ਸ੍ਤ੍ਰੀਸ਼ੂਦ੍ਰਦ੍ਵਿਜਬਨ੍ਧੂਨਾਂ ਨ ਵੇਦਸ਼੍ਰਵਣਂ ਮਤਮ੍ । ਤੇषਾਮੇਵ ਹਿਤਾਰ੍ਥਾਯ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਕृਤਾਨਿ ਚ
ਸਤਰੀਆਂ, ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਅਤੇ ਦੁਜਾਤੀ ਦੇ ਬੰਧੂਆਂ ਲਈ ਵੈਦ ਸੁਣਨਾ ਮਨਜ਼ੂਰ ਨਹੀਂ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੀ ਪੁਰਾਣ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ।
ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇ ਸਪ੍ਤਮੇऽਤ੍ਰ ਸ਼ੁਭੇ ਵੈਵਸ੍ਵਤਾਭਿਧੇ । ਅष੍ਟਾਵਿਂਸ਼ਤਿਮੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸੱਤਵੇਂ ਮਨਵੰਤਰ, ਜੋ ਵੈਵਸਵਤ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਅਠਾਈਂ ਦਵਾਪਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮੋ,
ਵ੍ਯਾਸਃ ਸਤ੍ਯਵਤੀਸੂਨੁਰ੍ਗੁਰੁਰ੍ਮੇ ਧਰ੍ਮਵਿਤ੍ਤਮਃ । ਏਕੋਨਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਦ੍ਰੌਣਿਰ੍ਵ੍ਯਾਸੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਵਿਆਸ, ਜੋ ਸਤਯਵਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਆਦਰਯ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਉਣਤੀਹਵੇਂ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੌਣੀ ਵਿਆਸ ਬਣੇਗਾ।
ਅਤੀਤਾਸ੍ਤੁ ਤਥਾ ਵ੍ਯਾਸਾਃ ਸਪ੍ਤਵਿਂਸ਼ਤਿਰੇਵ ਚ । ਪੁਰਾਣਸਂਹਿਤਾਸ੍ਤੈਸ੍ਤੁ ਕਥਿਤਾਸ੍ਤੁ ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਿਛਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਤਾਈ ਵਿਆਸ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਲੋਕ ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੀ ਸੰਹਿਤਾ ਉਚਾਰ ਚੁਕੇ ਹਨ।
ऋषਯ ਊਚੁਃ ਬ੍ਰੂਹਿ ਸੂਤ ਮਹਾਭਾਗ ਵ੍ਯਾਸਾਃ ਪੂਰ੍ਵਯੁਗੋਦ੍ਭਵਾਃ । ਵਕ੍ਤਾਰਸ੍ਤੁ ਪੁਰਾਣਾਨਾਂ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਯੁਗੇ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੂਤ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਵਿਆਸ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਹਰ ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੇ ਵਰਨਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੌਣ ਸਨ?
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਪ੍ਰਥਮੇ ਵ੍ਯਸ੍ਤਾਃ ਸ੍ਵਯਂ ਵੇਦਾਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੁਵਾ । ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਰ੍ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ਤੁ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਵ੍ਯਾਸਕਾਰ੍ਯਕृਤ੍
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪਹਿਲੇ ਦਵਾਪਰ ਵਿੱਚ, ਵੈਦਾਂ ਨੂੰ ਸਵਯੰਭੂ ਨੇ ਆਪ ਵੰਡਿਆ; ਦੂਜੇ ਦਵਾਪਰ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਵਿਆਸ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਤृਤੀਯੇ ਚੋਸ਼ਨਾ ਵ੍ਯਾਸਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਥੇ ਤੁ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ । ਪਞ੍ਚਮੇ ਸਵਿਤਾ ਵ੍ਯਾਸਃ षष੍ਠੇ ਮृਤ੍ਯੁਸ੍ਤਥਾਪਰੇ
ਤੀਜੇ ਵਿੱਚ ਉਸ਼ਨਸ ਵਿਆਸ ਸੀ; ਚੌਥੇ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ; ਪੰਜਵੇਂ ਵਿੱਚ ਸਵਿਤਾ ਵਿਆਸ ਸੀ; ਛੇਵੇਂ ਵਿੱਚ ਮ੍ਰਿਤਯੁ, ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਵਿੱਚ,
ਮਘਵਾ ਸਪ੍ਤਮੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਤ੍ਵष੍ਟਮੇ ਸ੍ਮृਤਃ । ਸਾਰਸ੍ਵਤਸ੍ਤੁ ਨਵਮੇ ਤ੍ਰਿਧਾਮਾ ਦਸ਼ਮੇ ਤਥਾ
ਸੱਤਵੇਂ ਵਿੱਚ ਮਘਵਾਨ; ਅਠਵੇਂ ਵਿੱਚ ਵਾਸਿਸ਼ਠ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਨੌਵੇਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰਸਵਤ; ਅਤੇ ਦਸਵੇਂ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਧਾਮਾ।
ਏਕਾਦਸ਼ੇऽਥ ਤ੍ਰਿਵृषੋ ਭਰਦ੍ਵਾਜਸ੍ਤਤਃ ਪਰਮ੍ । ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੇ ਚਾਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੋ ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚਾਪਿ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ੇ
ਗਿਆਰਵੇਂ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਵ੍ਰਿਸ਼, ਫਿਰ ਭਰਦਵਾਜ, ਤੇ ਤੇਰਵੇਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਿਕਸ਼, ਚੌਦਵੇਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮ।
ਤ੍ਰਯ੍ਯਾਰੁਣਿਃ ਪਞ੍ਚਦਸ਼ੇ षੋਡਸ਼ੇ ਤੁ ਧਨਞ੍ਜਯਃ । ਮੇਧਾਤਿਥਿਃ ਸਪ੍ਤਦਸ਼ੇ ਵ੍ਰਤੀ ਹ੍ਯष੍ਟਾਦਸ਼ੇ ਤਥਾ
ਪੰਦਰਵੇਂ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰੈਯਾਰੁਣਿ, ਸੋਲਵੇਂ ਵਿੱਚ ਧਨੰਜਯ, ਸਤਰਵੇਂ ਵਿੱਚ ਮੇਧਾਤਿਥਿ, ਤੇ ਅਠਾਰਵੇਂ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਤੀ।
ਅਤ੍ਰਿਰੇਕੋਨਵਿਂਸ਼ੇऽਥ ਗੌਤਮਸ੍ਤੁ ਤਤਃ ਪਰਮ੍ । ਉਤ੍ਤਮਸ਼੍ਚੈਕਵਿਂਸ਼ੇऽਥ ਹਰ੍ਯਾਤ੍ਮਾ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਉਨੀਸਵੇਂ ਵਿੱਚ ਅਤ੍ਰਿ, ਫਿਰ ਗੌਤਮ, ਇਕੀਸਵੇਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਰਿਆਤਮਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵੇਨੋ ਵਾਜਸ਼੍ਰਵਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸੋਮੋऽਮੁष੍ਯਾਯਣਸ੍ਤਥਾ । ਤृਣਬਿਨ੍ਦੁਸ੍ਤਥਾ ਵ੍ਯਾਸੋ ਭਾਰ੍ਗਵਸ੍ਤੁ ਤਤਃ ਪਰਮ੍
ਵੇਨ, ਵਾਜ਼ਸ਼ਰਵਾ, ਸੋਮ, ਅਮੁਸ਼ਿਆਯਣ, ਤ੍ਰਣਬਿੰਦੁ, ਵਿਆਸ, ਤੇ ਫਿਰ ਭਾਰਗਵ।
ਤਤਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਜਾਤੁਕਰ੍ਣ੍ਯਃ ਕृष੍ਣਦ੍ਵੈਪਾਯਨਸ੍ਤਤਃ । ਅष੍ਟਾਵਿਂਸ਼ਤਿਸਂਖ੍ਯੇਯਂ ਕਥਿਤਾ ਯਾ ਮਯਾ ਸ਼੍ਰੁਤਾ
ਫਿਰ ਸ਼ਕਤੀ, ਜਾਤੁਕਰਨਿਆ, ਤੇ ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਦਵੈਪਾਯਨ; ਇਹ ਅਠਾਈਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ।
ਕृष੍ਣਦ੍ਵੈਪਾਯਨਾਤ੍ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਪੁਰਾਣਂ ਚ ਮਯਾ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਦੁਃਖੌਘਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਦਵੈਪਾਯਨ ਤੋਂ ਮੈਂ ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਣਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।
ਕਾਮਦਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਦਂ ਚੈਵ ਵੇਦਾਰ੍ਥਪਰਿਬृਂਹਿਤਮ੍ । ਸਰ੍ਵਾਗਮਰਸਾਰਾਮਂ ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ੂਣਾਂ ਸਦਾ ਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਇਹ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਰਸ ਮਈ ਖੁਸ਼ੀ, ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਿਆਰਾ।
ਵ੍ਯਾਸੇਨ ਕृਤ੍ਵਾਤਿਸ਼ੁਭਂ ਪੁਰਾਣਂ ਸ਼ੁਕਾਯ ਪੁਤ੍ਰਾਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ ਯਤ੍ । ਵੈਰਾਗ੍ਯਯੁਕ੍ਤਾਯ ਚ ਪਾਠਿਤਂ ਵੈ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਚੈਵਾਰਣਿਸਮ੍ਭਵਾਯ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਪੁਰਾਣਾ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੁਕ ਨੂੰ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਆਤਮਾ ਸੀ, ਵੈਰਾਗ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਤੇ ਅਰਣੀ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਪੜ੍ਹਾਇਆ।
ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਮਯਾ ਤਤ੍ਰ ਤਥਾ ਗृਹੀਤਂ ਯਥਾਰ੍ਥਵਦ੍ਵ੍ਯਾਸਮੁਖਾਨ੍ਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰਾਃ । ਪੁਰਾਣਗੁਹ੍ਯਂ ਸਕਲਂ ਸਮੇਤਂ ਗੁਰੋਃ ਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍ਕਰੁਣਾਨਿਧੇਸ਼੍ਚ
ਮੈਂ ਉਥੇ ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ, ਵਿਅਸ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ, ਜਿਵੇਂ ਹੈ, ਸੁਣਿਆ ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ; ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਗੁੱਝ, ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ।
ਸੂਤੇਨ ਪृष੍ਟਃ ਸਕਲਂ ਜਗਾਦ ਦ੍ਵੈਪਾਯਨਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪੁਰਾਣਗੁਹ੍ਯਮ੍ । ਅਯੋਨਿਜੇਨਾਦ੍ਭੁਤਬੁਦ੍ਧਿਨਾ ਵੈ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਮਯਾ ਤਤ੍ਰ ਮਹਾਪ੍ਰਭਾਵਮ੍
ਜਦੋਂ ਸੂਤ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਦ ਦਵੈਪਾਯਨ ਨੇ ਉਥੇ ਪੁਰਾਣਾ ਦਾ ਸਾਰਾ ਗੁੱਝ ਦੱਸਿਆ; ਮੈਂ ਉਹ ਅਜੋਕੇ, ਅਚੰਭੇ ਬੁਧੀ ਤੇ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਮਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਜਨਮਿਆ, ਉਸ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਾਮਰਾਂਘ੍ਰਿਪਫਲਾਸ੍ਵਾਦਾਦਰਃ ਸਤ੍ਤਮਾਃ ਸਂਸਾਰਾਰ੍ਣਵਦੁਰ੍ਵਿਗਾਹ੍ਯਸਲਿਲਂ ਸਨ੍ਤਰ੍ਤੁਕਾਮਃ ਸ਼ੁਕਃ । ਨਾਨਾਖ੍ਯਾਨਰਸਾਲਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤਿਪੁਟੈਃ ਪ੍ਰੇਮ੍ਣਾਸ਼ृਣੋਦਦ੍ਭੁਤਂ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨ ਵਿਮੁਚ੍ਯਤੇ ਕਲਿਭਯਾਦੇਵਂਵਿਧਃ ਕਃ ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ
ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ੁਕ ਨੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰਸ ਵਾਲੀ, ਕਈ ਕਥਾਵਾਂ ਦੀ ਖਜਾਨਾ ਭਾਗਵਤ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ; ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣਿਆ, ਉਹ ਕਲਿਜੁਗ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਾਪੀਯਾਨਪਿ ਵੇਦਧਰ੍ਮਰਹਿਤਃ ਸ੍ਵਾਚਾਰਹੀਨਾਸ਼ਯੋ ॥ ਵ੍ਯਾਜੇਨਾਪਿ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਯਃ ਪਰਮਿਦਂ ਸ਼੍ਰੀਮਤ੍ਪੁਰਾਣੋਤ੍ਤਮਮ੍ । ਭੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਭੋਗਕਲਾਪਮਤ੍ਰ ਵਿਪੁਲਂ ਦੇਹਾਵਸਾਨੇऽਚਲਂ ਯੋਗਿਪ੍ਰਾਪ੍ਯਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਦ੍ਭਗਵਤੀਨਾਮਾਙ੍ਕਿਤਂ ਸੁਨ੍ਦਰਮ੍
ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪਾਪੀ, ਵੇਦ ਧਰਮ ਤੇ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਜੇਕਰ ਝੂਠੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਵੀ ਇਸ ਉੱਚਤਮ, ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਪੁਰਾਣਾ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਵੱਡੇ ਸੁਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਜੋ ਯੋਗੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਅਟੱਲ ਭਗਵਤ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਾ ਨਿਰ੍ਗੁਣਾ ਹਰਿਹਰਾਦਿਭਿਰਪ੍ਯਲਭ੍ਯਾ ਵਿਦ੍ਯਾ ਸਤਾਂ ਪ੍ਰਿਯਤਮਾਥ ਸਮਾਧਿਗਮ੍ਯਾ । ਸਾ ਤਸ੍ਯ ਚਿਤ੍ਤਕੁਹਰੇ ਪ੍ਰਕਰੋਤਿ ਭਾਵਂ ਯਃ ਸਂਸ਼ृਣੋਤਿ ਸਤਤਂ ਤੁ ਸਤੀਪੁਰਾਣਮ੍
ਉਹ ਗਿਆਨ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਹਰੀ, ਹਰਾ ਆਦਿ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਨਾ ਮਿਲ ਸਕਦੀ, ਜੋ ਚੰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀ ਤੇ ਸਮਾਧੀ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ।
ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮਾਨੁषਭਵਂ ਸਕਲਾਙ੍ਗਯੁਕ੍ਤਂ ਪੋਤਂ ਭਵਾਰ੍ਣਵਜਲੋਤ੍ਤਰਣਾਯ ਕਾਮਮ੍ । ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵਾਚਕਮਹੋ ਨ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਮੂਢਃ ਸ ਵਞ੍ਚਿਤੋऽਤ੍ਰ ਵਿਧਿਨਾ ਸੁਖਦਂ ਪੁਰਾਣਮ੍
ਜਦ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ, ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਸਮੇਤ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਨੌਕਾ, ਤੇ ਪਾਠਕ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਜੋ ਮੂਰਖ ਸੁਣਦਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਕਿਸਮਤ ਵੱਲੋਂ ਠੱਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੁਖਦਾਇਕ ਪੁਰਾਣਾ ਗਵਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਕਰ੍ਣਯੁਗਲਂ ਪਟੁਮਾਨੁषਤ੍ਵੇ ਰਾਗੀ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਸਤਤਂ ਚ ਪਰਾਪਵਾਦਾਨ੍ । ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਦਂ ਰਸਨਿਧਿਂ ਵਿਮਲਂ ਪੁਰਾਣਂ ਨष੍ਟਃ ਕੁਤੋ ਨ ਸ਼ृਣੁਤੇ ਭੁਵਿ ਮਨ੍ਦਬੁਦ੍ਧਿਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਕੰਨ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ, ਸਾਰੇ ਲਕੜਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਖਜਾਨਾ ਪੁਰਾਣਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦਾ, ਉਹ ਮੰਦਬੁਧੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਗੁੰਮ ਹੋਵੇ?
ਦੇਵੀਸਰ੍ਵੋਤ੍ਤਮੇਤਿਕਥਨਮ੍ ऋषਯ ਊਚੁਃ ਸੌਮ੍ਯ ਵ੍ਯਾਸਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾਯਾਂ ਕਸ੍ਯਾਂ ਜਾਤਃ ਸੁਤਃ ਸ਼ੁਕਃ । ਕਥਂ ਵਾ ਕੀਦृਸ਼ੋ ਯੇਨ ਪਠਿਤੇਯਂ ਸੁਸਂਹਿਤਾ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੁਜਨ, ਵਿਅਸ ਦੀ ਕਿਸ ਭਰਵਾਂ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੁਕ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ? ਤੇ ਕਿਵੇਂ, ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ, ਕਿਸ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਵਧੀਆ ਸੰਹਿਤਾ ਪੜ੍ਹੀ ਗਈ?
ਅਯੋਨਿਜਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਸ੍ਤਥਾ ਚਾਰਣਿਜਃ ਸ਼ੁਕਃ । ਸਨ੍ਦੇਹੋऽਸ੍ਤਿ ਮਹਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕਥਯਾਦ੍ਯ ਮਹਾਮਤੇ
ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ੁਕ ਮਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਜਨਮਿਆ, ਤੇ ਆਰਣੀ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਸੰਦੇਹ ਹੈ — ਹੁਣ ਦੱਸੋ, ਵੱਡੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ।
ਗਰ੍ਭਯੋਗੀ ਸ਼੍ਰੁਤਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸ਼ੁਕੋ ਨਾਮ ਮਹਾਤਪਾਃ । ਕਥਂ ਚ ਪਠਿਤਂ ਤੇਨ ਪੁਰਾਣਂ ਬਹੁਵਿਸ੍ਤਰਮ੍
ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੁਕ, ਵੱਡਾ ਤਪਸੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਯੋਗੀ ਸੀ; ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵੱਡਾ ਪੁਰਾਣਾ ਪੜ੍ਹਿਆ?
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਪੁਰਾ ਸਰਸ੍ਵਤੀਤੀਰੇ ਵ੍ਯਾਸਃ ਸਤ੍ਯਵਤੀਸੁਤਃ । ਆਸ਼੍ਰਮੇ ਕਲਵਿਂਕੌ ਤੁ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਮਯਮਾਗਤਃ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਅਾਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਦੋ ਨੌਜਵਾਨ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਜਾਤਮਾਤ੍ਰਂ ਸ਼ਿਸ਼ੁਂ ਨੀਡੇ ਮੁਕ੍ਤਮਣ੍ਡਾਨ੍ਮਨੋਹਰਮ੍ । ਤਾਮ੍ਰਾਸ੍ਯਂ ਸ਼ੁਭਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਂ ਪਿਚ੍ਛਾਂਕੁਰਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਘੋਂਸਲੇ ਵਿੱਚ ਇਕ ਨਵਾਂ ਜਨਮਿਆ ਚਿੜਾ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਖੋਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਸੋਹਣਾ, ਉਸ ਦੀ ਚੋਚ ਤਾਮਬੇ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਚੰਗੇ ਤੇ ਪੰਖਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ।
ਤੌ ਤੁ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾਰ੍ਥਮਤ੍ਯਨ੍ਤਂ ਰਤੌ ਸ਼੍ਰਮਪਰਾਯਣੌ । ਸ਼ਿਸ਼ੋਸ਼੍ਚਂਚੁਪੁਟੇ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪਨ੍ਤੌ ਚ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਉਹ ਦੋ ਪੰਛੀ ਖਾਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਉੱਤਸੁਕ ਤੇ ਮਿਹਨਤੀ ਰਹੇ, ਤੇ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਚਿੜੇ ਦੀ ਖੁੱਲੀ ਚੋਚ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਪਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਅਙ੍ਗੇਨਾਙ੍ਗਾਨਿ ਬਾਲਸ੍ਯ ਘਰ੍षਯਨ੍ਤੌ ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤੌ । ਚੁਮ੍ਬਨ੍ਤੌ ਚ ਮੁਖਂ ਪ੍ਰੇਮ੍ਣਾ ਕਲਵਿਂਕੌ ਸ਼ਿਸ਼ੋਃ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਉਹ ਪੰਛੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਚਿੜੇ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਰਗੜਦੇ, ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਚਿੜੇ ਦੇ ਮੁਖ ਨੂੰ ਚੁੰਮਦੇ ਸਨ।