ਦੇਵਾ ਊਚੁਃ ਭਵਦ੍ਭਿਃ ਪ੍ਰੇषਿਤਃ ਕਾਵ੍ਯੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਂ ਕੁਹਕੇਨ ਚ । ਤਪੋ ਜ੍ਞਾਤਂ ਹਿ ਯੁष੍ਮਾਕਂ ਤੇਨ ਯੁਧ੍ਯਾਮ ਏਵ ਹਿ
ਦੇਵਤੇ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਕਾਵਿ ਤੁਹਾਡੇ ਵਲੋਂ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਮੰਤਰ ਲੈਣ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਤੁਹਾਡਾ ਤਪਸਿਆ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਯੁੱਧ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਸਜ੍ਜਾ ਭਵਨ੍ਤੁ ਯੁਦ੍ਧਾਯ ਸਂਰਬ੍ਧਾਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪਾਣਯਃ । ਸ਼ਤ੍ਰੁਸ਼੍ਛਿਦ੍ਰੇਣ ਹਨ੍ਤਵ੍ਯ ਏष ਧਰ੍ਮਃ ਸਨਾਤਨਃ
ਸਭ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਓ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਹਥਿਆਰ ਫੜੋ। ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ 'ਤੇ ਵਾਰ ਕਰਨਾ ਹੀ ਸਦਾ ਦਾ ਧਰਮ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਦੈਤ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਚ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ । ਪਲਾਯਨਪਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਨਿਰ੍ਗਤਾ ਭਯਵਿਹ੍ਵਲਾਃ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੈਤ ਨੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ; ਡਰ ਨਾਲ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ, ਸਾਰੇ ਦੈਤ ਭੱਜ ਗਏ।
ਸ਼ਰਣਂ ਦਾਨਵਾ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਭੀਤਾਸ੍ਤੇ ਕਾਵ੍ਯਮਾਤਰਮ੍ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਨਤਿਸਨ੍ਤਪ੍ਤਾਨਭਯਂ ਚ ਦਦਾਵਥ
ਡਰੇ ਹੋਏ ਦੈਤ ਕਾਵ੍ਯ ਦੀ ਮਾਂ ਦੇ ਪਾਸ ਆ ਕੇ ਆਸਰਾ ਲੱਭਣ ਲੱਗੇ; ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ।
ਕਾਵ੍ਯਮਾਤੋਵਾਚ ਨ ਭੇਤਵ੍ਯਂ ਨ ਭੇਤਵ੍ਯਂ ਭਯਂ ਤ੍ਯਜਤ ਦਾਨਵਾਃ । ਮਤ੍ਸਨ੍ਨਿਧੌ ਵਰ੍ਤਮਾਨਾਨ੍ਨ ਭੀਰ੍ਭਵਿਤੁਮਰ੍ਹਤਿ
ਕਾਵ੍ਯ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਡਰੋ ਨਾ, ਡਰੋ ਨਾ; ਆਪਣਾ ਡਰ ਛੱਡੋ, ਦੈਤੋ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਡਰਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਦੈਤ੍ਯਾਃ ਸ੍ਥਿਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਗਤਵ੍ਯਥਾਃ । ਨਿਰਾਯੁਧਾ ਹ੍ਯਸਂਭ੍ਰਾਨ੍ਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰਾਸ਼੍ਰਮਵਰੇऽਸੁਰਾਃ
ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੈਤ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ; ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹੇ।
ਦੇਵਾਸ੍ਤਾਨ੍ਵਿਦ੍ਰੁਤਾਨ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਦਾਨਵਾਸ੍ਤੇ ਪਦਾਨੁਗਾਃ । ਅਭਿਜਗ੍ਮੁਃ ਪ੍ਰਸਹ੍ਯੈਤਾਨਵਿਚਾਰ੍ਯ ਬਲਾਬਲਮ੍
ਦੇਵਤੇ, ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਭੱਜਦੇ ਹੋਏ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ 'ਤੇ ਚਲਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪੈ ਗਏ।
ਤਤ੍ਰਾਗਤਾਃ ਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਹਨ੍ਤੁਂ ਦੈਤ੍ਯਾਨ੍ਸਮੁਦ੍ਯਤਾਃ । ਵਾਰਿਤਾਃ ਕਾਵ੍ਯਮਾਤ੍ਰਾਪਿ ਜਘ੍ਨੁਸ੍ਤਾਨਾਸ਼੍ਰਮਸ੍ਥਿਤਾਨ੍
ਉਥੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਆਏ, ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਤਿਆਰ; ਕਾਵ੍ਯ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਰੋਕਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲੱਗੇ।
