ਦੇਵੈਃ ਸ਼੍ਰੁਤਸ੍ਤੁ ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵੈਸ਼੍ਚਾਰਮੁਖਾਤ੍ਕਿਲ । ਤਤ੍ਰ ਸਂਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਤੇ ਦੇਵਾਃ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਚ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਦੇਵਤੇਆਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਹਾਲਾਤ ਆਪਣੇ ਜਾਸੂਸਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣ ਲਏ। ਫਿਰ, ਉਹ ਸ਼ਕਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਸਲਾਹ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਚਕ੍ਰੁਃ ਸੁਸਂਵਿਗ੍ਨਾਃ ਕਾਵ੍ਯਮਨ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਭਾਵਤਃ । ਯੋਦ੍ਧੁਂ ਗਚ੍ਛਾਮਹੇ ਤੂਰ੍ਣਂ ਯਾਵਨ੍ਨ ਚ੍ਯਾਵਯਨ੍ਤਿ ਵੈ
ਕਾਵਿਆ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ: “ਚਲੋ, ਜਲਦੀ ਲੜਾਈ ਲਈ ਚੱਲੀਏ, ਜਦ ਤਕ ਉਹ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਉੱਠਦੇ।”
ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ ਹਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿष੍ਟਾਂਸ੍ਤੁ ਪਾਤਾਲਂ ਪ੍ਰਾਪਯਾਮਹੇ । ਦੈਤ੍ਯਾਞ੍ਜਗ੍ਮੁਸ੍ਤਤੋ ਦੇਵਾਃ ਸਂਰੁष੍ਟਾਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪਾਣਯਃ
“ਜੋ ਬਚ ਗਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਪਾਤਾਲ ਭੇਜੀਏ।” ਫਿਰ, ਦੇਵਤੇਆਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਤੇ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਵੱਲ ਚਲ ਪਏ।
ਜਗ੍ਮੁਸ੍ਤਾਨ੍ਵਿष੍ਣੁਸਹਿਤਾ ਦਾਨਵਾਨ੍ ਹਰਿਣੋਦਿਤਾਃ । ਵਧ੍ਯਮਾਨਾਸ੍ਤੁ ਤੇ ਦੈਤ੍ਯਾਃ ਸਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤਾ ਭਯਪੀਡਿਤਾਃ
ਹਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੇਵਤੇਆਂ ਨੇ ਦਾਨਵਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਦੈਤਿਆਂ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਡਰ ਤੇ ਭੈ ਵਿਚ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ।
ਕਾਵ੍ਯਸ੍ਯ ਸ਼ਰਣਂ ਜਗ੍ਮੂ ਰਕ੍ਸ਼ ਰਕ੍ਸ਼ੇਤਿ ਚਾਬ੍ਰੁਵਨ੍ । ਤਾਞ੍ਛੁਕ੍ਰਃ ਪੀਡਿਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੇਵੈਰ੍ਦੈਤ੍ਯਾਨ੍ਮਹਾਬਲਾਨ੍
ਉਹ ਕਾਵਿਆ ਦੇ ਪਾਸ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਲੱਗੇ, “ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ!” ਸ਼ੁਕਰ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਦੇਵਤੇਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮਹਾਬਲੀ ਦੈਤਿਆਂ ਪੀੜਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।
ਮਾ ਭੈष੍ਟੇਤਿ ਵਚਃ ਪ੍ਰਾਹ ਮਨ੍ਤ੍ਰੌषਧਿਬਲਾਦ੍ਵਿਭੁਃ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਾਵ੍ਯਂ ਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਾਨ੍ਪ੍ਰਯਯੁਃ ਕਿਲ
ਸ਼ੁਕਰ ਨੇ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਤੇ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਆਖਿਆ, “ਡਰੋ ਨਾ।” ਜਦ ਦੇਵਤੇਆਂ ਨੇ ਕਾਵਿਆ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ।
ਸ਼ੁਕ੍ਰਮਾਤੁਰ੍ਵਧਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਤਥਾ ਗਤੇषੁ ਦੇਵੇषੁ ਕਾਵ੍ਯਸ੍ਤਾਨ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਪੂਰ੍ਵਮੁਕ੍ਤਂ ਯਚ੍ਛ੍ਰੁਣੁਧ੍ਵਂ ਦਾਨਵੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਕਵੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮੋ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਸੁਣੋ।
ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਦੈਤ੍ਯਵਧੇ ਯੁਕ੍ਤੋ ਹਨਿष੍ਯਤਿ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ । ਵਾਰਾਹਰੂਪਂ ਸਂਸ੍ਥਾਯ ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ੋ ਯਥਾ ਹਤਃ
ਵਿਸ਼ਨੁ, ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰੇਗਾ; ਜਨਾਰਦਨ, ਜਿਵੇਂ ਵਾਰਾਹ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ।
ਯਥਾ ਨृਸਿਂਹਰੂਪੇਣ ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁਰ੍ਹਤਃ । ਤਥਾ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਕृਤੋਤ੍ਸਾਹੋ ਹਨਿष੍ਯਤਿ ਨ ਚਾਨ੍ਯਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਨਰਸਿੰਹ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੁ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ, ਓਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਨੂੰ ਮਾਰੇਗਾ; ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।
ਨ ਮੇ ਮਨ੍ਤ੍ਰਬਲਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ਪ੍ਰਤਿਭਾਤਿ ਯਥਾ ਹਰਿਮ੍ । ਜੇਤੁਂ ਯੂਯਂ ਸਮਰ੍ਥਾਃ ਸ੍ਥ ਮਯਾ ਤ੍ਰਾਤਾਃ ਸੁਰਾਨਥ
ਮੇਰੀ ਮੰਤਰਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹਰੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ; ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜਿੱਤਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਾਲਂ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਧ੍ਵਂ ਕਿਯਨ੍ਤਂ ਦਾਨਵੋਤ੍ਤਮਾਃ । ਅਹਮਦ੍ਯ ਮਹਾਦੇਵਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਵ੍ਰਜਾਮਿ ਵੈ
ਇਸ ਲਈ, ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮੋ, ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਉਡੀਕ ਕਰੋ; ਅੱਜ ਮੈਂ ਮੰਤਰਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਮਹਾਦੇਵਾਦਾਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍ । ਯੁष੍ਮਭ੍ਯਂ ਤਾਨ੍ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਯਥਾਰ੍ਥਂ ਦਾਨਵੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਮਹਾਦੇਵ ਤੋਂ ਮੰਤਰ ਲੈ ਕੇ, ਮੈਂ ਜਲਦੀ ਵਾਪਸ ਆਵਾਂਗਾ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਮੰਤਰ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਦੇਵਾਂਗਾ, ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮੋ।
ਦੈਤ੍ਯਾ ਊਚੁਃ ਪਰਾਜਿਤਾਃ ਕਥਂ ਸ੍ਥਾਤੁਂ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ । ਸ਼ਕ੍ਤਾ ਭਵਾਮੋऽਪ੍ਯਬਲਾਸ੍ਤਾਵਤ੍ਕਾਲਂ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਿਤੁਮ੍
ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹਰੇਕ, ਅਸੀਂ ਹਾਰ ਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ? ਅਸੀਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਉਡੀਕ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
ਨਿਹਤਾ ਬਲਿਨਃ ਸਰ੍ਵੇ ਕੇਚਿਚ੍ਛਿष੍ਟਾਸ਼੍ਚ ਦਾਨਵਾਃ । ਨਾਦ੍ਯ ਯੁਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਸ੍ਥਾਤੁਮੇਵਂ ਸੁਖਾਵਹਾਃ
ਸਾਰੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦਾਨਵ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ; ਕੁਝ ਹੀ ਬਚੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਯੁੱਧ ਲਈ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਵੀ ਸੁਖਦਾਇਕ ਨਹੀਂ।
ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਉਵਾਚ ਯਾਵਦਹਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਿਦ੍ਯਾਮਾਨਯਿष੍ਯਾਮਿ ਸ਼ਙ੍ਕਰਾਤ੍ । ਤਾਵਦ੍ਭਵਦ੍ਭਿਃ ਸ੍ਥਾਤਵ੍ਯਂ ਤਪੋਯੁਕ੍ਤੈਃ ਸ਼ਮਾਨ੍ਵਿਤੈਃ
ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦ ਤਕ ਮੈਂ ਸ਼ੰਕਰ ਤੋਂ ਮੰਤਰ-ਵਿਦਿਆ ਲਿਆ ਕੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਤਦ ਤਕ ਤੁਸੀਂ ਤਪ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿਚ ਰਹੋ।
ਸਾਮਦਾਨਾਦਯਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਵਿਦ੍ਵਦ੍ਭਿਃ ਸਮਯੋਚਿਤਾਃ । ਦੇਸ਼ਂ ਕਾਲਂ ਬਲਂ ਵੀਰੈਰ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਬਲਂ ਬੁਧੈਃ
ਸਮਝੌਤਾ ਆਦਿ ਤਰੀਕੇ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਦੱਸੇ ਹਨ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਵਰਤਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਸਥਾਨ, ਸਮਾਂ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਯੋਗਤਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਸਿਆਣੇ ਵੀਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤਦੇ ਹਨ।
ਸੇਵਾਥ ਸਮਯੇ ਕਾਰ੍ਯਾ ਸ਼ਤ੍ਰੂਣਾਂ ਸ਼ੁਭਕਾਮ੍ਯਯਾ । ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯੁਪਚਯੇ ਕਾਲੇ ਹਨ੍ਤਵ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਮਨੀषਿਭਿਃ
ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਜਦ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਵਧ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਿਆਣੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ।
ਤਦਦ੍ਯ ਵਿਨਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਾਮਪੂਰ੍ਵਂ ਛਲੇਨ ਵੈ । ਤਿष੍ਠਧ੍ਵਂ ਸ੍ਵਨਿਕੇਤੇषੁ ਮਦਾਗਮਨਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਯਾ
ਇਸ ਲਈ, ਅੱਜ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ, ਸਾਮ ਤੇ ਚਲ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰੋ; ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹੋ, ਮੇਰੀ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਮਹਾਦੇਵਾਦਾਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਦਾਨਵਾਃ । ਯੁਧ੍ਯਾਮਹੇ ਪੁਨਰ੍ਦੇਵਾਨ੍ਮਾਨ੍ਤ੍ਰਮਾਸ੍ਥਾਯ ਵੈ ਬਲਮ੍
ਮਹਾਦੇਵ ਤੋਂ ਮੰਤਰ ਲੈ ਕੇ, ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਆਵਾਂਗਾ, ਦਾਨਵੋ; ਫਿਰ, ਮੰਤਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮੁੜ ਯੁੱਧ ਕਰਾਂਗੇ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾਥ ਭृਗੁਸ੍ਤੇਭ੍ਯੋ ਜਗਾਮ ਕृਤਨਿਸ਼੍ਚਯਃ । ਮਹਾਦੇਵਂ ਮਹਾਰਾਜ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੇ ਪੱਕਾ ਮਨ ਕਰ ਕੇ, ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਕੋਲ ਮੰਤਰਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ।
ਦਾਨਵਾਃ ਪ੍ਰੇषਯਾਮਾਸੁਃ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਂ ਸੁਰਸਨ੍ਨਿਧੌ । ਸਤ੍ਯਵਾਦਿਨਮਵ੍ਯਗ੍ਰਂ ਸੁਰਾਣਾਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਯਪ੍ਰਦਮ੍
ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ; ਉਹ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਨਿਸ਼ਚਲ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਸ੍ਤੁ ਸੁਰਾਨ੍ਪ੍ਰਾਹ ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਯਾਵਨਤੋ ਨृਪਃ । ਅਸੁਰੈਃ ਸਹਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਚਨਂ ਨਮ੍ਰਤਾਯੁਤਮ੍
ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਨੇ, ਨਮਰ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, ਰਾਜਾ; ਉਹ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਬੋਲ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਨ੍ਯਸ੍ਤਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾ ਵਯਂ ਸਰ੍ਵੇ ਨਿਃਸਨ੍ਨਾਹਾਸ੍ਤਥੈਵ ਚ । ਦੇਵਾਸ੍ਤਪਸ਼੍ਚਰਿष੍ਯਾਮਃ ਸਂਵृਤਾ ਵਲ੍ਕਲੈਰ੍ਯੁਤਾਃ
ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਬਕਤਰ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ; ਦੇਵਤਿਆਂ, ਅਸੀਂ ਤਪ ਕਰਾਂਗੇ, ਛਾਲਿਆਂ ਵਾਲੇ ਕਪੜੇ ਪਾ ਕੇ।
ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਯਾਭਿਵ੍ਯਾਹृਤਂ ਤੁ ਤਤ੍ । ਤਤੋ ਦੇਵਾ ਨ੍ਯਵਰ੍ਤਨ੍ਤ ਵਿਜ੍ਵਰਾ ਮੁਦਿਤਾਸ਼੍ਚ ਤੇ
ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਦੇ ਸੱਚੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਫਿਰ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਨ੍ਯਸ੍ਤਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਦੈਤ੍ਯੇषੁ ਵਿਨਿਵृਤ੍ਤਾਸ੍ਤਦਾ ਸੁਰਾਃ । ਵਿਸ਼੍ਰਬ੍ਧਾਃ ਸ੍ਵਗृਹਾਨ੍ਗਤ੍ਵਾ ਕ੍ਰੀਡਾਸਕ੍ਤਾਃ ਸੁਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਜਦੋਂ ਦੈਤਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ, ਦੇਵਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਹ ਖੇਡਾਂ 'ਚ ਲੱਗੇ ਰਹੇ ਤੇ ਬਹੁਤ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਦੈਤ੍ਯਾ ਦਮ੍ਭਂ ਸਮਾਲਮ੍ਬ੍ਯ ਤਾਪਸਾਸ੍ਤਪਿਸਂਯੁਤਾਃ । ਕਸ਼੍ਯਪਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮੇ ਵਾਸਂ ਚਕ੍ਰੁਃ ਕਾਵ੍ਯਾਗਮੇਚ੍ਛਯਾ
ਦੈਤਾਂ ਨੇ ਝੂਠ ਤੇ ਧੋਖਾ ਵਰਤ ਕੇ ਤਪਸਵੀ ਬਣਨ ਦਾ ਨਾਟਕ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਕਸ਼ਯਪ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ 'ਚ ਵਸਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਕਾਵਿ ਵਿਦਿਆ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ।
ਕਾਵ੍ਯੋ ਗਤ੍ਵਾਥ ਕੈਲਾਸਂ ਮਹਾਦੇਵਂ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਚ । ਉਵਾਚ ਵਿਭੁਨਾ ਪृष੍ਟਃ ਕਿਂ ਤੇ ਕਾਰ੍ਯਮਿਤਿ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਕਾਵਿ ਕੈਲਾਸ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?" ਤਾਂ ਕਾਵਿ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਨਿਚ੍ਛਾਮ੍ਯਹਂ ਦੇਵ ਯੇ ਨ ਸਨ੍ਤਿ ਬृਹਸ੍ਪਤੌ । ਪਰਾਜਯਾਯ ਦੇਵਾਨਾਮਸੁਰਾਣਾਂ ਜਯਾਯ ਚ
ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਮੈਂ ਉਹ ਮੰਤਰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਹਾਰ ਤੇ ਦੈਤਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੋਵੇ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਃ ਸ਼ਙ੍ਕਰਃ ਸ਼ਿਵਃ । ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਮਨਸਾ ਕਿਂ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮਤਃ ਪਰਮ੍
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਰਵਜਣੀਕ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸੁਰੇषੁ ਦ੍ਰੋਹਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾਸੌ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਮਿਹ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਕਾਵ੍ਯੋ ਗੁਰੁਸ੍ਤੇषਾਂ ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਂ ਵਿਜਯਾਯ ਚ
ਹੁਣ ਕਾਵਿ, ਜੋ ਦੈਤਾਂ ਦਾ ਗੁਰੂ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਮੰਤਰ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇ ਕੇ ਦੈਤਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਕਰਵਾ ਸਕੇ।