ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਸਾਭਿਮਾਨਸ੍ਤੁ ਸਞ੍ਚਾਤਸ੍ਤਦਾ ਨਾਰਾਯਣੋ ਮੁਨਿਃ । ਇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰੇषਿਤਾ ਨੂਨਂ ਤਥਾ ਵਿਘ੍ਨਚਿਕੀਰ੍षਯਾ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸ ਸਮੇਂ ਨਾਰਾਇਣ ਮੁਨੀ ਨੇ ਅਭਿਮਾਨ ਨਾਲ ਸੋਚਿਆ—ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰ ਵੱਲੋਂ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਭੇਜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਵਰਾਕ੍ਯਃ ਕਾ ਇਮਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਸृਜਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਨਵਾਃ ਕਿਲ । ਏਤਾਭ੍ਯੋ ਦਿਵ੍ਯਰੂਪਾਸ਼੍ਚ ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਿ ਤਪੋਬਲਮ੍
ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਨਾਰੀਆਂ ਕੌਣ ਹਨ, ਜੋ ਬੇਨਸੀਬ ਹਨ? ਅੱਜ ਮੈਂ ਨਵੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਾਂਗਾ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਦਿਵਯ ਰੂਪ ਦਿਖਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਤਪस्या ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵੇਖਾਵਾਂਗਾ।
ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਮਨਸਾ ਕਰੇਣੋਰੁਂ ਪ੍ਰਤਾਡ੍ਯ ਵੈ । ਤਰਸੋਤ੍ਪਾਦਯਾਮਾਸ ਨਾਰੀਂ ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮੋਟੀ ਰਾਨ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮਾਰੀ ਤੇ ਫ਼ੌਰਨ ਹੀ ਹਰ ਅੰਗ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ ਇਕ ਔਰਤ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਨਾਰਾਯਣੋਰੁਸਮ੍ਭੂਤਾ ਹ੍ਯੁਰ੍ਵਸ਼ੀਤਿ ਤਤਃ ਸ਼ੁਭਾ । ਦਦृਸ਼ੁਸ੍ਤਾਃ ਸ੍ਥਿਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਪਰਮਂ ਯਯੁਃ
ਉਹ ਚੰਗੀ ਔਰਤ, ਜੋ ਨਾਰਾਯਣ ਦੀ ਰਾਨ ਤੋਂ ਜੰਮੀ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਉਰਵਸ਼ੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਜਿਹੜੇ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਖੜਾ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਕੀਤਾ।
ਤਾਸਾਂ ਚ ਪਰਿਚਰ੍ਯਾਰ੍ਥਂ ਤਾਵਤੀਸ਼੍ਚਾਤਿਸੁਨ੍ਦਰੀਃ । ਪ੍ਰਾਦੁਸ਼੍ਚਕਾਰ ਤਰਸਾ ਤਦਾ ਮੁਨਿਰਸਮ੍ਭ੍ਰਮਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੁਨੀ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਹਿਚਕ ਦੇ, ਜਿੰਨੀਆਂ ਲੋੜ ਸੀ, ਉਤਨੀਆਂ ਬੜੀ ਸੋਹਣੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਗਾਯਨ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਚ ਹਸਨ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਚ ਨਾਨੋਪਾਯਨਪਾਣਯਃ । ਪ੍ਰਣੇਮੁਸ੍ਤਾ ਮੁਨੀ ਸਰ੍ਵਾਃ ਸ੍ਥਿਤਾਃ ਕृਤ੍ਵਾਞ੍ਜਲਿਂ ਪੁਰਃ
ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਗਾਂਦੀਆਂ ਤੇ ਹੱਸਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੋਹਫ਼ੇ ਲੈ ਕੇ, ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਖੜੀਆਂ ਸਨ।
ਤਾਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵਿਭ੍ਰਮਕਰੀਂ ਤਪਸੋ ਵਿਭੂਤਿਂ ॥ ਦੇਵਾਙ੍ਗਨਾ ਹਿ ਮੁਮੁਹੁਃ ਪ੍ਰਵਿਮੋਹਯਨ੍ਤ੍ਯਃ । ਊਚੁਸ਼੍ਚ ਤੌ ਪ੍ਰਮੁਦਿਤਾਨਨਪਦ੍ਯਸ਼ੋਭਾ ਰੋਮੋਦ੍ਗਮੋਲ੍ਲਸਿਤਚਾਰੁਨਿਜਾਙ੍ਗਵਲ੍ਲ੍ਯਃ
ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਭਟਕਾਉਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਸੀ, ਦੇਵੀਆਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਲਝ ਗਏ। ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀਆਂ ਸੂਰਤਾਂ ਨਾਲ ਬੋਲੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸੋਹਣੇ ਅੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਰੋਮਾਂਚ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕੁਰ੍ਯੁਃ ਕਥਂ ਸ੍ਤੁਤਿਮਹੋ ਤਪਸੋ ਮਹਤ੍ਤ੍ਵਂ ਧੈਰ੍ਯਂ ਤਥੈਵ ਭਵਤਾਮਭਿਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਬਾਲਾਃ । ਅਸ੍ਮਤ੍ਕਟਾਕ੍ਸ਼ਵਿषਦਿਗ੍ਧਸ਼ਰੇਣ ਦਗ੍ਧਃ ਕੋ ਵਾ ਨ ਤਤ੍ਰ ਭਵਤਾਂ ਮਨਸੋ ਵ੍ਯਥਾ ਨ
ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਤੇ ਧੀਰਜ ਦੀ ਕਿਵੇਂ ਵਡਿਆਈ ਕਰੀਏ, ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਨੌਜਵਾਨੋ? ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਤਿਰਛੇ ਨਜ਼ਰ ਦੇ ਤੀਖੇ ਤੀਰ ਨੇ ਲੱਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਦਰਦ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ?
ਜ੍ਞਾਤੌ ਯੁਵਾਂ ਨਰਹਰੇਃ ਪਰਮਾਂਸ਼ਭੂਤੌ ਦੇਵੌ ਮੁਨੀ ਸ਼ਮਦਮਾਦਿਨਿਧੀ ਸਦੈਵ । ਸੇਵਾਨਿਮਿਤ੍ਤਮਿਹ ਨੋ ਗਮਨਂ ਨ ਕਾਮਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਹਰੇਃ ਸ਼ਤਮਖਸ੍ਯ ਵਿਧਾਤੁਮੇਵ
ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਨਰਹਰਿ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਅੰਸ਼ ਹੋ, ਦੇਵੀ ਰੂਪ ਮੁਨੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਸੈਮ ਦੇ ਖਜਾਨੇ ਵਾਲੇ। ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਸੇਵਾ ਲਈ ਆਏ ਹਾਂ, ਕੋਈ ਵਾਸਨਾ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਹਰੀ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ।
ਭਾਗ੍ਯੇਨ ਕੇਨ ਯੁਵਯੋਃ ਕਿਲ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਨਃ ਸਮ੍ਪਾਦਿਤਂ ਨ ਵਿਦਿਤਂ ਖਲੁ ਸਞ੍ਚਿਤਂ ਤਤ੍ । ਚਿਤ੍ਤਂ ਕ੍ਸ਼ਮਂ ਨਿਜਜਨੇ ਵਿਹਿਤਂ ਯੁਵਾਭ੍ਯਾ- ਮਸ੍ਮਦ੍ਵਿਧੇ ਕਿਲ ਕृਤਾਗਸਿ ਤਾਪਮੁਕ੍ਤਮ੍
ਕਿਹੜੇ ਭਾਗ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਤੁਹਾਡਾ ਦਰਸ਼ਨ ਮਿਲਿਆ, ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ। ਸਾਡਾ ਮਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਰਗਿਆਂ ਵਲ ਸੀ, ਤੁਸੀਂ ਠੀਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਡੇ ਵਰਗੇ ਪਾਪੀਆਂ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਨੈਵ ਵਿਬੁਧਾਸ੍ਤਪਸੋ ਵ੍ਯਯਂ ਵੈ ਸ਼ਾਪੇਨ ਤੁਚ੍ਛਫਲਦੇਨ ਮਹਾਨੁਭਾਵਾਃ । ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਥਂ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਵਚਨਂ ਸੁਰਕਾਮਿਨੀਨਾਂ ਤਾਵੂਚਤੁਰ੍ਮੁਨਿਵਰੌ ਵਿਨਯਾਨਤਾਨਾਮ੍
ਵੱਡੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੇਵਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਨਤੀਜੇ ਵਾਲੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕੇ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਵਿਆਸ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਸੁਰਕਨਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਵੱਡੇ ਮੁਨੀ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਝੁਕੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰੀਤੌ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਵਦਨੌ ਜਿਤਕਾਮਲੋਭੌ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਜੌ ਨਿਜਤਪੋਰੁਚਿਸ਼ੋਭਿਤਾਙ੍ਗੌ । ਨਰਨਾਰਾਯਣਾਵੂਚਤੁਃ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤੁ ਵਾਞ੍ਛਿਤਾਨ੍ ਕਾਮਾਨ੍ਦਦਾਵਸ੍ਤੁष੍ਟਮਾਨਸੌ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ, ਕਾਮ ਤੇ ਲੋਭ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ, ਨਰ ਤੇ ਨਾਰਾਯਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੋ ਮਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਸੋ ਬੋਲੋ, ਅਸੀਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।
ਯਾਨ੍ਤੁ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਗਹੀਤ੍ਵੇਮਾਮੁਰ੍ਵਸ਼ੀਂ ਚਾਰੁਲੋਚਨਾਮ੍ । ਉਪਾਯਨਮਿਯਂ ਬਾਲਾ ਗਚ੍ਛਤ੍ਵਦ੍ਯ ਮਨੋਹਰਾ
ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ, ਇਹ ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲੀਆਂ ਜਾਣ। ਇਹ ਕੁੜੀ ਤੁਹਾਡਾ ਤੋਹਫਾ ਹੈ, ਅੱਜ ਹੀ, ਹੇ ਮਨਮੋਹਣੀਆਂ, ਤੁਸੀਂ ਚਲੋ।
ਦਤ੍ਤਾਵਾਭ੍ਯਾਂ ਮਘਵਤਃ ਪ੍ਰੀਣਨਾਯੋਰੁਸਮ੍ਭਵਾ । ਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਦੇਵੇਭ੍ਯੋ ਯਥੇष੍ਟਂ ਪ੍ਰਵ੍ਰਜਨ੍ਤੁ ਚ
ਸਾਡੀਆਂ ਰਾਨਾਂ ਤੋਂ ਜੰਮੀ ਹੋਈ, ਮਘਵਾਨ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਉਰਵਸ਼ੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਚਾਹੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲੇ ਜਾਣ।
( ਨ ਕਸ੍ਯਾਪਿ ਤਪੋਵਿਘ੍ਨਂ ਪ੍ਰਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮਤਃ ਪਰਮ੍ ।) ॥ ਦੇਵ੍ਯ ਊਚੁਃ ਕ੍ਵ ਗਚ੍ਛਾਮੋ ਮਹਾਭਾਗ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ਪਾਦਪਙ੍ਕਜਮ੍ । ਨਾਰਾਯਣ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪਰਮਯਾ ਮੁਦਾ
(ਹੁਣ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਪਾਈ ਜਾਵੇਗੀ।) ਦੇਵੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਅਸੀਂ ਕਿਥੇ ਜਾਈਏ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਵਾਲੇ? ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਕਮਲ ਫੁੱਲ ਵਰਗੇ ਚਰਨਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਾਂ, ਹੇ ਨਾਰਾਯਣ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਭਗਤੀ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ।
ਵਾਞ੍ਛਿਤਂ ਚੇਦ੍ਵਰਂ ਨਾਥ ਦਦਾਸਿ ਮਧੁਸੂਦਨ । ਤੁष੍ਟਃ ਕਮਲਪਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਬ੍ਰਵੀਮੋ ਮਨਸੇਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਜੇ ਤੂੰ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਡੀ ਮਨ-ਚਾਹੀ ਵਰ ਮੰਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਤੇ ਕਮਲ-ਨੈਣ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ।
ਪਤਿਸ੍ਤ੍ਵਂ ਭਵ ਦੇਵੇਸ਼ ਵਰਮੇਨਂ ਪਰਨ੍ਤਪ । ਭਵਾਮਃ ਪ੍ਰੀਤਿਯੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਸੇਵਿਤੁਂ ਜਗਦੀਸ਼੍ਵਰ
ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾ ਲੈ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਇਹ ਵਰ ਸਾਨੂੰ ਦੇ, ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ; ਅਸੀਂ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸੇਵਾ ਕਰੀਏ।
ਤ੍ਵਯਾ ਚੋਤ੍ਪਾਦਿਤਾ ਨਾਰ੍ਯਃ ਸਨ੍ਤ੍ਯਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਰੁਲੋਚਨਾਃ । ਉਰ੍ਵਸ਼੍ਯਾਦ੍ਯਾਸ੍ਤਥਾ ਯਾਨ੍ਤੁ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਵੈ ਭਵਦਾਜ੍ਞਯਾ
ਤੇਰੇ ਵਲੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਹੋਰ ਵੀ ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਉਰਵਸ਼ੀ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੀਆਂ ਤੇਰੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲੀਆਂ ਜਾਣ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ षੋਡਸ਼ਸਾਹਸ੍ਰਂ ਤਿष੍ਠਤ੍ਵਤ੍ਰ ਸ਼ਤਾਰ੍ਧਕਮ੍ । ਸੇਵਾਂ ਤੇऽਤ੍ਰ ਕਰਿष੍ਯਾਮੋ ਯੁਵਯੋਸ੍ਤਾਪਸੋਤ੍ਤਮੌ
ਛੇਤੀ ਹਜ਼ਾਰ ਪੰਜ ਸੌ ਔਰਤਾਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿਣ। ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਵੇਂ ਵੱਡੇ ਤਪੱਸਵੀ ਮੁਨੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਾਂਗੀਆਂ।
ਵਾਞ੍ਛਿਤਂ ਦੇਹਿ ਦੇਵੇਸ਼ ਸਤ੍ਯਵਾਗ੍ਭਵ ਮਾਧਵ । ਆਸ਼ਾਭਙ੍ਗੋ ਹਿ ਨਾਰੀਣਾਂ ਹਿਂਸਨਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਸਾਡੀ ਮਨ-ਚਾਹੀ ਵਰ ਦਿਓ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸੱਚ ਬੋਲੋ, ਹੇ ਮਾਧਵ; ਕਿਉਂਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਆਸ ਤੋੜਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਣਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਾਮਾਰ੍ਤਾਨਾਞ੍ਚ ਮੁਨਿਭਿਰ੍ਧਰ੍ਮਜ੍ਞੈਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਿਭਿਃ । ਭਾਗ੍ਯਯੋਗਾਦਿਹ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਤ੍ਪ੍ਰੇਮਪਰਿਪ੍ਲੁਤਾਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਨ, ਉਹ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਚੰਗਾ ਭਾਗ ਤੇ ਮਿਲਾਪ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਇੰਨੇ ਭਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਵਰਗ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤ੍ਯਕ੍ਤੁਂ ਨਾਰ੍ਹਸਿ ਦੇਵੇਸ਼ ਸਮਰ੍ਥੋऽਸਿ ਜਗਤ੍ਪਤੇ । ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਪੂਰ੍ਣਂ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਂ ਤੁ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤਂ ਮਯਾਤ੍ਰ ਵੈ
ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਤੂੰ ਛੱਡਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਨ ਜੋਗਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਪਤੀ। ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਪੂਰੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਣ ਚਾਰ੍ਵਙ੍ਗ੍ਯਃ ਕਥਂ ਭਙ੍ਗਂ ਕਰੋਮ੍ਯਤਃ । ਨੇਚ੍ਛਾ ਕਾਮੇ ਸੁਖੇ ਕਾਚਿਤ੍ਸੁਖਧਰ੍ਮਵਿਨਾਸ਼ਕੇ
ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਇੰਦਰੀਆਂ ਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾ ਲਈ ਹੋਵੇ ਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਸੋਹਣਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਇਹ ਤੋੜ ਕਿਵੇਂ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਉਹ ਸੁਖ ਚਾਹੀਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪਸ਼ੂਨਾਮਪਿ ਸਾਧਰ੍ਮ੍ਯੇ ਰਮੇਤ ਮਤਿਮਾਨ੍ਕਥਮ੍ । ਅਪ੍ਸਰਸ ਊਚੁਃ ਸ਼ਬ੍ਦਾਦੀਨਾਂ ਚ ਪਞ੍ਚਾਨਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਸੁਖਂ ਵਰਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸਮਾਨਤਾ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਰੁਚੀ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਆਨਨ੍ਦਰਸਮੂਲਂ ਵੈ ਨਾਨ੍ਯਦਸ੍ਤਿ ਸੁਖਂ ਕਿਲ । ਅਤੋऽਸ੍ਮਾਕਂ ਮਹਾਰਾਜ ਵਚਨਂ ਕੁਰੁ ਸਰ੍ਵਥਾ
ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪੰਜ ਇੰਦਰੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਛੂਹਣ ਦਾ ਸੁਖ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਇਹੀ ਅਨੰਦ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਸੁਖ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਸਾਡੀ ਗੱਲ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੰਨ।
ਨਿਰ੍ਭਰਂ ਸੁਖਮਾਸਾਦ੍ਯ ਚਰਸ੍ਵ ਗਨ੍ਧਮਾਦਨੇ । ਯਦਿ ਵਾਞ੍ਛਸਿ ਨਾਕਤ੍ਵਂ ਨਾਧਿਕੋ ਗਨ੍ਧਮਾਦਨਾਤ੍
ਜਦ ਤੂੰ ਪੂਰਾ ਸੁਖ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਗੰਧਮਾਦਨ ਪਰਬਤ ਤੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾ। ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਸਵਰਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਗੰਧਮਾਦਨ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਰਮਸ੍ਵਾਤ੍ਰ ਸ਼ੁਭੇ ਸ੍ਥਾਨੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸਰ੍ਵਾਃ ਸੁਰਾਙ੍ਗਨਾਃ
ਇੱਥੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਤੈਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਵੀ ਕੁੜੀਆਂ ਮਿਲ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਆਨੰਦ ਮਾਣ।
ਅਹਙ੍ਕਾਰਾਵਰ੍ਤਨਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਯਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਵਚਸ੍ਤਾਸਾਂ ਧਰ੍ਮਪੁਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ । ਵਿਮਰ੍ਸ਼ਮਕਰੋਚ੍ਚਿਤ੍ਤੇ ਕਿਂ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਮਯਾਧੁਨਾ
ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦਾ ਵਰਣਨ। ਵਿਆਸ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਤੇ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚਿਆ, 'ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?'
ਹਾਸ੍ਯੋऽਹਂ ਮੁਨਿਵृਨ੍ਦੇषੁ ਭਵਿष੍ਯਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਸਙ੍ਗਮਾਤ੍ । ਅਹਂਕਾਰਾਦਿਦਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਦੁਃਖਂ ਨਾਤ੍ਰ ਵਿਚਾਰਣਾ । ਮੂਲਂ ਧਰ੍ਮਵਿਨਾਸ਼ਸ੍ਯ ਪ੍ਰਥਮਂ ਯਦਹਙ੍ਕृਤਿਃ
ਅੱਜ ਇਸ ਮਿਲਾਪ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ ਹਾਸੇ ਜੋਗ ਬਣ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਇਹ ਦੁੱਖ ਤਾਂ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਧਰਮ ਦੇ ਨਾਸ ਦਾ ਮੂਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਅਹੰਕਾਰ ਹੀ ਹੈ।
ਮੂਲਂ ਸਂਸਾਰਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਯਤਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਮਹਾਤ੍ਮਭਿਃ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮੌਨਂ ਸਮਾਧਾਯ ਨ ਸ੍ਥਿਤੋऽਹਂ ਸਮਾਗਤਮ੍
ਵੱਡੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਰੂਪੀ ਰੁੱਖ ਦਾ ਮੂਲ ਇਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ ਮੈਂ ਚੁੱਪ ਤੇ ਅਡੋਲ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਸਗੋਂ ਮਿਲਾਪ ਕਰ ਲਿਆ।