ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਇਤਿ ਤਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨਰਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਭਾਰਤ । ਕਾ ਤੇ ਚਿਨ੍ਤਾਤ੍ਰ ਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰ ਵृਥਾ ਤਪਸਿ ਚਾਵਯੋਃ
ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਨਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਸਾਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਤੂੰ ਫ਼ਿਕਰ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?'
ਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯੇ ਸਤਿ ਯਤ੍ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਤਤ੍ਸਂਪਦ੍ਯੇਤ ਤਸ੍ਯ ਹਿ । ਆਵਾਂ ਕਾਰ੍ਯਦ੍ਵਯੇ ਮਨ੍ਦ ਸਮਰ੍ਥੌ ਲੋਕਵਿਸ਼੍ਰੁਤੌ
'ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਬੰਦਾ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਉਸਦੇ ਲਈ ਸਫਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਸਮਰਥ ਹਾਂ, ਇਹ ਗੱਲ ਜਗਤ ਵਿਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਓ ਮੰਦੇ!'
ਯੁਦ੍ਧੇ ਤਪਸਿ ਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਪੁਨਃ ਕਿਂ ਕਰਿष੍ਯਸਿ । ਗਚ੍ਛ ਮਾਰ੍ਗੇ ਯਥਾਕਾਮਂ ਕਸ੍ਮਾਦਤ੍ਰ ਵਿਕਤ੍ਥਸੇ
'ਲੜਾਈ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਤਪੱਸਿਆ, ਸਮਰਥਾ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ। ਤੂੰ ਹੋਰ ਕੀ ਕਰ ਲਵੇਂਗਾ? ਆਪਣੀ ਰਾਹੀਂ ਚਲਾ ਜਾ, ਇਥੇ ਕਿਉਂ ਵੱਡਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?'
ਬ੍ਰਹ੍ਮਤੇਜੋ ਦੁਰਾਰਾਧ੍ਯਂ ਨ ਤ੍ਵਂ ਵੇਦ ਵਿਮੋਹਿਤਃ । ਵਿਪ੍ਰਚਰ੍ਚਾ ਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਪ੍ਰਾਣਿਭਿਃ ਸੁਖਮੀਪ੍ਸੁਭਿਃ
'ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਮਿਲਣੀ ਔਖੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਤਾਂ ਮੋਹ ਵਿਚ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਚਾਹੀਦਾ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਵਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।'
ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦ ਉਵਾਚ ਤਾਪਸੌ ਮਨ੍ਦਬੁਦ੍ਧੀ ਸ੍ਥੋ ਮृषਾ ਵਾਂ ਗਰ੍ਵਮੋਹਿਤੌ । ਮਯਿ ਤਿष੍ਠਤਿ ਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰੇ ਧਰ੍ਮਸੇਤੁਪ੍ਰਵਰ੍ਤਕੇ
ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਤਪੱਸਵੀ ਮੰਦੇ ਅਕਲ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਗ਼ਮੰਡ ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਹੈ। ਜਦ ਮੈਂ, ਪ੍ਰਹਲਾਦ, ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਰਾਖਾ, ਇਥੇ ਖੜਾ ਹਾਂ।'
ਨ ਯੁਕ੍ਤਮੇਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਨਧਰ੍ਮਾਚਰਣਂ ਪੁਨਃ । ਕਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸ੍ਤਵ ਯੁਦ੍ਧੇऽਸ੍ਤਿ ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਦ੍ਯ ਤਪੋਧਨ
'ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਤੇ ਅਧਰਮ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਲੜਾਈ ਦੀ ਕਿਹੜੀ ਤਾਕਤ ਹੈ? ਅੱਜ ਦਿਖਾ ਦੇ, ਓ ਤਪ ਦੀ ਦੌਲਤ ਵਾਲੇ!'
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਤਦਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਵਚਸ੍ਤਸ੍ਯ ਨਰਸ੍ਤਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹ । ਯੁਦ੍ਧਸ੍ਵਾਦ੍ਯ ਮਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਯਦਿ ਤੇ ਮਤਿਰੀਦृਸ਼ੀ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਜੇ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਆ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਲੜ।"
ਅਦ੍ਯ ਤੇ ਸ੍ਫੋਟਯਿष੍ਯਾਮਿ ਮੂਰ੍ਧਾਨਮਸੁਰਾਧਮ । ( ਯੁਦ੍ਧੇ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਨ ਤੇ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਕਦਾਚਨ ।)
ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਸਿਰ ਚੱਕ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਹੇ ਅਸੁਰਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਵੇਂ! ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੈਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਜੰਗ ਕਰਨ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ।
ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦੋ ਬਲਵਾਨਤ੍ਰ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਮਾਰੁਰੋਹ ਸਃ । ਯੇਨ ਕੇਨਾਪ੍ਯੁਪਾਯੇਨ ਜੇष੍ਯਾਮਿ ਤਾਵੁਭਾਵਪਿ
ਪ੍ਰਹਲਾਦ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ, ਨੇ ਕਸਮ ਖਾਦੀ, "ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਵਾਂਗਾ।"
ਨਰਨਾਰਾਯਣੌ ਦਾਨ੍ਤਾਵृषੀ ਤਪਿਸਮਨ੍ਵਿਤੌ । ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਦੈਤ੍ਯਃ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਯ ਸ਼ਰਾਸਨਮ੍
ਨਰ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ, ਦਮ ਵਾਲੇ ਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ— ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਕੇ, ਦੈਤ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਆਕृष੍ਯ ਤਰਸਾ ਚਾਪਂ ਜ੍ਯਾਸ਼ਬ੍ਦਞ੍ਚ ਚਕਾਰ ਹ । ਨਰੋऽਪਿ ਧਨੁਰਾਦਾਯ ਸ਼ਰਾਂਸ੍ਤੀਵ੍ਰਾਞ੍ਛਿਲਾਸ਼ਿਤਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਧਨੁਸ਼ ਖਿੱਚਿਆ ਤੇ ਤੰਤ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕੀਤੀ। ਨਰ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਤੇ ਨੁਕੀਲੇ, ਪੱਥਰ ਵਾਲੇ ਤੀਰ ਚੁੱਕ ਲਏ।
ਮੁਮੋਚ ਬਹੁਸ਼ਃ ਕੋਧਾਤ੍ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦੋਪਰਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵ
ਰਾਜੇ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਉੱਤੇ ਕਈ ਤੇਜ਼ ਤੀਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ।
ਤਾਨ੍ਦੈਤ੍ਯਰਾਜਸ੍ਤਪਨੀਯਪੁਙ੍ਖੈ- ਸ਼੍ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਬਾਣੈਸ੍ਤਰਸਾ ਸਮੇਤ੍ਯ । ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਛਿਨ੍ਨਾਂਸ਼੍ਚ ਨਰਃ ਸ੍ਵਸृष੍ਟਾ- ਨਨ੍ਯਾਨ੍ਮੁਮੋਚਾਸ਼ੁ ਰੁषਾਨ੍ਵਿਤੋ ਵੈ
ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੀਰ ਵੱਡੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ। ਨਰ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਸਦੇ ਤੀਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਹੋਰ ਤੀਰ ਛੱਡਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਦੈਤ੍ਯਾਥਿਪਸ੍ਤਾਨਪਿ ਤੀਵ੍ਰਵੇਗੈ- ਸ਼੍ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਜਘਾਨੋਰਸਿ ਤਂ ਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰਮ੍ । ਨਰੋऽਪਿ ਤਂ ਪਞ੍ਚਭਿਰਾਸ਼ੁਗੈਸ਼੍ਚ ਕੁਦ੍ਧੋऽਹਨਦ੍ਦੈਤ੍ਯਪਤਿਂ ਬਾਹੁਦੇਸ਼ੇ
ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਉਹ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਤੀਰ ਕੱਟ ਦਿਤੇ ਤੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਛਾਤੀ ਵਿਚ ਵੱਜਿਆ। ਨਰ ਨੇ ਵੀ ਪੰਜ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਬਾਂਹ ਤੇ ਵੱਜਿਆ।
ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਾਃ ਸੁਰਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਯੋਰ੍ਹਿ ਯੁਦ੍ਧਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਵਿਮਾਨੈਰ੍ਗਗਨਸ੍ਥਿਤਾਸ਼੍ਚ । ਨਰਸ੍ਯ ਵੀਰ੍ਯਂ ਯੁਧਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਸ੍ਯ ਤੇ ਤੁष੍ਟੁਵੁਰ੍ਦੈਤ੍ਯਪਤੇਸ਼੍ਚ ਭੂਯਃ
ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵੇਖਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਨਰ ਦੀ ਵਿਰਤਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੀ ਵੀ ਸਲਾਹ ਕਰਦੇ।
ਵਵਰ੍ष ਦੈਤ੍ਯਾਧਿਪ ਆਤ੍ਤਚਾਪਃ ਸ਼ਿਲੀਮੁਖਾਨਮ੍ਬੁਧਰੋ ਯਥਾਪਃ । ਆਦਾਯ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗ ਧਨੁਰਪ੍ਰਮੇਯਂ ਮੁਮੋਚ ਬਾਣਾਞ੍ਛਿਤਹੇਮਪੁਙ੍ਖਾਨ੍
ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ, ਬਦਲ ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਰਸਦਾ ਹੈ, ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ ਤੀਰ ਛੱਡੇ।
ਬਭੂਵ ਯੁਦ੍ਧਂ ਤੁਮੁਲਂ ਤਯੋਸ੍ਤੁ ਜਯੈषਿਣੋਃ ਪਾਰ੍ਥਿਵ ਦੇਵਦੈਤ੍ਯਯੋਃ । ਵਵਰ੍षੁਰਾਕਾਸ਼ਪਥੇ ਸ੍ਥਿਤਾਸ੍ਤੇ ਪੁष੍ਪਾਣਿ ਦਿਵ੍ਯਾਨਿ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਚਿਤ੍ਤਾਃ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਰਾਜਾ ਤੇ ਦੇਵ-ਦੈਤ, ਜਿੱਤ ਲਈ ਲੜ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਉਥੇ ਭਾਰੀ ਜੰਗ ਹੋਈ। ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਖੜੇ ਲੋਕ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਦਿਵਿਆ ਫੁੱਲ ਵਰਸਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਚੁਕੋਪ ਦੈਤ੍ਯਾਧਿਪਤਿਰ੍ਹਰੌ ਸ ਮੁਮੋਚ ਬਾਣਾਨਤਿਤੀਵ੍ਰਵੇਗਾਨ੍ । ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਤਾਨ੍ਧਰ੍ਮਸੁਤਃ ਸੁਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੈ- ਰ੍ਧਨੁਰ੍ਵਿਮੁਕ੍ਤੈਰ੍ਵਿਸ਼ਿਖੈਸ੍ਤਦਾऽऽਸ਼ੁ
ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਹਰੀ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸਾ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਤੀਰ ਛੱਡੇ। ਧਰਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨੁਕੀਲੇ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਛੱਡੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੀਰ ਤੁਰੰਤ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ।
ਤਤੋ ਨਾਰਾਯਣਂ ਬਾਣੈਃ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਸ਼੍ਚਾਤਿਕਰ੍षਿਤੈਃ । ਵਵਰ੍ष ਸੁਸ੍ਥਿਤਂ ਵੀਰਂ ਧਰ੍ਮਪੁਤ੍ਰਂ ਸਨਾਤਨਮ੍ । ਨਾਰਾਯਣੋऽਪਿ ਤਂ ਵੇਗਾਨ੍ਮੁਕ੍ਤੈਰ੍ਬਾਣੈਃ ਸ਼ਿਲਾਸ਼ਿਤੈਃ
ਫਿਰ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੇ ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਸਦਾ ਅਡੋਲ ਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਉੱਤੇ ਬੜੀ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਤੀਰ ਵਰਸਾਏ। ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਵੀ ਪੱਥਰ ਵਾਲੇ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਉੱਤੇ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
ਤੁਤੋਦਾਤੀਵ ਪੁਰਤੋ ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਮਧਿਪਂ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋऽਮ੍ਬਰੇ ਤਤ੍ਰ ਦਿਦृਕ੍ਸ਼ੂਣਾਂ ਬਭੂਵ ਹ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ। ਉਥੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ, ਜੋ ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵੇਖਣ ਲਈ ਉਤਾਵਲੇ ਸਨ, ਇਕੱਠ ਹੋ ਗਏ।
ਦੇਵਾਨਾਂ ਦਾਨਵਾਨਾਞ੍ਚ ਕੁਰ੍ਵਤਾਂ ਜਯਘੋषਣਮ੍ । ਉਭਯੋਃ ਸ਼ਰਵਰ੍षੇਣ ਛਾਦਿਤੇ ਗਗਨੇ ਤਦਾ
ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤ, ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ, ਜਿੱਤ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਢੱਕ ਗਿਆ ਸੀ।
ਦਿਵਾਪਿ ਰਾਤ੍ਰਿਸਦृਸ਼ਂ ਬਭੂਵ ਤਿਮਿਰਂ ਮਹਤ੍ । ਊਚੁਃ ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਦੇਵਾ ਦੈਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਤੀਵ ਵਿਸ੍ਮਿਤਾਃ
ਦਿਨ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਥੇ ਰਾਤ ਵਰਗਾ ਘਣਾ ਹਨੇਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤ, ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ਅਦृष੍ਟਪੂਰ੍ਵਂ ਯੁਦ੍ਧਂ ਵੈ ਵਰ੍ਤਤੇऽਦ੍ਯ ਸੁਦਾਰੁਣਮ੍ । ਦੇਵਰ੍षਯੋऽਥ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾ ਯਕ੍ਸ਼ਕਿਨ੍ਨਰਪਨ੍ਨਗਾਃ
"ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ!" ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼, ਕਿੰਨਰ ਤੇ ਨਾਗ—
ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾਸ਼੍ਚਾਰਣਾਸ਼੍ਚ ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਪਰਮਂ ਯਯੁਃ । ਨਾਰਦਃ ਪਰ੍ਵਤਸ਼੍ਚੈਵ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਣਾਰ੍ਥਂ ਸ੍ਥਿਤੌ ਮੁਨੀ
ਵਿਦਿਆਧਰ ਤੇ ਚਾਰਣ ਵੀ ਬੜੀ ਹੈਰਾਨੀ ਵਿਚ ਪੈ ਗਏ। ਨਾਰਦ ਤੇ ਪರ್ವਤ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵੇਖਣ ਲਈ ਉਥੇ ਖੜੇ ਸਨ।
ਨਾਰਦਃ ਪਰ੍ਵਤਂ ਪ੍ਰਾਹ ਨੇਦृਸ਼ਂ ਚਾਭਵਤ੍ਪੁਰਾ । ਤਾਰਕਾਸੁਰਯੁਦ੍ਧਞ੍ਚ ਤਥਾ ਵृਤ੍ਰਾਸੁਰਸ੍ਯ ਚ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਪਰਵਤ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਨਾ ਤਾਂ ਤਾਰਕਾਸੁਰ ਨਾਲ ਹੋਈ ਜੰਗ ਵਿੱਚ, ਨਾ ਹੀ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾਸੁਰ ਨਾਲ ਹੋਈ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ।"
ਮਧੁਕੈਟਭਯੋਰ੍ਯੁਦ੍ਧਂ ਹਰਿਣਾ ਚੇਦृਸ਼ਂ ਕृਤਮ੍ । ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਃ ਪ੍ਰਬਲਃ ਸ਼ੂਰੋ ਯਸ੍ਮਾਨ੍ਨਾਰਾਯਣੇਨ ਚ
ਮਧੁ ਤੇ ਕੈਟਭ ਨਾਲ ਹੋਈ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਰੀ ਨੇ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਲੜਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਬਹਾਦਰ ਹੈ, ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਨਾਰਾਇਣ ਆਪ—
ਕਰੋਤਿ ਸਦृਸ਼ਂ ਯੁਦ੍ਧਂ ਸਿਦ੍ਧੇਨਾਦ੍ਭੁਤਕਰ੍ਮਣਾ । ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਦਿਨੇ ਦਿਨੇ ਤਥਾ ਰਾਤ੍ਰੌ ਕृਤ੍ਵਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
—ਇਸ ਕਮਾਲੀ ਤੇ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲੇ ਯੋਧੇ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿਆਸ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਹਰ ਰੋਜ਼ ਤੇ ਹਰ ਰਾਤ, ਵਾਰ ਵਾਰ, ਮੁੜ ਮੁੜ, ਇਹ ਲੜਾਈ ਚੱਲਦੀ ਰਹੀ।
ਚਕ੍ਰਤੁਃ ਪਰਮਂ ਯੁਦ੍ਧਂ ਤੌ ਤਦਾ ਦੈਤ੍ਯਤਾਪਸੌ । ਨਾਰਾਯਣਸ੍ਤੁ ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਸ੍ਯ ਸ਼ਰਾਸਨਮ੍
ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਦੈਤ ਲੋਚਨ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ, ਉੱਚੀ ਤੋ ਉੱਚੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਜੁਟੇ ਰਹੇ। ਫਿਰ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਇਕ ਹੀ ਤੀਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ।
ਤਰਸੈਕੇਨ ਬਾਣੇਨ ਸ ਚਾਨ੍ਯਦ੍ਧਨੁਰਾਦਦੇ । ਨਾਰਾਯਣਸ੍ਤੁ ਤਰਸਾ ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾਨ੍ਯਞ੍ਚ ਸ਼ਿਲੀਮੁਖਮ੍
ਇਕ ਤੀਰ ਨਾਲ ਧਨੁਸ਼ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੇ ਹੋਰ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਤੀਰ ਛੱਡਿਆ—
ਤਦੈਵ ਮਧ੍ਯਤਸ਼੍ਚਾਪਂ ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਲਘੁਹਸ੍ਤਕਃ । ਛਿਨ੍ਨਂ ਛਿਨ੍ਨਂ ਪੁਨਰ੍ਦੈਤ੍ਯੋ ਧਨੁਰਨ੍ਯਤ੍ਸਮਾਦਦੇ
ਤੇ ਫੁਰਤੀਲੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਉਹ ਧਨੁਸ਼ ਵੀ ਵਿਚੋਂ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਹਰ ਵਾਰੀ ਜਦੋਂ ਧਨੁਸ਼ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ, ਦੈਤਿਆ ਹੋਰ ਨਵਾਂ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦਾ।