ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਕਰੇ ਚਕ੍ਰਂ ਸ਼ਿਰਸ਼੍ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਰਂਹਸਾ । ਹਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਤਾਂ ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਮੁਦਿਤਸ਼੍ਚਾਭਵਤ੍ਤਦਾ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਚੱਕਰ ਫੜ ਕੇ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦੇਵਾਸ਼੍ਚਾਤੀਵ ਸਨ੍ਤੁष੍ਟਾ ਹਰਿਂ ਜਯ ਜਯੇਤਿ ਚ । ਤੁष੍ਟੁਵੁਰ੍ਮੁਦਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਞ੍ਜਾਤਾ ਵਿਗਤਜ੍ਵਰਾਃ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਬੜੀ ਤਸੱਲੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਹਰੀ ਦੀ ਜਿੱਤ-ਜਿੱਤ ਆਖ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਵਿष੍ਣੂ ਤੁ ਸਞ੍ਜਾਤੌ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਦ੍ਧृਦਯਵ੍ਯਥੌ । ਸ੍ਤ੍ਰੀਵਧਾਚ੍ਛਂਕਮਾਨੌ ਤੁ ਭृਗੋਃ ਸ਼ਾਪਂ ਦੁਰਤ੍ਯਯਮ੍
ਪਰ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਇੰਦਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੋਵੇਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਡਰ ਤੇ ਪੀੜਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਔਰਤ ਦੇ ਕਤਲ ਕਰਕੇ ਭ੍ਰਿਗੂ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਉਹ ਡਰ ਗਏ।
ਜਯਨ੍ਤ੍ਯਾ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸਹਵਾਸਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਵਧਂ ਘੋਰਂ ਚੁਕ੍ਰੋਧ ਭਗਵਾਨ੍ਭृਗੁਃ । ਵੇਪਮਾਨੋऽਤਿਦੁਃਖਾਰ੍ਤਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਮਧੁਸੂਦਨਮ੍
ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦ ਭਗਵਾਨ ਭ੍ਰਿਗੂ ਨੇ ਉਹ ਡਰਾਉਣਾ ਕਤਲ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਏ ਤੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਭृਗੁਰੁਵਾਚ ਅਕृਤ੍ਯਂ ਤੇ ਕृਤਂ ਵਿष੍ਣੋ ਜਾਨਨ੍ਪਾਪਂ ਮਹਾਮਤੇ । ਵਧੋऽਯਂ ਵਿਪ੍ਰਜਾਤਾਯਾ ਮਨਸਾ ਕਰ੍ਤੁਮਕ੍ਸ਼ਮਃ
ਭ੍ਰਿਗੂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ! ਤੂੰ ਜਾਣ ਬੁਝ ਕੇ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਚਾਹੀਦਾ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਤ ਦੀ ਔਰਤ ਦਾ ਕਤਲ ਮਨ ਵਿਚ ਵੀ ਲਿਆਉਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।
ਆਖ੍ਯਾਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਗੁਣਃ ਸ੍ਮृਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਚ ਰਾਜਸਃ । ਤਥਾਸੌ ਤਾਮਸਃ ਸ਼ਮ੍ਭੁਰ੍ਵਿਪਰੀਤਂ ਕਥਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਤੈਨੂੰ ਸਤੋਗੁਣੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਰਜੋਗੁਣੀ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਤਮੋਗੁਣੀ। ਫਿਰ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇਹ ਕ੍ਰਮ ਉਲਟ ਗਿਆ?
ਤਾਮਸਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕਥਂ ਜਾਤਃ ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮਾਤਿਨਿਨ੍ਦਿਤਮ੍ । ਅਵਧ੍ਯਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਤ੍ਵਯਾ ਵਿष੍ਣੋ ਹਤਾ ਕਸ੍ਮਾਨ੍ਨਿਰਾਗਸਾ
ਤੂੰ ਤਮੋਗੁਣੀ ਕਿਵੇਂ ਬਣ ਗਿਆ, ਇੰਨਾ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਕੰਮ ਕਰ ਬੈਠਾ? ਉਹ ਔਰਤ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸੀ, ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਫਿਰ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ?
