ਕੁਲਞ੍ਚ ਦ੍ਵਿਜਸ਼ਾਪੇਨ ਕਥਮੁਤ੍ਸਾਦਿਤਂ ਹਰੇਃ । ਭਾਰਾਵਤਾਰਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਾਸੁਦੇਵਃ ਸਨਾਤਨਃ
ਹਰੀ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਦ ਵਸੁਦੇਵ, ਜੋ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾ ਚੁੱਕਾ ਸੀ?
ਦੇਹਂ ਮੁਮੋਚ ਤਰਸਾ ਜਗਾਮ ਚ ਦਿਵਂ ਹਰਿਃ । ਪਾਪਿष੍ਠਾਨਾਞ੍ਚ ਭਾਰੇਣ ਵ੍ਯਾਕੁਲਾਭੂਚ੍ਚ ਮੇਦਿਨੀ
ਹਰੀ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡਿਆ ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਧਰਤੀ ਪਾਪੀਆਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਈ।
ਤੇ ਹਤਾ ਵਾਸੁਦੇਵੇਨ ਪਾਰ੍ਥੇਨਾਮਿਤਕਰ੍ਮਣਾ । ਲੁਣ੍ਠਿਤਾ ਯੈਰ੍ਹਰੇਃ ਪਤ੍ਨ੍ਯਸ੍ਤੇ ਕਥਂ ਨ ਨਿਪਾਤਿਤਾਃ
ਉਹ ਪਾਪੀ ਵਸੁਦੇਵ ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਵੱਲੋਂ, ਜੋ ਅਣਗਿਣਤ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਮਾਰੇ ਗਏ; ਪਰ ਹਰੀ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟਣ ਵਾਲੇ ਕਿਵੇਂ ਬਚ ਗਏ?
ਭੀष੍ਮੋ ਦ੍ਰੋਣਸ੍ਤਥਾ ਕਰ੍ਣੋ ਬਾਹ੍ਲਿਕੋऽਪ੍ਯਥ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ । ਵੈਰਾਟੋऽਥ ਵਿਕਰ੍ਣਸ਼੍ਚ ਧृष੍ਟਦ੍ਯੁਮ੍ਨਸ਼੍ਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ
ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ, ਕਰਣ, ਬਾਹਲਿਕ ਰਾਜਾ, ਵਿਰਾਟ, ਵਿਕਰਨ ਤੇ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦੁਮਨ ਰਾਜਾ—
ਸੋਮਦਤ੍ਤਾਦਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਨਿਹਤਾਃ ਸਮਰੇ ਨृਪਾਃ । ਤੇषਾਮੁਤ੍ਤਾਰਿਤੋ ਭਾਰਸ਼੍ਚੌਰਾਣਾਂ ਨ ਹृਤਃ ਕਥਮ੍
ਸੋਮਦੱਤ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ; ਫਿਰ ਚੋਰਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਕਿਵੇਂ ਨਹੀਂ ਹਟਿਆ?
ਕृष੍ਣਪਤ੍ਨ੍ਯਃ ਕਥਂ ਦੁਃਖਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਃ । ਸਨ੍ਦੇਹੋऽਯਂ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਚਿਤ੍ਤੇ ਮੇ ਪਰਿਵਰ੍ਤਤੇ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸਨ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਪਈਆਂ? ਹੇ ਮੁਨੀਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵਸੁਦੇਵਸ੍ਤੁ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਪੁਤ੍ਰਦੁਃਖੇਨ ਤਾਪਿਤਃ । ਤ੍ਯਕ੍ਤਵਾਨ੍ਸ ਕਥਂ ਪ੍ਰਾਣਾਨਪਮृਤ੍ਯੁਂ ਜਗਾਮ ਹ
ਵਸੁਦੇਵ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਤਪ ਗਿਆ; ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦ ਛੱਡ ਕੇ ਅਕਾਲ ਮੌਤ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ?
ਪਾਣ੍ਡਵਾ ਧਰ੍ਮਸਂਯੁਕ੍ਤਾਃ ਕृष੍ਣੇ ਚ ਨਿਰਤਾਃ ਸਦਾ । ਤੇ ਕਥਂ ਦੁਃਖਭੋਕ੍ਤਾਰੋ ਹ੍ਯਭਵਨ੍ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ
ਪਾਂਡਵ, ਜੋ ਸਦਾ ਧਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹੇ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ, ਹੇ ਮੁਨੀਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਦੁੱਖ ਭੋਗਣ ਵਾਲੇ ਬਣੇ?
ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਚ ਮਹਾਭਾਗਾ ਕਥਂ ਦੁਃਖਸ੍ਯ ਭਾਗਿਨੀ । ਵੇਦੀਮਧ੍ਯਾਚ੍ਚ ਸਞ੍ਜਾਤਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਂਸ਼ਸਮ੍ਭਵਾ ਕਿਲ
ਤੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਵੇਦੀ ਵਿਚੋਂ ਜਨਮੀ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਸੀ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਦੁੱਖ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਹੋਈ?
ਸਭਾਯਾਂ ਸਾ ਸਮਾਨੀਤਾ ਰਜੋਦੋषਸਮਨ੍ਵਿਤਾ । ਬਾਲਾ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨੇਨਾਥ ਕੇਸ਼ਗ੍ਰਹਣਕਰ੍ਸ਼ਿਤਾ
ਉਹ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੀ ਗਈ, ਆਪਣੀ ਰਜਸਵਲਾ ਹੋਣ ਦੀ ਲਾਜ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਕੇਸ ਫੜ ਕੇ ਘਸੀਟੀ ਗਈ।
ਪੀਡਿਤਾ ਸਿਨ੍ਧੁਰਾਜ੍ਞਾਥ ਵਨਮਧ੍ਯਗਤਾ ਸਤੀ । ਤਥੈਵ ਕੀਚਕੇਨਾਪਿ ਪੀਡਿਤਾ ਰੁਦਤੀ ਭृਸ਼ਮ੍
ਉਹ ਸਿੰਧੂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵੱਲੋਂ ਤੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਚਲੀ ਗਈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੀਚਕ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਰੋਈ ਤੇ ਪੀੜਤ ਹੋਈ।
ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਪਞ੍ਚੈਵ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਨਿਹਤਾ ਦ੍ਰੌਣਿਨਾ ਗृਹੇ । ਸੁਭਦ੍ਰਾਯਾਃ ਸੁਤੋ ਯੁਦ੍ਧੇ ਬਾਲ ਏਵ ਨਿਪਾਤਿਤਃ
ਉਸ ਦੇ ਪੰਜੇ ਪੁੱਤਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੌਣੀ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਤੇ ਸੁਭਦਰਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ, ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਹੀ, ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਤਥਾ ਚ ਦੇਵਕੀਪੁਤ੍ਰਾ षਟ੍ ਕਂਸੇਨ ਨਿषੂਦਿਤਾਃ । ਸਮਰ੍ਥੇਨਾਪਿ ਹਰਿਣਾ ਦੈਵਂ ਨ ਕृਤਮਨ੍ਯਥਾ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਛੇ ਪੁੱਤਰ ਕੰਸ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ; ਹਰੀ ਸਮਰਥ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕਿਸਮਤ ਨੇ ਹੋਰ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਲਿਆ।
ਯਾਦਵਾਨਾਂ ਤਥਾ ਸ਼ਾਪਃ ਪ੍ਰਭਾਸੇ ਨਿਧਨਂ ਪੁਨਃ । ਕੁਲਕ੍ਸ਼ਯਸ੍ਤਥਾ ਤੀਵ੍ਰਸ੍ਤਤ੍ਪਤ੍ਨੀਨਾਞ੍ਚ ਲੁਣ੍ਠਨਮ੍
ਯਾਦਵਾਂ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਪ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਸਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋਇਆ; ਵੰਸ਼ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਨਾਸ ਹੋਇਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟਿਆ ਗਿਆ।
ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਚੇਸ਼੍ਵਰੇਣਾਪਿ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਨਾਰਾਯਣੇਨ ਚ । ਉਗ੍ਰਸੇਨਸ੍ਯ ਸੇਵਾ ਵੈ ਦਾਸਵਤ੍ਸਤਤਂ ਕृਤਾ
ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਆਪ ਹੀ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ, ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਾਸ ਵਾਂਗ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਸਨ੍ਦੇਹੋऽਯਂ ਮਹਾਭਾਗ ਤਤ੍ਰ ਨਾਰਾਯਣੇ ਮੁਨੌ । ਸਰ੍ਵਜਨ੍ਤੁਸਮਾਨਤ੍ਵਂ ਵ੍ਯਵਹਾਰੇ ਨਿਰਨ੍ਤਰਮ੍
ਹੇ ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੇ, ਨਾਰਾਇਣ ਰਿਸ਼ੀ ਬਾਰੇ ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਕਿਉਂ ਵਰਤਦੇ ਹਨ?
