ਕਪਾਲੀ ਚ ਤਥਾ ਰੁਦ੍ਰਃ ਕਰ੍ਮਣੈਵ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਅਨਾਦਿਨਿਧਨਂ ਚੈਤਤ੍ਕਾਰਣਂ ਕਰ੍ਮ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਰੁਦ੍ਰ, ਜੋ ਕਪਾਲ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਸਿਰਫ ਕਰਮ ਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਕਰਮ ਇਹ ਕਾਰਨ ਹੈ ਜੋ ਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਨਾ ਹੀ ਖਤਮ ਹੋਇਆ।
ਤੇਨੇਹ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮਮ੍ । ਨਿਤ੍ਯਾਨਿਤ੍ਯਵਿਚਾਰੇऽਤ੍ਰ ਨਿਮਗ੍ਨਾ ਮੁਨਯਃ ਸਦਾ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ—ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਚਲ—ਸਦਾ ਉਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ; ਰਿਸ਼ੀ ਸਦਾ ਇਥੇ ਨਿੱਤ ਤੇ ਅਨਿੱਤ ਦੀ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਕਿਮੇਤਦ੍ਵੈ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਾਨਿਤ੍ਯਮੇਵ ਚ । ਮਾਯਾਯਾਂ ਵਿਦ੍ਯਮਾਨਾਯਾਂ ਜਗਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤੀਯਤੇ
ਉਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਇਹ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਅਸਥਾਈ ਹੈ; ਜਦ ਤੱਕ ਮਾਇਆ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਜਗਤ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਾਰ੍ਯਾਭਾਵਃ ਕਥਂ ਵਾਚ੍ਯਃ ਕਾਰਣੇ ਸਤਿ ਸਰ੍ਵਥਾ । ਮਾਯਾ ਨਿਤ੍ਯਾ ਕਾਰਣਞ੍ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਸਰ੍ਵਦਾ ਕਿਲ
ਜਦੋਂ ਕਾਰਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਲ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਕਿਵੇਂ ਕਹੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਮਾਇਆ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮਬੀਜਂ ਤਤੋऽਨਿਤ੍ਯਂ ਚਿਨ੍ਤਨੀਯਂ ਸਦਾ ਬੁਧੈਃ । ਭ੍ਰਮਤ੍ਯੇਵ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਰਾਜਨ੍ਕਰ੍ਮਨਿਯਨ੍ਤ੍ਰਿਤਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਕਰਮ ਦਾ ਬੀਜ ਅਸਥਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਰਾਜਾ, ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਕਰਮ ਦੇ ਅਧੀਨ ਭਟਕਦਾ ਹੈ।
ਨਾਨਾਯੋਨਿषੁ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਨਾਨਾਧਰ੍ਮਮਯੇषੁ ਚ । ਇਚ੍ਛਯਾ ਚ ਭਵੇਞ੍ਚਨ੍ਮ ਵਿष੍ਣੋਰਮਿਤਤੇਜਸਃ
ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰਮਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਨੰਤ ਚਾਨਣ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਹੀ ਜਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਯੁਗੇ ਯੁਗੇष੍ਵਨੇਕਾਸੁ ਨੀਚਯੋਨਿषੁ ਤਤ੍ਕਥਮ੍ । ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵੈਕੁਣ੍ਠਸਂਵਾਸਂ ਸੁਖਭੋਗਾਨਨੇਕਸ਼ਃ
ਕਿਵੇਂ, ਕਈ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਕਈ ਨੀਚ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਵੈਕੁੰਠ ਦੀ ਵਸਤੀ ਅਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਸੁਖਾਂ ਦੀ ਭੋਗਣਾ ਛੱਡ ਕੇ—
ਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਮਨ੍ਦਿਰੇ ਵਾਸਂ ਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤਃ ਕੋऽਭਿਵਾਞ੍ਛਤਿ । ਪੁष੍ਪਾਵਚਯਲੀਲਾਂ ਚ ਜਲਕੇਲਿਂ ਸੁਖਾਸਨਮ੍
ਕੌਣ, ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਲ-ਮੂਤ੍ਰ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰੇਗਾ, ਜਾਂ ਫੁੱਲ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਖੇਡ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਜਾਂ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠਣ ਦੀ ਚਾਹ ਰੱਖੇਗਾ?
ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਰ੍ਭਗृਹੇ ਵਾਸਂ ਕੋऽਭਿਵਾਚ੍ਛਤਿ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ । ਤੂਲਿਕਾਂ ਮृਦੁਸਂਯੁਕ੍ਤਾਂ ਦਿਵ੍ਯਾਂ ਸ਼ਯ੍ਯਾਂ ਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਾਮ੍
ਜੋ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਹੈ, ਉਹ ਜਦੋਂ ਮਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਦਾ ਵਾਸ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੀ ਉਹ ਕਦੇ ਨਰਮ ਰੂਈ ਵਾਲੀ ਸੁੰਦਰ ਖਟਿਆ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰੇਗਾ?
ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾਧੋਮੁਖਵਾਸਂ ਚ ਕੋऽਭਿਵਾਞ੍ਛਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਃ । ਗੀਤਂ ਨृਤ੍ਯਞ੍ਚ ਵਾਦ੍ਯਞ੍ਚ ਨਾਨਾਭਾਵਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਜੋ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੈ, ਉਹ ਜਦੋਂ ਥੱਲੇ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਥਾਂ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੀ ਉਹ ਕਦੇ ਗੀਤ, ਨੱਚ ਅਤੇ ਵਜਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰੇਗਾ?
ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕੋ ਨਰਕੇ ਵਾਸਂ ਮਨਸਾਪਿ ਵਿਚਿਨ੍ਤਯੇਤ੍ । ਸਿਨ੍ਧੁਜਾਦ੍ਭੁਤਭਾਵਾਨਾਂ ਰਸਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸੁਦੁਸ੍ਤ੍ਵਜਮ੍
ਜੋ ਨਰਕ ਤੋਂ ਬਚ ਗਿਆ, ਉਹ ਮਨ ਵਿਚ ਵੀ ਕਦੇ ਸੋਚੇਗਾ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਅਚੰਭੇ ਰਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕੋਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁੱਖਦਾਈ ਚੀਜ਼ ਲੈ ਲਵੇ?
ਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਰਸਪਾਨਞ੍ਜ ਕ ਇਚ੍ਛੇਨ੍ਮਤਿਮਾਨ੍ਨਰਃ । ਗਰ੍ਭਵਾਸਾਤ੍ਪਰੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਨਰਕੋ ਭੁਵਨਤ੍ਰਯੇ
ਕਿਹੜਾ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਮਨੁੱਖ ਪੇਟ ਦੀ ਗੰਦ ਪੀਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰੇਗਾ? ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਮਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਦਾ ਵਾਸੋਂ ਵੱਡਾ ਨਰਕ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਤਦ੍ਭੀਤਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਮੁਨਯੋ ਦੁਸ੍ਤਰਂ ਤਪਃ । ਹਿਤ੍ਵਾ ਭੋਗਞ੍ਚ ਰਾਜ੍ਯਞ੍ਚ ਵਨੇ ਯਾਨ੍ਤਿ ਮਨਸ੍ਵਿਨਃ
ਇਸ ਡਰ ਕਰਕੇ ਹੀ ਰਿਸ਼ੀ-ਮੁਨੀ ਕਠਨ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਸਮਝਦਾਰ ਹਨ, ਉਹ ਰਾਜ ਤੇ ਸੁਖ ਛੱਡ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਦ੍ਭੀਤਾਸ੍ਤੁ ਵਿਮੂਢਾਤ੍ਮਾ ਕਸ੍ਤਂ ਸੇਵਿਤੁਮਿਚ੍ਛਤਿ । ਗਰ੍ਭੇ ਤੁਦਨ੍ਤਿ ਕृਮਯੋ ਜਠਰਾਗ੍ਨਿਸ੍ਤਪਤ੍ਯਧਃ
ਜੋ ਮੂਰਖ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਵੀ ਡਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਥਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ। ਮਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿਚ ਕੀੜੇ ਕਟਦੇ ਹਨ ਤੇ ਹਜ਼ਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਹੇਠਾਂ ਸਾੜਦੀ ਹੈ।
ਵਪਾਸਂਵੇष੍ਟਨਂ ਕੂਰਂ ਕਿਂ ਸੁਖਂ ਤਤ੍ਰ ਭੂਪਤੇ । ਵਰਂ ਕਾਰਾਗृਹੇ ਵਾਸੋ ਬਨ੍ਧਨਂ ਨਿਗਡੈਰ੍ਵਰਮ੍
ਹੇ ਰਾਜਾ! ਮਾਸ ਵਿਚ ਲਪੇਟੇ ਹੋਣ ਵਿਚ ਕਿਹੜਾ ਸੁਖ ਹੈ? ਜੇਲ੍ਹ ਵਿਚ ਰਹਿਣਾ ਜਾਂ ਜੰਜੀਰਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਣਾ ਵੀ ਇਸ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਹੈ।
ਅਲ੍ਪਮਾਤ੍ਰਂ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਨੈਵ ਗਰ੍ਭਵਾਸਃ ਕ੍ਵਚਿਚ੍ਛੁਭਃ । ਗਰ੍ਭਵਾਸੇ ਮਹਦ੍ਦੁਃਖਂ ਦਸ਼ਮਾਸਨਿਵਾਸਨਮ੍
ਮਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿਚ ਰਹਿਣਾ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ ਕਦੇ ਭਲਾ ਨਹੀਂ; ਉਥੇ ਦਸ ਮਹੀਨੇ ਰਹਿਣਾ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੈ।
ਤਥਾ ਨਿਃਸਰਣੇ ਦੁਃਖਂ ਯੋਨਿਯਨ੍ਤ੍ਰੇऽਤਿਦਾਰੁਣੇ । ਬਾਲਭਾਵੇ ਤਦਾ ਦੁਃਖਂ ਮੂਕਾਜ੍ਞਭਾਵਸਂਯੁਤਮ੍
ਜਨਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਕਠੋਰ ਦੁੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਵੀ, ਗੁੰਗੇਪਣ ਤੇ ਅਗਿਆਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਦੁੱਖ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ੁਤृष੍ਣਾਵੇਦਨਾਸ਼ਕ੍ਤਃ ਪਰਤਨ੍ਤ੍ਰੋऽਤਿਕਾਤਰਃ । ਕ੍ਸ਼ੁਧਿਤੇ ਰੁਦਿਤੇ ਬਾਲੇ ਮਾਤਾ ਚਿਨ੍ਤਾਤੁਰਾ ਤਦਾ
ਭੁੱਖ ਤੇ ਪਿਆਸ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਬੱਚਾ ਬਿਲਕੁਲ ਲਾਚਾਰ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਰੋਦਾ ਹੈ, ਮਾਂ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਭੇषਜਂ ਪਾਤੁਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਵ੍ਯਾਧਿਵ੍ਯਥਾਂ ਦृਢਾਮ੍ । ਨਾਨਾਵਿਧਾਨਿ ਦੁਃਖਾਨਿ ਬਾਲਭਾਵੇ ਭਵਨ੍ਤਿ ਵੈ
ਮਾਂ ਦਵਾਈ ਪਿਲਾਉਣੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਬੱਚੇ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਪੀੜਾ ਜਾਣਦੀ ਹੈ; ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਦੁੱਖ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਕਿਂ ਸੁਖਂ ਵਿਬੁਧਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਜਨ੍ਮ ਵਾਞ੍ਛਨ੍ਤਿ ਚੇਚ੍ਛਯਾ । ਸਂਗ੍ਰਾਮਮਮਰੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਸੁਖਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਰਨ੍ਤਰਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਵੇਖ ਕੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਸਦਾ ਦਾ ਸੁਖ ਛੱਡ ਕੇ, ਕੌਣ ਅਮਰਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਚਾਹੇਗਾ?
ਕਰ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛੇਚ੍ਚ ਕੋ ਮੂਢਃ ਸ਼੍ਰਮਦਂ ਸੁਖਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਸਰ੍ਵਥੈਵ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸਰ੍ਵੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਯਃ ਸੁਰਾਃ
ਕਿਹੜਾ ਮੂਰਖ ਐਸਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੇਗਾ ਜੋ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਥਕਾਵੇ ਤੇ ਸੁਖ ਨਾਸ ਕਰ ਦੇਵੇ? ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ! ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ—
ਕृਤਕਰ੍ਮਵਿਪਾਕੇਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤਿ ਸੁਖਾਸੁਖੇ । ਅਵਸ਼੍ਯਮੇਵ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਮ੍ । ਦੇਹਵਦ੍ਭਿਰ੍ਨृਭਿਰ੍ਦੇਵੈਸ੍ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ
ਜੋ ਕਰਮ ਕੀਤਾ, ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ, ਉਹਦਾ ਫਲ ਮਨੁੱਖ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਜਾਨਵਰ—ਸਭ ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਭੋਗਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ; ਕਰਮ ਪੱਕਾ ਹੋਣ ਤੇ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਤਪਸਾ ਦਾਨਯਜ੍ਞੈਸ਼੍ਚ ਮਾਨਵਸ਼੍ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਤਾਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ । ਕ੍ਸ਼ੀਣੇ ਪੁਣ੍ਯੇऽਥ ਸ਼ਕ੍ਰੋऽਪਿ ਪਤਤ੍ਯੇਵ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਤਪ, ਦਾਨ ਤੇ ਯਗ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਇੰਦਰ ਦਾ ਦਰਜਾ ਵੀ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜਦੋਂ ਪੁੰਨ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੰਦਰ ਵੀ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਰਾਮਾਵਤਾਰਯੋਗੇਨ ਦੇਵਾ ਵਾਨਰਤਾਂ ਗਤਾਃ । ਤਥਾ ਕृष੍ਣਸਹਾਯਾਰ੍ਥਂ ਦੇਵਾ ਯਾਦਵਤਾਂ ਗਤਾਃ
ਰਾਮ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਸਮੇਂ, ਦੇਵਤੇ ਵਾਨਰ ਬਣ ਗਏ; ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ, ਦੇਵਤੇ ਯਾਦਵ ਬਣ ਗਏ।
ਏਵਂ ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ ਵਿष੍ਣੁਰਵਤਾਰਾਨਨੇਕਸ਼ਃ । ਕਰੋਤਿ ਧਰ੍ਮਰਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤੋ ਭृਸ਼ਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰ ਯੁੱਗ ਵਿਚ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਕਈ ਵਾਰੀ ਅਵਤਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਪੁਨਃ ਪੁਨਰ੍ਹਰੇਰੇਵਂ ਨਾਨਾਯੋਨਿषੁ ਪਾਰ੍ਥਿਵ । ਅਵਤਾਰਾ ਭਵਨ੍ਤ੍ਯਨ੍ਯੇ ਰਥਚਕ੍ਰਵਦਦ੍ਭੁਤਾਃ
ਹੇ ਰਾਜਾ! ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ, ਹਰੀ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੂਨਾਂ ਵਿਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਅਵਤਾਰ ਵੀ ਰਥ ਦੇ ਪਹੀਏ ਵਾਂਗ ਅਚੰਭੇ ਹੋ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਂ ਹਨਨਂ ਕਰ੍ਮ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਹਰਿਣਾ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਅਂਸ਼ਾਂਸ਼ੇਨ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਵੈ ਕृਤ੍ਵਾ ਜਨ੍ਮ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਦੈਤੀਆਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰਨਾ ਆਪ ਹੀ ਹਰਿ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਮਹਾਨ ਅੰਸ਼ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਕਰਨਾ ਸੀ।
ਤਦਹਂ ਸਂਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕृष੍ਣਜਨ੍ਮਕਥਾਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍ । ਸ ਏਵ ਭਗਵਾਨ੍ਵਿष੍ਣੁਰਵਤੀਰ੍ਣੋ ਯਦੋਃ ਕੁਲੇ
ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਮੈਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਸੁਭਾਗੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਉਹੀ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਯਦੂ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸਨ।
ਕਸ਼੍ਯਪਸ੍ਯ ਮੁਨੇਰਂਸ਼ੋ ਵਸੁਦੇਵਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ । ਗੋਵृਤ੍ਤਿਰਭਵਦ੍ਰਾਜਨ੍ ਪੂਰ੍ਵਸ਼ਾਪਾਨੁਭਾਵਤਃ
ਕਸ਼੍ਯਪ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਤੋਂ ਵਸੁਦੇਵ ਜੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਸਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਰਾਜਨ, ਉਹ ਗਵਾਲ ਬਣ ਗਏ।
ਕਸ਼੍ਯਪਸ੍ਯ ਚ ਦ੍ਵੇ ਪਤ੍ਨ੍ਯੌ ਸ਼ਾਪਾਦਤ੍ਰ ਮਹੀਪਤੇ । ਅਦਿਤਿਃ ਸੁਰਸਾ ਚੈਵਮਾਸਤੁਃ ਪृਥਿਵੀਪਤੇ
ਕਸ਼੍ਯਪ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪਤਨੀਆਂ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਅਦਿਤੀ ਤੇ ਸੁਰਸਾ ਬਣੀਆਂ।