ਅਂਸ਼ੇਨ ਮਾਨੁषਂ ਜਨ੍ਮ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਭੋਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ ਭਾਮਿਨੀ । ਵਰੁਣੇਨਾਪਿ ਦਤ੍ਤੋऽਸ੍ਤਿ ਸ਼ਾਪਃ ਸਨ੍ਤਾਪਿਤੇਨ ਚ
ਉਹ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ ਤੇ, ਸੋਹਣੀ, ਉਸ ਜਨਮ ਦੇ ਫਲ ਭੋਗੇਗਾ। ਵਰੁਣ ਨੇ ਵੀ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਉਭਯੋਃ ਸ਼ਾਪਯੋਗੇਨ ਮਾਨੁषੀਯਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਪਤਿਨਾਸ਼੍ਵਾਸਿਤਾ ਦੇਵੀ ਸਨ੍ਤੁष੍ਟਾ ਸਾਭਵਤ੍ਤਦਾ
ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਮਿਲ ਕੇ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ। ਵਿਆਸ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਪਤੀ ਵਲੋਂ ਮਨਾਉਣ ਤੇ ਦੇਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਈ।
ਨੋਵਾਚ ਵਿਪ੍ਰਿਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਤਤਃ ਸਾ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀ । ਇਤਿ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਰਾਜਨ੍ ਪੂਰ੍ਵਸ਼ਾਪਸ੍ਯ ਕਾਰਣਮ੍
ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਫਿਰ ਕੁਝ ਵੀ ਮਾੜਾ ਨਹੀਂ ਬੋਲੀ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੈਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਾਪ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਦਿਤਿਰ੍ਦੇਵਕੀ ਜਾਤਾ ਸ੍ਵਾਂਸ਼ੇਨ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ
ਅਦਿਤੀ ਆਪਣੇ ਹੀ ਅੰਸ਼ ਨਾਲ ਦੇਵਕੀ ਬਣੀ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।
ਅਧਮਜਗਤਃ ਸ੍ਥਿਤਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਰਾਜੋਵਾਚ ਵਿਸ੍ਮਿਤੋऽਸ੍ਮਿ ਮਹਾਭਾਗ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਖ੍ਯਾਨਂ ਮਹਾਮਤੇ । ਸਂਸਾਰੋऽਯਂ ਪਾਪਰੂਪਃ ਕਥਂ ਮੁਚ੍ਯੇਤ ਬਨ੍ਧਨਾਤ੍
ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਪਾਪੀ ਸੁਭਾਵ ਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਕਸ਼੍ਯਪਸ੍ਯਾਪਿ ਦਾਯਾਦਸ੍ਤ੍ਰਿਲੋਕੀਵਿਭਵੇ ਸਤਿ । ਕृਤਵਾਨੀਦृਸ਼ਂ ਕਰ੍ਮ ਕੋ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਞ੍ਚੁਗੁਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਕਸ਼ਯਪ ਦੇ ਵਾਰਸ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਜਗਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਐਸਾ ਕੰਮ ਕਰ ਗਏ। ਫਿਰ ਕੌਣ ਨਹੀਂ ਐਸਾ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ?
ਗਰ੍ਭੇ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਬਾਲਸ੍ਯ ਹਨਨਂ ਦਾਰੁਣਂ ਕਿਲ । ਸੇਵਾਮਿषੇਣ ਮਾਤੁਸ਼੍ਚ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼ਪਥਮਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਉਹ ਗਰਭ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਗਿਆ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਕੰਮ ਸੀ। ਮਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੇ ਮਾਸ ਖਾਣ ਲਈ, ਉਸ ਨੇ ਅਜੀਬ ਕਸਮ ਚੁੱਕੀ।
ਸ਼ਾਸ੍ਤਾ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਗੋਪ੍ਤਾ ਚ ਤ੍ਰਿਲੋਕ੍ਯਾਃ ਪਤਿਰਪ੍ਯੁਤ । ਕृਤਵਾਨੀਦृਸ਼ਂ ਕਰ੍ਮ ਕੋ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਦਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍
ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਖੇ ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਐਸਾ ਕੰਮ ਕਰ ਗਏ। ਫਿਰ ਹੁਣ ਕੌਣ ਨਹੀਂ ਐਸਾ ਕਰੇਗਾ?
ਪਿਤਾਮਹਾ ਮੇ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇऽਤਿਦਾਰੁਣਮ੍ । ਕृਤਵਨ੍ਤਸ੍ਤਥਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਦੁष੍ਟਂ ਕਰ੍ਮ ਜਗਦ੍ਗੁਰੋ
ਮੇਰੇ ਦਾਦਿਆਂ ਨੇ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ, ਮੰਦੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ, ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ।
ਭੀष੍ਮੋਦ੍ਰੋਣਃ ਕृਪਃ ਕਰ੍ਣੋ ਧਰ੍ਮਾਸ਼ੋऽਪਿ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਃ । ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਰੁਦ੍ਧਧਰ੍ਮੇਣ ਵਾਸੁਦੇਵੇਨ ਨੋਦਿਤਾਃ
ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ, ਕ੍ਰਿਪ, ਕਰਨ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਧਰਮੀ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਵੀ, ਸਾਰੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਵਲੋਂ ਉਕਸਾਏ ਹੋਏ, ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਚੱਲ ਪਏ।
ਅਸਾਰਤਾਂ ਵਿਜਾਨਨ੍ਤਃ ਸਂਸਾਰਸ੍ਯ ਸੁਮੇਧਸਃ । ਦੇਵਾਂਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਕਥਂ ਚਕੁਰ੍ਨਿਨ੍ਦਿਤਂ ਧਰ੍ਮਤਤ੍ਪਰਾਃ
ਜੋ ਵੱਡੀ ਅਕਲ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜਗਤ ਦੀ ਨਿਰਥਕਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਧਰਮ ਦੇ ਪੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਕੰਮ ਕਰ ਬੈਠੇ?
ਕਾਸ੍ਥਾ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਕਿਂ ਵਿਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍ । ਚਲਚਿਤ੍ਤੋऽਸ੍ਮਿ ਸਞ੍ਜਾਤਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਚੈਤਤ੍ਕਥਾਨਕਮ੍
ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਧਰਮ ਦੀ ਪੱਕੀ ਪਰੀਖਿਆ ਕੀ ਹੈ? ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਡੋਲ ਗਿਆ ਹੈ।
ਆਪ੍ਤਵਾਕ੍ਯਂ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਚੇਦਾਪ੍ਤਃ ਕਃ ਪਰਦੇਹਵਾਨ੍ । ਪੁਰੁषੋ ਵਿषਯਾਸਕ੍ਤੋ ਰਾਗੀ ਭਵਤਿ ਸਰ੍ਵਥਾ
ਜੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਦੀ ਗੱਲ ਹੀ ਮਾਪਦੰਡ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਕੌਣ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੋਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਾਗੋ ਦ੍ਵੇषੋ ਭਵੇਨ੍ਨੂਨਮਰ੍ਥਨਾਸ਼ਾਦਸਂਸ਼ਯਮ੍ । ਦ੍ਵੇषਾਦਸਤ੍ਯਵਚਨਂ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸ੍ਵਾਰ੍ਥਸਿਦ੍ਧਯੇ
ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਦੌਲਤ ਦੇ ਨਾਸ ਨਾਲ ਲਾਲਚ ਤੇ ਵੈਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵੈਰ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਫਾਇਦੇ ਲਈ ਝੂਠ ਬੋਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਜਰਾਸਨ੍ਧਵਿਘਾਤਾਰ੍ਥਂ ਹਰਿਣਾ ਸਤ੍ਤ੍ਵਮੂਰ੍ਤਿਨਾ । ਛਲੇਨ ਰਚਿਤਂ ਰੂਪਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯ ਵਿਜਾਨਤਾ
ਜਰਾਸੰਧ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ, ਹਰੀ ਨੇ ਨੇਕ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਝੂਠੀ ਚਾਲ ਬਣਾਈ।
ਤਦਾਪ੍ਤਃ ਕਃ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਕਿਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਮੂਰ੍ਤਿਰਪੀਦृਸ਼ਃ । ਅਰ੍ਜੁਨੋऽਪਿ ਤਥੈਵਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯੇ ਯਜ੍ਞਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤੇ
ਫਿਰ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਕੌਣ ਹੈ, ਮਾਪਦੰਡ ਕੀ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਨੇਕ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਵੀ ਐਸਾ ਕਰੇ? ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਵੀ ਯਜਨ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਇੰਝ ਹੀ ਕੀਤਾ।
ਕੀਦृਸ਼ੋऽਯਂ ਕृਤੋ ਯਜ੍ਞਃ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਸ਼ਮਵਰ੍ਜਿਤਃ । ਪਰਲੋਕਪਦਾਰ੍ਥਂ ਵਾ ਯਸ਼ਸੇ ਵਾਨ੍ਯਥਾ ਕਿਲ
ਇਹ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਯਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਸ ਲਈ, ਜਦ ਇਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ? ਇਹ ਪਰਲੋਕ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਸੀ, ਜਾਂ ਇਜ਼ਤ ਲਈ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਲਈ?
ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਪ੍ਰਥਮਃ ਪਾਦਃ ਸਤ੍ਯਮੇਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤੇਰ੍ਵਚਃ । ਦ੍ਵਿਤੀਯਸ੍ਤੁ ਤਥਾ ਸ਼ੌਚਂ ਦਯਾ ਪਾਦਸ੍ਤृਤੀਯਕਃ
ਧਰਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਥੰਭ ਸੱਚ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ; ਦੂਜਾ ਸਥੰਭ ਪਵਿਤਰਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਤੀਜਾ ਸਥੰਭ ਦਇਆ ਹੈ।
ਦਾਨਂ ਪਾਦਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਥਸ਼੍ਚ ਪੁਰਾਣਜ੍ਞਾ ਵਦਨ੍ਤਿ ਵੈ । ਤੈਰ੍ਵਿਹੀਨਃ ਕਥਂ ਧਰ੍ਮਸ੍ਤਿष੍ਠੇਦਿਹ ਸੁਸਮ੍ਮਤਃ
ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਚੌਥਾ ਸਥੰਭ ਦਾਨ ਹੈ; ਜੇ ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਧਰਮ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਥੇ ਕਿਵੇਂ ਟਿਕ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਧਰ੍ਮਹੀਨਂ ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਕਥਂ ਤਤ੍ਫਲਦਂ ਭਵੇਤ੍ । ਧਰ੍ਮੇ ਸ੍ਥਿਰਾ ਮਤਿਃ ਕ੍ਵਾਪਿ ਨ ਕਸ੍ਯਾਪਿ ਪ੍ਰਤੀਯਤੇ
ਜੋ ਕਰਮ ਧਰਮ ਤੋਂ ਵੱਜ ਕੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਫਲ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ ਮੱਤ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ।
ਛਲਾਰ੍ਥਞ੍ਚ ਯਦਾ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਵਾਮਨੋऽਭੂਞ੍ਚਗਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ । ਯੇਨ ਵਾਮਨਰੂਪੇਣ ਵਞ੍ਚਿਤੋऽਸੌ ਬਲਿਰ੍ਨृਪਃ
ਜਦ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੇ ਠੱਗੀ ਲਈ ਵਾਮਨ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ, ਉਸ ਰੂਪ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਬਲੀ ਨੂੰ ਠੱਗਿਆ ਗਿਆ।
ਵਿਹਰ੍ਤਾ ਸ਼ਤਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਵੇਦਾਜ੍ਞਾਪਰਿਪਾਲਕਃ । ਧਰ੍ਮਿष੍ਠੋ ਦਾਨਸ਼ੀਲਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਯਵਾਦੀ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ
ਜੋ ਸੌ ਯਜਨ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨਦਾ ਸੀ, ਧਰਮਵਾਨ, ਦਾਨੀ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਸ੍ਥਾਨਾਤ੍ਪ੍ਰਭ੍ਰਂਸ਼ਿਤੋऽਕਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਪ੍ਰਭਵਿष੍ਣੁਨਾ । ਜਿਤਂ ਕੇਨ ਤਯੋਃ ਕृष੍ਣ ਬਲਿਨਾ ਵਾਮਨੇਨ ਵਾ
ਉਹ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ; ਦੱਸੋ, ਕੌਣ ਜਿੱਤਿਆ — ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਾਂ ਵਾਮਨ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਬਲੀ?
ਛਲਕਰ੍ਮਵਿਦਾ ਚਾਯਂ ਸਨ੍ਦੇਹੋऽਤ੍ਰ ਮਹਾਨ੍ਮਮ । ਵਞ੍ਚਯਿਤ੍ਵਾ ਵਞ੍ਚਿਤੇਨ ਸਤ੍ਯਂ ਵਦ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ
ਇਸ ਠੱਗੀ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਸੰਦੇਹ ਹੈ; ਠੱਗ ਕੇ ਤੇ ਠੱਗਿਆ ਜਾ ਕੇ, ਸੱਚ ਦੱਸੋ, ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।
ਪੁਰਾਣਕਰ੍ਤਾ ਤ੍ਵਮਸਿ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਸ਼੍ਚ ਮਹਾਮਤਿਃ । ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਜਿਤਂ ਵੈ ਬਲਿਨਾ ਰਾਜਨ੍ ਦਤ੍ਤਾ ਯੇਨ ਚ ਮੇਦਿਨੀ
ਤੁਸੀਂ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੇ ਲੇਖਕ ਹੋ, ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣੂ ਹੋ, ਤੇ ਵੱਡੀ ਮੱਤ ਵਾਲੇ ਹੋ। ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਰਾਜਾ, ਬਲੀ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਜਿੱਤਿਆ।
ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮੋऽਪਿ ਨਾਮ੍ਨਾ ਯਃ ਪ੍ਰਥਿਤੋ ਵਾਮਨੋऽਭਵਤ੍ । ਛਲਨਾਰ੍ਥਮਿਦਂ ਰਾਜਨ੍ਵਾਮਨਤ੍ਵਂ ਨਰਾਧਿਪ
ਜੋ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਜਾ, ਠੱਗੀ ਲਈ ਵਾਮਨ ਬਣਿਆ; ਇਹ ਵਾਮਨ ਰੂਪ ਉਸੀ ਕਾਰਨ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਹਰਿਣਾ ਭੂਯੋ ਦ੍ਵਾਰਪਾਲਤ੍ਵਮੇਵ ਚ । ਸਤ੍ਯਾਦਨ੍ਯਤਰਨ੍ਨਾਸ੍ਤਿ ਮੂਲਂ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਪਾਰ੍ਥਿਵ
ਹਰੀ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੀ ਰਾਖੀ ਦੀ ਥਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ; ਸੱਚ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਧਰਮ ਦਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਮੂਲ ਨਹੀਂ, ਰਾਜਾ।
ਦੁਃਸਾਧ੍ਯਂ ਦੇਹਿਨਾਂ ਰਾਜਨ੍ਸਤ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਨਾ ਕਿਲ । ਮਾਯਾ ਬਲਵਤੀ ਭੂਪ ਤ੍ਰਿਗੁਣਾ ਬਹੁਰੂਪਿਣੀ
ਸੱਚ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਭਾਉਣਾ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ, ਰਾਜਾ; ਮਾਇਆ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ।
ਯਯੇਦਂ ਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਗੁਣੈਃ ਸ਼ਬਲਿਤਂ ਤ੍ਰਿਭਿਃ । ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਲਵਤਾ ਸਤ੍ਯਂ ਕੁਤੋऽਵਿਦ੍ਧਂ ਭਵੇਨ੍ਨृਪ
ਮਾਇਆ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ, ਸੱਚ ਕਿਵੇਂ ਠੱਗੀ ਤੋਂ ਅਣਛੁਆ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਮਿਸ਼੍ਰੇਣ ਜਨਿਤਾ ਚੈਵ ਸ੍ਥਿਤਿਰੇषਾ ਸਨਾਤਨੀ । ਵੈਖਾਨਸਾਸ਼੍ਚ ਮੁਨਯੋ ਨਿਃਸਙ੍ਗਾ ਨਿष੍ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਾਃ
ਇਹ ਸਦੀਵੀ ਅਵਸਥਾ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੈ; ਵੈਖਾਨਸ ਮੁਨੀ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਨਿਰਲੇਪ ਤੇ ਬਿਨਾ ਲੈਣ ਦੇ ਹਨ।