ਸ਼ਪਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਦੁਰਾਚਾਰਂ ਕਿਮਨ੍ਯਤ੍ਪ੍ਰਕਰੋਮਿ ਤੇ । ਵਿਧੁਰੋऽਹਂ ਕृਤਃ ਪਾਪ ਤ੍ਵਯਾਹਂ ਸ਼ਕ੍ਰਕਾਰਣਾਤ੍
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੋਰ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਇੰਦਰ ਦੀ ਖਾਤਰ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦੁਖੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਪਾਪੀ!
ਨ ਸ਼ਪੇऽਹਂ ਤਥਾ ਸ਼ਕ੍ਰਂ ਸ਼ਪੇ ਤ੍ਵਾਂ ਮਧੁਸੂਦਨ । ਸਦਾ ਛਲਪਰੋऽਸਿ ਤ੍ਵਂ ਕੀਟਯੋਨਿਰ੍ਦੁਰਾਸ਼ਯਃ
ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਐਸਾ ਸ਼ਾਪ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਪਰ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਮੈਂ ਸ਼ਾਪ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਲਾਕੀ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਤੇਰੀ ਨੀਅਤ ਮਾੜੀ ਹੈ, ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਕੀੜਿਆਂ ਦੀ ਜੋਨ ਵਿਚ ਜਨਮ ਮਿਲੇਗਾ।
ਯੇ ਚ ਤ੍ਵਾਂ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਂ ਪ੍ਰਾਹੁਸ੍ਤੇ ਮੂਰ੍ਖਾ ਮੁਨਯਃ ਕਿਲ । ਤਾਮਸਸ੍ਤ੍ਵਂ ਦੁਰਾਚਾਰਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਮੇ ਜਨਾਰ੍ਦਨ
ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ ਤੈਨੂੰ ਸਤੋਗੁਣੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੂਰਖ ਹਨ। ਤੂੰ ਤਮੋਗੁਣੀ ਤੇ ਮਾੜਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਦਿਸਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ।
ਅਵਤਾਰਾ ਮृਤ੍ਯੁਲੋਕੇ ਸਨ੍ਤੁ ਮਚ੍ਛਾਪਸਮ੍ਭਵਾਃ । ਪ੍ਰਾਯੋ ਗਰ੍ਭਭਵਂ ਦੁਃਖਂ ਭੁਂਕ੍ਸ਼੍ਵ ਪਾਪਾਜ੍ਜਨਾਰ੍ਦਨ
ਮੇਰੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਜਨਮ ਮਰਤਭੂਮੀ ਵਿਚ ਹੋਣ, ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਤੈਨੂੰ ਗਰਭ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਦਾ ਦੁੱਖ ਸਹਿਣਾ ਪਵੇ, ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਤਤਸ੍ਤੇਨਾਥ ਸ਼ਾਪੇਨ ਨष੍ਟੇ ਧਰ੍ਮੇ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਲੋਕਸ੍ਯ ਚ ਹਿਤਾਰ੍ਥਾਯ ਜਾਯਤੇ ਮਾਨੁषੇष੍ਵਿਹ
ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ, ਜਦ ਧਰਮ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਾਸ ਹੋਇਆ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਉਹ ਇੱਥੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਰਾਜੋਵਾਚ ਭੂਗੁਭਾਰ੍ਯਾ ਹਤਾ ਤਤ੍ਰ ਚਕ੍ਰੇਣਾਮਿਤਤੇਜਸਾ । ਗਾਰ੍ਹਸ੍ਥ੍ਯਞ੍ਚ ਪੁਨਸ੍ਤਸ੍ਯ ਕਥਂ ਜਾਤਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਉਥੇ ਭ੍ਰਿਗੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਘਰ-ਗ੍ਰਿਹਸਥੀ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਆ ਗਿਆ?
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਇਤਿ ਸ਼ਪ੍ਤ੍ਵਾ ਹਰਿਂ ਰੋषਾਤ੍ਤਦਾਦਾਯ ਸ਼ਿਰਸ੍ਤ੍ਵਰਨ੍ । ਕਾਯੇ ਸਂਯੋਜ੍ਯ ਤਰਸਾ ਭृਗੁਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਕਾਰ੍ਯਵਿਤ੍
ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰੀ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕੇ, ਭ੍ਰਿਗੂ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਚੁੱਕਿਆ ਤੇ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਅਦ੍ਯ ਤ੍ਵਾਂ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਦੇਵਿ ਹਤਾਂ ਸਞ੍ਜੀਵਯਾਮ੍ਯਹਮ੍ । ਯਦਿ ਕृਤ੍ਸ੍ਨੋ ਮਯਾ ਧਰ੍ਮੋ ਜ੍ਞਾਯਤੇ ਚਰਿਤੋऽਪਿ ਵਾ
ਅੱਜ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਲੋਂ ਮਾਰੀ ਗਈ ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਜੀਉਂਦਾ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੇ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਕੀਤਾ ਧਰਮ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਜਾਂ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਹੈ।
ਤੇਨ ਸਤ੍ਯੇਨ ਜੀਵੇਤ ਯਦਿ ਸਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰਵੀਮ੍ਯਹਮ੍ । ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੁ ਦੇਵਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਮਮ ਤੇਜੋਬਲਂ ਮਹਤ੍
ਜੇ ਮੈਂ ਸੱਚ ਆਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਉਸ ਸੱਚ ਦੀ ਕਸਮ ਤੇ ਤੂੰ ਜੀਉਂਦੀ ਹੋ ਜਾਵੀਂ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਮੇਰੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਬਲ ਵੇਖ ਲੈਣ।
ਅਦ੍ਭਿਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸ਼ੀਤਾਭਿਰ੍ਜੀਵਯਾਮਿ ਤਪੋਬਲਾਤ੍ । ਸਤ੍ਯਂ ਸ਼ੌਚਂ ਤਥਾ ਵੇਦਾ ਯਦਿ ਮੇ ਤਪਸੋ ਬਲਮ੍
ਠੰਢੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਛਿੜਕ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤਪ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜੇ ਸੱਚ, ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਤੇ ਵੇਦ ਮੇਰੇ ਤਪ ਦਾ ਬਲ ਹਨ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਅਦ੍ਭਿਃ ਸਮ੍ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਦੇਵੀ ਸਦ੍ਯਃ ਸਞ੍ਜੀਵਿਤਾ ਤਦਾ । ਉਤ੍ਥਿਤਾ ਪਰਮਪ੍ਰੀਤਾ ਭृਗੋਰ੍ਭਾਰ੍ਯਾ ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਮਿਤਾ
ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕਣ ਤੇ, ਦੇਵੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹੀ ਤਪ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦੀ ਹੋ ਗਈ। ਭ੍ਰਿਗੂ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ, ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉੱਠ ਬੈਠੀ।
ਤਤਸ੍ਤਾਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਿ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੁਪ੍ਤੋਤ੍ਥਿਤਾਮਿਵ । ਸਾਧੁ ਸਾਧ੍ਵਿਤਿ ਤਂ ਤਾਂ ਤੁ ਤੁष੍ਟੁਵੁਃ ਸਰ੍ਵਤੋ ਦਿਸ਼ਮ੍
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਜਾਗਦੀ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਵਧੀਆ! ਵਧੀਆ!' ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।
ਏਵਂ ਸਞ੍ਚੀਵਿਤਾ ਤੇਨ ਭृਗੁਣਾ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀ । ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਪਰਮਂ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਦੇਵਾਃ ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਾ ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਤਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੇ ਉਸ ਸੋਹਣੀ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜੀਵਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਸੁਰਾਨਥੋਵਾਚ ਮੁਨਿਨਾ ਜੀਵਿਤਾ ਸਤੀ । ਕਾਵ੍ਯਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਤਪੋ ਘੋਰਂ ਕਿਂ ਕਰਿष੍ਯਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਿਤ੍
ਇੰਦਰ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਹੁਣ ਜਦ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਜੀਵਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਕਾਵਿ, ਜੋ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨੀ ਹੈ, ਇੰਨੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰ ਕੇ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੇਗਾ?'
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਗਤਾ ਨਿਦ੍ਰਾ ਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਦੇਹੇऽਕ੍ਸ਼ੇਮਮਭੂਨ੍ਨृਪ । ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਕਾਵ੍ਯਸ੍ਯ ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਮਤਿਦਾਰੁਣਮ੍
ਵਿਆਸ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਰਾਜਨ! ਇੰਦਰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਨੀਂਦ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ, ਤੇ ਉਹ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਾਵਿ ਵਾਲਾ ਘਟਨਾ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਕਠੋਰ ਨੀਅਤ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ।
ਵਿਮृਸ਼੍ਯ ਮਨਸਾ ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਜਯਨ੍ਤੀਂ ਸ੍ਵਸੁਤਾਂ ਤਦਾ । ਉਵਾਚ ਕਨ੍ਯਾਂ ਚਾਰ੍ਵਙ੍ਗੀਂ ਸ੍ਮਿਤਪੂਰ੍ਵਮਿਦਂ ਵਚਃ
ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਸੋਹਣੀ ਧੀ ਜਯੰਤੀ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ ਆਖਿਆ:
ਗਚ੍ਛ ਪੁਤ੍ਰਿ ਮਯਾ ਦਤ੍ਤਾ ਕਾਵ੍ਯਾਯ ਤ੍ਵਂ ਤਪਸ੍ਵਿਨੇ । ਸਮਾਰਾਧਯ ਤਨ੍ਵਙ੍ਗਿ ਮਤ੍ਕृਤੇ ਤਂ ਵਸ਼ਂ ਕੁਰੁ
'ਪੁੱਤ੍ਰੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਾਵਿ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਕਰ ਲੈ।'
ਉਪਚਾਰੈਰ੍ਮੁਨਿਂ ਤੈਸ੍ਤੈਃ ਸਮਾਰਾਧ੍ਯ ਮਨਃਪ੍ਰਿਯੈਃ । ਭਯਂ ਮੇ ਤਰਸਾ ਗਤ੍ਵਾ ਹਰ ਤਤ੍ਰ ਵਰਾਸ਼੍ਰਮੇ
'ਤੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਿਆਰੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਡਰ ਜਲਦੀ ਉਸ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਦੂਰ ਕਰ।'
ਸਾ ਪਿਤੁਰ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰਾਗਚ੍ਛਨ੍ਮਨੋਰਮਾ । ਤਮਪਸ਼੍ਯਦ੍ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੀ ਪਿਬਨ੍ਤਂ ਧੂਮਮਾਸ਼੍ਰਮੇ
ਪਿਤਾ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੋਹਣੀ ਜਯੰਤੀ ਉਥੇ ਗਈ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਧੂੰਆਂ ਪੀਂਦੇ ਵੇਖਿਆ।
ਤਸ੍ਯ ਦੇਹਂ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਪਿਤੁਸ੍ਤਦਾ । ਕਦਲੀਦਲਮਾਦਾਯ ਵੀਜਯਾਮਾਸ ਤਂ ਮੁਨਿਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਸਰੀਰ ਵੇਖ ਕੇ ਤੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ, ਕੇਲੇ ਦਾ ਪੱਤਾ ਲਿਆ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪੱਖਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਨਿਰ੍ਮਲਂ ਸ਼ੀਤਲਂ ਵਾਰਿ ਸਮਾਨੀਯ ਸੁਵਾਸਿਤਮ੍ । ਪਾਨਾਯ ਕਲ੍ਪਯਾਮਾਸ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪਰਮਯਾ ਲਘੁ
ਉਸ ਨੇ ਸੁੱਚਾ, ਠੰਢਾ ਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਪਾਣੀ ਲਿਆ, ਤੇ ਪੂਰੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਰਿਸ਼ੀ ਲਈ ਪੀਣ ਵਾਸਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।
ਛਾਯਾਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਤਪਤ੍ਰੇਣ ਭਾਸ੍ਕਰੇ ਮਧ੍ਯਗੇ ਸਤਿ । ਰਚਯਾਮਾਸ ਤਨ੍ਵਙ੍ਗੀ ਸ੍ਵਯਂ ਧਰ੍ਮੇ ਸ੍ਥਿਤਾ ਸਤੀ
ਜਦ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਸੋਹਣੀ ਜਯੰਤੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਨੇ ਕਪੜੇ ਜਾਂ ਪੱਤੇ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ੀ ਲਈ ਛਾਂ ਬਣਾਈ।
ਫਲਾਨ੍ਯਾਨੀਯ ਦਿਵ੍ਯਾਨਿ ਪਕ੍ਵਾਨਿ ਮਧੁਰਾਣਿ ਚ । ਮੁਮੋਚਾਗ੍ਰੇ ਮੁਨੇਸ੍ਤਸ੍ਯ ਭਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਵਿਹਿਤਾਨਿ ਚ
ਉਸ ਨੇ ਸੁਗੰਧਤ, ਪੱਕੇ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਫਲ ਲਿਆ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਖਾ ਸਕੇ।