ਹਰ੍षਸ਼ੋਕਾਦਯੋ ਭਾਵਾਃ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਸਦृਸ਼ਾਃ ਕਥਮ੍ । ਈਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਹਰੇਰ੍ਜਾਤਾ ਕਥਮਪ੍ਯਨ੍ਯਥਾ ਗਤਿਃ
ਸਭ ਦੇ ਅੰਦਰ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਦੁੱਖ ਆਦਿ ਭਾਵ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਕਿਵੇਂ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹਰੀ ਲਈ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਸ੍ਤਰਤੋ ਬ੍ਰੂਹਿ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਚਰਿਤਂ ਮਹਤ੍ । ਅਲੌਕਿਕੇਨ ਹਰਿਣਾ ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਮਹੀਤਲੇ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕਰਤਬ, ਹਰੀ ਨੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜੋ ਅਲੌਕਿਕ ਕੰਮ ਕੀਤੇ, ਉਹ ਪੂਰੇ ਵੇਰਵੇ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।
ਹਤਾ ਆਯੁਃਕ੍ਸ਼ਯੇ ਦੈਤ੍ਯਾਃ ਕ੍ਲੇਸ਼ੇਨ ਮਹਤਾ ਪੁਨਃ । ਕ੍ਵੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਪ੍ਰਥਿਤਾ ਹਰਿਣਾ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ
ਜਦੋਂ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਮੁੱਕਣ 'ਤੇ ਉਹ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਹਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਸ਼ਾਨ ਕਿੱਥੇ ਸੀ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ?
ਰੁਕ੍ਮਿਣੀਹਰਣੇ ਨੂਨਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾਥ ਪਲਾਯਨਮ੍ । ਕृਤਂ ਹਿ ਵਾਸੁਦੇਵੇਨ ਚੌਰਵਚ੍ਚਰਿਤਂ ਤਦਾ
ਰੁਕਮਣੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਭੱਜਣ ਦੀ ਘਟਨਾ ਚੋਰ ਵਾਂਗ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਮਥੁਰਾਮਣ੍ਡਲਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਮृਦ੍ਧਂ ਕੁਲਸਮ੍ਮਤਮ੍ । ਜਰਾਸਨ੍ਧਭਯਾਤ੍ਤੇਨ ਦ੍ਵਾਰਕਾਗਮਨਂ ਕृਤਮ੍
ਮਥੁਰਾ ਦਾ ਖੇਤਰ, ਜੋ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਤੇ ਇੱਜ਼ਤਦਾਰ ਸੀ, ਛੱਡ ਕੇ, ਜਰਾਸੰਧ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਉਹ ਦਵਾਰਕਾ ਚਲੇ ਗਏ।
ਤਦਾ ਕੇਨਾਪਿ ਨ ਜ੍ਞਾਤੋ ਭਗਵਾਨ੍ਹਰਿਰੀਸ਼੍ਵਰਃ । ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਪ੍ਰਬ੍ਰੂਹਿ ਮੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਕਾਰਣਂ ਵ੍ਰਜਗੋਪਨਮ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੋਈ ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣ ਸਕਿਆ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਦੱਸੋ ਕਿ ਉਹ ਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਗੋਆਲਾ ਕਿਉਂ ਬਣੇ?
ਏਤੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਚ ਬਹਵਃ ਸਨ੍ਦੇਹਾ ਵਾਸਵੀਸੁਤ । ਨਾਸ਼ਯਾਦ੍ਯ ਮਹਾਭਾਗ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੋऽਸਿ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਵਾਸਵੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੰਦੇਹ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੇ ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੇ, ਅੱਜ ਇਹ ਸਭ ਦੂਰ ਕਰੋ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋ।
ਗੋਪ੍ਯਸ੍ਤਥੈਕਃ ਸਨ੍ਦੇਹੋ ਹृਦਯਾਨ੍ਨ ਨਿਵਰ੍ਤਤੇ । ਪਾਞ੍ਚਾਲ੍ਯਾਃ ਪਞ੍ਚਭਰ੍ਤृਤ੍ਵਂ ਲੋਕੇ ਕਿਂ ਨ ਜੁਗੁਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਗੋਆਲਣਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ: ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਂਚਾਲੀ ਦੇ ਪੰਜ ਪਤੀ ਹੋਣ ਨੂੰ ਨਿੰਦਿਆ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ?
ਸਦਾਚਾਰਂ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਹਿ ਪ੍ਰਵਦਨ੍ਤਿ ਮਨੀषਿਣਃ । ਪਸ਼ੁਧਰ੍ਮਃ ਕਥਂ ਤੈਸ੍ਤੁ ਸਮਰ੍ਥੈਰਪਿ ਸਂਸ਼੍ਰਿਤਃ
ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਸੱਚਾ ਚਲਣ ਹੀ ਮਾਪਦੰਡ ਮੰਨਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ ਕਿਵੇਂ ਸਮਰਥ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪਸ਼ੂ-ਵਾਂਗ ਰੀਤ ਮੰਨ ਲਈ?
ਭੀष੍ਮੇਣਾਪਿ ਕृਤਂ ਕਿਂ ਵਾ ਦੇਵਰੂਪੇਣ ਭੂਤਲੇ । ਗੋਲਕੌ ਤੌ ਸਮੁਤ੍ਪਾਦ੍ਯ ਯਤ੍ਤੁ ਵਂਸ਼ਸ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਜੋ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਉਹ ਦੋ ਗੋਲ ਬਣਾਏ, ਉਹ ਕੀ ਸੀ?
ਧਿਗ੍ਧਰ੍ਮਨਿਰ੍ਣਯਃ ਕਾਮਂ ਮੁਨਿਭਿਃ ਪਰਿਦਰ੍ਸ਼ਿਤਃ । ਯੇਨ ਕੇਨਾਪ੍ਯੁਪਾਯੇਨ ਪੁਤ੍ਰੋਤ੍ਪਾਦਨਲਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਧਰਮ ਦਾ ਨਿਰਣੈ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਪ੍ਰਤਿ ਵਿष੍ਣੁਵਾਕ੍ਯਮ੍ ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਸ਼ृਣੁ ਰਾਜਨ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਚਰਿਤਂ ਮਹਤ੍ । ਅਵਤਾਰਕਾਰਣਂ ਚੈਵ ਦੇਵ੍ਯਾਸ਼੍ਚਰਿਤਮਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੁਣੋ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕਰਤਬ, ਉਸ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਦਾ ਕਾਰਨ, ਤੇ ਦੇਵੀ ਦੇ ਅਦਭੁਤ ਕੰਮ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਧਰੈਕਦਾ ਭਰਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਰੁਦਤੀ ਚਾਤਿਕਰ੍ਸ਼ਿਤਾ । ਗੋਰੂਪਧਾਰਿਣੀ ਦੀਨਾ ਭੀਤਾਗਚ੍ਛਤ੍ਤ੍ਰਿਵਿष੍ਟਪਮ੍
ਇਕ ਵਾਰੀ ਧਰਤੀ ਭਾਰੀ ਬੋਝ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਈ, ਰੋ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਸੀ। ਉਹ ਗਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਡਰੀ ਹੋਈ ਤੇ ਬੇਸਹਾਰਾ, ਤ੍ਰਿਪੁਰ ਦੇਵ ਲੋਕ ਚਲੀ ਗਈ।
ਪृष੍ਟਾ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਕਿਂ ਤੇऽਦ੍ਯ ਵਰ੍ਤਤੇ ਭਯਮਿਤ੍ਯਥ । ਕੇਨ ਵੈ ਪੀਡਿਤਾਸਿ ਤ੍ਵਂ ਕਿਂ ਤੇ ਦੁਃਖਂ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ
ਇੰਦਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਅੱਜ ਤੈਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਡਰ ਸਤਾਉਂਦਾ ਹੈ? ਤੈਨੂੰ ਕੌਣ ਪੀੜ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਤੇਰਾ ਦੁੱਖ ਕੀ ਹੈ, ਹੇ ਵਸੁੰਧਰਾ?'