ਧਨ੍ਯਾਸ੍ਤ ਏਵ ਤਵ ਭਕ੍ਤਿਪਰਾ ਮਹਾਨ੍ਤਃ ਸਂਸਾਰਦੁਃਖਰਹਿਤਾਃ ਸੁਖਸਿਨ੍ਧੁਮਗ੍ਨਾਃ । ਯੇ ਭਕ੍ਤਿਭਾਵਰਹਿਤਾ ਨ ਕਦਾਪਿ ਦੁਃਖਾ-
ਉਹ ਵੱਡੇ ਮਨੁੱਖ ਧੰਨ ਹਨ ਜੋ ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸੁਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਡੁੱਬੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਭਗਤੀ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਐਸਾ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ।
ਯੇ ਵੀਜ੍ਯਮਾਨਾਃ ਸਿਤਚਾਮਰੈਸ਼੍ਚ ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਤਿ ਧਨ੍ਯਾਃ ਸ਼ਿਬਿਕਾਧਿਰੂਢਾਃ । ਤੈਃ ਪੂਜਿਤਾ ਤ੍ਵਂ ਕਿਲ ਪੂਰ੍ਵਦੇਹੇ ਨਾਨੋਪਹਾਰੈਰਿਤਿ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਿ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਿੱਟੇ ਚਾਮਰ ਨਾਲ ਝਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਲਕੀ ਤੇ ਬੈਠਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਮੈ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ, ਮਾਂ, ਇਹ ਲੋਕ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚ ਤੈਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੋਹਫਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਦੇ ਰਹੇ ਹੋਣਗੇ।
ਯੇ ਪੂਜ੍ਯਮਾਨਾ ਵਰਵਾਰਣਸ੍ਥਾ ਵਿਲਾਸਿਨੀਵृਨ੍ਦਵਿਲਾਸਯੁਕ੍ਤਾਃ । ਸਾਮਨ੍ਤਕੈਸ਼੍ਚੋਪਨਤੈਰ੍ਵ੍ਰਜਨ੍ਤਿ ਮਨ੍ਯੇ ਹਿ ਤੈਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕਿਲ ਪੂਜਿਤਾਸਿ
ਜੋ ਸੋਹਣੇ ਹਾਥੀਆਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ, ਸੁੰਦਰ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਰਾਜੇ-ਮਹਾਰਾਜਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਧੰਨ ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ, ਮਾਂ, ਇਹ ਲੋਕ ਵੀ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚ ਤੈਨੂੰ ਪੂਜਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤਾ ਮਘਵਤਾ ਦੇਵੀ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰੀ ਤਦਾ । ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਬਭੂਵ ਤਰਸਾ ਸਿਂਹਾਰੂਢਾ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਾ
ਵਿਆਸ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਜਦ ਮਘਵਾਨ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਮਾਲਕ ਮਾਂ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਸਿੰਘ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ, ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਈ।
ਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਗਦਾਪਦ੍ਮਾਨ੍ਬਿਭ੍ਰਤੀ ਚਾਰੁਲੋਚਨਾ । ਰਕ੍ਤਾਮ੍ਬਰਧਰਾ ਦੇਵੀ ਦਿਵ੍ਯਮਾਲ੍ਯਵਿਭੂषਣਾ
ਮਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ, ਗਦਾ ਤੇ ਕਮਲ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਸਨ, ਲਾਲ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਇਲਾਹੀ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਤਾਨੁਵਾਚ ਸੁਰਾਨ੍ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਵਦਨਾ ਗਿਰਾ । ਭਯਂ ਤ੍ਯਜਨ੍ਤੁ ਭੋ ਦੇਵਾਃ ਸ਼ਂ ਵਿਧਾਸ੍ਯੇ ਕਿਲਾਧੁਨਾ
ਮਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਹੋ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਡਰ ਛੱਡ ਦਿਓ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਚੰਗੀ ਘੜੀ ਲਿਆਉਣੀ ਹੈ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾ ਤਦਾ ਦੇਵੀ ਸਿਂਹਾਰੂਢਾਤਿਸੁਨ੍ਦਰੀ । ਜਗਾਮ ਤਰਸਾ ਤਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰ ਦੈਤ੍ਯਾ ਮਦਾਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਮਾਂ, ਸਿੰਘ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰੇ ਦੈਤ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਥੇ ਤੁਰੰਤ ਚਲੀ ਗਈ।
ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਪ੍ਰਮੁਖਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੇਵੀਂ ਪੁਰਃਸ੍ਥਿਤਾਮ੍ । ਊਚੁਃ ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਭੀਤਾਃ ਕਿਂ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮਿਤਸ੍ਤਦਾ
ਜਦ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਦੈਤਾਂ ਨੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਡਰ ਕੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗ ਪਏ ਕਿ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੀਏ?
ਦੇਵਂ ਨਾਰਾਯਣਂ ਚਾਤ੍ਰ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਚਣ੍ਡਿਕਾ ਕਿਲ । ਮਹਿषਾਨ੍ਤਕਰੀ ਨੂਨਂ ਚਣ੍ਡਮੁਣ੍ਡਵਿਨਾਸ਼ਿਨੀ
ਇੱਥੇ ਨਾਰਾਇਣ ਆ ਗਏ ਹਨ, ਤੇ ਚੰਡਿਕਾ ਵੀ, ਜੋ ਮਹਿਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਚੰਡ ਤੇ ਮੁੰਡ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਵੀ ਆ ਗਈ ਹੈ।
ਨਿਹਨਿष੍ਯਤਿ ਨਃ ਸਰ੍ਵਾਨਮ੍ਬਿਕਾ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਵਕ੍ਰਦृष੍ਟ੍ਯਾ ਯਯਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਨਿਹਤੌ ਮਧੁਕੈਟਭੌ
ਅੰਬਿਕਾ ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗੀ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ ਮਧੁ ਤੇ ਕੈਟਭ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤਿਰਛੇ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤਾਤੁਰਾਨ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਸ੍ਤਾਨੁਵਾਚ ਹ । ਯੋਦ੍ਧਵ੍ਯਂ ਨਾਥ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪਲਾਯ੍ਯ ਦਾਨਵੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵੇਖ ਕੇ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਓ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰੋ, ਸਾਨੂੰ ਜਾਂ ਤਾਂ ਲੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਇਥੋਂ ਭੱਜ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।'
ਨਮੁਚਿਸ੍ਤਾਨੁਵਾਚਾਥ ਪਲਾਯਨਪਰਾਨਿਹ । ਹਨਿष੍ਯਤਿ ਜਗਨ੍ਮਾਤਾ ਰੁषਿਤਾ ਕਿਲ ਹੇਤਿਭਿਃ
ਫਿਰ ਨਾਮੁਚੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਜੋ ਭੱਜਣ ਦੀ ਸੋਚ ਰਹੇ ਸਨ, 'ਜਗਤ ਮਾਤਾ ਜਦ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗੀ।'
ਤਥਾ ਕੁਰੁ ਮਹਾਭਾਗ ਯਥਾ ਦੁਃਖਂ ਨ ਜਾਯਤੇ । ਵ੍ਰਜਾਮੋऽਦ੍ਯੈਵ ਪਾਤਾਲਂ ਤਾਂ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਤਦਨੁਜ੍ਞਯਾ
ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਮਰਜ਼ੀ, ਉਹੀ ਕਰੋ, ਪਰ ਐਸਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਨਾ ਆਵੇ। ਆਓ ਅੱਜ ਹੀ ਪਾਤਾਲ ਨੂੰ ਚਲੀਏ, ਮਾਂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ।
ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦ ਉਵਾਚ ਸ੍ਤੌਮਿ ਦੇਵੀਂ ਮਹਾਮਾਯਾਂ ਸृष੍ਟਿਸ੍ਥਿਤ੍ਯਨ੍ਤਕਾਰਿਣੀਮ੍ । ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਜਨਨੀਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਭਕ੍ਤਾਨਾਮਭਯਙ੍ਕਰੀਮ੍
ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਂਮਾਇਆ ਮਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਰਚਨਾ, ਪਾਲਣਾ ਤੇ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਦੀ ਮਾਂ, ਤਾਕਤ ਦਾ ਰੂਪ, ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਃ ਪਰਮਾਰ੍ਥਵਿਤ੍ । ਤੁष੍ਟਾਵ ਜਗਤਾਂ ਧਾਤ੍ਰੀਂ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਪੁਟਸ੍ਤਦਾ
ਵਿਆਸ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਭਗਤ ਤੇ ਸੱਚ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਹਲਾਦ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਜਗਤ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਾਲਾਸਰ੍ਪਵਦਾਭਾਤਿ ਯਸ੍ਯਾਂ ਸਰ੍ਵਂ ਚਰਾਚਰਮ੍ । ਸਰ੍ਵਾਧਿष੍ਠਾਨਰੂਪਾਯੈ ਤਸ੍ਯੈ ਹ੍ਰੀਂਮੂਰ੍ਤਯੇ ਨਮਃ
