ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਵਿਦ੍ਯਾ ਮਯਾ ਸ਼ਂਭੋਰ੍ਯੁष੍ਮਾਨਧ੍ਯਾਪ ਯਾਮਿ ਤਾਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਗਿਆਨ ਸ਼ੰਭੂ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਗੁਰੋਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਕਾਵ੍ਯਂ ਰੂਪਧਰਸ੍ਯ ਤੇ
ਗੁਰੂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਲੋਕ ਕਾਵਿਆ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ—
ਕਾਵ੍ਯੇਨ ਬਹੁਧਾ ਤਤ੍ਰ ਬੋਧਿਤਾਃ ਕਿਲ ਦਾਨਵਾਃ
ਉਥੇ ਕਾਵਿਆ ਨੇ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ, ਤੇ ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਮਝ ਗਏ।
ਏਵਂ ਤੇ ਨਿਸ਼੍ਚਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਭਾਰ੍ਗਵਮਬ੍ਰੁਵਨ੍ 4.14.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਭਾਰਗਵ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ।
ਦਸ਼ਵਰ੍षਾਣਿ ਸਤਤਮਯਂ ਨਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤਿ ਭਾਰ੍ਗਵਃ
ਦਸ ਸਾਲ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਭਾਰਗਵ ਸਾਡੀ ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭਾਰ੍ਗਵਂ ਮੂਢਾ ਨਿਰ੍ਭਰ੍ਤ੍ਸ੍ਯ ਚ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਮੂਰਖ ਵਾਰ ਵਾਰ ਭਾਰਗਵ ਨੂੰ ਡਾਂਟਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਕਾਵ੍ਯਸ੍ਤੁ ਤਨ੍ਮਯਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚੁਕੋਪਾऽਥ ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਚ
ਪਰ ਕਾਵਿਆ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਵੇਖ ਕੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਯਸ੍ਮਾਨ੍ਮਯਾ ਬੋਧਿਤਾ ਵੈ ਗृਹ੍ਣੀਯੁਰ੍ਨ ਚ ਮੇ ਵਚਃ
ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ—
ਮਦਵਜ੍ਞਾਫਲਂ ਕਾਮਂ ਸ੍ਵਲ੍ਪੇ ਕਾਲੇ ਹ੍ਯਵਾਪ੍ਸ੍ਯਥ
ਮੇਰੀ ਬੇਅਦਬੀ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਤੁਸੀਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜਰੂਰ ਭੋਗੋਗੇ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਰ੍ਮੁਦਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤਸ੍ਥੌ ਤਤ੍ਰ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਵਿਆਸ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੀ ਤੇ ਉਹ ਉਥੇ ਚਿੱਤ ਲਾ ਕੇ ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਸ਼ਪ੍ਤਾਨ੍ਗੁਰੁ ਰ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਦੈਤ੍ਯਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ਭਾਰ੍ਗਵੇਣ ਹਿ
ਫਿਰ, ਗੁਰੂ ਨੇ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਹੈ,
ਗਤ੍ਵੋਵਾਚ ਤਦਾ ਸ਼ਕ੍ਰਂ ਕृਤਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਮਯਾ ਧੁਵਮ੍
ਉਹ ਗਿਆ ਤੇ ਸ਼ਕਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।'
ਨਿਰਾਧਾਰਾ ਕृਤਾ ਨੂਨਂ ਯਤਧ੍ਵਂ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸਹਾਇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਕੰਮ ਕਰੋ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਗੁਰੋਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਮਘਵਾ ਮੁਦਮਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ 4.14.
ਗੁਰੂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਘਵਾਨ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਸਂਗ੍ਰਾਮਾਯ ਮਤਿਂ ਚਕ੍ਰੁਃ ਸਂਵਿਚਾਰ੍ਯ ਮਿਥਃ ਪੁਨਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਫੇਰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਜੰਗ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਸੁਰਾਨ੍ਸਮੁਦ੍ਯਤਾਨ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਕृਤੋਦ੍ਯੋਗਾਨ੍ਮਹਾਬਲਾਨ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੇਖ ਲਿਆ ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਤੇ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਖੜੇ ਹਨ।
ਪਰਸ੍ਪਰਮਥੋਚੁਸ੍ਤੇ ਮੋਹਿਤਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਾਯਯਾ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ ਭੁੱਲ ਗਏ ਸਨ।
ਵਂਚਯਿਤ੍ਵਾ ਗਤਃ ਪਾਪੋ ਗੁਰੁਃ ਕਪਟਪਂਡਿਤਃ
ਉਹ ਪਾਪੀ ਤੇ ਠੱਗ ਅਧਿਆਪਕ ਸਾਨੂੰ ਠੱਗ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਕਿਂ ਕੁਰ੍ਮਃ ਕ੍ਵ ਚ ਗਚ੍ਛਾਮਃ ਕਥਂ ਕਾਵ੍ਯਂ ਪ੍ਰਕੋਪਿਤਮ੍
ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰੀਏ, ਕਿੱਥੇ ਜਾਈਏ, ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਰੁੱਸੇ ਹੋਏ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਨਾਈਏ?
ਇਤਿ ਸਂਚਿਂਤ੍ਯ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਮਿਲਿਤਾ ਭਯਕਂਪਿਤਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।
ਪ੍ਰਣੇਮੁਸ਼੍ਚਰਣੌ ਤਸ੍ਯ ਮੁਨੇਰ੍ਮੌਨਭृਤਸ੍ਤਦਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਗਏ।
ਮਯਾ ਪ੍ਰਬੋਧਿਤਾ ਯੂਯਂ ਮੋਹਿਤਾ ਗੁਰੁਮਾਯਯਾ
ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਗਾਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ ਭੁੱਲ ਗਏ।
ਤਦਾऽਵਗਣਿਤਸ਼੍ਚਾਹਂ ਭਵਦ੍ਭਿਸ੍ਤਦ੍ਵਸ਼ਂ ਗਤੈਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਅਣਡਿੱਠਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛਤ ਸਦ੍ਭ੍ਰष੍ਟਾ ਯਤ੍ਰਾਸੌ ਕਪਟਾਕृਤਿਃ 4.14.
ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਉੱਥੇ ਜਾਓ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਠੱਗ ਆਪਣੀ ਚਾਲਬਾਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਚੰਗਿਆਈ ਤੋਂ ਹਟ ਗਿਆ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਸ੍ਤਂ ਤਦੋਵਾਚ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਚਰਣੌ ਤਤਃ
ਵਿਆਸ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਫਿਰ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨ ਫੜ ਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦ ਉਵਾਚ ਤ੍ਯਕ੍ਤੁਂ ਨਾਰ੍ਹਸਿ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞ ਤ੍ਵਦ੍ਧਿਤਾਂਸ੍ਤਨਯਾਨ੍ਹਿ ਨਃ
ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਨਾ ਛੱਡੋ, ਸਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ।
ਗਤੇ ਤ੍ਵਯਿ ਤੁ ਮਂਤ੍ਰਾਰ੍ਥਂ ਸ਼ੈਲੂषੇਣ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾ
ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਦੁਸ਼ਟ ਸ਼ੈਲੂਸ਼ ਨੇ ਸਾਰੀ ਸਲਾਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਲੈ ਲਈ।
ਅਜ੍ਞਾਨਕृਤਦੋषੇਣ ਨੈਵ ਕੁਪ੍ਯਤਿ ਸ਼ਾਂਤਿਮਾਨ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਅਗਿਆਨਤਾ ਨਾਲ ਗਲਤੀ ਕਰ ਬੈਠੇ, ਉਹ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲਾ ਕਦੇ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਨਸ੍ਤਪਸਾ ਭਾਵਂ ਤ੍ਯਜ ਕੋਪਂ ਮਹਾਮਤੇ
ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਤਪ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਮਨ ਜਾਣ ਲਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀ, ਗੁੱਸਾ ਛੱਡ ਦਿਓ।
ਜਲਂ ਸ੍ਵਭਾਵਤ ਸ਼ੀਤਂ ਵਹ੍ਨ੍ਯਾਤਪ ਸਮਾਗ ਮਾਤ੍
ਪਾਣੀ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਠੰਢਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅੱਗ ਜਾਂ ਧੁੱਪ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।