ਅਤ੍ਰਿਰੇਕੋਨਵਿਂਸ਼ੇऽਥ ਗੌਤਮਸ੍ਤੁ ਤਤਃ ਪਰਮ੍ । ਉਤ੍ਤਮਸ਼੍ਚੈਕਵਿਂਸ਼ੇऽਥ ਹਰ੍ਯਾਤ੍ਮਾ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਉਨੀਸਵੇਂ ਵਿੱਚ ਅਤ੍ਰਿ, ਫਿਰ ਗੌਤਮ, ਇਕੀਸਵੇਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਰਿਆਤਮਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵੇਨੋ ਵਾਜਸ਼੍ਰਵਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸੋਮੋऽਮੁष੍ਯਾਯਣਸ੍ਤਥਾ । ਤृਣਬਿਨ੍ਦੁਸ੍ਤਥਾ ਵ੍ਯਾਸੋ ਭਾਰ੍ਗਵਸ੍ਤੁ ਤਤਃ ਪਰਮ੍
ਵੇਨ, ਵਾਜ਼ਸ਼ਰਵਾ, ਸੋਮ, ਅਮੁਸ਼ਿਆਯਣ, ਤ੍ਰਣਬਿੰਦੁ, ਵਿਆਸ, ਤੇ ਫਿਰ ਭਾਰਗਵ।
ਤਤਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਜਾਤੁਕਰ੍ਣ੍ਯਃ ਕृष੍ਣਦ੍ਵੈਪਾਯਨਸ੍ਤਤਃ । ਅष੍ਟਾਵਿਂਸ਼ਤਿਸਂਖ੍ਯੇਯਂ ਕਥਿਤਾ ਯਾ ਮਯਾ ਸ਼੍ਰੁਤਾ
ਫਿਰ ਸ਼ਕਤੀ, ਜਾਤੁਕਰਨਿਆ, ਤੇ ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਦਵੈਪਾਯਨ; ਇਹ ਅਠਾਈਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ।
ਕृष੍ਣਦ੍ਵੈਪਾਯਨਾਤ੍ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਪੁਰਾਣਂ ਚ ਮਯਾ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਦੁਃਖੌਘਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਦਵੈਪਾਯਨ ਤੋਂ ਮੈਂ ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਣਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।
ਕਾਮਦਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਦਂ ਚੈਵ ਵੇਦਾਰ੍ਥਪਰਿਬृਂਹਿਤਮ੍ । ਸਰ੍ਵਾਗਮਰਸਾਰਾਮਂ ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ੂਣਾਂ ਸਦਾ ਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਇਹ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਰਸ ਮਈ ਖੁਸ਼ੀ, ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਿਆਰਾ।
ਵ੍ਯਾਸੇਨ ਕृਤ੍ਵਾਤਿਸ਼ੁਭਂ ਪੁਰਾਣਂ ਸ਼ੁਕਾਯ ਪੁਤ੍ਰਾਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ ਯਤ੍ । ਵੈਰਾਗ੍ਯਯੁਕ੍ਤਾਯ ਚ ਪਾਠਿਤਂ ਵੈ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਚੈਵਾਰਣਿਸਮ੍ਭਵਾਯ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਪੁਰਾਣਾ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੁਕ ਨੂੰ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਆਤਮਾ ਸੀ, ਵੈਰਾਗ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਤੇ ਅਰਣੀ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਪੜ੍ਹਾਇਆ।
ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਮਯਾ ਤਤ੍ਰ ਤਥਾ ਗृਹੀਤਂ ਯਥਾਰ੍ਥਵਦ੍ਵ੍ਯਾਸਮੁਖਾਨ੍ਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰਾਃ । ਪੁਰਾਣਗੁਹ੍ਯਂ ਸਕਲਂ ਸਮੇਤਂ ਗੁਰੋਃ ਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍ਕਰੁਣਾਨਿਧੇਸ਼੍ਚ
ਮੈਂ ਉਥੇ ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ, ਵਿਅਸ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ, ਜਿਵੇਂ ਹੈ, ਸੁਣਿਆ ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ; ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਗੁੱਝ, ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ।
ਸੂਤੇਨ ਪृष੍ਟਃ ਸਕਲਂ ਜਗਾਦ ਦ੍ਵੈਪਾਯਨਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪੁਰਾਣਗੁਹ੍ਯਮ੍ । ਅਯੋਨਿਜੇਨਾਦ੍ਭੁਤਬੁਦ੍ਧਿਨਾ ਵੈ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਮਯਾ ਤਤ੍ਰ ਮਹਾਪ੍ਰਭਾਵਮ੍
ਜਦੋਂ ਸੂਤ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਦ ਦਵੈਪਾਯਨ ਨੇ ਉਥੇ ਪੁਰਾਣਾ ਦਾ ਸਾਰਾ ਗੁੱਝ ਦੱਸਿਆ; ਮੈਂ ਉਹ ਅਜੋਕੇ, ਅਚੰਭੇ ਬੁਧੀ ਤੇ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਮਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਜਨਮਿਆ, ਉਸ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਾਮਰਾਂਘ੍ਰਿਪਫਲਾਸ੍ਵਾਦਾਦਰਃ ਸਤ੍ਤਮਾਃ ਸਂਸਾਰਾਰ੍ਣਵਦੁਰ੍ਵਿਗਾਹ੍ਯਸਲਿਲਂ ਸਨ੍ਤਰ੍ਤੁਕਾਮਃ ਸ਼ੁਕਃ । ਨਾਨਾਖ੍ਯਾਨਰਸਾਲਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤਿਪੁਟੈਃ ਪ੍ਰੇਮ੍ਣਾਸ਼ृਣੋਦਦ੍ਭੁਤਂ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨ ਵਿਮੁਚ੍ਯਤੇ ਕਲਿਭਯਾਦੇਵਂਵਿਧਃ ਕਃ ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ
ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ੁਕ ਨੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰਸ ਵਾਲੀ, ਕਈ ਕਥਾਵਾਂ ਦੀ ਖਜਾਨਾ ਭਾਗਵਤ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ; ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣਿਆ, ਉਹ ਕਲਿਜੁਗ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਾਪੀਯਾਨਪਿ ਵੇਦਧਰ੍ਮਰਹਿਤਃ ਸ੍ਵਾਚਾਰਹੀਨਾਸ਼ਯੋ ॥ ਵ੍ਯਾਜੇਨਾਪਿ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਯਃ ਪਰਮਿਦਂ ਸ਼੍ਰੀਮਤ੍ਪੁਰਾਣੋਤ੍ਤਮਮ੍ । ਭੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਭੋਗਕਲਾਪਮਤ੍ਰ ਵਿਪੁਲਂ ਦੇਹਾਵਸਾਨੇऽਚਲਂ ਯੋਗਿਪ੍ਰਾਪ੍ਯਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਦ੍ਭਗਵਤੀਨਾਮਾਙ੍ਕਿਤਂ ਸੁਨ੍ਦਰਮ੍
ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪਾਪੀ, ਵੇਦ ਧਰਮ ਤੇ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਜੇਕਰ ਝੂਠੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਵੀ ਇਸ ਉੱਚਤਮ, ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਪੁਰਾਣਾ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਵੱਡੇ ਸੁਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਜੋ ਯੋਗੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਅਟੱਲ ਭਗਵਤ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਾ ਨਿਰ੍ਗੁਣਾ ਹਰਿਹਰਾਦਿਭਿਰਪ੍ਯਲਭ੍ਯਾ ਵਿਦ੍ਯਾ ਸਤਾਂ ਪ੍ਰਿਯਤਮਾਥ ਸਮਾਧਿਗਮ੍ਯਾ । ਸਾ ਤਸ੍ਯ ਚਿਤ੍ਤਕੁਹਰੇ ਪ੍ਰਕਰੋਤਿ ਭਾਵਂ ਯਃ ਸਂਸ਼ृਣੋਤਿ ਸਤਤਂ ਤੁ ਸਤੀਪੁਰਾਣਮ੍
ਉਹ ਗਿਆਨ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਹਰੀ, ਹਰਾ ਆਦਿ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਨਾ ਮਿਲ ਸਕਦੀ, ਜੋ ਚੰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀ ਤੇ ਸਮਾਧੀ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ।
ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮਾਨੁषਭਵਂ ਸਕਲਾਙ੍ਗਯੁਕ੍ਤਂ ਪੋਤਂ ਭਵਾਰ੍ਣਵਜਲੋਤ੍ਤਰਣਾਯ ਕਾਮਮ੍ । ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵਾਚਕਮਹੋ ਨ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਮੂਢਃ ਸ ਵਞ੍ਚਿਤੋऽਤ੍ਰ ਵਿਧਿਨਾ ਸੁਖਦਂ ਪੁਰਾਣਮ੍
ਜਦ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ, ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਸਮੇਤ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਨੌਕਾ, ਤੇ ਪਾਠਕ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਜੋ ਮੂਰਖ ਸੁਣਦਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਕਿਸਮਤ ਵੱਲੋਂ ਠੱਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੁਖਦਾਇਕ ਪੁਰਾਣਾ ਗਵਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਕਰ੍ਣਯੁਗਲਂ ਪਟੁਮਾਨੁषਤ੍ਵੇ ਰਾਗੀ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਸਤਤਂ ਚ ਪਰਾਪਵਾਦਾਨ੍ । ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਦਂ ਰਸਨਿਧਿਂ ਵਿਮਲਂ ਪੁਰਾਣਂ ਨष੍ਟਃ ਕੁਤੋ ਨ ਸ਼ृਣੁਤੇ ਭੁਵਿ ਮਨ੍ਦਬੁਦ੍ਧਿਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਕੰਨ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ, ਸਾਰੇ ਲਕੜਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਖਜਾਨਾ ਪੁਰਾਣਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦਾ, ਉਹ ਮੰਦਬੁਧੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਗੁੰਮ ਹੋਵੇ?
ਦੇਵੀਸਰ੍ਵੋਤ੍ਤਮੇਤਿਕਥਨਮ੍ ऋषਯ ਊਚੁਃ ਸੌਮ੍ਯ ਵ੍ਯਾਸਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾਯਾਂ ਕਸ੍ਯਾਂ ਜਾਤਃ ਸੁਤਃ ਸ਼ੁਕਃ । ਕਥਂ ਵਾ ਕੀਦृਸ਼ੋ ਯੇਨ ਪਠਿਤੇਯਂ ਸੁਸਂਹਿਤਾ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੁਜਨ, ਵਿਅਸ ਦੀ ਕਿਸ ਭਰਵਾਂ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੁਕ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ? ਤੇ ਕਿਵੇਂ, ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ, ਕਿਸ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਵਧੀਆ ਸੰਹਿਤਾ ਪੜ੍ਹੀ ਗਈ?
ਅਯੋਨਿਜਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਸ੍ਤਥਾ ਚਾਰਣਿਜਃ ਸ਼ੁਕਃ । ਸਨ੍ਦੇਹੋऽਸ੍ਤਿ ਮਹਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕਥਯਾਦ੍ਯ ਮਹਾਮਤੇ
ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ੁਕ ਮਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਜਨਮਿਆ, ਤੇ ਆਰਣੀ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਸੰਦੇਹ ਹੈ — ਹੁਣ ਦੱਸੋ, ਵੱਡੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ।
ਗਰ੍ਭਯੋਗੀ ਸ਼੍ਰੁਤਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸ਼ੁਕੋ ਨਾਮ ਮਹਾਤਪਾਃ । ਕਥਂ ਚ ਪਠਿਤਂ ਤੇਨ ਪੁਰਾਣਂ ਬਹੁਵਿਸ੍ਤਰਮ੍
ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੁਕ, ਵੱਡਾ ਤਪਸੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਯੋਗੀ ਸੀ; ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵੱਡਾ ਪੁਰਾਣਾ ਪੜ੍ਹਿਆ?
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਪੁਰਾ ਸਰਸ੍ਵਤੀਤੀਰੇ ਵ੍ਯਾਸਃ ਸਤ੍ਯਵਤੀਸੁਤਃ । ਆਸ਼੍ਰਮੇ ਕਲਵਿਂਕੌ ਤੁ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਮਯਮਾਗਤਃ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਅਾਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਦੋ ਨੌਜਵਾਨ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਜਾਤਮਾਤ੍ਰਂ ਸ਼ਿਸ਼ੁਂ ਨੀਡੇ ਮੁਕ੍ਤਮਣ੍ਡਾਨ੍ਮਨੋਹਰਮ੍ । ਤਾਮ੍ਰਾਸ੍ਯਂ ਸ਼ੁਭਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਂ ਪਿਚ੍ਛਾਂਕੁਰਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਘੋਂਸਲੇ ਵਿੱਚ ਇਕ ਨਵਾਂ ਜਨਮਿਆ ਚਿੜਾ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਖੋਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਸੋਹਣਾ, ਉਸ ਦੀ ਚੋਚ ਤਾਮਬੇ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਚੰਗੇ ਤੇ ਪੰਖਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ।
ਤੌ ਤੁ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾਰ੍ਥਮਤ੍ਯਨ੍ਤਂ ਰਤੌ ਸ਼੍ਰਮਪਰਾਯਣੌ । ਸ਼ਿਸ਼ੋਸ਼੍ਚਂਚੁਪੁਟੇ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪਨ੍ਤੌ ਚ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਉਹ ਦੋ ਪੰਛੀ ਖਾਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਉੱਤਸੁਕ ਤੇ ਮਿਹਨਤੀ ਰਹੇ, ਤੇ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਚਿੜੇ ਦੀ ਖੁੱਲੀ ਚੋਚ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਪਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਅਙ੍ਗੇਨਾਙ੍ਗਾਨਿ ਬਾਲਸ੍ਯ ਘਰ੍षਯਨ੍ਤੌ ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤੌ । ਚੁਮ੍ਬਨ੍ਤੌ ਚ ਮੁਖਂ ਪ੍ਰੇਮ੍ਣਾ ਕਲਵਿਂਕੌ ਸ਼ਿਸ਼ੋਃ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਉਹ ਪੰਛੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਚਿੜੇ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਰਗੜਦੇ, ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਚਿੜੇ ਦੇ ਮੁਖ ਨੂੰ ਚੁੰਮਦੇ ਸਨ।
ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪ੍ਰੇਮਾਦ੍ਭੁਤਂ ਤਤ੍ਰ ਬਾਲੇ ਚਟਕਯੋਸ੍ਤਦਾ । ਵ੍ਯਾਸਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਾਤੁਰਃ ਕਾਮਂ ਮਨਸਾ ਸਮਚਿਨ੍ਤਯਤ੍
ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਦਾ ਅਜੀਬ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਿਅਾਸ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ।
ਤਿਰਸ਼੍ਚਾਮਪਿ ਯਤ੍ਪ੍ਰੇਮ ਪੁਤ੍ਰੇ ਸਮਭਿਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ । ਕਿਂ ਚਿਤ੍ਰਂ ਯਨ੍ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਸੇਵਾਫਲਮਭੀਪ੍ਸਤਾਮ੍
ਜੇ ਤਿਰਛੇ ਜੰਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਐਸਾ ਪਿਆਰ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਲੋਂ ਸੇਵਾ ਦੇ ਫਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨਾ ਕੋਈ ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਨਹੀਂ।
ਕਿਮੇਤੌ ਚਟਕੌ ਚਾਸ੍ਯ ਵਿਵਾਹਂ ਸੁਖਸਾਧਨਮ੍ । ਵਿਰਚ੍ਯ ਸੁਖਿਨੌ ਸ੍ਯਾਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਧ੍ਵਾ ਮੁਖਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਕੀ ਇਹ ਦੋ ਪੰਛੀ ਆਪਣੇ ਚਿੜੇ ਲਈ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣਗੇ, ਜੋ ਸੁਖ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ, ਤੇ ਵਧੂ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਮੁਖ ਵੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਣਗੇ?
ਅਥਵਾ ਵਾਰ੍ਧਕੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਪਰਿਚਰ੍ਯਾਂ ਕਰਿष੍ਯਤਿ । ਪੁਤ੍ਰਃ ਪਰਮਧਰ੍ਮਿष੍ਠਃ ਪੁਣ੍ਯਾਰ੍ਥਂ ਕਲਵਿਂਕਯੋਃ
ਜਾਂ ਵਧਾਪੇ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਧਰਮਵਾਨ ਹੋਵੇ, ਆਪਣੇ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀਆਂ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੈ।
ਅਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾਥਵਾ ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਪਿਤਰੌ ਤਰ੍ਪਯਿष੍ਯਤਿ । ਅਥਵਾ ਪ੍ਰੇਤਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਕਰਿष੍ਯਤਿ ਯਥਾਵਿਧਿ
ਜਾਂ ਉਹ ਧਨ ਕਮਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕਰੇਗਾ, ਜਾਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਆਦਿ ਕਰਮ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰੇਗਾ।
ਅਥਵਾ ਕਿਂ ਗਯਾਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਗਤ੍ਵਾ ਸਂਵਿਤਰਿष੍ਯਤਿ । ਨੀਲੋਤ੍ਸਰ੍ਗਂ ਚ ਵਿਧਿਵਤ੍ਪ੍ਰਕਰਿष੍ਯਤਿ ਬਾਲਕਃ
ਜਾਂ ਉਹ ਗਯਾ ਜਾ ਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰੇਗਾ, ਤੇ ਨੀਲੋਤਸਰਗ ਦੀ ਰਸਮ ਵੀ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰੇਗਾ।
ਸਂਸਾਰੇऽਤ੍ਰ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਸੁਖਾਨਾਮੁਤ੍ਤਮਂ ਸੁਖਮ੍ । ਪੁਤ੍ਰਗਾਤ੍ਰਪਰਿष੍ਵਂਗੋ ਲਾਲਨਞ੍ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੁਖ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਉਣ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਅਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਗਤਿਰ੍ਨਾਸ੍ਤਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗੋ ਨੈਵ ਚ ਨੈਵ ਚ । ਪੁਤ੍ਰਾਦਨ੍ਯਤਰਨ੍ਨਾਸ੍ਤਿ ਪਰਲੋਕਸ੍ਯ ਸਾਧਨਮ੍
ਜਿਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਦੀ ਕੋਈ ਮੰਜਿਲ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਰਗ ਮਿਲਦਾ; ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਪਰਲੋਕ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਕੋਈ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ।
ਮਨ੍ਵਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚ ਮੁਨਿਭਿਰ੍ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਭਾषਿਤਮ੍ । ਪੁਤ੍ਰਵਾਨ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਨਾਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਕਥਞ੍ਚਨ
ਮਨੂ ਆਦਿ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ: ਜਿਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਰਗ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਦृਸ਼੍ਯਤੇऽਤ੍ਰ ਸਮਕ੍ਸ਼ਂ ਤਨ੍ਨਾਨੁਮਾਨੇਨ ਸਾਧ੍ਯਤੇ । ਪੁਤ੍ਰਵਾਨ੍ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਪਾਪਾਦਾਪ੍ਤਵਾਕ੍ਯਂ ਚ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਇੱਥੇ ਸਿੱਧੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਨੁਮਾਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ; ਪੁੱਤਰ ਵਾਲਾ ਪਾਪ ਤੋਂ ਛੁਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਸਦਾ ਲਈ ਸੱਚੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ।