ਰੁਰੋਦ ਚ ਤਦਾ ਬਾਲੋ ਵਜ੍ਰੇਣਾਭਿਹਤਸ੍ਤਥਾ । ਮਾ ਰੁਦੇਤਿ ਸ਼ਨੈਰ੍ਵਾਕ੍ਯਮੁਵਾਚ ਮਘਵਾਨਮੁਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਜਦ ਵਜਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਬੱਚਾ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਮਘਵਾਨ ਨੇ ਹੌਲੇ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, 'ਨਾ ਰੋ।'
ਸ਼ਕਲਾਨਿ ਪੁਨਃ ਸਪ੍ਤ ਸਪ੍ਤਧਾ ਕਰ੍ਤਿਤਾਨਿ ਚ । ਤਦਾ ਚੈਕੋਨਪਞ੍ਚਾਸ਼ਨ੍ਮਰੁਤਸ਼੍ਚਾਭਵਨ੍ਨृਪ
ਫਿਰ ਉਹ ਸੱਤ ਟੁਕੜੇ ਵੀ ਸੱਤ-ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਵੰਡ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਨੰਜਾ ਮਰੁਤ ਜੰਮੇ।
ਤਦਾ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਾ ਸੁਦਤੀ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਗਰ੍ਭਂ ਤਥਾਕृਤਮ੍ । ਇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਛਲਰੂਪੇਣ ਚੁਕੋਪ ਭृਸ਼ਦੁਃਖਿਤਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਸੋਹਣੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਜਦ ਜਾਗੀ ਤੇ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਇੰਦਰ ਨੇ ਛਲ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੇ ਗਰਭ ਨਾਲ ਇਹ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਦੁੱਖੀ ਹੋਈ।
ਭਗਿਨੀਕृਤਂ ਤੁ ਸਾ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਕੁਪਿਤਾ ਤਦਾ । ਅਦਿਤਿਂ ਮਘਵਨ੍ਤਞ੍ਚ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਪਰਾਯਣਾ
ਜਦ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਬੱਚਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਸੱਚ ਤੇ ਵਰਤ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੀ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਅਦਿਤੀ ਤੇ ਮਘਵਾਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ।
ਯਥਾ ਮੇ ਕਰ੍ਤਿਤੋ ਗਰ੍ਭਸ੍ਤਵ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਛਦ੍ਮਨਾ । ਤਥਾ ਤਨ੍ਨਾਸ਼ਮਾਯਾਤੁ ਰਾਜ੍ਯਂ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨਸ੍ਯ ਤੁ
ਜਿਵੇਂ ਮੇਰਾ ਗਰਭ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤ ਨੇ ਛਲ ਨਾਲ ਨਾਸ ਕੀਤਾ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਜਗੱਦੀ ਵੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਯਥਾ ਗੁਪ੍ਤੇਨ ਪਾਪੇਨ ਮਮ ਗਰ੍ਭੋ ਨਿਪਾਤਿਤਃ । ਅਦਿਤ੍ਯਾ ਪਾਪਚਾਰਿਣ੍ਯਾ ਯਥਾ ਮੇ ਘਾਤਿਤਃ ਸੁਤਃ
ਜਿਵੇਂ ਮੇਰਾ ਗਰਭ ਛੁਪ ਕੇ ਕੀਤੇ ਪਾਪ ਨਾਲ ਨਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤ ਅਦਿਤੀ ਨੇ ਪਾਪ ਕਰਕੇ ਮਾਰਿਆ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ—
ਤਸ੍ਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤੁ ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤੁ ਜਾਤਾ ਜਾਤਾਃ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਕਾਰਾਗਾਰੇ ਵਸਤ੍ਵੇषਾ ਪੁਤ੍ਰਸ਼ੋਕਾਤੁਰਾ ਭृਸ਼ਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤ ਜਦ ਜੰਮਣ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਮਰ ਜਾਣ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਾਂ ਦੇ ਗਮ ਵਿਚ ਕੈਦ ਵਿਚ ਰਹੇ।
ਅਨ੍ਯਜਨ੍ਮਨਿ ਚਾਪ੍ਯੇਵ ਮृਤਾਪਤ੍ਯਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਯੁਤ੍ਸृष੍ਟਂ ਤਦਾ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ਾਪਂ ਮਰੀਚਿਨਨ੍ਦਨਃ
ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਨਮ ਵਿਚ ਵੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਗੁਆਉਣ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦ ਇਹ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਮਰੀਚੀ ਦਾ ਪੁੱਤ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ—
ਉਵਾਚ ਪ੍ਰਣਯੋਪੇਤੋ ਵਚਨਂ ਸ਼ਮਯਨ੍ਨਿਵ । ਮਾ ਕੋਪਂ ਕੁਰੁ ਕਲ੍ਯਾਣਿ ਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਬਲਵਤ੍ਤਰਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਉਸਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਕਿਹਾ: "ਕੋਪ ਨਾ ਕਰ, ਸੁਭਾਗਣੀ, ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਤਾਕਤਵਰ ਹਨ।"
ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮਰੁਤੋ ਮਘਵਤ੍ਸਖਾਃ । ਸ਼ਾਪੋऽਯਂ ਤਵ ਵਾਮੋਰੁ ਤ੍ਵष੍ਟਾਵਿਂਸ਼ੇऽਥ ਦ੍ਵਾਪਰੇ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਮਰੁਤ ਬਣ ਜਾਣਗੇ, ਜੋ ਮਘਵਾਨ ਦੇ ਸਾਥੀ ਹਨ। ਤੇਰਾ ਇਹ ਸ਼ਾਪ, ਸੋਹਣੀ ਜੰਗ੍ਹਾ ਵਾਲੀ, ਅਠਾਈਂ ਦੁਆਪਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਅਂਸ਼ੇਨ ਮਾਨੁषਂ ਜਨ੍ਮ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਭੋਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ ਭਾਮਿਨੀ । ਵਰੁਣੇਨਾਪਿ ਦਤ੍ਤੋऽਸ੍ਤਿ ਸ਼ਾਪਃ ਸਨ੍ਤਾਪਿਤੇਨ ਚ
ਉਹ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ ਤੇ, ਸੋਹਣੀ, ਉਸ ਜਨਮ ਦੇ ਫਲ ਭੋਗੇਗਾ। ਵਰੁਣ ਨੇ ਵੀ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਉਭਯੋਃ ਸ਼ਾਪਯੋਗੇਨ ਮਾਨੁषੀਯਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਪਤਿਨਾਸ਼੍ਵਾਸਿਤਾ ਦੇਵੀ ਸਨ੍ਤੁष੍ਟਾ ਸਾਭਵਤ੍ਤਦਾ
ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਮਿਲ ਕੇ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ। ਵਿਆਸ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਪਤੀ ਵਲੋਂ ਮਨਾਉਣ ਤੇ ਦੇਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਈ।
ਨੋਵਾਚ ਵਿਪ੍ਰਿਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਤਤਃ ਸਾ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀ । ਇਤਿ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਰਾਜਨ੍ ਪੂਰ੍ਵਸ਼ਾਪਸ੍ਯ ਕਾਰਣਮ੍
ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਫਿਰ ਕੁਝ ਵੀ ਮਾੜਾ ਨਹੀਂ ਬੋਲੀ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੈਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਾਪ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਦਿਤਿਰ੍ਦੇਵਕੀ ਜਾਤਾ ਸ੍ਵਾਂਸ਼ੇਨ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ
ਅਦਿਤੀ ਆਪਣੇ ਹੀ ਅੰਸ਼ ਨਾਲ ਦੇਵਕੀ ਬਣੀ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।
ਅਧਮਜਗਤਃ ਸ੍ਥਿਤਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਰਾਜੋਵਾਚ ਵਿਸ੍ਮਿਤੋऽਸ੍ਮਿ ਮਹਾਭਾਗ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਖ੍ਯਾਨਂ ਮਹਾਮਤੇ । ਸਂਸਾਰੋऽਯਂ ਪਾਪਰੂਪਃ ਕਥਂ ਮੁਚ੍ਯੇਤ ਬਨ੍ਧਨਾਤ੍
ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਪਾਪੀ ਸੁਭਾਵ ਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਕਸ਼੍ਯਪਸ੍ਯਾਪਿ ਦਾਯਾਦਸ੍ਤ੍ਰਿਲੋਕੀਵਿਭਵੇ ਸਤਿ । ਕृਤਵਾਨੀਦृਸ਼ਂ ਕਰ੍ਮ ਕੋ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਞ੍ਚੁਗੁਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਕਸ਼ਯਪ ਦੇ ਵਾਰਸ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਜਗਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਐਸਾ ਕੰਮ ਕਰ ਗਏ। ਫਿਰ ਕੌਣ ਨਹੀਂ ਐਸਾ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ?
ਗਰ੍ਭੇ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਬਾਲਸ੍ਯ ਹਨਨਂ ਦਾਰੁਣਂ ਕਿਲ । ਸੇਵਾਮਿषੇਣ ਮਾਤੁਸ਼੍ਚ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼ਪਥਮਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਉਹ ਗਰਭ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਗਿਆ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਕੰਮ ਸੀ। ਮਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੇ ਮਾਸ ਖਾਣ ਲਈ, ਉਸ ਨੇ ਅਜੀਬ ਕਸਮ ਚੁੱਕੀ।
ਸ਼ਾਸ੍ਤਾ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਗੋਪ੍ਤਾ ਚ ਤ੍ਰਿਲੋਕ੍ਯਾਃ ਪਤਿਰਪ੍ਯੁਤ । ਕृਤਵਾਨੀਦृਸ਼ਂ ਕਰ੍ਮ ਕੋ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਦਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍
ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਖੇ ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਐਸਾ ਕੰਮ ਕਰ ਗਏ। ਫਿਰ ਹੁਣ ਕੌਣ ਨਹੀਂ ਐਸਾ ਕਰੇਗਾ?
ਪਿਤਾਮਹਾ ਮੇ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇऽਤਿਦਾਰੁਣਮ੍ । ਕृਤਵਨ੍ਤਸ੍ਤਥਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਦੁष੍ਟਂ ਕਰ੍ਮ ਜਗਦ੍ਗੁਰੋ
ਮੇਰੇ ਦਾਦਿਆਂ ਨੇ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ, ਮੰਦੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ, ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ।
ਭੀष੍ਮੋਦ੍ਰੋਣਃ ਕृਪਃ ਕਰ੍ਣੋ ਧਰ੍ਮਾਸ਼ੋऽਪਿ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਃ । ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਰੁਦ੍ਧਧਰ੍ਮੇਣ ਵਾਸੁਦੇਵੇਨ ਨੋਦਿਤਾਃ
ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ, ਕ੍ਰਿਪ, ਕਰਨ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਧਰਮੀ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਵੀ, ਸਾਰੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਵਲੋਂ ਉਕਸਾਏ ਹੋਏ, ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਚੱਲ ਪਏ।
ਅਸਾਰਤਾਂ ਵਿਜਾਨਨ੍ਤਃ ਸਂਸਾਰਸ੍ਯ ਸੁਮੇਧਸਃ । ਦੇਵਾਂਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਕਥਂ ਚਕੁਰ੍ਨਿਨ੍ਦਿਤਂ ਧਰ੍ਮਤਤ੍ਪਰਾਃ
ਜੋ ਵੱਡੀ ਅਕਲ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜਗਤ ਦੀ ਨਿਰਥਕਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਧਰਮ ਦੇ ਪੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਕੰਮ ਕਰ ਬੈਠੇ?
ਕਾਸ੍ਥਾ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਕਿਂ ਵਿਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍ । ਚਲਚਿਤ੍ਤੋऽਸ੍ਮਿ ਸਞ੍ਜਾਤਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਚੈਤਤ੍ਕਥਾਨਕਮ੍
ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਧਰਮ ਦੀ ਪੱਕੀ ਪਰੀਖਿਆ ਕੀ ਹੈ? ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਡੋਲ ਗਿਆ ਹੈ।
ਆਪ੍ਤਵਾਕ੍ਯਂ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਚੇਦਾਪ੍ਤਃ ਕਃ ਪਰਦੇਹਵਾਨ੍ । ਪੁਰੁषੋ ਵਿषਯਾਸਕ੍ਤੋ ਰਾਗੀ ਭਵਤਿ ਸਰ੍ਵਥਾ
ਜੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਦੀ ਗੱਲ ਹੀ ਮਾਪਦੰਡ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਕੌਣ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੋਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਾਗੋ ਦ੍ਵੇषੋ ਭਵੇਨ੍ਨੂਨਮਰ੍ਥਨਾਸ਼ਾਦਸਂਸ਼ਯਮ੍ । ਦ੍ਵੇषਾਦਸਤ੍ਯਵਚਨਂ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸ੍ਵਾਰ੍ਥਸਿਦ੍ਧਯੇ
ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਦੌਲਤ ਦੇ ਨਾਸ ਨਾਲ ਲਾਲਚ ਤੇ ਵੈਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵੈਰ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਫਾਇਦੇ ਲਈ ਝੂਠ ਬੋਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਜਰਾਸਨ੍ਧਵਿਘਾਤਾਰ੍ਥਂ ਹਰਿਣਾ ਸਤ੍ਤ੍ਵਮੂਰ੍ਤਿਨਾ । ਛਲੇਨ ਰਚਿਤਂ ਰੂਪਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯ ਵਿਜਾਨਤਾ
ਜਰਾਸੰਧ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ, ਹਰੀ ਨੇ ਨੇਕ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਝੂਠੀ ਚਾਲ ਬਣਾਈ।
ਤਦਾਪ੍ਤਃ ਕਃ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਕਿਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਮੂਰ੍ਤਿਰਪੀਦृਸ਼ਃ । ਅਰ੍ਜੁਨੋऽਪਿ ਤਥੈਵਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯੇ ਯਜ੍ਞਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤੇ
ਫਿਰ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਕੌਣ ਹੈ, ਮਾਪਦੰਡ ਕੀ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਨੇਕ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਵੀ ਐਸਾ ਕਰੇ? ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਵੀ ਯਜਨ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਇੰਝ ਹੀ ਕੀਤਾ।
ਕੀਦृਸ਼ੋऽਯਂ ਕृਤੋ ਯਜ੍ਞਃ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਸ਼ਮਵਰ੍ਜਿਤਃ । ਪਰਲੋਕਪਦਾਰ੍ਥਂ ਵਾ ਯਸ਼ਸੇ ਵਾਨ੍ਯਥਾ ਕਿਲ
ਇਹ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਯਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਸ ਲਈ, ਜਦ ਇਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ? ਇਹ ਪਰਲੋਕ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਸੀ, ਜਾਂ ਇਜ਼ਤ ਲਈ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਲਈ?
ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਪ੍ਰਥਮਃ ਪਾਦਃ ਸਤ੍ਯਮੇਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤੇਰ੍ਵਚਃ । ਦ੍ਵਿਤੀਯਸ੍ਤੁ ਤਥਾ ਸ਼ੌਚਂ ਦਯਾ ਪਾਦਸ੍ਤृਤੀਯਕਃ
ਧਰਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਥੰਭ ਸੱਚ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ; ਦੂਜਾ ਸਥੰਭ ਪਵਿਤਰਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਤੀਜਾ ਸਥੰਭ ਦਇਆ ਹੈ।
ਦਾਨਂ ਪਾਦਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਥਸ਼੍ਚ ਪੁਰਾਣਜ੍ਞਾ ਵਦਨ੍ਤਿ ਵੈ । ਤੈਰ੍ਵਿਹੀਨਃ ਕਥਂ ਧਰ੍ਮਸ੍ਤਿष੍ਠੇਦਿਹ ਸੁਸਮ੍ਮਤਃ
ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਚੌਥਾ ਸਥੰਭ ਦਾਨ ਹੈ; ਜੇ ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਧਰਮ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਥੇ ਕਿਵੇਂ ਟਿਕ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਧਰ੍ਮਹੀਨਂ ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਕਥਂ ਤਤ੍ਫਲਦਂ ਭਵੇਤ੍ । ਧਰ੍ਮੇ ਸ੍ਥਿਰਾ ਮਤਿਃ ਕ੍ਵਾਪਿ ਨ ਕਸ੍ਯਾਪਿ ਪ੍ਰਤੀਯਤੇ
ਜੋ ਕਰਮ ਧਰਮ ਤੋਂ ਵੱਜ ਕੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਫਲ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ ਮੱਤ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ।