ਕਰ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛੇਚ੍ਚ ਕੋ ਮੂਢਃ ਸ਼੍ਰਮਦਂ ਸੁਖਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਸਰ੍ਵਥੈਵ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸਰ੍ਵੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਯਃ ਸੁਰਾਃ
ਕਿਹੜਾ ਮੂਰਖ ਐਸਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੇਗਾ ਜੋ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਥਕਾਵੇ ਤੇ ਸੁਖ ਨਾਸ ਕਰ ਦੇਵੇ? ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ! ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ—
ਕृਤਕਰ੍ਮਵਿਪਾਕੇਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤਿ ਸੁਖਾਸੁਖੇ । ਅਵਸ਼੍ਯਮੇਵ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਮ੍ । ਦੇਹਵਦ੍ਭਿਰ੍ਨृਭਿਰ੍ਦੇਵੈਸ੍ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ
ਜੋ ਕਰਮ ਕੀਤਾ, ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ, ਉਹਦਾ ਫਲ ਮਨੁੱਖ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਜਾਨਵਰ—ਸਭ ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਭੋਗਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ; ਕਰਮ ਪੱਕਾ ਹੋਣ ਤੇ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਤਪਸਾ ਦਾਨਯਜ੍ਞੈਸ਼੍ਚ ਮਾਨਵਸ਼੍ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਤਾਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ । ਕ੍ਸ਼ੀਣੇ ਪੁਣ੍ਯੇऽਥ ਸ਼ਕ੍ਰੋऽਪਿ ਪਤਤ੍ਯੇਵ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਤਪ, ਦਾਨ ਤੇ ਯਗ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਇੰਦਰ ਦਾ ਦਰਜਾ ਵੀ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜਦੋਂ ਪੁੰਨ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੰਦਰ ਵੀ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਰਾਮਾਵਤਾਰਯੋਗੇਨ ਦੇਵਾ ਵਾਨਰਤਾਂ ਗਤਾਃ । ਤਥਾ ਕृष੍ਣਸਹਾਯਾਰ੍ਥਂ ਦੇਵਾ ਯਾਦਵਤਾਂ ਗਤਾਃ
ਰਾਮ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਸਮੇਂ, ਦੇਵਤੇ ਵਾਨਰ ਬਣ ਗਏ; ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ, ਦੇਵਤੇ ਯਾਦਵ ਬਣ ਗਏ।
ਏਵਂ ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ ਵਿष੍ਣੁਰਵਤਾਰਾਨਨੇਕਸ਼ਃ । ਕਰੋਤਿ ਧਰ੍ਮਰਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤੋ ਭृਸ਼ਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰ ਯੁੱਗ ਵਿਚ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਕਈ ਵਾਰੀ ਅਵਤਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਪੁਨਃ ਪੁਨਰ੍ਹਰੇਰੇਵਂ ਨਾਨਾਯੋਨਿषੁ ਪਾਰ੍ਥਿਵ । ਅਵਤਾਰਾ ਭਵਨ੍ਤ੍ਯਨ੍ਯੇ ਰਥਚਕ੍ਰਵਦਦ੍ਭੁਤਾਃ
ਹੇ ਰਾਜਾ! ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ, ਹਰੀ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੂਨਾਂ ਵਿਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਅਵਤਾਰ ਵੀ ਰਥ ਦੇ ਪਹੀਏ ਵਾਂਗ ਅਚੰਭੇ ਹੋ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਂ ਹਨਨਂ ਕਰ੍ਮ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਹਰਿਣਾ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਅਂਸ਼ਾਂਸ਼ੇਨ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਵੈ ਕृਤ੍ਵਾ ਜਨ੍ਮ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਦੈਤੀਆਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰਨਾ ਆਪ ਹੀ ਹਰਿ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਮਹਾਨ ਅੰਸ਼ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਕਰਨਾ ਸੀ।
ਤਦਹਂ ਸਂਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕृष੍ਣਜਨ੍ਮਕਥਾਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍ । ਸ ਏਵ ਭਗਵਾਨ੍ਵਿष੍ਣੁਰਵਤੀਰ੍ਣੋ ਯਦੋਃ ਕੁਲੇ
ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਮੈਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਸੁਭਾਗੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਉਹੀ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਯਦੂ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸਨ।
ਕਸ਼੍ਯਪਸ੍ਯ ਮੁਨੇਰਂਸ਼ੋ ਵਸੁਦੇਵਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ । ਗੋਵृਤ੍ਤਿਰਭਵਦ੍ਰਾਜਨ੍ ਪੂਰ੍ਵਸ਼ਾਪਾਨੁਭਾਵਤਃ
ਕਸ਼੍ਯਪ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਤੋਂ ਵਸੁਦੇਵ ਜੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਸਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਰਾਜਨ, ਉਹ ਗਵਾਲ ਬਣ ਗਏ।
ਕਸ਼੍ਯਪਸ੍ਯ ਚ ਦ੍ਵੇ ਪਤ੍ਨ੍ਯੌ ਸ਼ਾਪਾਦਤ੍ਰ ਮਹੀਪਤੇ । ਅਦਿਤਿਃ ਸੁਰਸਾ ਚੈਵਮਾਸਤੁਃ ਪृਥਿਵੀਪਤੇ
ਕਸ਼੍ਯਪ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪਤਨੀਆਂ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਅਦਿਤੀ ਤੇ ਸੁਰਸਾ ਬਣੀਆਂ।
ਦੇਵਕੀ ਰੋਹਿਣੀ ਚੋਭੇ ਭਗਿਨ੍ਯੌ ਭਰਤਰ੍षਭ । ਵਰੁਣੇਨ ਮਹਾਞ੍ਛਾਪੋ ਦਤ੍ਤਃ ਕੋਪਾਦਿਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਦੇਵਕੀ ਤੇ ਰੋਹਣੀ, ਦੋਵੇਂ ਭੈਣਾਂ, ਭਾਰਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਵਰਨ ਜੀ ਵਲੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਾਪ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸਭ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ।
ਰਾਜੋਵਾਚ ਕਿਂ ਕृਤਂ ਕਸ਼੍ਯਪੇਨਾਗੋ ਯੇਨ ਸ਼ਪ੍ਤੋ ਮਹਾਨृषਿਃ । ਸਭਾਰ੍ਯਃ ਸ ਕਥਂ ਜਾਤਸ੍ਤਦ੍ਵਦਸ੍ਵ ਮਹਾਮਤੇ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੇ ਐਸਾ ਕੀ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸ਼ਾਪਤ ਹੋਏ? ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਕਿਵੇਂ ਜਨਮ ਲਏ? ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀ ਜੀ।
ਕਥਞ੍ਚ ਭਗਵਾਨ੍ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਜਾਤੋऽਸ੍ਤਿ ਗੋਕੁਲੇ । ਵਾਸੀ ਵੈਕੁਣ੍ਠਨਿਲਯੇ ਰਮਾਪਤਿਰਖਣ੍ਡਿਤਃ
ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਦੇ ਅਟੁੱਟ ਸਾਥੀ ਹਨ ਤੇ ਵੈਕੁੰਠ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਗੋਕੁਲ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਜਨਮ ਲਏ?
ਨਿਦੇਸ਼ਾਤ੍ਕਸ੍ਯ ਭਗਵਾਨ੍ਵਰ੍ਤਤੇ ਪ੍ਰਭੁਰਵ੍ਯਯਃ । ਨਾਰਾਯਣਃ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਯੁਗਾਦਿਃ ਸਰ੍ਵਧਾਰਕਃ
ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਨਾਸ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਯੁੱਗਾਂ ਦੇ ਆਰੰਭਕ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਥਾਮਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਿਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ?
ਸ ਕਥਂ ਸਦਨਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕਰ੍ਮਵਾਨਿਵ ਮਾਨੁषੇ । ਕਰੋਤਿ ਜਨਨਂ ਕਸ੍ਮਾਦਤ੍ਰ ਮੇ ਸਂਸ਼ਯੋ ਮਹਾਨ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਝੇ ਹੋਏ ਵਰਗਾ ਵਰਤਾਵ ਕਰਦੇ ਹਨ? ਉਹ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ? ਇਹ ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਸੰਦੇਹ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮਾਨੁषਦੇਹਂ ਤੁ ਕਰੋਤਿ ਚ ਵਿਡਮ੍ਬਨਮ੍ । ਭਾਵਾਨ੍ਨਾਨਾਵਿਧਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਮਾਨੁषੇ ਦੁष੍ਟਜਨ੍ਮਨਿ
ਮਨੁੱਖਾ ਸਰੀਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਚਾਹੇ ਮਾੜੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਨਾਟਕ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕਾਮਃ ਕ੍ਰੋਧੋऽਮਰ੍षਸ਼ੋਕੌ ਵੈਰਂ ਪ੍ਰੀਤਿਸ਼੍ਚ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍ । ਸੁਖਂ ਦੁਃਖਂ ਭਯਂ ਨॄਣਾਂ ਦੈਨ੍ਯਮਾਰ੍ਜਵਮੇਵ ਚ
ਇੱਛਾ, ਗੁੱਸਾ, ਈਰਖਾ, ਦੁੱਖ, ਵੈਰ ਅਤੇ ਕਦੇ ਕਦੇ ਪ੍ਰੀਤ; ਖੁਸ਼ੀ, ਦੁੱਖ, ਡਰ, ਗਰੀਬੀ ਤੇ ਸਾਦਗੀ—ਇਹ ਸਭ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਦੁष੍ਕृਤਂ ਸੁਕृਤਂ ਚੈਵ ਵਚਨਂ ਹਨਨਂ ਤਥਾ । ਪੋषਣਂ ਚਲਨਂ ਤਾਪੋ ਵਿਮਰ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚ ਵਿਕਤ੍ਥਨਮ੍
ਮੰਦੇ ਤੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ, ਬੋਲਣਾ, ਮਾਰਨਾ, ਪਾਲਣਾ, ਚਲਣਾ, ਪੀੜਾ, ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਤੇ ਵੱਡਾਈ ਕਰਨਾ—ਇਹ ਸਭ ਵੀ।
ਲੋਭੋ ਦਮ੍ਭਸ੍ਤਥਾ ਮੋਹਃ ਕਪਟਃ ਸ਼ੋਚਨਂ ਤਥਾ । ਏਤੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਤਥਾ ਭਾਵਾ ਮਾਨੁष੍ਯੇ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ ਹਿ
ਲਾਲਚ, ਦਿਖਾਵਾ, ਭੁਲਾਵਾ, ਧੋਖਾ, ਰੋਣਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਹਾਲਤਾਂ ਵੀ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ ਕਥਂ ਭਗਵਾਨ੍ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤ੍ਵਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸੁਖਮਨਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਕਰੋਤਿ ਮਾਨੁषਂ ਜਨ੍ਮ ਭਾਵੈਸ੍ਤੈਸ੍ਤੈਰਭਿਦ੍ਰੁਤਮ੍
ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੁਖ ਕਦੇ ਘਟਦਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਕਿਂ ਸੁਖਂ ਮਾਨੁषਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਭੁਵਿ ਜਨ੍ਮ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰ । ਕਿਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਹਰਿਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਗਰ੍ਭਵਾਸਂ ਕਰੋਤਿ ਵੈ
ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਸੁਖ ਹੈ? ਹਰਿ ਆਪ ਹੀ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?
ਗਰ੍ਭਦੁਃਖਂ ਜਨ੍ਮਦੁਃਖਂ ਬਾਲਭਾਵੇ ਤਥਾ ਪੁਨਃ । ਯੌਵਨੇ ਕਾਮਜਂ ਦੁਃਖਂ ਗਾਰ੍ਹਸ੍ਤ੍ਯੇऽਤਿਮਹਤ੍ਤਰਮ੍
ਗਰਭ ਦਾ ਦੁੱਖ, ਜਨਮ ਦਾ ਦੁੱਖ, ਫਿਰ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਵੀ; ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਦੁੱਖ, ਤੇ ਘਰੇਲੂ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੁੱਖ।
ਦੁਃਖਾਨ੍ਯੇਤਾਨ੍ਯਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਮਾਨੁषੇ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ । ਕਥਂ ਸ ਭਗਵਾਨ੍ਵਿष੍ਣੁਰਵਤਾਰਾਨ੍ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਮਨੁੱਖਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਦੁਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ; ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਕਿਵੇਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਅਵਤਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ?
ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਰਾਮਾਵਤਾਰਂ ਹਿ ਹਰਿਣਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਯੋਨਿਨਾ । ਦੁਃਖਂ ਮਹਤ੍ਤਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਵਨਵਾਸੇऽਤਿਦਾਰੁਣੇ
ਹਰੀ ਨੇ ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਲਿਆ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ, ਵਣਵਾਸ ਦੇ ਕਠਿਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਸਹਿਣਾ ਪਿਆ।
ਸੀਤਾਵਿਰਹਜਂ ਦੁਃਖਂ ਸਂਗ੍ਰਾਮਸ਼੍ਚ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਕਾਨ੍ਤਾਤ੍ਯਾਗੋऽਪ੍ਯਨੇਨੈਵਮਨੁਭੂਤੋ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਸੀਤਾ ਦੀ ਜੁਦਾਈ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਦੁੱਖ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦਾ ਦੁੱਖ—ਇਹ ਸਭ ਵੀ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੇ ਸਹਿ ਲਏ।
ਤਥਾ ਕृष੍ਣਾਵਤਾਰੇऽਪਿ ਜਨ੍ਮ ਰਕ੍ਸ਼ਾਗृਹੇ ਪੁਨਃ । ਗੋਕੁਲੇ ਗਮਨਂ ਚੈਵ ਗਵਾਂ ਚਾਰਣਮਿਤ੍ਯੁਤ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਜਨਮ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਫਿਰ ਗੋਕੁਲ ਜਾਣਾ ਪਿਆ, ਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਵਾਲੀ ਵੀ ਕੀਤੀ।
ਕਂਸਸ੍ਯ ਹਨਨਂ ਕष੍ਟਾਦ੍ ਦ੍ਵਾਰਕਾਗਮਨਂ ਪੁਨਃ । ਨਾਨਾਸਂਸਾਰਦੁਃਖਾਨਿ ਭੁਕ੍ਤਵਾਨ੍ਭਗਵਾਨ੍ ਕਥਮ੍
ਕੰਸ ਦਾ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾਣਾ, ਫਿਰ ਦੁਆਰਕਾ ਵੱਲ ਜਾਣਾ, ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਦੁੱਖ—ਇਹ ਸਭ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਸਹਿ ਲਏ?
ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਕਃ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ੇਤ ਮੁਕ੍ਤੋ ਦੁਃਖਾਨਿ ਜ੍ਞਾਨਵਾਨ੍ । ਸਂਸ਼ਯਂ ਛਿਨ੍ਧਿ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞ ਮਮ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਯੇ
ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੌਣ, ਜੋ ਮੋਹ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਤੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਦੁੱਖ ਸਹਿੰਦਾ ਹੈ? ਹੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਮੇਰਾ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੇਰਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਦਿਤ੍ਯਾ ਅਦਿਤ੍ਯੈ ਸ਼ਾਪਦਾਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਕਾਰਣਾਨਿ ਬਹੂਨ੍ਯਤ੍ਰਾਪ੍ਯਵਤਾਰੇ ਹਰੇਃ ਕਿਲ । ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਚੈਵ ਦੇਵਾਨਾਮਂਸ਼ਾਵਤਰਣੇष੍ਵਪਿ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹਰੀ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹਨ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦੇ ਵੀ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ।
ਵਸੁਦੇਵਾਵਤਾਰਸ੍ਯ ਕਾਰਣਂ ਸ਼ृਣੁ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ । ਦੇਵਕ੍ਯਾਸ਼੍ਚੈਵ ਰੋਹਿਣ੍ਯਾ ਅਵਤਾਰਸ੍ਯ ਕਾਰਣਮ੍
ਹੁਣ ਤੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਹੋਣ ਦਾ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਕੀ ਸੀ, ਤੇ ਦੇਵਕੀ ਤੇ ਰੋਹਣੀ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਹੋਣ ਦਾ ਵੀ।