ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ ਦੁਃਖਰੂਪਾਰ੍ਣਵਸ੍ਯ ਚ । ਪਾਰਦੋ ਭਵ ਭਾਰਂ ਮੇ ਹਰ ਪਾਦੌ ਨਮਾਮਿ ਤੇ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾ; ਮੇਰਾ ਭਾਰ ਹਟਾ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।
ਇਂਦ੍ਰ ਉਵਾਚ ਇਲੇ ਕਿਂ ਤੇ ਕਰੋਮ੍ਯਦ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਸ਼ਰਣਂ ਵ੍ਰਜ । ਅਹਂ ਤਤ੍ਰਾਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਸ ਤੇ ਦੁਃਖਂ ਹਰਿष੍ਯਤਿ
ਇੰਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਧਰਤੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ; ਮੈਂ ਉਥੇ ਆਵਾਂਗਾ, ਤੇ ਉਹ ਤੇਰਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰੇਗਾ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਰਿਤਾ ਪृਥ੍ਵੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਗਤਾ ਤਦਾ । ਸ਼ਕ੍ਰੋऽਪਿ ਪृष੍ਠਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਪੁਰਃਸਰਃ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਧਰਤੀ ਤੁਰਤ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਈ; ਸ਼ਕਰ ਵੀ ਪਿੱਛੋਂ ਆਇਆ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ।
ਸੁਰਭੀਮਾਗਤਾਂ ਤਤ੍ਰ ਦृष੍ਟ੍ਵੋਵਾਚ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ । ਮਹੀਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਮਹਾਰਾਜ ਧ੍ਯਾਨੇਨ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤਾਮ੍
ਉਥੇ ਸੁਰਭੀ ਨੂੰ ਆਇਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੀ ਹੋਈ ਜਾਣ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਬੋਲਿਆ।
ਕਸ੍ਮਾਦ੍ਰੁਦਸਿ ਕਲ੍ਯਾਣਿ ਕਿਂ ਤੇ ਦੁਃਖਂ ਵਦਾਧੁਨਾ । ਪੀਡਿਤਾਸਿ ਚ ਕੇਨ ਤ੍ਵਂ ਪਾਪਾਚਾਰੇਣ ਭੂਰ੍ਵਦ
ਕਿਉਂ ਰੋ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਹੇ ਸੁਭਾਗੀ? ਹੁਣ ਦੱਸ, ਤੇਰਾ ਕਿਹੜਾ ਦੁੱਖ ਹੈ? ਕਿਹੜੀ ਮੰਦ ਕਰਤੂਤ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਪੀੜਤ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਧਰਤੀ, ਦੱਸ।
ਧਰੋਵਾਚ ਕਲਿਰਾਯਾਤਿ ਦੁष੍ਟੋऽਯਂ ਬਿਭੇਮਿ ਤਦ੍ਭਯਾਦਹਮ੍ । ਪਾਪਾਚਾਰਾਃ ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਜਗਤ੍ਪਤੇ
ਧਰਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਦੁਸ਼ਟ ਕਲਿ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਡਰੀ ਹੋਈ ਹਾਂ; ਉਥੇ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਲੋਕ ਪਾਪ ਕਰਤੂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਜਾਣਗੇ।
ਰਾਜਾਨਸ਼੍ਚ ਦੁਰਾਚਾਰਾਃ ਪਰਸ੍ਪਰਵਿਰੋਧਿਨਃ । ਚੌਰਕਰ੍ਮਰਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ਪੂਰ੍ਣਵੈਰਿਣਃ
ਰਾਜੇ ਵੀ ਮੰਦ ਕਰਤੂਤਾਂ ਵਾਲੇ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਵੈਰੀ, ਚੋਰੀ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਾਂਗ, ਪੂਰੀ ਵੈਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਣਗੇ।
ਤਾਨ੍ਹਤ੍ਵਾ ਨृਪਤੀਨ੍ਭਾਰਂ ਹਰ ਮੇऽਦ੍ਯ ਪਿਤਾਮਹ । ਪੀਡਿਤਾਸ੍ਮਿ ਮਹਾਰਾਜ ਸੈਨ੍ਯਭਾਰੇਣ ਭੂਭृਤਾਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਹੇ ਪਿਤਾਮਾ, ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਭਾਰ ਹਟਾ; ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਮੈਂ ਭੂਭਰਤਾਂ ਦੀ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ।
ਬ੍ਰਹ੍ਯੋਵਾਚ ਨਾਹਂ ਸ਼ਕ੍ਤਸ੍ਤਥਾ ਦੇਵਿ ਭਾਰਾਵਤਰਣੇ ਤਵ । ਗਚ੍ਛਾਵਃ ਸਦਨਂ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਚਕ੍ਰਿਣਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਭਾਰ ਐਸੇ ਹਟਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ; ਆਓ, ਅਸੀਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਘਰ ਚੱਲੀਏ, ਜੋ ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਦੇਵ ਹੈ ਤੇ ਚੱਕਰ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸ ਤੇ ਭਾਰਾਪਨੋਦਂ ਵੈ ਕਰਿष੍ਯਤਿ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ । ਪੂਰ੍ਵਂ ਮਯਾਪਿ ਤੇ ਕਾਰ੍ਯਂ ਚਿਨ੍ਤਿਤਂ ਸੁਵਿਚਾਰ੍ਯ ਚ
ਉਹ ਜਨਾਰਦਨ ਤੇਰਾ ਭਾਰ ਜਰੂਰ ਹਟਾ ਦੇਵੇਗਾ; ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਵੀ ਤੇਰਾ ਮਾਮਲਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਿਆ ਤੇ ਵਿਚਾਰਿਆ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਯਤ੍ਰ ਦੇਵੋ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ । ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵੇਦਕਰ੍ਤਾਸੌ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਸੁਰਾਂਸ਼੍ਚ ਗਾਮ੍
ਉਥੇ ਜਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਭੂ ਜਨਾਰਦਨ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਵਿਅਾਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਨੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ, ਰਸਤਾ ਦਿਖਾਇਆ।
ਜਗਾਮ ਵਿष੍ਣੁਸਦਨਂ ਹਂਸਾਰੂਢਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਃ । ਤੁष੍ਟਾਵ ਵੇਦਵਾਕ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਭਕ੍ਤਿਪ੍ਰਵਣਮਾਨਸਃ
ਹੰਸ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਚਾਰ ਮੁਹਾਂ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਘਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਭਗਤੀ ਭਰੇ ਮਨ ਨਾਲ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ੀਰ੍षਾਸ੍ਤ੍ਵਮਸਿ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਃ ਸਹਸ੍ਰਪਾਤ੍ । ਤ੍ਵਂ ਵੇਦਪੁਰੁषਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਦੇਵਦੇਵਃ ਸਨਾਤਨਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਹਜ਼ਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਪੁਰਖ ਹੈਂ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈਂ।
ਭੂਤਪੂਰ੍ਵਂ ਭਵਿष੍ਯਚ੍ਚ ਵਰ੍ਤਮਾਨਂ ਚ ਯਦ੍ਵਿਭੋ । ਅਮਰਤ੍ਵਂ ਤ੍ਵਯਾ ਦਤ੍ਤਮਸ੍ਮਾਕਂ ਚ ਰਮਾਪਤੇ
ਹੇ ਸਰਵ-ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ, ਤੂੰ ਪੁਰਾਣਾ, ਭਵਿੱਖ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਹੈਂ। ਹੇ ਰਮਾ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਅਮਰਤਾ ਸਾਨੂੰ ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲੀ ਹੈ।
ਏਤਾਵਾਨ੍ਮਹਿਮਾ ਤੇऽਸ੍ਤਿ ਕੋ ਨ ਵੇਤ੍ਤਿ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯੇ । ਤ੍ਵਂ ਕਰ੍ਤਾਪ੍ਯਵਿਤਾ ਹਨ੍ਤਾ ਤ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਗਤਿਰੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਤੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਇਨੀ ਵੱਡੀ ਹੈ; ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ? ਤੂੰ ਰਚਨਹਾਰ, ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈਂ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਇਤੀਡਿਤਃ ਪ੍ਰਭੁਰ੍ਵਿष੍ਣੁਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋ ਗਰੁਡਧ੍ਵਜਃ । ਦਰ੍ਸ਼ਨਞ੍ਚ ਦਦੌ ਤੇਭ੍ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਭ੍ਯੋऽਮਲਾਸ਼ਯਃ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਹੋਣ ਤੇ, ਗਰੁੜ ਝੰਡਾ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ।
ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਦੇਵਾਨ੍ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਵਦਨੋ ਹਰਿਃ । ਤਤਸ੍ਤ੍ਵਾਗਮਨੇ ਤੇषਾਂ ਕਾਰਣਞ੍ਚ ਸਵਿਸ੍ਤਰਮ੍
ਹਰੀ ਨੇ, ਖੁਸ਼ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਿਆ।
ਤਮੁਵਾਚਾਬ੍ਜਜੋ ਨਤ੍ਵਾ ਧਰਾਦੁਃਖਞ੍ਚ ਸਂਸ੍ਮਰਨ੍ । ਭਾਰਾਵਤਰਣਂ ਵਿष੍ਣੋ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤੇ ਜਨਾਰ੍ਦਨ
ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਭੁਵਿ ਧृਤ੍ਵਾਵਤਾਰਂ ਤ੍ਵਂ ਦ੍ਵਾਪਰਾਨ੍ਤੇ ਸਮਾਗਤੇ । ਹਤ੍ਵਾ ਦੁष੍ਟਾਨ੍ਨृਪਾਨੁਰ੍ਵ੍ਯਾ ਹਰ ਭਾਰਂ ਦਯਾਨਿਧੇ
ਜਦੋਂ ਦਵਾਪਰ ਦਾ ਅੰਤ ਆਵੇ, ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਵਤਾਰ ਲੈ, ਹੇ ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਤੇ ਮੰਦ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾ।
ਵਿष੍ਣੁਰੁਵਾਚ ਨਾਹਂ ਸ੍ਵਤਨ੍ਤ੍ਰ ਏਵਾਤ੍ਰ ਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਨ ਸ਼ਿਵਸ੍ਤਥਾ । ਨੇਨ੍ਦ੍ਰੋऽਗ੍ਨਿਰ੍ਨ ਯਮਸ੍ਤ੍ਵष੍ਟਾ ਨ ਸੂਰ੍ਯੋ ਵਰੁਣਸ੍ਤਥਾ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਆਜ਼ਾਦ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਨਾ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਨਾ ਸ਼ਿਵ, ਨਾ ਇੰਦਰ, ਅੱਗ, ਯਮ, ਤਵਸ਼ਟਾ, ਸੂਰਜ ਜਾਂ ਵਰੁਣ।
ਯੋਗਮਾਯਾਵਸ਼ੇ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਸ੍ਤਮ੍ਬਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਗ੍ਰਥਿਤਂ ਗੁਣਸੂਤ੍ਰਤਃ
ਯੋਗਮਾਇਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੇਠਾਂ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਅਚਲ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਘਾਹ ਦੀ ਤਿੰਨ ਤੱਕ, ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਧਾਗਿਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਯਥਾ ਸਾ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਕਰ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਤਿ ਸੁਵ੍ਰਤ । ਤਥਾ ਕਰੋਤਿ ਸੁਹਿਤਾ ਵਯਂ ਸਰ੍ਵੇऽਪਿ ਤਦ੍ਵਸ਼ਾਃ
ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ; ਅਸੀਂ ਸਭ ਉਸ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਹਾਂ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਯਦ੍ਯਹਂ ਸ੍ਯਾਂ ਸ੍ਵਤਨ੍ਤ੍ਰੋ ਵੈ ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਤੁ ਧਿਯਾ ਕਿਲ । ਕੁਤੋऽਭਵਂ ਮਤ੍ਸ੍ਯਵਪੁਃ ਕਚ੍ਛਪੋ ਵਾ ਮਹਾਰ੍ਣਵੇ
ਜੇ ਮੈਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਵਾਂ, ਤਾਂ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚਣ: ਮੈਂ ਮਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਮੱਛੀ ਜਾਂ ਕਛੂਆ ਕਿਵੇਂ ਬਣ ਗਿਆ?
ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਯੋਨਿषੁ ਕੋ ਭੋਗਃ ਕਾ ਕੀਰ੍ਤਿਃ ਕਿਂ ਸੁਖਂ ਪੁਨਃ । ਕਿਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਕਿਂ ਫਲਂ ਤਤ੍ਰ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਯੋਨਿਗਤਸ੍ਯ ਮੇ
ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਜਾਤੀ ਵਿਚ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਸੁਖ, ਕੀ ਇਜ਼ਤ, ਕੀ ਆਨੰਦ, ਕੀ ਪੁੰਨ, ਕੀ ਫਲ? ਜਦ ਮੈਂ ਐਸੀਆਂ ਘੱਟ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿਚ ਆਇਆ?
ਕੋਲੋ ਵਾਥ ਨृਸਿਂਹੋ ਵਾ ਵਾਮਨੋ ਵਾਭਵਂ ਕੁਤਃ । ਜਮਦਗ੍ਨਿਸੁਤਃ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਸਮ੍ਭਵੇਯਂ ਪਿਤਾਮਹ
ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਸੂਰ, ਨਰਸਿੰਘ ਜਾਂ ਵਾਮਨ ਬਣਿਆ? ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਮੈਂ ਜਮਦਗਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਗਿਆ?
ਨृਸ਼ਂਸਂ ਵਾ ਕਥਂ ਕਰ੍ਮ ਕृਤਵਾਨਸ੍ਮਿ ਭੂਤਲੇ । ਕ੍ਸ਼ਤਜੈਸ੍ਤੁ ਹ੍ਰਦਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਪੂਰਯੇਯਂ ਕਥਂ ਪੁਨਃ
ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਐਸਾ ਨਿਰਦਈ ਕੰਮ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ? ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਝੀਲਾਂ ਨੂੰ ਖੂਨ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਭਰ ਦਿੱਤਾ?
ਤਤ੍ਕਥਂ ਜਮਦਗ੍ਨੇਸ਼੍ਚ ਪੁਤ੍ਰੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ । ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਨ੍ਹਤਵਾਨਾਜੌ ਨਿਰ੍ਦਯੋ ਗਰ੍ਭਗਾਨਪਿ
ਤਾਂ, ਜਮਦਗਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣ ਕੇ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਜੰਗ ਵਿਚ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਰਦਈ ਹੋ ਕੇ, ਗਰਭ ਵਿਚ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰਿਆ?
ਰਾਮੋ ਭੂਤ੍ਵਾਥ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰ ਪ੍ਰਾਵਿਸ਼ਦ੍ਦਣ੍ਡਕਂ ਵਨਮ੍ । ਪਦਾਤਿਸ਼੍ਚੀਰਵਾਸਾਸ਼੍ਚ ਜਟਾਵਲ੍ਕਲਵਾਨ੍ਪੁਨਃ
ਰਾਮ ਬਣ ਕੇ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਇੰਦਰ, ਮੈਂ ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਪੈਦਲ ਗਿਆ, ਚੀਰਾਂ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ, ਜਟਾਂ ਅਤੇ ਵਲਕਲ ਲਾ ਕੇ, ਫਿਰ।
ਅਸਹਾਯੋ ਹ੍ਯਪਾਥੇਯੋ ਭੀषਣੇ ਨਿਰ੍ਜਨੇ ਵਨੇ । ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨਾਖੇਟਕਂ ਤਤ੍ਰ ਵ੍ਯਚਰਂ ਵਿਗਤਤ੍ਰਪਃ
ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ, ਬਿਨਾ ਰਸਦ ਦੇ, ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਸੁੰਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਫਿਰਦਾ ਸੀ।
ਨ ਜ੍ਞਾਤਵਾਨ੍ਮृਗਂ ਹੈਮਂ ਮਾਯਯਾ ਪਿਹਿਤਸ੍ਤਦਾ । ਉਟਜੇ ਜਾਨਕੀਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਰ੍ਗਤਸ੍ਤਤ੍ਪਦਾਨੁਗਃ
ਮੈਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਹਿਰਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਜਾਨਕੀ ਨੂੰ ਝੋਪੜੀ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਿਆ।