ਵਿਦ੍ਧੋऽਤ੍ਰਾਸ੍ਤਿ ਚ ਧਰ੍ਮੋऽਪਿ ਕਾ ਕਥਾਦ੍ਯ ਕਲੌ ਪੁਨਃ । ਸ੍ਪਰ੍ਧਾ ਸਦੈਵ ਸਦ੍ਰੋਹਾ ਲੋਭਾਮਰ੍षੌ ਚ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਵੀ ਧਰਮ ਘਾਇਲ ਸੀ, ਤਾਂ ਹੁਣ ਕਲਿਜੁਗ ਵਿਚ ਕੀ ਕਹੀਏ? ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਈਰਖਾ, ਵੈਰ, ਲਾਲਚ ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਵਧੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂਵਿਧੋऽਸ੍ਤਿ ਸਂਸਾਰੋ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ । ਸਾਧਵੋ ਵਿਰਲਾ ਲੋਕੇ ਭਵਨ੍ਤਿ ਗਤਮਤ੍ਸਰਾਃ
ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਸੰਸਾਰ ਹੈ—ਇਸ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਨਿਰਮੋਹ ਤੇ ਨੇਕ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਜਿਤਕ੍ਰੋਧਾ ਜਿਤਾਮਰ੍षਾ ਦृष੍ਟਾਨ੍ਤਾਰ੍ਥਂ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ । ਰਾਜੋਵਾਚ ਤੇ ਧਨ੍ਯਾਃ ਕृਤਪੁਣ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਮਦਮੋਹਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਵੈਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਮਿਸਾਲ ਬਣੇ, ਉਹ ਸਚਮੁੱਚ ਧੰਨ ਹਨ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਵੱਡੇ ਪੁੰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਮੋਹ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਃ ਸਦਾਚਾਰਾ ਜਿਤਂ ਤੈਰ੍ਭੁਵਨਤ੍ਰਯਮ੍ । ਦੁਨੋਮਿ ਪਾਤਕਂ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਪਿਤੁਰ੍ਮਮ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿਚ ਕਰ ਲਿਆ ਤੇ ਚੰਗਾ ਚਲਣ ਰੱਖਿਆ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਮਹਾਨ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕृਤਸ੍ਤਪਸ੍ਵਿਨਃ ਕਣ੍ਠੇ ਮृਤਸਰ੍ਪੋ ਹ੍ਯਘਂ ਵਿਨਾ । ਅਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਭਵਿਤਾ ਕਿਂ ਮਮਾਗ੍ਰਤਃ
ਇਸ ਤਪਸਵੀ ਦੇ ਗਲ ਵਿਚ ਮਰੇ ਹੋਏ ਸੱਪ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਅਸਲ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ, ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੁਣ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
ਨ ਜਾਨੇ ਬੁਦ੍ਧਿਸਮ੍ਮੋਹਾਤ੍ਕਿਂ ਵਾ ਕਾਰ੍ਯਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਮਧੁ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਮੂਢਾਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰਪਾਤਂ ਨੈਵ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਮਨ ਦੇ ਭਟਕਣ ਕਰਕੇ, ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੂਰਖ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਹਦ ਨੂੰ ਤਾਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਖੱਡ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।
ਕਰੋਤਿ ਨਿਨ੍ਦਿਤਂ ਕਰ੍ਮ ਨਰਕਾਨ੍ਨ ਬਿਭੇਤਿ ਚ । ਕਥਂ ਯੁਦ੍ਧਂ ਪੁਰਾ ਵृਤ੍ਤਂ ਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍ਤਦ੍ਵਦਸ੍ਵ ਮੇ
ਉਹ ਨਿੰਦਾ ਜੋਗ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਰਕ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਨਹੀਂ। ਪੁਰਾਣਾ ਯੁੱਧ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।
ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦੇਨ ਯਥਾ ਚੋਗ੍ਰਂ ਨਰਨਾਰਾਯਣਸ੍ਯ ਵੈ । ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਸ੍ਤੁ ਕਥਂ ਯਾਤਃ ਪਾਤਾਲਾਤ੍ਤਦ੍ਵਦਸ੍ਵ ਮੇ
ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਨੇ ਨਰ-ਨਾਰਾਇਣ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ? ਤੇ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਗਿਆ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਸਾਰਸ੍ਵਤੇ ਮਹਾਤੀਰ੍ਥੇ ਪੁਣ੍ਯੇ ਬਦਰਿਕਾਸ਼੍ਰਮੇ । ਨਰਨਾਰਾਯਣੌ ਸ਼ਾਨ੍ਤੌ ਤਾਪਸੌ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮੌ
ਸਾਰਸਵਤੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਤੇ, ਬਦਰੀਕਾਸ਼੍ਰਮ ਵਿਚ, ਨਰ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ, ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਤਪਸਵੀ, ਮੁਨੀ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਵੱਸਦੇ ਸਨ।
ਕृਤਵਨ੍ਤੌ ਤਥਾ ਯੁਦ੍ਧਂ ਹੇਤੁਨਾ ਕੇਨ ਮਾਨਦ । ਵੈਰਂ ਭਵਤਿ ਵਿਤ੍ਤਾਰ੍ਥਂ ਦਾਰਾਰ੍ਥਂ ਵਾ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਮਾਨਯੋਗ, ਦੱਸੋ ਕਿ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਲੜਾਈ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ? ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਦੌਲਤ ਜਾਂ ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਖਾਤਰ ਹੀ ਵੈਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਏषਣਾਰਹਿਤੌ ਕਸ੍ਮਾਚ੍ਚਕ੍ਰਤੁਃ ਪ੍ਰਧਨਂ ਮਹਤ੍ । ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦੋऽਪਿ ਚ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਦੇਵੌ ਸਨਾਤਨੌ
ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਯੁੱਧ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ? ਤੇ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਦੀਵੀ ਦੇਵਤਾ ਜਾਣ ਕੇ—
ਕृਤਵਾਨ੍ਸ ਕਥਂ ਯੁਦ੍ਧਂ ਨਰਨਾਰਾਯਣੌ ਮੁਨੀ । ਏਤਦ੍ਵਿਸ੍ਤਰਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਛ੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਕਾਰਣਮ੍
ਉਹ ਨੇ ਨਰ-ਨਾਰਾਇਣ ਮੁਨੀ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ? ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਨ, ਮੈਂ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਇਤਿ ਪृष੍ਟਸ੍ਤਦਾ ਵਿਪ੍ਰੋ ਰਾਜ੍ਞਾ ਪਾਰੀਕ੍ਸ਼ਿਤੇਨ ਵੈ । ਉਵਾਚ ਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵ੍ਯਾਸਃ ਸਤ੍ਯਵਤੀਸੁਤਃ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾ ਪਾਰਿਕਸ਼ਿਤ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਅਾਸ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ।
ਜਨਮੇਜਯੋऽਪਿ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਨਿਰ੍ਵੇਦਂ ਪਰਮਂ ਗਤਃ । ਚਿਤ੍ਤਂ ਦੁਸ਼੍ਚਰਿਤਂ ਮਤ੍ਵਾ ਵੈਰਾਟੀਤਨਯਸ੍ਯ ਵੈ
ਜਨਮੇਜਯ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਸੀ, ਉਹ ਵਿਰਾਗ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਮੰਦ ਕੰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ।
ਤਸ੍ਯੈਵੋਦ੍ਧਰਣਾਰ੍ਥਾਯ ਚਕਾਰ ਸਤਤਂ ਮਨਃ । ਵਿਪ੍ਰਾਵਮਾਨਪਾਪੇਨ ਯਮਲੋਕਂ ਗਤਸ੍ਯ ਵੈ
ਉਸ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਸਦਾ ਉਧਾਰ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਦੇ ਪਾਪ ਕਰਕੇ ਯਮਲੋਕ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ—