ਜਿਸ ਮਾਂ ਉੱਤੇ ਸਾਰੀ ਚਲਦੀ ਤੇ ਅਚਲ ਜਗਤ ਮਾਲਾ-ਸਰਪ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ, ਉਸ ਹ੍ਰੀੰ ਰੂਪਣੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਤ੍ਵਤ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਸ੍ਥਾਵਰਂ ਜਙ੍ਗਮਂ ਤਥਾ । ਅਨ੍ਯੇ ਨਿਮਿਤ੍ਤਮਾਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਕਰ੍ਤਾਰਸ੍ਤਵ ਨਿਰ੍ਮਿਤਾਃ
ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਾਰਾ ਇਹ ਜਗਤ ਬਣਾਇਆ ਹੈ—ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਡੋਲ। ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਹਥਿਆਰ ਹਨ, ਮਾਲਕਾ, ਤੇਰੇ ਹੀ ਬਣਾਏ ਹੋਏ।
ਨਮੋ ਦੇਵਿ ਮਹਾਮਾਯੇ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਜਨਨੀ ਸ੍ਮृਤਾ । ਕੋ ਭੇਦਸ੍ਤਵ ਦੇਵੇषੁ ਦੈਤ੍ਯੇषੁ ਸ੍ਵਕृਤੇषੁ ਚ
ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ ਤੇਰੇ ਨੂੰ, ਮਹਾ ਮਾਇਆ ਵਾਲੀ ਮਾਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਭ ਦੀ ਮਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤੇ, ਦੈਤ ਤੇ ਤੇਰੇ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਵਿਚ ਕੀ ਫ਼ਰਕ ਹੈ?
ਮਾਤੁਃ ਪੁਤ੍ਰੇषੁ ਕੋ ਭੇਦੋऽਪ੍ਯਸ਼ੁਭੇषੁ ਸ਼ੁਭੇषੁ ਚ । ਤਥੈਵ ਦੇਵੇष੍ਵਸ੍ਮਾਸੁ ਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਯਾਧੁਨਾ
ਮਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚ, ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮਾੜੇ, ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਵੇਂ ਹੀ, ਦੇਵੀ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਯਾਦृਸ਼ਾਸ੍ਤਾਦृਸ਼ਾ ਮਾਤਃ ਸੁਤਾਸ੍ਤੇ ਦਾਨਵਾਃ ਕਿਲ । ਯਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵਿਸ਼੍ਵਜਨਨੀ ਪੁਰਾਣੇषੁ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾ
ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਹਨ, ਇਵੇਂ ਹੀ ਤੇਰੇ ਬੱਚੇ ਹਨ, ਮਾਤਾ, ਦਾਨਵ ਵੀ। ਤੂੰ ਤਾਂ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਮਾਂ ਵਜੋਂ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤੇऽਪਿ ਸ੍ਵਾਰ੍ਥਪਰਾ ਨੂਨਂ ਯਥੈਵ ਵਯਮਪ੍ਯੁਤ । ਨਾਨ੍ਤਰਂ ਦੈਤ੍ਯਸੁਰਯੋਰ੍ਭੇਦੋऽਯਂ ਮੋਹਸਮ੍ਭਵਃ
ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਫ਼ਾਇਦੇ ਲਈ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ। ਦੈਤ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਅਸਲ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ—ਇਹ ਵੰਡ ਤਾਂ ਭਟਕਣ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ।
ਧਨਦਾਰਾਦਿਭੋਗੇषੁ ਵਯਂ ਸਕ੍ਤਾ ਦਿਵਾਨਿਸ਼ਮ੍ । ਤਥੈਵ ਦੇਵਾ ਦੇਵੇਸ਼ਿ ਕੋ ਭੇਦੋऽਸੁਰਦੇਵਯੋਃ
ਅਸੀਂ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਧਨ, ਪਤਨੀ ਆਦਿ ਸੁਖਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਇਵੇਂ ਹੀ ਦੇਵਤੇ ਵੀ, ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕਾ, ਫ਼ਰਕ ਕੀ ਹੈ ਦੇਵ ਤੇ ਅਸੁਰ ਵਿਚ?
ਤੇऽਪਿ ਕਸ਼੍ਯਪਦਾਯਾਦਾ ਵਯਂ ਤਤ੍ਸਮ੍ਭਵਾਃ ਕਿਲ । ਕੁਤੋ ਵਿਰੋਧਸਮ੍ਭੂਤਿਰ੍ਜਾਤਾ ਮਾਤਸ੍ਤਵਾਧੁਨਾ
ਉਹ ਵੀ ਕਸ਼ਯਪ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਮਾਤਾ, ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚ ਇਹ ਵੈਰ ਕਿਵੇਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ?
ਨ ਤਥਾ ਵਿਹਿਤਂ ਮਾਤਸ੍ਤ੍ਵਯਿ ਸਰ੍ਵਸਮੁਦ੍ਭਵੇ । ਸਾਮ੍ਯਤੈਵ ਤ੍ਵਯਾ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯਾ ਦੇਵੇष੍ਵਸ੍ਮਾਸੁ ਚੈਵ ਹਿ
ਮਾਤਾ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਤਾਂ ਇਹ ਵੰਡ ਨਹੀਂ ਰੱਖੀ। ਤੂੰ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਸਾਡੇ ਵਿਚ ਬਰਾਬਰੀ ਲਿਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਗੁਣਵ੍ਯਤਿਕਰਾਤ੍ਸਰ੍ਵੇ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾਃ ਸੁਰਾਸੁਰਾਃ । ਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਾ ਭਵੇਯੁਸ੍ਤੇ ਕਥਂ ਦੇਹਭृਤੋऽਮਰਾਃ
ਸਾਰੇ ਦੇਵ ਤੇ ਦੈਤ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੋਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਹਨ, ਤਾਂ ਅਮਰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੇ।
ਕਾਮਃ ਕ੍ਰੋਧਸ਼੍ਚ ਲੋਭਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਦੇਹੇषੁ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ । ਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਦਾ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕੋऽਵਿਰੋਧੀ ਭਵੇਞ੍ਚਨਃ
ਇੱਛਾ, ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਲਾਲਚ ਹਰ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਕੌਣ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਤ੍ਵਯਾ ਮਿਥੋ ਵਿਰੋਧੋऽਯਂ ਕਲ੍ਪਿਤਃ ਕਿਲ ਕੌਤੁਕਾਤ੍ । ਮਨ੍ਯਾਮਹੇ ਵਿਭੇਦੇਨ ਨੂਨਂ ਯੁਦ੍ਧਦਿਦृਕ੍ਸ਼ਯਾ
ਇਹ ਆਪਸੀ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਤੂੰ ਹੀ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਵੰਡ ਰਾਹੀਂ, ਤੂੰ ਜੰਗ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯਥਾ ਖਲੁ ਭ੍ਰਾਤॄਣਾਂ ਵਿਰੋਧਃ ਕੀਦृਸ਼ੋऽਨਘੇ । ਤ੍ਵਂ ਚੇਨ੍ਨੇਚ੍ਛਸਿ ਚਾਮੁਣ੍ਡੇ ਵੀਕ੍ਸ਼ਿਤੁਂ ਕਲਹਂ ਕਿਲ
ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਨਿਸ਼ਕਲੰਕਾ? ਜੇ ਤੂੰ, ਚਾਮੁੰਡਾ, ਝਗੜਾ ਦੇਖਣਾ ਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ ਇਹ ਹੋਈ ਨਾ ਸਕਦਾ।
ਜਾਨਾਮਿ ਧਰ੍ਮਂ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞੇ ਵੇਦ੍ਮਿ ਚਾਹਂ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਮ੍ । ਤਥਾਪਿ ਕਲਹੋऽਸ੍ਮਾਕਂ ਭੋਗਾਰ੍ਥਂ ਦੇਵਿ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਮੈਂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਧਰਮ ਦੀ ਜਾਣਨ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ। ਫਿਰ ਵੀ, ਦੇਵੀ, ਅਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਖਾਂ ਲਈ ਆਪਸ ਵਿਚ ਝਗੜਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ।
ਏਕਃ ਕੋऽਪਿ ਨ ਸ਼ਾਸ੍ਤਾਸ੍ਤਿ ਸਂਸਾਰੇ ਤ੍ਵਾਂ ਵਿਨਾਮ੍ਬਿਕੇ । ਸ੍ਪृਹਾਵਤਸ੍ਤੁ ਕਃ ਕਰ੍ਤੁਂ ਕ੍ਸ਼ਮਤੇ ਵਚਨਂ ਬੁਧਃ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ, ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕੋਈ ਅਸਲ ਹਾਕਮ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕੌਣ ਮੰਨ ਸਕਦਾ ਹੈ?