ਹਨ੍ਯਮਾਨਾਨ੍ਸੁਰੈਰ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਾਵ੍ਯਮਾਤਾਤਿਵੇਪਿਤਾ । ਉਵਾਚ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਸਨਿਦ੍ਰਾਂਸ੍ਤਪਸਾ ਵੈ ਕਰੋਮ੍ਯਹਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਕਾਵ੍ਯ ਦੀ ਮਾਂ ਬਹੁਤ ਡਰ ਗਈ ਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨੀਂਦ ਵਿਚ ਪਾ ਦਿਆਂ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤਾ ਨਿਦ੍ਰਾ ਤਾਨਾਗਤ੍ਯ ਪਪਾਤ ਚ । ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਾ ਨਿਦ੍ਰਾਵਸ਼ਂ ਯਾਤਾ ਦੇਵਾ ਮੂਕਵਦਾਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਨੀਂਦ ਭੇਜੀ, ਜੋ ਆ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਛਾ ਗਈ; ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਨੀਂਦ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਗੂੰਗਿਆਂ ਵਾਂਗ ਖੜੇ ਰਹੇ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਨਿਦ੍ਰਾਜਿਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੀਨਂ ਵਿष੍ਣੁਰਭਾषਤ । ਮਾਂ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਨਯੇ ਤ੍ਵਾਂ ਚ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮ
ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ ਤੇ ਉਦਾਸ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਰਾਹ ਦਿਖਾਵਾਂਗਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ।'
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਤੋ ਵਿष੍ਣੁਂ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਪੁਰਨ੍ਦਰਃ । ਨਿਰ੍ਭਯੋ ਗਤਨਿਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਬਭੂਵ ਹਰਿਰਕ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਪੁਰੰਦਰ ਵਿਸ਼ਨੁ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਗਿਆ; ਹਰੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਾਲ, ਉਹ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਹਰਿਣਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਕ੍ਰਂ ਤਤ੍ਰ ਗਤਵ੍ਯਥਮ੍ । ਕਾਵ੍ਯਮਾਤਾ ਤਤਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾ ਵਚਨਂ ਚੇਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਹਰੀ ਵੱਲੋਂ ਬਚਾਇਆ ਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਸੁਚੇਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਕਾਵ੍ਯ ਦੀ ਮਾਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਈ ਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।
ਮਘਵਂਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਭਕ੍ਸ਼ਯਾਮਿ ਸਵਿष੍ਣੁਂ ਵੈ ਤਪੋਬਲਾਤ੍ । ਪਸ਼੍ਯਤਾਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਮੀਦृਸ਼ਂ ਮੇ ਤਪੋਬਲਮ੍
'ਮਘਵਨ, ਮੈਂ ਤਪਸਿਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੁ ਸਮੇਤ ਖਾ ਜਾਵਾਂਗੀ; ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਵੇਖਣ, ਮੇਰੀ ਤਪਸਿਆ ਦੀ ਇਹ ਤਾਕਤ।'
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੌ ਤੁ ਤਯਾ ਦੇਵੌ ਵਿष੍ਣ੍ਵਿਨ੍ਦ੍ਰੌ ਯੋਗਵਿਦ੍ਯਯਾ । ਅਭਿਭੂਤੌ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੌ ਸ੍ਤਬ੍ਧੌ ਤੌ ਸਮ੍ਬਭੂਵਤੁਃ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸ ਦੇ ਇਹ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਤੇ ਇੰਦਰ, ਉਸ ਦੀ ਯੋਗ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਵਸ਼ ਹੋ ਗਏ; ਉਹ ਵੱਡੇ ਆਤਮਾ ਗਤੀਹੀਨ ਹੋ ਗਏ।
