ਵਰ੍ਤਮਾਨੇ ਮਹਾਯੁਦ੍ਧੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਿਤਾਃ । ਜਯਮਾਪੁਸ੍ਤਦਾ ਦੈਤ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਪ੍ਰਮੁਖਾ ਨृਪ
ਜਦੋਂ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਸ਼ੁਕਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਆਦਿ ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਨ।
ਤਦੈਵੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਗੁਰੋਰ੍ਵਾਕ੍ਯਾਤ੍ਸਰ੍ਵਦੁਃਖਵਿਨਾਸ਼ਿਨੀਮ੍ । ਸਸ੍ਮਾਰ ਮਨਸਾ ਦੇਵੀਂ ਮੁਕ੍ਤਿਦਾਂ ਪਰਮਾਂ ਸ਼ਿਵਾਮ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ, ਸਭ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਉਵਾਚ ਜਯ ਦੇਵਿ ਮਹਾਮਾਯੇ ਸ਼ੂਲਧਾਰਿਣਿ ਚਾਮ੍ਬਿਕੇ । ਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਗਦਾਪਦ੍ਮਖਡ੍ਗਹਸ੍ਤੇऽਭਯਪ੍ਰਦੇ
ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਜਿੱਤ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਮਾਤਾ, ਵੱਡੀ ਮਾਇਆ ਵਾਲੀ, ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਹੇ ਅੰਬਿਕਾ! ਜੋ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ, ਗਦਾ, ਕਮਲ ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਫੜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਡਰਤਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।'
ਨਮਸ੍ਤੇ ਭੁਵਨੇਸ਼ਾਨਿ ਸ਼ਕ੍ਤਿਦਰ੍ਸ਼ਨਨਾਯਿਕੇ । ਦਸ਼ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਤ੍ਮਿਕੇ ਮਾਤਰ੍ਮਹਾਬਿਨ੍ਦੁਸ੍ਵਰੂਪਿਣਿ
ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਹੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕ, ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਦਸ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਮੂਰਤੀ, ਹੇ ਮਾਂ, ਵੱਡੇ ਬਿੰਦੂ ਦੀ ਸਰੂਪਣੀ।
ਮਹਾਕੁਣ੍ਡਲਿਨੀਰੂਪੇ ਸਚ੍ਚਿਦਾਨਨ੍ਦਰੂਪਿਣਿ । ਪ੍ਰਾਣਾਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਵਿਦ੍ਯੇ ਤੇ ਨਮੋ ਦੀਪਸ਼ਿਖਾਤ੍ਮਿਕੇ
ਹੇ ਵੱਡੀ ਕੁੰਡਲਿਨੀ ਦੀ ਸਰੂਪਣੀ, ਸੱਚ-ਚੇਤਨ-ਆਨੰਦ ਦੀ ਮੂਰਤੀ, ਪ੍ਰਾਣ ਅੱਗ ਦੀ ਗਿਆਨ ਵਾਲੀ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਦੀਵੇ ਦੀ ਲੋਅ ਵਾਂਗ ਸਰੂਪ ਹੈ।
ਪਞ੍ਚਕੋਸ਼ਾਨ੍ਤਰਗਤੇ ਪੁਚ੍ਛਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਵਰੂਪਿਣਿ । ਆਨਨ੍ਦਕਲਿਕੇ ਮਾਤਃ ਸਰ੍ਵੋਪਨਿषਦਰ੍ਚਿਤੇ
ਪੰਜ ਕੋਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ, ਹੇ ਮਾਂ, ਜੋ ਪੂਛ ਦੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਸਰੂਪਣੀ ਹੈ, ਆਨੰਦ ਦੇ ਕੋਰ ਵਾਂਗ, ਸਭ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਤ।
ਮਾਤਃ ਪ੍ਰਸੀਦ ਸੁਮੁਖੀ ਭਵ ਹੀਨਸਤ੍ਤ੍ਵਾਂ- ਸ੍ਤ੍ਰਾਯਸ੍ਵ ਨੋ ਜਨਨਿ ਦੈਤ੍ਯਪਰਾਜਿਤਾਨ੍ ਵੈ । ਤ੍ਵਂ ਦੇਵਿ ਨਃ ਸ਼ਰਣਦਾ ਭੁਵਨੇ ਪ੍ਰਮਾਣਾ ਸ਼ਕ੍ਤਾਸਿ ਦੁਃਖਸ਼ਮਨੇऽਖਿਲਵੀਰ੍ਯਯੁਕ੍ਤੇ
ਹੇ ਮਾਂ, ਮਿਹਰ ਕਰ, ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਸਾਨੂੰ ਬਚਾ ਲੈ, ਹੇ ਜਨਨੀ, ਜੋ ਅਸੀਂ ਦੈਤਿਆਂ ਕੋਲੋਂ ਹਾਰ ਗਏ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਸਭ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਵਾਲੀ ਹੈਂ।
ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤਿ ਯੇऽਪਿ ਸੁਖਿਨੋ ਨਿਤਰਾਂ ਭਵਨ੍ਤਿ ਦੁਃਖਾਨ੍ਵਿਤਾਵਿਗਤਸ਼ੋਕਭਯਾਸ੍ਤਥਾਨ੍ਯੇ । ਮੋਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਿਨੋ ਵਿਗਤਮਾਨਵਿਮੁਕ੍ਤਸਙ੍ਗਾਃ ਸਂਸਾਰਵਾਰਿਧਿਜਲਂ ਪ੍ਰਤਰਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤਃ
ਜੋ ਤੇਰਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਦੁੱਖ ਤੇ ਡਰ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਮਾਣ ਤੇ ਮੋਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਾਤਾ।
ਤ੍ਵਂ ਦੇਵਿ ਵਿਸ਼੍ਵਜਨਨਿ ਪ੍ਰਥਿਤਪ੍ਰਭਾਵਾ ਸਂਰਕ੍ਸ਼ਣਾਰ੍ਥਮੁਦਿਤਾਰ੍ਤਿਹਰਪ੍ਰਤਾਪਾ । ਸਂਹਰ੍ਤੁਮੇਤਦਖਿਲਂ ਕਿਲ ਕਾਲਰੂਪਾ ਕੋ ਵੇਤ੍ਤਿ ਤੇऽਮ੍ਬ ਚਰਿਤਂ ਨਨੁ ਮਨ੍ਦਬੁਦ੍ਧਿਃ
ਮਾਂ, ਤੂੰ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਜਣਨੀ ਹੈਂ, ਤੇਰਾ ਜਲਵਾ ਸਭ ਨੂੰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਤੂੰ ਸਭ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈਂ, ਤੇਰੀ ਜੋਤ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜਦ ਤੂੰ ਸਮੇਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਸਭ ਕੁਝ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈਂ, ਮਾਂ, ਫਿਰ ਭਲਾ ਕੌਣ ਤੇਰੇ ਕਰਤੱਬਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਅਸਲ ਵਿਚ, ਅਕਲੋਂ ਕੱਚਾ ਮਨੁੱਖ ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਜਾਣ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਹਰਸ਼੍ਚ ਹਰਿਦਸ਼੍ਵਰਥੋ ਹਰਿਸ਼੍ਚ ਇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਯਮੋऽਥ ਵਰੁਣੋऽਗ੍ਨਿਸਮੀਰਣੌ ਚ । ਜ੍ਞਾਤੁਂ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਨ ਮੁਨਯੋऽਪਿ ਮਹਾਨੁਭਾਵਾ ਯਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਭਾਵਮਤੁਲਂ ਨਿਗਮਾਗਮਾਸ਼੍ਚ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਿਵ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਥ ਵਾਲਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਇੰਦਰ, ਯਮ, ਵਰੁਣ, ਅੱਗ ਤੇ ਹਵਾ—ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਵੈਦ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।
ਧਨ੍ਯਾਸ੍ਤ ਏਵ ਤਵ ਭਕ੍ਤਿਪਰਾ ਮਹਾਨ੍ਤਃ ਸਂਸਾਰਦੁਃਖਰਹਿਤਾਃ ਸੁਖਸਿਨ੍ਧੁਮਗ੍ਨਾਃ । ਯੇ ਭਕ੍ਤਿਭਾਵਰਹਿਤਾ ਨ ਕਦਾਪਿ ਦੁਃਖਾ-
ਉਹ ਵੱਡੇ ਮਨੁੱਖ ਧੰਨ ਹਨ ਜੋ ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸੁਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਡੁੱਬੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਭਗਤੀ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਐਸਾ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ।
ਯੇ ਵੀਜ੍ਯਮਾਨਾਃ ਸਿਤਚਾਮਰੈਸ਼੍ਚ ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਤਿ ਧਨ੍ਯਾਃ ਸ਼ਿਬਿਕਾਧਿਰੂਢਾਃ । ਤੈਃ ਪੂਜਿਤਾ ਤ੍ਵਂ ਕਿਲ ਪੂਰ੍ਵਦੇਹੇ ਨਾਨੋਪਹਾਰੈਰਿਤਿ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਿ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਿੱਟੇ ਚਾਮਰ ਨਾਲ ਝਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਲਕੀ ਤੇ ਬੈਠਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਮੈ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ, ਮਾਂ, ਇਹ ਲੋਕ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚ ਤੈਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੋਹਫਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਦੇ ਰਹੇ ਹੋਣਗੇ।
ਯੇ ਪੂਜ੍ਯਮਾਨਾ ਵਰਵਾਰਣਸ੍ਥਾ ਵਿਲਾਸਿਨੀਵृਨ੍ਦਵਿਲਾਸਯੁਕ੍ਤਾਃ । ਸਾਮਨ੍ਤਕੈਸ਼੍ਚੋਪਨਤੈਰ੍ਵ੍ਰਜਨ੍ਤਿ ਮਨ੍ਯੇ ਹਿ ਤੈਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕਿਲ ਪੂਜਿਤਾਸਿ
ਜੋ ਸੋਹਣੇ ਹਾਥੀਆਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ, ਸੁੰਦਰ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਰਾਜੇ-ਮਹਾਰਾਜਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਧੰਨ ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ, ਮਾਂ, ਇਹ ਲੋਕ ਵੀ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚ ਤੈਨੂੰ ਪੂਜਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤਾ ਮਘਵਤਾ ਦੇਵੀ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰੀ ਤਦਾ । ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਬਭੂਵ ਤਰਸਾ ਸਿਂਹਾਰੂਢਾ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਾ
ਵਿਆਸ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਜਦ ਮਘਵਾਨ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਮਾਲਕ ਮਾਂ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਸਿੰਘ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ, ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਈ।
ਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਗਦਾਪਦ੍ਮਾਨ੍ਬਿਭ੍ਰਤੀ ਚਾਰੁਲੋਚਨਾ । ਰਕ੍ਤਾਮ੍ਬਰਧਰਾ ਦੇਵੀ ਦਿਵ੍ਯਮਾਲ੍ਯਵਿਭੂषਣਾ
ਮਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ, ਗਦਾ ਤੇ ਕਮਲ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਸਨ, ਲਾਲ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਇਲਾਹੀ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਤਾਨੁਵਾਚ ਸੁਰਾਨ੍ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਵਦਨਾ ਗਿਰਾ । ਭਯਂ ਤ੍ਯਜਨ੍ਤੁ ਭੋ ਦੇਵਾਃ ਸ਼ਂ ਵਿਧਾਸ੍ਯੇ ਕਿਲਾਧੁਨਾ
ਮਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਹੋ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਡਰ ਛੱਡ ਦਿਓ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਚੰਗੀ ਘੜੀ ਲਿਆਉਣੀ ਹੈ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾ ਤਦਾ ਦੇਵੀ ਸਿਂਹਾਰੂਢਾਤਿਸੁਨ੍ਦਰੀ । ਜਗਾਮ ਤਰਸਾ ਤਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰ ਦੈਤ੍ਯਾ ਮਦਾਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਮਾਂ, ਸਿੰਘ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰੇ ਦੈਤ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਥੇ ਤੁਰੰਤ ਚਲੀ ਗਈ।
ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਪ੍ਰਮੁਖਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੇਵੀਂ ਪੁਰਃਸ੍ਥਿਤਾਮ੍ । ਊਚੁਃ ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਭੀਤਾਃ ਕਿਂ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮਿਤਸ੍ਤਦਾ
ਜਦ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਦੈਤਾਂ ਨੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਡਰ ਕੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗ ਪਏ ਕਿ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੀਏ?
ਦੇਵਂ ਨਾਰਾਯਣਂ ਚਾਤ੍ਰ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਚਣ੍ਡਿਕਾ ਕਿਲ । ਮਹਿषਾਨ੍ਤਕਰੀ ਨੂਨਂ ਚਣ੍ਡਮੁਣ੍ਡਵਿਨਾਸ਼ਿਨੀ
ਇੱਥੇ ਨਾਰਾਇਣ ਆ ਗਏ ਹਨ, ਤੇ ਚੰਡਿਕਾ ਵੀ, ਜੋ ਮਹਿਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਚੰਡ ਤੇ ਮੁੰਡ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਵੀ ਆ ਗਈ ਹੈ।
ਨਿਹਨਿष੍ਯਤਿ ਨਃ ਸਰ੍ਵਾਨਮ੍ਬਿਕਾ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਵਕ੍ਰਦृष੍ਟ੍ਯਾ ਯਯਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਨਿਹਤੌ ਮਧੁਕੈਟਭੌ
ਅੰਬਿਕਾ ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗੀ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ ਮਧੁ ਤੇ ਕੈਟਭ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤਿਰਛੇ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤਾਤੁਰਾਨ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਸ੍ਤਾਨੁਵਾਚ ਹ । ਯੋਦ੍ਧਵ੍ਯਂ ਨਾਥ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪਲਾਯ੍ਯ ਦਾਨਵੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵੇਖ ਕੇ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਓ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰੋ, ਸਾਨੂੰ ਜਾਂ ਤਾਂ ਲੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਇਥੋਂ ਭੱਜ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।'
ਨਮੁਚਿਸ੍ਤਾਨੁਵਾਚਾਥ ਪਲਾਯਨਪਰਾਨਿਹ । ਹਨਿष੍ਯਤਿ ਜਗਨ੍ਮਾਤਾ ਰੁषਿਤਾ ਕਿਲ ਹੇਤਿਭਿਃ
ਫਿਰ ਨਾਮੁਚੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਜੋ ਭੱਜਣ ਦੀ ਸੋਚ ਰਹੇ ਸਨ, 'ਜਗਤ ਮਾਤਾ ਜਦ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗੀ।'
ਤਥਾ ਕੁਰੁ ਮਹਾਭਾਗ ਯਥਾ ਦੁਃਖਂ ਨ ਜਾਯਤੇ । ਵ੍ਰਜਾਮੋऽਦ੍ਯੈਵ ਪਾਤਾਲਂ ਤਾਂ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਤਦਨੁਜ੍ਞਯਾ
ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਮਰਜ਼ੀ, ਉਹੀ ਕਰੋ, ਪਰ ਐਸਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਨਾ ਆਵੇ। ਆਓ ਅੱਜ ਹੀ ਪਾਤਾਲ ਨੂੰ ਚਲੀਏ, ਮਾਂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ।
ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦ ਉਵਾਚ ਸ੍ਤੌਮਿ ਦੇਵੀਂ ਮਹਾਮਾਯਾਂ ਸृष੍ਟਿਸ੍ਥਿਤ੍ਯਨ੍ਤਕਾਰਿਣੀਮ੍ । ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਜਨਨੀਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਭਕ੍ਤਾਨਾਮਭਯਙ੍ਕਰੀਮ੍
ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਂਮਾਇਆ ਮਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਰਚਨਾ, ਪਾਲਣਾ ਤੇ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਦੀ ਮਾਂ, ਤਾਕਤ ਦਾ ਰੂਪ, ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਃ ਪਰਮਾਰ੍ਥਵਿਤ੍ । ਤੁष੍ਟਾਵ ਜਗਤਾਂ ਧਾਤ੍ਰੀਂ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਪੁਟਸ੍ਤਦਾ
ਵਿਆਸ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਭਗਤ ਤੇ ਸੱਚ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਹਲਾਦ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਜਗਤ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਾਲਾਸਰ੍ਪਵਦਾਭਾਤਿ ਯਸ੍ਯਾਂ ਸਰ੍ਵਂ ਚਰਾਚਰਮ੍ । ਸਰ੍ਵਾਧਿष੍ਠਾਨਰੂਪਾਯੈ ਤਸ੍ਯੈ ਹ੍ਰੀਂਮੂਰ੍ਤਯੇ ਨਮਃ
ਜਿਸ ਮਾਂ ਉੱਤੇ ਸਾਰੀ ਚਲਦੀ ਤੇ ਅਚਲ ਜਗਤ ਮਾਲਾ-ਸਰਪ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ, ਉਸ ਹ੍ਰੀੰ ਰੂਪਣੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਤ੍ਵਤ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਸ੍ਥਾਵਰਂ ਜਙ੍ਗਮਂ ਤਥਾ । ਅਨ੍ਯੇ ਨਿਮਿਤ੍ਤਮਾਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਕਰ੍ਤਾਰਸ੍ਤਵ ਨਿਰ੍ਮਿਤਾਃ
ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਾਰਾ ਇਹ ਜਗਤ ਬਣਾਇਆ ਹੈ—ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਡੋਲ। ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਹਥਿਆਰ ਹਨ, ਮਾਲਕਾ, ਤੇਰੇ ਹੀ ਬਣਾਏ ਹੋਏ।
ਨਮੋ ਦੇਵਿ ਮਹਾਮਾਯੇ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਜਨਨੀ ਸ੍ਮृਤਾ । ਕੋ ਭੇਦਸ੍ਤਵ ਦੇਵੇषੁ ਦੈਤ੍ਯੇषੁ ਸ੍ਵਕृਤੇषੁ ਚ
ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ ਤੇਰੇ ਨੂੰ, ਮਹਾ ਮਾਇਆ ਵਾਲੀ ਮਾਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਭ ਦੀ ਮਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤੇ, ਦੈਤ ਤੇ ਤੇਰੇ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਵਿਚ ਕੀ ਫ਼ਰਕ ਹੈ?
ਮਾਤੁਃ ਪੁਤ੍ਰੇषੁ ਕੋ ਭੇਦੋऽਪ੍ਯਸ਼ੁਭੇषੁ ਸ਼ੁਭੇषੁ ਚ । ਤਥੈਵ ਦੇਵੇष੍ਵਸ੍ਮਾਸੁ ਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਯਾਧੁਨਾ
ਮਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚ, ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮਾੜੇ, ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਵੇਂ ਹੀ, ਦੇਵੀ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਯਾਦृਸ਼ਾਸ੍ਤਾਦृਸ਼ਾ ਮਾਤਃ ਸੁਤਾਸ੍ਤੇ ਦਾਨਵਾਃ ਕਿਲ । ਯਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵਿਸ਼੍ਵਜਨਨੀ ਪੁਰਾਣੇषੁ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾ
ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਹਨ, ਇਵੇਂ ਹੀ ਤੇਰੇ ਬੱਚੇ ਹਨ, ਮਾਤਾ, ਦਾਨਵ ਵੀ। ਤੂੰ ਤਾਂ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਮਾਂ ਵਜੋਂ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।