ਪ੍ਰਲੋਭਿਤੌ ਮਯਾਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਵਰਦਾਨੈਸ੍ਤਪਸ੍ਵਿਨੌ । ਸ੍ਥਾਨਾਨ੍ਨ ਚਲਿਤੌ ਸ਼ਾਨ੍ਤੌ ਵृਥਾਯਂ ਮੇ ਗਤਃ ਸ਼੍ਰਮਃ
'ਮੈਂ ਉਹ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਵਰੇ ਦੇ ਕੇ ਲਲਚਾਇਆ, ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹਲੇ, ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹੇ। ਮੇਰੀ ਮਿਹਨਤ ਵਿਅਰਥ ਗਈ।'
ਤਥਾ ਵੈ ਮਾਯਯਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਭੀषਿਤੌ ਤਾਪਸੌ ਭृਸ਼ਮ੍ । ਤਥਾਪਿ ਨੋਤ੍ਥਿਤੌ ਸ੍ਥਾਨਾਦ੍ਦੇਹਰਕ੍ਸ਼ਾਪਰੌ ਨ ਤੌ
'ਮੈਂ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਉਹ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਇਆ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਉਠੇ, ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ ਦੇਹ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹੇ।'
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਇਤਿ ਤਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ਕ੍ਰਂ ਪ੍ਰਾਹ ਮਨੋਭਵਃ । ਵਾਸਵਾਦ੍ਯ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਕਾਰ੍ਯਂ ਤੇ ਮਨਸੇਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਮਨੋਭਵ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, 'ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗਾ।'
ਯਦਿ ਵਿष੍ਣੁਂ ਮਹੇਸ਼ਂ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਵਾ ਦਿਵਾਕਰਮ੍ । ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤੌ ਤੌ ਤਦਾਸ੍ਮਾਕਂ ਭਵਿਤਾਰੌ ਵਸ਼ੌ ਮੁਨੀ
'ਜੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਮਹੇਸ਼, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਡੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਣਗੇ।'
ਦੇਵੀਭਕ੍ਤਂ ਵਸ਼ੀਕਰ੍ਤੁਂ ਨਾਹਂ ਸ਼ਕ੍ਤਃ ਕਥਞ੍ਚਨ । ਕਾਮਰਾਜ ਮਹਾਬੀਜਂ ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਤਂ ਮਨਸ੍ਯਲਮ੍
'ਪਰ ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਮਾਤਾ ਦੇ ਭਗਤ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਿਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮ ਦੇ ਮਹਾਂ ਬੀਜ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੋਵੇ।'
ਤਾਂ ਦੇਵੀਂ ਚੇਨ੍ਮਹਾਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਸਂਸ਼੍ਰਿਤੌ ਭਕ੍ਤਿਭਾਵਤਃ । ਨ ਤਦਾ ਮਮ ਬਾਣਾਨਾਂ ਗੋਚਰੌ ਤਾਪਸੌ ਕਿਲ
'ਜੇ ਉਹ ਤਪਸਵੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਮਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਆਸਰਾ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੇਰੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।'
ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਉਵਾਚ ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ ਚ ਮਹਾਭਾਗ ਸਰ੍ਵੈਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਮੁਦ੍ਯਤੈਃ । ਕਾਰ੍ਯਂ ਮਮਾਤਿਦੁਃਸਾਧ੍ਯਂ ਕਰ੍ਤਾ ਹਿਤਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇੰਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੂੰ, ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਸਾਰੇ ਤਿਆਰ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਜਾ; ਮੇਰਾ ਕੰਮ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ, ਪੂਰਾ ਕਰ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਲਾ ਲਿਆ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਇਤਿ ਤੇਨ ਸਮਾਦਿष੍ਟਾ ਯਯੁਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਮੁਦ੍ਯਤਾਃ । ਯਤ੍ਰ ਤੌ ਧਰ੍ਮਪੁਤ੍ਰੌ ਦ੍ਵੌ ਤੇਪਾਤੇ ਦੁष੍ਕਰਂ ਤਪਃ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਸਾਰੇ ਤਿਆਰ ਹੋਏ ਉਥੇ ਚਲੇ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਧਰਮ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਕਠਿਨ ਤਪ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਅਪ੍ਸਰਾਂ ਨਾਰਾਯਣਸਮੀਪੇ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਨਾਕਰਣਮ੍ ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਪ੍ਰਥਮਂ ਤਤ੍ਰ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਵਸਨ੍ਤਃ ਪਰ੍ਵਤੋਤ੍ਤਮੇ । ਪੁष੍ਪਿਤਾਃ ਪਾਦਪਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦ੍ਵਿਰੇਫਾਲਿਵਿਰਾਜਿਤਾਃ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਵਸੰਤ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਆਇਆ; ਸਾਰੇ ਰੁੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਖਿੜੇ ਹੋਏ, ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਆਮ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਬਕੁਲਾ ਰਮ੍ਯਾਸ੍ਤਿਲਕਾਃ ਕਿਂਸ਼ੁਕਾਃ ਸ਼ੁਭਾ । ਸਾਲਾਸ੍ਤਾਲਾਸ੍ਤਮਾਲਾਸ਼੍ਚ ਮਧੂਕਾਃ ਪੁष੍ਪਿਤਾ ਬਭੁਃ
ਅੰਬ, ਸੋਹਣੇ ਬਕੁਲ, ਤਿਲਕ, ਸ਼ੁਭ ਕਿੰਸ਼ੁਕ, ਸਾਲ, ਤਾਲ, ਤਮਾਲ ਤੇ ਮਧੂਕ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਰੁੱਖ ਫੁੱਲੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਬਭੂਵੁਃ ਕੋਕਿਲਾਲਾਪਾ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਗ੍ਰੇषੁ ਮਨੋਹਰਾਃ । ਵਲ੍ਲ੍ਯੋऽਪਿ ਪੁष੍ਪਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਆਲਿਲਿਙ੍ਗੁਰ੍ਨਗੋਤ੍ਤਮਾਨ੍
ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀਆਂ ਟੋਪੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕੋਇਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਮਨ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਸਾਰੀਆਂ ਫੁੱਲੀ ਹੋਈ ਲਤਾਵਾਂ ਨੇ ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬਾਹਾਂ ਵਿਚ ਲੈ ਲਿਆ।
ਪ੍ਰਾਣਿਨਃ ਸ੍ਵਾਸੁ ਭਾਰ੍ਯਾਸੁ ਪ੍ਰੇਮਯੁਕ੍ਤਾਃ ਸ੍ਮਰਾਤੁਰਾਃ । ਬਭੂਵੁਸ਼੍ਚਾਤਿਮਤ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਕ੍ਰੀਡਾਸਕ੍ਤਾਃ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਜੀਵ, ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਰੀਆਂ 'ਚ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਇੱਛਾ ਵਿਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ, ਬਹੁਤ ਮਸਤ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਖੇਡਾਂ 'ਚ ਲੱਗੇ ਰਹੇ।
ਵਵੁਰ੍ਮਨ੍ਦਾਃ ਸੁਗਨ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਸੁਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਨਿਲਾਃ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਪ੍ਰਮਾਥੀਨਿ ਮੁਨੀਨਾਮਪਿ ਚਾਭਵਨ੍
ਹੌਲੀ, ਸੁਗੰਧਤ ਤੇ ਸੁਹਾਵਣੀ ਦੱਖਣੀ ਹਵਾ ਵਹੀ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੂਨੀਆਂ ਦੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਤਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਰਤਿਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤਤਃ ਕਾਮਃ ਪੂਰਯਨ੍ਪਞ੍ਚਮਾਰ੍ਗਣਾਨ੍ । ਚਕਾਰ ਤ੍ਵਰਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਾਸਂ ਬਦਰਿਕਾਸ਼੍ਰਮੇ
ਫਿਰ ਕਾਮ, ਰਤੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਬਦਰੀਕਾ ਆਸ਼ਰਮ 'ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆ ਵੱਸਿਆ ਤੇ ਪੰਜ ਤੀਰਾਂ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ।
ਰਮ੍ਭਾ ਤਿਲੋਤ੍ਤਮਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਗਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰ ਵਰਾਸ਼੍ਰਮੇ । ਗਾਨਂ ਚਕੁਃ ਸੁਗੀਤਜ੍ਞਾਃ ਸ੍ਵਰਤਾਨਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਰੰਭਾ, ਤਿਲੋਤਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਉਹ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਆਸ਼ਰਮ 'ਚ ਗਈਆਂ ਤੇ ਸੁਰੀਲੀ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਗੀਤ ਗਾਇਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਾਉਣ ਦੀ ਸਮਝ ਸੀ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਧੁਰੋਦ੍ਗੀਤਂ ਕੋਕਿਲਾਨਾਞ੍ਚ ਕੂਜਿਤਮ੍ । ਭ੍ਰਮਰਾਲਿਵਿਰਾਵਞ੍ਚ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧੌ ਤੌ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰੌ
ਉਹ ਮਿੱਠਾ ਗੀਤ, ਕੋਇਲਾਂ ਦੀ ਕੂਕ ਤੇ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੋ ਵੱਡੇ ਮੁਨੀ ਜਾਗ ਪਏ।
ऋਤੁਰਾਜਮਕਾਲੇ ਤੁ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੌ ਪੁष੍ਪਿਤਂ ਵਨਮ੍ । ਜਾਤੌ ਚਿਨ੍ਤਾਪਰੌ ਤਤ੍ਰ ਨਰਨਾਰਾਯਣਾਵृषੀ
ਮੌਸਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਜੰਗਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਨਰ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਮੁਨੀ ਗਹਿਰੀ ਸੋਚ 'ਚ ਪੈ ਗਏ।
ਕਿਮਦ੍ਯ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਾਪਾਯਃ ਸਂਭृਤਃ ਸਮਯਂ ਵਿਨਾ । ਪ੍ਰਾਣਿਨੋ ਵਿਹ੍ਵਲਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇऽਤਿਸ੍ਮਰਾਤੁਰਾਃ
ਕੀ ਅੱਜ ਬਿਨਾ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਰਦੀ ਦਾ ਅੰਤ ਆ ਗਿਆ? ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਇੱਛਾ ਵਿਚ ਡੁੱਬੇ ਤੇ ਬੇਚੈਨ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।
ਕਾਲਧਰ੍ਮਵਿਪਰ੍ਯਾਸਃ ਕਥਮਦ੍ਯ ਦੁਰਾਸਦਃ । ਨਰਂ ਨਾਰਾਯਣਃ ਪ੍ਰਾਹ ਵਿਸ੍ਮਯੋਤ੍ਕੁਲ੍ਲਲੋਚਨਃ
ਕਾਲ ਦਾ ਨਿਯਮ ਉਲਟ ਕੇ ਅੱਜ ਇਹ ਔਖਾ ਹਾਲ ਕਿਵੇਂ ਆ ਗਿਆ? ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਵਿਸਮਾਦ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਨਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਪਸ਼੍ਯ ਭ੍ਰਾਤਰਿਮੇ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਃ ਪੁष੍ਪਿਤਾਃ ਪ੍ਰਤਿਭਾਨ੍ਤਿ ਵੈ । ਕੋਕਿਲਾਲਾਪਸਙ੍ਘੁष੍ਟਾ ਭ੍ਰਮਰਾਲਿਵਿਰਾਜਿਤਾਃ
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਭਰਾ, ਇਹ ਰੁੱਖ ਵੇਖ, ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਖਿੜੇ ਹੋਏ, ਕੋਇਲਾਂ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੇ ਤੇ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ।
ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਂ ਭੀਮਮਾਤਙ੍ਗਂ ਦਾਰਯਨ੍ਸ੍ਵਖਰੈਰ੍ਨਖੈਃ । ਵਸਨ੍ਤਕੇਸਰੀ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਪਲਾਸ਼ਕੁਸੁਮੈਰ੍ਮੁਨੇ
ਭਿਆਨਕ ਸਰਦੀ, ਵੱਡੇ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ, ਵਸੰਤ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਨਖਾਂ ਨਾਲ ਚੀਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ; ਵਸੰਤ ਪਲਾਸ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਰਕ੍ਤਾਸ਼ੋਕਕਰਾ ਤਨ੍ਵੀ ਦੇਵਰ੍षੇ ਕਿਂਸ਼ੁਕਾਙ੍ਘ੍ਰਿਕਾ । ਨੀਲਾਸ਼ੋਕਕਚਾ ਸ਼੍ਯਾਮਾ ਵਿਕਾਸਿਕਮਲਾਨਨਾ
ਲਾਲ ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਲੀ ਪਤਲੀ ਕਿੰਸ਼ੁਕ, ਹੇ ਦੇਵਰਸ਼ਿ, ਨੀਲੇ ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਲੀ ਸ਼ਿਆਮ, ਜਿਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਖਿੜੇ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਨੀਲੇਨ੍ਦੀਵਰਨੇਤ੍ਰਾ ਸਾ ਬਿਲ੍ਵਵृਕ੍ਸ਼ਫਲਸ੍ਤਨੀ । ਪ੍ਰੋਸ੍ਫੁਲ੍ਲਕੁਨ੍ਦਰਦਨਾ ਮਞ੍ਜਰੀਕਰ੍ਣਸ਼ੋਭਿਤਾ
ਉਹ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਜਿਸਦੇ ਸਤਨ ਬਿਲਵ ਦੇ ਫਲ ਹਨ, ਜਿਸਦੇ ਦੰਦ ਖਿੜੇ ਕੁੰਦ ਫੁੱਲ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਤੇ ਕੰਨ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਜਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹਨ।
ਬਨ੍ਧੁਜੀਵਾਧਰਾ ਸ਼ੁਭ੍ਰਾ ਸਿਨ੍ਧੁਵਾਰਨਖੋਦ੍ਭਵਾ । ਪੁਂਸ੍ਕੋਕਿਲਸ੍ਵਰਾ ਪੁਣ੍ਯਾ ਕਦਮ੍ਬਵਸਨਾ ਸ਼ੁਭਾ
ਬੰਧੁਜੀਵ ਵਾਂਗ ਲਾਲ ਹੋਠਾਂ ਵਾਲੀ, ਚਿੱਟੀ, ਸਿੰਧੁਵਾਰ ਦੇ ਨਖਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮੀ, ਪੁਰਖ ਕੋਇਲ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਕਦੰਬ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ।
ਬਰ੍ਹਿਵृਨ੍ਦਕਲਾਪਾ ਚ ਸਾਰਸਸ੍ਵਨਨੂਪੁਰਾ । ਵਾਸਨ੍ਤੀ ਬਦ੍ਧਰਸ਼ਨਾ ਮਤ੍ਤਹਂਸਗਤਿਸ੍ਤਥਾ
ਉਹ ਮੋਰ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਜਬੰਦ ਸੀ ਜੋ ਬਗਲੇ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਵਸੰਤ ਦੇ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਕਮਰ 'ਤੇ ਪਟਕਾ ਬੰਨਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਚਾਲ ਮਸਤ ਹੰਸ ਵਾਂਗ ਸੀ।
ਪੁਤ੍ਰਜੀਵਾਂਸ਼ੁਕਨ੍ਯਸ੍ਤਰੋਮਰਾਜਿਵਿਰਾਜਿਤਾ । ਵਸਨ੍ਤਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਃ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਬਦਰਿਕਾਸ਼੍ਰਮੇ
ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਪੁਤ੍ਰਜੀਵ ਦੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕਪੜੇ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਨਾਭੀ 'ਤੇ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਲਕੀਰ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਸੰਤ ਦੀ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਬਦਰੀਕਾ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆ ਪਹੁੰਚੀ।
ਅਕਾਲੇ ਕਿਮਿਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਵਿਸ੍ਮਯੋऽਯਂ ਮਮਾਧੁਨਾ । ਤਪੋਵਿਘ੍ਨਕਰਾ ਨੂਨਂ ਦੇਵਰ੍षੇ ਪਰਿਚਿਨ੍ਤਯ
ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਅਣ-ਸਮੇਂ ਆ ਗਈ? ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਇਹ ਸਾਡੀ ਤਪस्या ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣੀ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵਰਿਸ਼ਿ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚ।
ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਸੁਰਨਾਰੀਣਾਂ ਗਾਨਂ ਧ੍ਯਾਨਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਆਵਯੋਸ੍ਤਪਿਭਙ੍ਗਾਯ ਕृਤਂ ਮਘਵਤਾ ਕਿਲ
ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵੀਆਂ ਦਾ ਗੀਤ ਮਨ ਦੀ ਇਕਾਗਰਤਾ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਘਵਨ ਨੇ ਇਹ ਸਾਡੀ ਤਪस्या ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ऋਤੁਰਾਡਨ੍ਯਥਾਕਾਲੇ ਪ੍ਰੀਤਿਂ ਸਞ੍ਜਨਯੇਤ੍ਕਥਮ੍ । ਵਿਘ੍ਨੋऽਯਂ ਵਿਹਿਤੋ ਭਾਤਿ ਭੀਤੇਨਾਸੁਰਸ਼ਤ੍ਰੁਣਾ
ਰੁਤਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਅਣ-ਸਮੇਂ ਕਿਵੇਂ ਖੁਸ਼ੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਰੁਕਾਵਟ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਡਰਪੋਕ ਵੈਰੀ ਵੱਲੋਂ ਰਚੀ ਹੋਈ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਵਾਤਾਃ ਸੁਗਨ੍ਧਾਃ ਸ਼ੀਤਾਸ਼੍ਚ ਸਮਾਯਾਨ੍ਤਿ ਮਨੋਹਰਾਃ । ਨਾਨ੍ਯਤ੍ਕਾਰਣਮਸ੍ਤੀਹ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਕृਤਿਂ ਵਿਨਾ
ਸੁਗੰਧਤ ਤੇ ਠੰਡੀ ਹਵਾ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਸਤਕ੍ਰਤੁ ਦੀ ਕਰਤੂਤ ਹੈ।