ਪੁਨ੍ਨਾਮਨਰਕਾਦ੍ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਰਾਯਤੇ ਪਿਤਰਂ ਸ੍ਵਕਮ੍ । ਪੁਤ੍ਰੇਤਿ ਨਾਮ ਸਾਰ੍ਥਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤੇਨ ਤਸ੍ਯ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਾਃ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪੁੱਨ, ਆਦਿ ਨਰਕਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ 'ਪੁੱਤਰ' ਨਾਮ ਸਹੀ ਹੈ, ਹੇ ਮੁਨੀਵਰੋ।
ਸਰ੍ਪਦष੍ਟਂ ਨृਪਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਹਰ੍ਮ੍ਯੋਪਰਿ ਮृਤਂ ਤਥਾ । ਵਿਪ੍ਰਸ਼ਾਪਾਦੌਤ੍ਤਰੇਯਂ ਸ੍ਨਾਨਦਾਨਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਸੱਪ ਦੇ ਡਸਣ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ, ਜੋ ਮਹਲ ਦੀ ਛਤ ਤੇ ਸੀ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਨੇ ਨਾ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ ਨਾ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ।
ਪਿਤੁਰ੍ਗਤਿਂ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯਾਸੌ ਨਿਰ੍ਵੇਦਂ ਗਤਵਾਨ੍ਨृਪਃ । ਪਾਰੀਕ੍ਸ਼ਿਤੋ ਮਹਾਭਾਗਃ ਸਨ੍ਤਪ੍ਤੋ ਭਯਵਿਹ੍ਵਲਃ
ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਖਬਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲਾ ਪਾਰਿਕਸ਼ਿਤ, ਦੁਖ ਤੇ ਡਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਵਿਰਾਗ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ।
ਪਪ੍ਰਚ੍ਛਾਥ ਮੁਨਿਂ ਵ੍ਯਾਸਂ ਗृਹਾਗਤਮਨਿਨ੍ਦਿਤਃ । ਨਰਨਾਰਾਯਣਸ੍ਯੇਮਾਂ ਕਥਾਂ ਪਰਮਵਿਸ੍ਮृਤਾਮ੍
ਫਿਰ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਆਏ ਵਿਅਾਸ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਨਰ-ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਇਹ ਅਸਚਰਜ ਭਰੀ ਕਥਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਸ ਯਦਾ ਨਿਹਤੋ ਰੌਦ੍ਰੋ ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁਰ੍ਨृਪ । ਅਭਿषਿਕ੍ਤਸ੍ਤਦਾ ਰਾਜ੍ਯੇ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦੋ ਨਾਮ ਤਤ੍ਸੁਤਃ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਰੌਦਰ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਛਾਸਤਿ ਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰੇ ਦੇਵਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪੂਜਕੇ । ਮਖੈਰ੍ਭੂਮੌ ਨृਪਤਯੋ ਯਜਨ੍ਤਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਤਦ ਰਾਜੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਯਜਨਾ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ਼੍ਚ ਤਪੋਧਰ੍ਮਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਕੁਰ੍ਵਤੇ । ਵੈਸ਼੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਸ੍ਵਵृਤ੍ਤਿਸ੍ਥਾਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਃ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਣੇ ਰਤਾਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤਪ, ਧਰਮ ਤੇ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਸਨ; ਵੈਸ਼ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ; ਸ਼ੂਦਰ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਸਨ।
ਨृਸਿਂਹੇਨ ਚ ਪਾਤਾਲੇ ਸ੍ਥਾਪਿਤਃ ਸੋऽਥ ਦੈਤ੍ਯਰਾਟ੍ । ਰਾਜ੍ਯਂ ਚਕਾਰ ਤਤ੍ਰੈਵ ਪ੍ਰਜਾਪਾਲਨਤਤ੍ਪਰਃ
ਫਿਰ ਨਰਸਿੰਘ ਨੇ ਉਸ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਵਸਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਥੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਿਆਂ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਕਦਾਚਿਦ੍ ਭृਗੁਪੁਤ੍ਰੋऽਥ ਚ੍ਯਵਨਾਖ੍ਯੋ ਮਹਾਤਪਾਃ । ਜਗਾਮ ਨਰ੍ਮਦਾਂ ਸ੍ਨਾਤੁਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਵੈ ਵ੍ਯਾਹृਤੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਚ੍ਯਵਨ ਨਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਸਨ, ਨਰਮਦਾ ਦਰਿਆ ਉੱਤੇ ਵਿਅਹ੍ਰਤੀਸ਼ਵਰ ਤੀਰਥ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਗਏ।
ਰੇਵਾਂ ਮਹਾਨਦੀਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯਾਮਵਾਤਰਤ੍ । ਉਤ੍ਤਰਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰਜਗ੍ਰਾਹ ਨਾਗੋ ਵਿषਭਯਙ੍ਕਰਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਦਰਿਆ ਰੇਵਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਉਤਰ ਪਏ, ਤਾਂ ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਸੱਪ ਆਇਆ ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ।
ਗृਹੀਤੋ ਭਯਭੀਤਸ੍ਤੁ ਪਾਤਾਲੇ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ । ਸਸ੍ਮਾਰ ਮਨਸਾ ਵਿष੍ਣੁਂ ਦੇਵਦੇਵਂ ਜਨਾਰ੍ਦਨਮ੍
ਸੱਪ ਵਲੋਂ ਫੜੇ ਜਾਣ ਤੇ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਉੱਚਾ ਰਿਸ਼ੀ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਸਂਸ੍ਮृਤੇ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ੇ ਨਿਰ੍ਵਿषੋऽਭੂਨ੍ਮਹੋਰਗਃ । ਨ ਪ੍ਰਾਪ ਚ੍ਯਵਨੋ ਦੁਃਖਂ ਨੀਯਮਾਨੋ ਰਸਾਤਲਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਕਮਲ-ਨੈਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਸੱਪ ਆਪਣਾ ਜ਼ਹਿਰ ਭੁੱਲ ਗਿਆ। ਚ੍ਯਵਨ ਨੂੰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਹੇਠਾਂ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਦ੍ਵਿਜਿਹ੍ਵੇਨ ਮੁਨਿਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤੋ ਨਿਰ੍ਵਿਣ੍ਣੇਨਾਤਿਸ਼ਙ੍ਕਿਨਾ । ਮਾਂ ਸ਼ਪੇਤ ਮੁਨਿਃ ਕੁਦ੍ਧਸ੍ਤਾਪਸੋऽਯਂ ਮਹਾਨਿਤਿ
ਦੋ ਜੀਭਾਂ ਵਾਲੇ ਸੱਪ ਨੇ, ਡਰ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ, ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਜੇ ਇਹ ਵੱਡਾ ਤਪਸਵੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦੇਵੇ... ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੇ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਚਚਾਰ ਨਾਗਕਨ੍ਯਾਭਿਃ ਪੂਜਿਤੋ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ । ਵਿਵੇਸ਼ਾਪ੍ਯਥ ਨਾਗਾਨਾਂ ਦਾਨਵਾਨਾਂ ਮਹਤ੍ਪੁਰਮ੍
ਨਾਗ ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਉਥੇ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਨਾਗਾਂ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।
ਕਦਾਚਿਦ੍ਭृਗੁਪੁਤ੍ਰਂ ਤਂ ਵਿਚਰਨ੍ਤਂ ਪੁਰੋਤ੍ਤਮੇ । ਦਦਰ੍ਸ਼ ਦੈਤ੍ਯਰਾਜੋऽਸੌ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦੋ ਧਰ੍ਮਵਤ੍ਸਲਃ
ਇੱਕ ਵਾਰ, ਜਦੋਂ ਭ੍ਰਿਗੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਉਸ ਸੋਹਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ।