨਞ੍ਚ ਦਦੌ ਤੇਭ੍ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਭ੍ਯੋऽਮਲਾਸ਼ਯਃ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਹੋਣ ਤੇ, ਗਰੁੜ ਝੰਡਾ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ।
ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਦੇਵਾਨ੍ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਵਦਨੋ ਹਰਿਃ । ਤਤਸ੍ਤ੍ਵਾਗਮਨੇ ਤੇषਾਂ ਕਾਰਣਞ੍ਚ ਸਵਿਸ੍ਤਰਮ੍
ਹਰੀ ਨੇ, ਖੁਸ਼ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਿਆ।
ਤਮੁਵਾਚਾਬ੍ਜਜੋ ਨਤ੍ਵਾ ਧਰਾਦੁਃਖਞ੍ਚ ਸਂਸ੍ਮਰਨ੍ । ਭਾਰਾਵਤਰਣਂ ਵਿष੍ਣੋ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤੇ ਜਨਾਰ੍ਦਨ
ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਭੁਵਿ ਧृਤ੍ਵਾਵਤਾਰਂ ਤ੍ਵਂ ਦ੍ਵਾਪਰਾਨ੍ਤੇ ਸਮਾਗਤੇ । ਹਤ੍ਵਾ ਦੁष੍ਟਾਨ੍ਨृਪਾਨੁਰ੍ਵ੍ਯਾ ਹਰ ਭਾਰਂ ਦਯਾਨਿਧੇ
ਜਦੋਂ ਦਵਾਪਰ ਦਾ ਅੰਤ ਆਵੇ, ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਵਤਾਰ ਲੈ, ਹੇ ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਤੇ ਮੰਦ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾ।
ਵਿष੍ਣੁਰੁਵਾਚ ਨਾਹਂ ਸ੍ਵਤਨ੍ਤ੍ਰ ਏਵਾਤ੍ਰ ਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਨ ਸ਼ਿਵਸ੍ਤਥਾ । ਨੇਨ੍ਦ੍ਰੋऽਗ੍ਨਿਰ੍ਨ ਯਮਸ੍ਤ੍ਵष੍ਟਾ ਨ ਸੂਰ੍ਯੋ ਵਰੁਣਸ੍ਤਥਾ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਆਜ਼ਾਦ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਨਾ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਨਾ ਸ਼ਿਵ, ਨਾ ਇੰਦਰ, ਅੱਗ, ਯਮ, ਤਵਸ਼ਟਾ, ਸੂਰਜ ਜਾਂ ਵਰੁਣ।
ਯੋਗਮਾਯਾਵਸ਼ੇ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਸ੍ਤਮ੍ਬਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਗ੍ਰਥਿਤਂ ਗੁਣਸੂਤ੍ਰਤਃ
ਯੋਗਮਾਇਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੇਠਾਂ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਅਚਲ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਘਾਹ ਦੀ ਤਿੰਨ ਤੱਕ, ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਧਾਗਿਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਯਥਾ ਸਾ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਕਰ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਤਿ ਸੁਵ੍ਰਤ । ਤਥਾ ਕਰੋਤਿ ਸੁਹਿਤਾ ਵਯਂ ਸਰ੍ਵੇऽਪਿ ਤਦ੍ਵਸ਼ਾਃ
ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ; ਅਸੀਂ ਸਭ ਉਸ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਹਾਂ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਯਦ੍ਯਹਂ ਸ੍ਯਾਂ ਸ੍ਵਤਨ੍ਤ੍ਰੋ ਵੈ ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਤੁ ਧਿਯਾ ਕਿਲ । ਕੁਤੋऽਭਵਂ ਮਤ੍ਸ੍ਯਵਪੁਃ ਕਚ੍ਛਪੋ ਵਾ ਮਹਾਰ੍ਣਵੇ
ਜੇ ਮੈਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਵਾਂ, ਤਾਂ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚਣ: ਮੈਂ ਮਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਮੱਛੀ ਜਾਂ ਕਛੂਆ ਕਿਵੇਂ ਬਣ ਗਿਆ?
ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਯੋਨਿषੁ ਕੋ ਭੋਗਃ ਕਾ ਕੀਰ੍ਤਿਃ ਕਿਂ ਸੁਖਂ ਪੁਨਃ । ਕਿਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਕਿਂ ਫਲਂ ਤਤ੍ਰ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਯੋਨਿਗਤਸ੍ਯ ਮੇ
ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਜਾਤੀ ਵਿਚ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਸੁਖ, ਕੀ ਇਜ਼ਤ, ਕੀ ਆਨੰਦ, ਕੀ ਪੁੰਨ, ਕੀ ਫਲ? ਜਦ ਮੈਂ ਐਸੀਆਂ ਘੱਟ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿਚ ਆਇਆ?
ਕੋਲੋ ਵਾਥ ਨृਸਿਂਹੋ ਵਾ ਵਾਮਨੋ ਵਾਭਵਂ ਕੁਤਃ । ਜਮਦਗ੍ਨਿਸੁਤਃ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਸਮ੍ਭਵੇਯਂ ਪਿਤਾਮਹ
ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਸੂਰ, ਨਰਸਿੰਘ ਜਾਂ ਵਾਮਨ ਬਣਿਆ? ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਮੈਂ ਜਮਦਗਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਗਿਆ?
ਨृਸ਼ਂਸਂ ਵਾ ਕਥਂ ਕਰ੍ਮ ਕृਤਵਾਨਸ੍ਮਿ ਭੂਤਲੇ । ਕ੍ਸ਼ਤਜੈਸ੍ਤੁ ਹ੍ਰਦਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਪੂਰਯੇਯਂ ਕਥਂ ਪੁਨਃ
ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਐਸਾ ਨਿਰਦਈ ਕੰਮ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ? ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਝੀਲਾਂ ਨੂੰ ਖੂਨ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਭਰ ਦਿੱਤਾ?
ਤਤ੍ਕਥਂ ਜਮਦਗ੍ਨੇਸ਼੍ਚ ਪੁਤ੍ਰੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ । ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਨ੍ਹਤਵਾਨਾਜੌ ਨਿਰ੍ਦਯੋ ਗਰ੍ਭਗਾਨਪਿ
ਤਾਂ, ਜਮਦਗਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣ ਕੇ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਜੰਗ ਵਿਚ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਰਦਈ ਹੋ ਕੇ, ਗਰਭ ਵਿਚ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰਿਆ?
ਰਾਮੋ ਭੂਤ੍ਵਾਥ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰ ਪ੍ਰਾਵਿਸ਼ਦ੍ਦਣ੍ਡਕਂ ਵਨਮ੍ । ਪਦਾਤਿਸ਼੍ਚੀਰਵਾਸਾਸ਼੍ਚ ਜਟਾਵਲ੍ਕਲਵਾਨ੍ਪੁਨਃ
ਰਾਮ ਬਣ ਕੇ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਇੰਦਰ, ਮੈਂ ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਪੈਦਲ ਗਿਆ, ਚੀਰਾਂ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ, ਜਟਾਂ ਅਤੇ ਵਲਕਲ ਲਾ ਕੇ, ਫਿਰ।
ਅਸਹਾਯੋ ਹ੍ਯਪਾਥੇਯੋ ਭੀषਣੇ ਨਿਰ੍ਜਨੇ ਵਨੇ । ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨਾਖੇਟਕਂ ਤਤ੍ਰ ਵ੍ਯਚਰਂ ਵਿਗਤਤ੍ਰਪਃ
ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ, ਬਿਨਾ ਰਸਦ ਦੇ, ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਸੁੰਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਫਿਰਦਾ ਸੀ।
ਨ ਜ੍ਞਾਤਵਾਨ੍ਮृਗਂ ਹੈਮਂ ਮਾਯਯਾ ਪਿਹਿਤਸ੍ਤਦਾ । ਉਟਜੇ ਜਾਨਕੀਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਰ੍ਗਤਸ੍ਤਤ੍ਪਦਾਨੁਗਃ
ਮੈਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਹਿਰਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਜਾਨਕੀ ਨੂੰ ਝੋਪੜੀ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਿਆ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋऽਪਿ ਚ ਤਾਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਰ੍ਗਤੋ ਮਤ੍ਪਦਾਨੁਗਃ । ਵਾਰਿਤੋऽਪਿ ਮਯਾਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਮੋਹਿਤਃ ਪ੍ਰਾਕृਤੈਰ੍ਗੁਣੈਃ
ਲਕਸ਼ਮਣ ਵੀ ਜਾਨਕੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਿਆ; ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਵਾਰੀ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ, ਪਰ ਆਮ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਉਹ ਫਸ ਗਿਆ।
ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਰੂਪਂ ਤਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਰਾਵਣਃ ਕਪਟਾਕृਤਿਃ । ਜਹਾਰ ਤਰਸਾ ਰਕ੍ਸ਼ੋ ਜਾਨਕੀਂ ਸ਼ੋਕਕਰ੍ਸ਼ਿਤਾਮ੍
ਫਿਰ ਰਾਵਣ ਨੇ ਭਿਖਾਰੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਛਲ ਕਰਕੇ, ਦੁਖੀ ਜਾਨਕੀ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਅ攀ਣ ਲਿਆ।
ਦੁਃਖਾਰ੍ਤੇਨ ਮਯਾ ਤਤ੍ਰ ਰੁਦਿਤਞ੍ਚ ਵਨੇ ਵਨੇ । ਸੁਗ੍ਰੀਵੇਣ ਚ ਮਿਤ੍ਰਤ੍ਵਂ ਕृਤਂ ਕਾਰ੍ਯਵਸ਼ਾਨ੍ਮਯਾ
ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਤੜਪ ਕੇ, ਮੈਂ ਜੰਗਲ-ਜੰਗਲ ਰੋਂਦਾ ਰਿਹਾ; ਤੇ ਲੋੜ ਪੈਣ ਤੇ, ਸੁਗਰੀਵ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਕੀਤੀ।
ਅਨ੍ਯਾਯੇਨ ਹਤੋ ਵਾਲੀ ਸ਼ਾਪਾਚ੍ਚੈਵ ਨਿਵਾਰਿਤਃ । ਸਹਾਯਾਨ੍ਵਾਨਰਾਨ੍ ਕृਤ੍ਵਾ ਲਙ੍ਕਾਯਾਂ ਚਲਿਤਃ ਪੁਨਃ
ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਨਿਆਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ; ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਥੀ ਬਣਾਕੇ, ਮੈਂ ਲੰਕਾ ਵੱਲ ਮੁੜ ਚਲਿਆ।
ਬਦ੍ਧੋऽਹਂ ਨਾਗਪਾਸ਼ੈਸ਼੍ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਮਮਾਨੁਜਃ । ਵਿਸਂਜ੍ਞੌ ਪਤਿਤੌ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਾਨਰਾ ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਗਤਾਃ
ਮੈਂ ਤੇ ਮੇਰਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਵਿਚ ਫਸ ਗਏ; ਅਸੀਂ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਵਾਨਰ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ।
ਗਰੁਡੇਨ ਤਦਾऽऽਗਤ੍ਯ ਮੋਚਿਤੌ ਭ੍ਰਾਤਰੌ ਕਿਲ । ਚਿਨ੍ਤਾ ਮੇ ਮਹਤੀ ਜਾਤਾ ਦੈਵਂ ਕਿਂ ਵਾ ਕਰਿष੍ਯਤਿ
ਫਿਰ ਗਰੁੜ ਆਇਆ ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਛੁਡਾਇਆ; ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਕਿ ਹੁਣ ਭਾਗ ਕਿੰਝ ਕਰੇਗਾ।
ਹृਤਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਵਨੇ ਵਾਸੋ ਮृਤਸ੍ਤਾਤਃ ਪ੍ਰਿਯਾ ਹृਤਾ । ਯੁਦ੍ਧਂ ਕष੍ਟਂ ਦਦਾਤ੍ਯੇਵਮਗ੍ਰੇ ਕਿਂ ਵਾ ਕਰਿष੍ਯਤਿ
ਰਾਜ ਲੈ ਗਿਆ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਵੱਸਿਆ, ਪਿਤਾ ਮਰ ਗਿਆ, ਪਿਆਰੀ ਅ攀ਣ ਲੈ ਗਈ; ਇੰਝ ਕਠਨ ਯੁੱਧ ਮਿਲਿਆ—ਅੱਗੇ ਭਾਗ ਕੀ ਕਰੇਗਾ?
ਪ੍ਰਥਮਂ ਤੁ ਮਹਦ੍ਦੁਃਖਮਰਾਜ੍ਯਸ੍ਯ ਵਨਾਸ਼੍ਰਯਮ੍ । ਰਾਜਪੁਤ੍ਰ੍ਯਾਨ੍ਵਿਤਸ੍ਯੈਵ ਧਨਹੀਨਸ੍ਯ ਮੇ ਸੁਰਾਃ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਰਾਜ ਬਿਨਾ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਨਿਕਲਿਆ, ਸਿਰਫ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨਾਲ, ਤੇ ਧਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ।
ਵਰਾਟਿਕਾਪਿ ਪਿਤ੍ਰਾ ਮੇ ਨ ਦਤ੍ਤਾ ਵਨਨਿਰ੍ਗਮੇ । ਪਦਾਤਿਰਸਹਾਯੋऽਹਂ ਧਨਹੀਨਸ਼੍ਚ ਨਿਰ੍ਗਤਃ
ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਨਿਕਲਦੇ ਸਮੇਂ ਪਿਤਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਰੁਪਇਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ; ਮੈਂ ਪੈਦਲ, ਇਕੱਲਾ ਤੇ ਧਨ ਬਿਨਾ ਨਿਕਲਿਆ।
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ੈਵ ਵਰ੍षਾਣਿ ਨੀਤਾਨਿ ਚ ਤਦਾ ਮਯਾ । ਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਰਂ ਧਰ੍ਮਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਵ੍ਯਾਧਵृਤ੍ਤ੍ਯਾ ਮਹਾਵਨੇ
ਮੈਂ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਾਰੇ, ਸ਼ੂਰਾ ਦਾ ਧਰਮ ਛੱਡ ਕੇ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜੀ ਕੇ।