ਵਿਸ੍ਮਿਤਾਸ੍ਤੁ ਤਦਾ ਦੇਵਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਵਤਿਬਾਧਿਤੌ । ਚਕ੍ਰੁਃ ਕਿਲਕਿਲਾਸ਼ਬ੍ਦਂ ਤਤਸ੍ਤੇ ਦੀਨਮਾਨਸਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ; ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਤੇ ਮਨੋਂ ਹਾਰ ਗਏ।
ਕ੍ਰੋਸ਼ਮਾਨਾਨ੍ਸੁਰਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿष੍ਣੁਂ ਪ੍ਰਾਹ ਸ਼ਚੀਪਤਿਃ । ਵਿਸ਼ੇषੇਣਾਭਿਭੂਤੋऽਸ੍ਮਿ ਤ੍ਵਤ੍ਤੋऽਹਂ ਮਧੁਸੂਦਨ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਚੀਪਤੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਮੈਂ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਵਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਮਧੁਸੂਦਨ।'
ਜਹ੍ਯੇਨਾਂ ਤਰਸਾ ਵਿष੍ਣੋ ਯਾਵਨ੍ਨੌ ਨ ਦਹੇਤ੍ਪ੍ਰਭੋ । ਤਪਸਾ ਦਰ੍ਪਿਤਾਂ ਦੁष੍ਟਾਂ ਮਾ ਵਿਚਾਰਯ ਮਾਧਵ
'ਵਿਸ਼ਨੁ, ਉਸ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰ, ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਸਾੜ ਨਾ ਦੇਵੇ; ਉਹ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਮਸਤ ਤੇ ਬੁਰੀ ਹੈ—ਮਾਧਵ, ਹਿਜਕ ਨਾ ਕਰ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਭਗਵਾਨ੍ਵਿष੍ਣੁਃ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰਥਿਤੇਨ ਚ । ਚਕ੍ਰਂ ਸਸ੍ਮਾਰ ਤਰਸਾ ਘृਣਾਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾਥ ਮਾਧਵਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਕ੍ਰ ਵੱਲੋਂ ਕਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਚੱਕਰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ, ਦਇਆ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਾਧਵ।
ਸ੍ਮृਤਮਾਤ੍ਰਂ ਤੁ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਚਕ੍ਰਂ ਵਿष੍ਣੁਵਸ਼ਾਨੁਗਮ੍ । ਦਧਾਰ ਚ ਕਰੇ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਵਧਾਰ੍ਥਂ ਸ਼ਕ੍ਰਨੋਦਿਤਃ
ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਯਾਦ ਕੀਤਾ, ਚੱਕਰ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਆ ਗਿਆ; ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਲਿਆ, ਸ਼ਕ੍ਰ ਵੱਲੋਂ ਉਕਸਾਇਆ ਹੋਇਆ।
ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਕਰੇ ਚਕ੍ਰਂ ਸ਼ਿਰਸ਼੍ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਰਂਹਸਾ । ਹਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਤਾਂ ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਮੁਦਿਤਸ਼੍ਚਾਭਵਤ੍ਤਦਾ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਚੱਕਰ ਫੜ ਕੇ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦੇਵਾਸ਼੍ਚਾਤੀਵ ਸਨ੍ਤੁष੍ਟਾ ਹਰਿਂ ਜਯ ਜਯੇਤਿ ਚ । ਤੁष੍ਟੁਵੁਰ੍ਮੁਦਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਞ੍ਜਾਤਾ ਵਿਗਤਜ੍ਵਰਾਃ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਬੜੀ ਤਸੱਲੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਹਰੀ ਦੀ ਜਿੱਤ-ਜਿੱਤ ਆਖ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਵਿष੍ਣੂ ਤੁ ਸਞ੍ਜਾਤੌ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਦ੍ਧृਦਯਵ੍ਯਥੌ । ਸ੍ਤ੍ਰੀਵਧਾਚ੍ਛਂਕਮਾਨੌ ਤੁ ਭृਗੋਃ ਸ਼ਾਪਂ ਦੁਰਤ੍ਯਯਮ੍
ਪਰ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਇੰਦਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੋਵੇਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਡਰ ਤੇ ਪੀੜਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਔਰਤ ਦੇ ਕਤਲ ਕਰਕੇ ਭ੍ਰਿਗੂ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਉਹ ਡਰ ਗਏ।
ਜਯਨ੍ਤ੍ਯਾ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸਹਵਾਸਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਵਧਂ ਘੋਰਂ ਚੁਕ੍ਰੋਧ ਭਗਵਾਨ੍ਭृਗੁਃ । ਵੇਪਮਾਨੋऽਤਿਦੁਃਖਾਰ੍ਤਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਮਧੁਸੂਦਨਮ੍
ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦ ਭਗਵਾਨ ਭ੍ਰਿਗੂ ਨੇ ਉਹ ਡਰਾਉਣਾ ਕਤਲ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਏ ਤੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਭृਗੁਰੁਵਾਚ ਅਕृਤ੍ਯਂ ਤੇ ਕृਤਂ ਵਿष੍ਣੋ ਜਾਨਨ੍ਪਾਪਂ ਮਹਾਮਤੇ । ਵਧੋऽਯਂ ਵਿਪ੍ਰਜਾਤਾਯਾ ਮਨਸਾ ਕਰ੍ਤੁਮਕ੍ਸ਼ਮਃ
ਭ੍ਰਿਗੂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ! ਤੂੰ ਜਾਣ ਬੁਝ ਕੇ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਚਾਹੀਦਾ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਤ ਦੀ ਔਰਤ ਦਾ ਕਤਲ ਮਨ ਵਿਚ ਵੀ ਲਿਆਉਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।
ਆਖ੍ਯਾਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਗੁਣਃ ਸ੍ਮृਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਚ ਰਾਜਸਃ । ਤਥਾਸੌ ਤਾਮਸਃ ਸ਼ਮ੍ਭੁਰ੍ਵਿਪਰੀਤਂ ਕਥਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਤੈਨੂੰ ਸਤੋਗੁਣੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਰਜੋਗੁਣੀ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਤਮੋਗੁਣੀ। ਫਿਰ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇਹ ਕ੍ਰਮ ਉਲਟ ਗਿਆ?
ਤਾਮਸਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕਥਂ ਜਾਤਃ ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮਾਤਿਨਿਨ੍ਦਿਤਮ੍ । ਅਵਧ੍ਯਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਤ੍ਵਯਾ ਵਿष੍ਣੋ ਹਤਾ ਕਸ੍ਮਾਨ੍ਨਿਰਾਗਸਾ
ਤੂੰ ਤਮੋਗੁਣੀ ਕਿਵੇਂ ਬਣ ਗਿਆ, ਇੰਨਾ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਕੰਮ ਕਰ ਬੈਠਾ? ਉਹ ਔਰਤ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸੀ, ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਫਿਰ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ?
ਸ਼ਪਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਦੁਰਾਚਾਰਂ ਕਿਮਨ੍ਯਤ੍ਪ੍ਰਕਰੋਮਿ ਤੇ । ਵਿਧੁਰੋऽਹਂ ਕृਤਃ ਪਾਪ ਤ੍ਵਯਾਹਂ ਸ਼ਕ੍ਰਕਾਰਣਾਤ੍
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੋਰ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਇੰਦਰ ਦੀ ਖਾਤਰ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦੁਖੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਪਾਪੀ!
ਨ ਸ਼ਪੇऽਹਂ ਤਥਾ ਸ਼ਕ੍ਰਂ ਸ਼ਪੇ ਤ੍ਵਾਂ ਮਧੁਸੂਦਨ । ਸਦਾ ਛਲਪਰੋऽਸਿ ਤ੍ਵਂ ਕੀਟਯੋਨਿਰ੍ਦੁਰਾਸ਼ਯਃ
ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਐਸਾ ਸ਼ਾਪ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਪਰ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਮੈਂ ਸ਼ਾਪ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਲਾਕੀ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਤੇਰੀ ਨੀਅਤ ਮਾੜੀ ਹੈ, ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਕੀੜਿਆਂ ਦੀ ਜੋਨ ਵਿਚ ਜਨਮ ਮਿਲੇਗਾ।
ਯੇ ਚ ਤ੍ਵਾਂ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਂ ਪ੍ਰਾਹੁਸ੍ਤੇ ਮੂਰ੍ਖਾ ਮੁਨਯਃ ਕਿਲ । ਤਾਮਸਸ੍ਤ੍ਵਂ ਦੁਰਾਚਾਰਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਮੇ ਜਨਾਰ੍ਦਨ
ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ ਤੈਨੂੰ ਸਤੋਗੁਣੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੂਰਖ ਹਨ। ਤੂੰ ਤਮੋਗੁਣੀ ਤੇ ਮਾੜਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਦਿਸਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ।